Harun Sonmez
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Harun Sonmez has a total of 24 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Gulseren Dagdelenler
Department of Geological Engineering, Faculty of Engineering, Hacettepe University, Beytepe, 06800 Ankara, Türkiye
5 shared publications - Candan Gokceoglu
Faculty of Computer and Information Sciences, Cappadocia University, Mustafapasa, Urgup, Türkiye
2 shared publications Murat Ercanoglu
2 shared publications- Murat Ercanoglu
Hacettepe University
2 shared publications Aycan Kalender
Hacettepe University
1 shared publication- Aycan Kalender
Department of Geological Engineering, Applied Geology Division, Hacettepe University, Beytepe, Ankara, Turkey
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 15 June 2025
- Published by MDPI AG in Applied Sciences
- Vol. 15 (12) , 6714
A Practical Quantitative Tool Based on the EXCASS System for the Use of Hoek-Brown’s Disturbance Factor in Slope Excavations
The disturbance factor (D) in the Hoek–Brown criterion quantifies excavation-induced rock mass disturbance. Although D is conceptually defined as a continuous parameter ranging from 0 to 1, the most recent Hoek–Brown guidelines provide descriptions only for boundary conditions related to slopes and tunnels. In slope excavations, the degree of disturbance is governed not only by the excavation method but also by the thickness of the removed overburden, with its influence becoming particularly significant in deep excavations. In recent years, the concept of a transitional disturbance factor, varying with depth from the excavation surface, has gained increasing attention. To address this need, the EXCASS system, an empirical method for selecting appropriate excavation techniques based on the Geological Strength Index (GSI) and point load strength (Is50) values, was integrated into the transitional disturbance factor framework in this study. EXCASS allows for the selection of stronger or weaker excavation methods, offering flexibility to control the degree of disturbance induced in the rock mass. Moreover, the disturbance factor at the excavation surface was determined by incorporating both the operational excavation power index and the thickness of the removed overburden. This integrated approach enables a more realistic evaluation of excavation-induced damage in slope stability analyses.
- 15 June 2025
- Published by MDPI AG in Applied Sciences
- Vol. 15 (12) , 6714
Open AccessA Practical Quantitative Tool Based on the EXCASS System for the Use of Hoek-Brown’s Disturbance Factor in Slope Excavations
The disturbance factor (D) in the Hoek–Brown criterion quantifies excavation-induced rock mass disturbance. Although D is conceptually defined as a continuous parameter ranging from 0 to 1, the most recent Hoek–Brown guidelines provide descriptions only for boundary conditions related to slopes and tunnels. In slope excavations, the degree of disturbance is governed not only by the excavation method but also by the thickness of the removed overburden, with its influence becoming particularly significant in deep excavations. In recent years, the concept of a transitional disturbance factor, varying with depth from the excavation surface, has gained increasing attention. To address this need, the EXCASS system, an empirical method for selecting appropriate excavation techniques based on the Geological Strength Index (GSI) and point load strength (Is50) values, was integrated into the transitional disturbance factor framework in this study. EXCASS allows for the selection of stronger or weaker excavation methods, offering flexibility to control the degree of disturbance induced in the rock mass. Moreover, the disturbance factor at the excavation surface was determined by incorporating both the operational excavation power index and the thickness of the removed overburden. This integrated approach enables a more realistic evaluation of excavation-induced damage in slope stability analyses.
