Maneviyat ile Yaşam Doyumunun Gösterişçi Tüketimi Yordaması
Author:
Open Access
- 31 December 2025
- journal article
- Published by Düzce Üni̇versi̇tesi̇ Rektörlüğü İlahi̇yat Fakültesi̇ in Düzce İlahiyat Dergisi
- Vol. 9 (2) , 491-520
Abstract
Literatürde; maneviyat, yaşam doyumu ve gösterişçi tüketim ilişkisi müstakil olarak işlenmiş olsa da bu üç kavramın birlikte değerlendirildiği araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Çalışma, bu önemli boşluğu doldurmayı ve maneviyat ile yaşam doyumunun gösterişçi tüketim ilişkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma; teoride maneviyat, yaşam doyumu ve gösterişçi tüketim ilişkisini belirleyen bir model geliştirme, pratikte ise konunun paydaşlarına rehberlik etme niyetindedir. Çalışma grubunu 18-65 yaş arası bireyler oluşturmaktadır. Çalışma grubunun yaş ortalaması 43,02 olarak tespit edilmiştir (min.18, max.65, ss. 9,921). Çalışmada; Bilgi formu, Maneviyat, Gösterişçi Tüketim ve Yetişkin Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Yaş ile manevi başa çıkma, anlam arayışı, bağlantı ve gösterişçi tüketim puanlarında anlamlı farklılık bulgulanmıştır. Cinsiyet ile gösterişçi tüketim ve medeni durum ile maneviyat ölçek toplam puanı ve alt boyutlarında anlamlı farklılaşma tespit edilmemiştir. Sosyoekonomik durum ile gösterişçi tüketim ve yaş ile benlik ve iş doyumu arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonucuna göre; tabiatla uyum, manevi hoşnutluk, benlik doyumu ve aşkınlık boyutunu kapsayan modelin gösterişçi tüketimin %11,5’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Manevi hoşnutluk ve aşkınlık boyutlarının gösterişçi tüketimi azalttığı, tabiatla uyum ve benlik doyumu boyutlarının gösterişçi tüketimi arttırdığı bulgulanmıştır. Gelecek araştırmaların; nedenselliği bulgulayan, aracı değişkenlerle, farklı yerlerde ve farklı gruplarla yapılması tavsiye edilmektedir.Keywords
This publication has 39 references indexed in Scilit:
- A Meta-Analysis of Religion/Spirituality and Life SatisfactionJournal of Happiness Studies, 2022
- An Examination of the Effects of Consumption Expenditures on Life Satisfaction in AustraliaJournal of Happiness Studies, 2019
- Theory and Validity of Life Satisfaction ScalesSocial Indicators Research, 2012
- The material and immaterial in conflict: Spirituality reduces conspicuous consumptionJournal of Economic Psychology, 2012
- The evolution of conspicuous consumptionJournal of Historical Research in Marketing, 2012
- Conspicuous consumption orientation: Conceptualisation, scale development and validationJournal of Consumer Behaviour, 2011
- Introduction: Exploring Possibilities for a New Paradigm2009
- Psychology, Religion, and Spirituality2009
- Conditional volatility, skewness, and kurtosis: existence, persistence, and comovementsJournal of Economic Dynamics and Control, 2003
- Status brands: examining the effects of non‐product‐related brand associations on status and conspicuous consumptionJournal of Product & Brand Management, 2002