YAPAY ZEKÂ KAYGISININ İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE TÜKENMİŞLİĞİN ARACI ROLÜ
- 28 October 2026
- journal article
- Published by Yonetim Bilimleri Dergisi in Yönetim Bilimleri Dergisi
- Vol. 24 (62) , 1920-1946
Abstract
Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ kaygısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini incelemek ve bu etkide tükenmişliğin aracı rolünü ortaya koymaktır. Araştırma modeli, Kaynakların Korunması Teorisi ve İş Talepleri-Kaynakları Modeli çerçevesinde temellendirilmiştir. Araştırma, Kırşehir ilinde faaliyet gösteren KOBİ çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiş olup, toplam 396 katılımcıdan anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Çalışmada yapay zekâ kaygısı, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti değişkenlerini ölçmeye yönelik ölçekler kullanılmıştır. Elde edilen veriler, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeli (PLS-SEM) yöntemiyle analiz edilmiş ve analizler SmartPLS programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Aracılık etkisinin test edilmesinde Bootstrap yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, yapay zekâ kaygısının tükenmişlik üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu, tükenmişliğin ise işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin bulunduğunu göstermektedir. Buna karşın yapay zekâ kaygısının işten ayrılma niyeti üzerindeki doğrudan etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Aracılık analizi bulguları, yapay zekâ kaygısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin ağırlıklı olarak tükenmişlik üzerinden gerçekleştiğine ve tükenmişliğin bu ilişkide tam aracılık rolü üstlenebileceğine işaret etmektedir. Araştırma sonuçları, çalışanların işten ayrılma niyetinin oluşumunda tükenmişliğin önemli bir aracı süreç olduğunu ve yapay zekâ kaynaklı kaygıların bu süreçte dolaylı bir etki yarattığını düşündürmektedir. Bu doğrultuda örgütlerde çalışanların tükenmişlik düzeylerinin azaltılmasına yönelik uygulamaların geliştirilmesinin, işten ayrılma niyetinin azaltılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.Keywords
This publication has 51 references indexed in Scilit:
- Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) Using R2021
- User anxiety as an external variable of technology acceptance model: A meta-analytic studyProcedia Computer Science, 2019
- The influence of frontline manager job strain on burnout, commitment and turnover intention: A cross-sectional studyInternational Journal of Nursing Studies, 2015
- Consistent and asymptotically normal PLS estimators for linear structural equationsComputational Statistics & Data Analysis, 2015
- A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modelingJournal of the Academy of Marketing Science, 2014
- Work–family conflict, social support, and turnover intentions: A longitudinal studyJournal of Vocational Behavior, 2014
- How to reduce turnover intentions in the family business: Managing centripetal and centrifugal forcesBusiness Horizons, 2013
- Effect of Ethical Climate on Turnover Intention: Linking Attitudinal- and Stress TheoryJournal of Business Ethics, 2007
- Burnout in Organizational LifeJournal of Management, 2004
- Links among satisfaction, commitment, and turnover intentions: The moderating effect of experience, gender, and performanceJournal of Business Research, 1995