Depolanmış Doğu Kayını (Fagus orientalis Lipsky) tohumlarında bazı kaplama işlemlerinin toplam yağ ve yağ asit kompozisyonu üzerine etkisi
Open Access
- 27 June 2025
- journal article
- Published by Cankiri Karatekin Universitesi in Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi
- Vol. 11 (1) , 19-29
Abstract
Giriş ve Hedefler Tohum biyokimyasal içeriği tohum kalitesini yansıtan en önemli öğedir. Özellikle yağlı tohumların depolanmasında bozulmanın ana nedeni lipitlerin okside olması ve bunun sonucunda tohumda toplam yağ miktarında azalmaya serbest yağ içeriğindeki artışın eşlik etmesidir. Yöntem Bu çalışmada; depolamaya ve kurumaya hassas bir tür olan ve 2020 yılı bol tohum yılında hasat edilmiş, Sinop-Zindan orijinli Doğu kayını tohumları (Fagus orientalis Lipsky) kullanılmıştır. Bu kapsamda kitosan kaplama çözeltisinin tekli kullanımı ile propolis ve BHT (bütillendirilmiş hidroksitoluen) + BHA (bütillenmiş hidroksianisol) katkılı kitosan çözeltilerinin 16 aylık depolama boyunca tohumdaki toplam yağ ve yağ asit kompozisyonunu nasıl etkilediği araştırılmış ve dörder aylık periyotlardaki değişim izlenmiştir. Bulgular Hasat sonrası elde edilen tohumlarda toplam yağ oranı kontrol grubunda %44,17 iken, bu oran depolama süresi uzadıkça 16 ay sonunda %37,86 olarak belirlenmiştir. Tohumlarda ayrıca hasat edildikten sonra %72,59 doymamış, %23,42 doymuş yağ asidi içerdiği tespit edilmiştir. Doymuş yağ asitleri içerisinde oransal olarak daha çok palmitik asit (%14,60) ve stearik asit (%5,76) mevcutken, doymamış yağ asitleri kompozisyonunda ise oleik asit (%34,39) ve linoleik asidin (%30,15) en yüksek oranda olduğu tespit edilmiştir. Kitosan ile yapılan kaplama uygulamalarının tohum toplam yağ miktarının düşüşünü yavaşlatmada önemli etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte yapılan kaplama uygulamalarının yağ asit kompozisyonu üzerinde radikal bir değişime neden olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlar 16 aylık depolama süresi sonuna doğru tohumda toplam yağ içeriğindeki azalışın önlenmesinde %0,75 kitosan, %0,75 kitosan +100 ppm BHT + 200 ppm BHA ve %0,25 kitosan+ %10 propolis uygulamalarının daha etkili olduğu saptanmıştır.Keywords
This publication has 30 references indexed in Scilit:
- Effect of climate change on potential distribution of oriental beech (Fagus orientalis Lipsky.) in the twenty-first century in TurkeyTheoretical and Applied Climatology, 2022
- Effect of Ginkgo biloba seed exopleura extract and chitosan coating on the postharvest quality of ginkgo seedJournal of the Science of Food and Agriculture, 2018
- The relationships between fatty acids and heterotrophic seedling growth in winter canola cultivars during accelerated seed aging processSouth African Journal of Botany, 2018
- Physicochemical characteristics of the cold-pressed oil obtained from seeds of Fagus sylvatica L.Food Chemistry, 2017
- Three-year storage of oriental beechnuts (Fagus orientalis Lipsky)European Journal of Forest Research, 2008
- Effects of pre- and post-harvest application of salicylic acid or methyl jasmonate on inducing disease resistance of sweet cherry fruit in storagePostharvest Biology and Technology, 2005
- Exploitation of natural products as an alternative strategy to control postharvest fungal rotting of fruit and vegetablesPostharvest Biology and Technology, 2004
- β-Oxidation of Fatty Acids by Specific Organelles1987
- Physiology and Biochemistry of Seeds in Relation to Germination1982
- PHYSIOLOGICAL AND BIOCHEMICAL DETERIORATION OF SEEDS1972