- Open Access
- 5 August 2024
- Published by Elsevier in Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering
- Vol. 17 (1) , 154-167
A complementary approach to quantify the basic GSI chart considering scale effect on rock structure
- 5 August 2024
- Published by Elsevier in Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering
- Vol. 17 (1) , 154-167
Open AccessA complementary approach to quantify the basic GSI chart considering scale effect on rock structure
- Open Access
- 1 April 2022
- Published by Elsevier in Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering
- Vol. 14 (2) , 329-345
A novel approach to structural anisotropy classification for jointed rock masses using theoretical rock quality designation formulation adjusted to joint spacing
- 1 April 2022
- Published by Elsevier in Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering
- Vol. 14 (2) , 329-345
Open AccessA novel approach to structural anisotropy classification for jointed rock masses using theoretical rock quality designation formulation adjusted to joint spacing
- 15 January 2021
- Published by Springer Nature
- p. 759-767
An Empirical Method for Predicting the Strength of Bim Materials Using Modifications of Lindquist’s and Leps’ Approaches
- 15 January 2021
- Published by Springer Nature
- p. 759-767
An Empirical Method for Predicting the Strength of Bim Materials Using Modifications of Lindquist’s and Leps’ Approaches
- 19 June 2020
- Published by Springer Nature in Bulletin of Engineering Geology and the Environment
- Vol. 79 (10) , 5355-5369
A flexible system for selection of rock mass excavation method
- 19 June 2020
- Published by Springer Nature in Bulletin of Engineering Geology and the Environment
- Vol. 79 (10) , 5355-5369
A flexible system for selection of rock mass excavation method
- Open Access
- 15 January 2019
- Published by Jeoloji Muhendisligi Dergisi in Jeoloji Mühendisliği Dergisi
- Vol. 43 (2) , 187-210
Kargabedir Tepe (Ankara-Eskişehir Karayolu) Bölgesinin Kaya Düşmesi Duyarlılığının İnsansız Hava Aracı (İHA) Görüntüleri Kullanılarak Konik Yayılım Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi
Kaya düşmesi olayı Varnes (1978) tarafından, dik yamaçlardaki eklemli kaya kütlelerinden serbestleşen kaya bloklarının eğim aşağı yüksek hızda hareket ettiği bir duraysızlık türü olarak tanımlanmaktadır. Kaynak bölgesindeki kaya bloğu serbest kaldığı noktadan itibaren bir yörünge boyunca enerjisi sönümlenip durana kadar hareketine eğim aşağı devam eder. Deterministik yaklaşımlarda gerek yamaç yüzeyine ve gerekse bloğa ait çok sayıda fiziksel ve mekanik parametre girdi olarak kullanılmakta olup, bu nedenle sonuçların gerçekçiliği de bu fazla sayıdaki girdi parametresiyle yakın ilişkilidir. Bunun bir yansıması olarak özellikle bölgesel ölçekte kaya düşmesi haritalarının hazırlanmasında pratik değeri oldukça yüksek olan ampirik yaklaşımlar tercih edilmektedir. Bu ampirik yaklaşımlardan Jabodeyoff ve Labiouse (2011) tarafından önerilen konik yayılım yaklaşımı sadece kaynak alan haritası ve sayısal yükseklik modelini (SYM) girdi parametresi olarak kullanması sebebiyle oldukça pratik olup, büyük alanların bölgesel olarak kaya düşmesi açısından değerlendirilmesinde öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, SYM üzerinde olası yayılım zonunun belirlenmesi ilkesini temel alan bu yöntemin sınanması amacıyla Kargabedir Tepe kaya düşmesi bölgesinde çeşitli saha çalışmaları geçekleştirilmiştir. Kargabedir Tepe’deki saha çalışmaları kapsamında inceleme alanının yüksek çözünürlüklü SYM’nin elde edilmesi amacıyla bir dron (insansız hava aracı -İHA) kullanılarak bölgenin yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları alınmıştır. Bölgeye ait 40 X 40 cm çözünürlüğe sahip bir sayısal yükseklik modeli ve 5X5 cm çözünürlüklü ortorektifiye hava fotoğrafı oluşturulmuştur. Çalışma sahasına ait SYM kullanılarak konik yayılım yaklaşımıyla farklı enerji çizgi açısı değerleri için yayılım zonu haritaları üretilmiştir. Ayrıca bölgedeki mevcut düşmüş bloklarının konumları belirlenmiş ve en-boy-yükseklikleri ölçülmüştür. Buna ek olarak düşen kaya bloklarının boyutları ve konumları ortorektifiye fotoğrafı üzerinde de belirlenmiş ve sahada yapılan ölçümlerle uyumlulukları sınanmıştır. Saha ve ortorektifiye fotoğraftan elde edilen bloklara ilişkin en-boyyükseklik ölçümlerinin birbirleriyle uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
