Demirci Göleti (Çanakkale) Geç Roma-Bizans Dönemi İskeletlerinde Ağız ve Diş Sağlığı
- 30 April 2026
- journal article
- Published by Gaziantep University Journal of Social Sciences in Gaziantep University Journal of Social Sciences
- Vol. 25 (2) , 457-477
Abstract
Çalışma kapsamında, Çanakkale İli, Gelibolu İlçesi, Demirci Göleti yakınında gerçekleştirilen kurtarma kazılarından elde edilen, Geç Roma-Bizans Dönemi’ne ait iskelet topluluğunun diş ve çene patolojileri, beslenme yapısı ile ağız ve diş sağlığının anlaşılması amacıyla incelenmiştir. Çalışmada, 30 iskelete (12 erkek, 10 kadın, 4 çocuk ve 4 bebek) ait 425 adet daimi diş ve 65 adet süt dişi olmak üzere toplam 490 adet diş, 358 adet soket ve 37 adet çene, diş ve çene patolojisi açısından incelenmiştir. Analizler sonucunda, Demirci Göleti iskeletlerinde daimi dişlerde diş çürüğü %18,3, diş aşınması %89 (aşınma derecesi ortalaması 2,95), diş taşı %42,9, hipoplazi %40, alveol kemik kaybı %87,9, apse %2,4, antemortem diş kaybı %3,3 oranında; süt dişlerinde de diş çürüğü %4,5, diş aşınması %38,6 (aşınma derecesi ortalaması 1,66), hipoplazi %3,1 oranında belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, iskelet topluluğunun ağırlıklı olarak çürük yapıcı, yumuşak besinler tükettiğini işaret ederken, yüksek oranda gözlenen hipoplazi oranı bireylerin gelişim dönemlerinde stres faktörlerinden etkilendiklerini göstermektedir. Süt dişlerinde patolojilerin düşük oranda gözlenmesi ise patolojilerin ileri aşamalara ulaşmadan bebek ve çocuk ölümlerinin gerçekleşmiş olabileceğine işaret etmektedir. Demirci Göleti iskeletlerinde gözlenen diş ve çene patolojilerinin görülme oranlarının Anadolu’da bulunan Roma, Bizans ve Orta Çağ toplumlarıyla karşılaştırılması sonucunda, Demirci Göleti iskeletlerinin genel olarak tarım toplumlarına benzerlik gösterdiği belirlenmiştir.Keywords
This publication has 35 references indexed in Scilit:
- Gradients of occlusal wear in hunter‐gatherers and agriculturalistsAmerican Journal of Physical Anthropology, 2008
- Advances in the Palaeopathology of Teeth and Jaws2007
- Dental Pathology2007
- Dental health indicators of hunter–gatherer adaptation and cultural change in Siberia's Cis‐BaikalAmerican Journal of Physical Anthropology, 2007
- Explaining sex differences in dental caries prevalence: Saliva, hormones, and “life‐history” etiologiesAmerican Journal of Human Biology, 2006
- Diet and the aetiology of dental calculusInternational Journal of Osteoarchaeology, 1999
- Dental disease in the Chinese Yin-Shang period with respect to relationships between citizens and slavesAmerican Journal of Physical Anthropology, 1997
- Assessment of systemic physiological perturbations from dental enamel hypoplasias and associated histological structuresAmerican Journal of Physical Anthropology, 1990
- Periodontal disease in ancient populationsAmerican Journal of Physical Anthropology, 1986
- Factors affecting the distribution of enamel hypoplasias within the human permanent dentitionAmerican Journal of Physical Anthropology, 1985