Düz Dişli Çark Tasarım Parametrelerinin Tek Diş Rijitliği ve Diş Dibi Mukavemetine Olan Etkisinin İstatistiksel Olarak İncelenmesi
- 24 December 2025
- journal article
- Published by Adiyaman University in Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
- Vol. 12 (27) , 363-374
Abstract
Bu çalışmada, düz dişli çark tasarımında etkili olan dört temel parametrenin — diş başı yüksekliği (ha), kesici takım uç yarıçapı (ρ), kavrama açısı (α) ve rim oranı (mb) — tek diş rijitliği ve diş dibi gerilmesine olan etkileri nümerik analiz ve istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Deneysel çalışma kapsamında Taguchi L16 ortogonal deney tasarımı ile 16 farklı dişli konfigürasyonu oluşturulmuş ve her bir tasarım ANSYS Workbench yazılımı ile sonlu elemanlar analizine (SEA) tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, ortalama rijitlik 23412 N/mm ile 31985 N/mm, diş dibi gerilmesi ise 90,58 MPa ile 137,18 MPa arasında değişmektedir. Yapılan varyans analizleri ve sinyal/gürültü (S/N) oranları, özellikle kavrama açısının her iki mekanik çıktı üzerinde en yüksek etkiye sahip parametre olduğunu göstermiştir. Optimum tasarım parametreleri ile yapılan doğrulama analizlerinde, Taguchi tahminleri ile SEA sonuçları arasında %1–3 aralığında düşük hata oranları elde edilmiştir. Bu sonuçlar, düz dişli çarkların performansının artırılmasına yönelik tasarım sürecinde Taguchi yönteminin etkin ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.Keywords
This publication has 22 references indexed in Scilit:
- Multi‐objective optimization of 3D printing process parameters using gray‐based Taguchi for composite PLA partsPolymer Composites, 2024
- A comprehensive review on design and analysisof spur gearsInternational Journal on Interactive Design and Manufacturing (IJIDeM), 2022
- The use of Taguchi, ANOVA, and GRA methods to optimize CFD analyses of ventilation performance in buildingsBuilding and Environment, 2022
- Effects of rim thickness and drive side pressure angle on gear tooth root stress and fatigue crack propagation lifeEngineering Failure Analysis, 2021
- New approach for gear mesh stiffness evaluation of spur gears with surface defectsEngineering Failure Analysis, 2020
- Experimental measurement and numerical validation of single tooth stiffness for involute spur gearsMeasurement, 2020
- Performance optimization of absorption refrigeration systems using Taguchi, ANOVA and Grey Relational Analysis methodsJournal of Cleaner Production, 2019
- External spur gear root bending stress: A comparison of ISO 6336:2006, AGMA 2101-D04, ANSYS finite element analysis and strain gauge techniquesMechanism and Machine Theory, 2017
- Effect of mesh stiffness of healthy and cracked gear tooth on modal and frequency response characteristics of geared rotor systemMechanism and Machine Theory, 2017
- Experimental measurement of strain and stress state at the contacting helical gear pairsMeasurement, 2016