- 15 January 2019
- Published by Jeoloji Muhendisligi Dergisi in Jeoloji Mühendisliği Dergisi
- Vol. 43 (2) , 187-210
Open AccessKargabedir Tepe (Ankara-Eskişehir Karayolu) Bölgesinin Kaya Düşmesi Duyarlılığının İnsansız Hava Aracı (İHA) Görüntüleri Kullanılarak Konik Yayılım Yaklaşımıyla Değerlendirilmesi
Kaya düşmesi olayı Varnes (1978) tarafından, dik yamaçlardaki eklemli kaya kütlelerinden serbestleşen kaya bloklarının eğim aşağı yüksek hızda hareket ettiği bir duraysızlık türü olarak tanımlanmaktadır. Kaynak bölgesindeki kaya bloğu serbest kaldığı noktadan itibaren bir yörünge boyunca enerjisi sönümlenip durana kadar hareketine eğim aşağı devam eder. Deterministik yaklaşımlarda gerek yamaç yüzeyine ve gerekse bloğa ait çok sayıda fiziksel ve mekanik parametre girdi olarak kullanılmakta olup, bu nedenle sonuçların gerçekçiliği de bu fazla sayıdaki girdi parametresiyle yakın ilişkilidir. Bunun bir yansıması olarak özellikle bölgesel ölçekte kaya düşmesi haritalarının hazırlanmasında pratik değeri oldukça yüksek olan ampirik yaklaşımlar tercih edilmektedir. Bu ampirik yaklaşımlardan Jabodeyoff ve Labiouse (2011) tarafından önerilen konik yayılım yaklaşımı sadece kaynak alan haritası ve sayısal yükseklik modelini (SYM) girdi parametresi olarak kullanması sebebiyle oldukça pratik olup, büyük alanların bölgesel olarak kaya düşmesi açısından değerlendirilmesinde öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, SYM üzerinde olası yayılım zonunun belirlenmesi ilkesini temel alan bu yöntemin sınanması amacıyla Kargabedir Tepe kaya düşmesi bölgesinde çeşitli saha çalışmaları geçekleştirilmiştir. Kargabedir Tepe’deki saha çalışmaları kapsamında inceleme alanının yüksek çözünürlüklü SYM’nin elde edilmesi amacıyla bir dron (insansız hava aracı -İHA) kullanılarak bölgenin yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları alınmıştır. Bölgeye ait 40 X 40 cm çözünürlüğe sahip bir sayısal yükseklik modeli ve 5X5 cm çözünürlüklü ortorektifiye hava fotoğrafı oluşturulmuştur. Çalışma sahasına ait SYM kullanılarak konik yayılım yaklaşımıyla farklı enerji çizgi açısı değerleri için yayılım zonu haritaları üretilmiştir. Ayrıca bölgedeki mevcut düşmüş bloklarının konumları belirlenmiş ve en-boy-yükseklikleri ölçülmüştür. Buna ek olarak düşen kaya bloklarının boyutları ve konumları ortorektifiye fotoğrafı üzerinde de belirlenmiş ve sahada yapılan ölçümlerle uyumlulukları sınanmıştır. Saha ve ortorektifiye fotoğraftan elde edilen bloklara ilişkin en-boyyükseklik ölçümlerinin birbirleriyle uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
- 25 October 2016
- Published by Springer Nature in Journal of Mountain Science
- Vol. 13 (11) , 1923-1940
Application of Chebyshev theorem to data preparation in landslide susceptibility mapping studies: an example from Yenice (Karabük, Turkey) region
- 25 October 2016
- Published by Springer Nature in Journal of Mountain Science
- Vol. 13 (11) , 1923-1940
Application of Chebyshev theorem to data preparation in landslide susceptibility mapping studies: an example from Yenice (Karabük, Turkey) region
- Open Access
- 23 December 2015
- Published by Yerbilimleri in Yerbilimleri/Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Dergisi
- Vol. 36 (2)
Yapay Sinir Ağı Kullanılarak CPT Tabanlı Sıvılaşma Değerlendirme Abağının Geliştirilmesi.
