Why Do We Lie? An Explanatory View for Lie-Telling Behaviors of University Students and Adults
Open Access
- 30 July 2021
- journal article
- research article
- Published by Sada Institute in Nesne Psikoloji Dergisi
- Vol. 9 (20) , 291-304
Abstract
İnsan sosyalliğinin en önemli parçalarından biri olan yalan söyleme davranışının hangi nedenlerle ortaya çıktığına ilişkin belirli toplumlarda çalışmaların yürütüldüğü bilinmektedir. Ancak Türkiye’deki yetişkinlerin hangi nedenlerle yalan söyledikleri konusunda çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu nedenle mevcut çalışmada, Türkiye’deki yetişkin insanların yalan söyleme nedenlerini ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Çalışmaya, yaşları 19 ile 46 arasında değişen (Ortyaş= 26.84) 75 kişi katılmıştır. Katılımcılara, kendi yararına ve başkası yararına söyledikleri yalanları ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanmış açık uçlu dört sorudan oluşan bir soru formu verilmiştir. Verilerin analizinde niteliksel analiz tekniklerinden biri olan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, en çok karşılaşılan kendi yararına yalan söyleme nedenlerinin mahremiyet, özerkliğe müdahale, imajını koruma, istediğini elde etme, olumsuz bir durumdan kaçınma, gerçeği gizleme ve geçiştirme olduğunu göstermiştir. Diğer yandan zararı önleme, başkasını koruma, mutlu etme, nezaket ve ilişkinin bozulmasını önleme ise en çok görülen başkası yararına yalan söyleme nedenleridir. Her bir yalan söyleme nedeni, yurt dışı alan yazın ile karşılaştırılarak tartışılmış, Türkiye’de bu konuda yapılacak sonraki çalışmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.Keywords
This publication has 35 references indexed in Scilit:
- Cross‐Cultural Deception Detection2014
- Predictors of children’s prosocial lie-telling: Motivation, socialization variables, and moral understandingJournal of Experimental Child Psychology, 2011
- Deceptive Impression Management: Does Deception Pay in Established Workplace Relationships?Journal of Business Ethics, 2010
- Little Liars: Origins of Verbal Deception in Children2009
- Support for the Use of Deception Within the Work Environment: A Comparison of Israeli and United States Employee AttitudesJournal of Business Ethics, 2002
- Lying for PatientsArchives of internal medicine (1960), 1999
- Lying in everyday life.Journal of Personality and Social Psychology, 1996
- Cultural differences in deception: Motivations to deceive in Samoans and North AmericansInternational Journal of Intercultural Relations, 1994
- Science and the CQT polygraphIntegrative Psychological and Behavioral Science, 1991
- Politeness1987