6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin Gölbaşı Havzası’nda sebep olduğu yüzey deformasyonları ve yerleşmeler üzerindeki etkileri, Adıyaman/ Türkiye
- 31 December 2023
- journal article
- research article
- Published by Turkish Geograpical Review in Türk Coğrafya Dergisi
- No. 83,p. 87-99
Abstract
Gölbaşı Havzası, Pazarcık ve Erkenek Segmentlerinin birleştiği alanda yer alan tektonik kökenli bir havzadır. Çalışmanın amacı, Kahramanmaraş depremlerinin Gölbaşı Havzası’nda meydana getirdiği yüzey deformasyonlarını ve bunların fiziki ve beşerî yapılar üzerindeki etkilerini incelemektir. Arazi çalışmaları kapsamında çalışma sahasındaki fayın 14 km’si takip edilerek haritalandırılmıştır. Ayrıca deprem etkilerinin yerleşmelere göre dağılışı incelenmiştir. Verilerin görselleştirilmesinde ArcGIS 10.3.1 yazılımından faydalanılmıştır. Çalışma sahasında ötelenmeler, heyelanlar, küçük ölçekli çek-ayır havzalar ve tektonik çöküntü gölcükleri (sag ponds) gözlenmiştir. Balkar’da ölçülen küçük çek-ayır havzanın genişliği 15 m, uzunluğu ise 110 m’dir. Yüzey kırığı üzerinde gözlemlenen en büyük yanal ötelenme 430±5 cm’dir. Sahada 100-200 cm arasında değişen düşey atımlar ölçülmüştür. Ayrıca depremin tetiklemesiyle yanal yayılma, kaya düşmeleri ve heyelan çatlakları oluşmuştur. Depremler nedeniyle kaynak suları kurumuş, yeni kaynaklar oluşmuş ve havza tabanında çamur volkanları meydana gelmiştir. Birikinti yelpazesi üzerinde kurulan Gölbaşı ilçe merkezinde sıvılaşma nedeniyle bazı binalarda 2 m’ye varan oturmalar ve tiltlenmeler gözlenmiştir. Yeni yerleşmelerin planlanmasında diri fay hatlarından sakınılması ve sağlam ana kayaların seçilmesi, binaların zemin koşullarına uygun inşa edilmesi önerilmektedir.Keywords
Funding Information
- TÜBİTAK 1002 C Doğal Afetler Odaklı Saha Çalışması Acil Destek Programı (123D066)
This publication has 6 references indexed in Scilit:
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş-Ekinözü depremi (Mw 7.6) ile ilişkili Çardak Fayı yüzey kırığının tektonik jeomorfolojisiTürk Coğrafya Dergisi, 2023
- 6 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) depreminin Doğu Anadolu Fay Zonu Erkenek ve Pazarcık Segmentleri Üzerindeki Etkisi: Çelikhan-Gölbaşı (Adıyaman) Arasından GözlemlerTürk Deprem Araştırma Dergisi, 2023
- 6 Şubat 2023 Depremleri Sonrası Zemin Büyütmesi ve Sıvılaşma Gerçeği: Antakya, Gölbaşı, Türkoğlu ÖrnekleriAfyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering, 2023
- Evolution of the Gölbaşı basin and its implications for the long-term offset on the East Anatolian Fault Zone, TurkeyJournal of Geodynamics, 2013
- Temporary seismic quiescence: SE TurkeyGeophysical Journal International, 1989
- Tethyan evolution of Turkey: A plate tectonic approachTectonophysics, 1981