Depremler sırasında suya doygun kohezyonsuz (veya düşük kohezyonlu) zeminlerde gelişen sıvılaşma olayı etkilediği alanlarda yapısal hasarları arttırarak çok sayıda can ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Yeraltı su seviyesinin yüzeye yakın olduğu ve depremselliği yüksek bölgelerdeki suya doygun kumlu ve siltli toprak zeminlerin, sıvılaşmaya olan yatkınlığı bilinmektedir. Bununla birlikte, bu tür zeminlerde zeminin sıkılığını da yansıtan standart penetrasyon testi (SPT) ve/veya konik penetrasyon testi (CPT), makaslama dalgası hızı (Vs) gibi yerinde uygulanan deney verilerinin de girdi olarak kullanıldığı yöntemlerle zeminlerin sıvılaşmaya karşı güvenlik katsayısı (FL) hesaplanabilmektedir. SPT, CPT ve Vs verilerini girdi olarak kullanan bu yöntemler ampirik yaklaşımlar olup, her ampirik yöntemde olduğu gibi artan veri sayısına bağlı olarak bu yöntemler de gelişmeye açıktırlar. Bu ampirik yaklaşımların şekillendirilmesinde kullanılan veriler sıvılaşmaya duyarlı alanlarda meydana gelen depremler sonucunda elde edildikleri için, yapay olarak üretilmeleri zor olup, bu nedenle verilerin bilimsel değerleri de oldukça yüksektir. SPT, CPT ve Vs verilerinin girdi olarak kullanıldığı üç yöntemde de sıvılaşmanın varlığı ile yokluğu arasındaki sınır eğrileri mevcut gerçek verilere uydurularak çizilmiş olup, analizlerde kullanılmak üzere bazı eşitliklerle tanımlanmışlardır. Diğer bir ifadeyle, bu eğrisel sınırların çizilmesinde analitik (veya bir hesabı dikkate alan) yaklaşımdan ziyade veriye dayalı uzmanların görüşleri kullanılmıştır. Bu çalışma kapsamında, 1999 yılında Tayvan’daki Chi-Chi depremi sonrasında CPT deneylerinin de yapıldığı, sıvılaşma gözlenen ve gözlenmeyen sahalara ait olan ve Ku vd. (2004) tarafından raporlanan veri tabanı kullanılmıştır. Robertson ve Wride (1998) tarafından önerilen CPT tabanlı yaklaşımdaki normalize edilmiş konik uç direnci (qc1N) ve çevrimsel gerilim oranı (CSR7.5) girdi parametreleri olarak kullanılırken, sıvılaşmanın varlık (1) ve yokluk (0) bilgisi ise çıktı olarak kullanılmıştır. qc1N ve CSR7.5 girdilerine bağlı olarak sıvılaşmanın varlığı (1) veya yokluğu (0) bilgisine analitik olarak ulaşmak için son yıllarda yerbilimleri alanında da başarıyla uygulanan yapay sinir ağı (Artificial Neural Network, ANN) öğrenme yöntemi kullanılmıştır. Öğrenme aşamasının devamında ise CPT tabanlı abaktaki qc1N ve CSR7.5 değerlerinin olası kombinasyonları ANN modelinde girdi parametresi olarak kullanılarak 1 ile 0 arasında çıktı olarak elde edilen sıvılaşma varlığı veya yokluğuna yatkınlık değerleri ile hesaplanmıştır. Öğrenme sonrasında ANN modeliyle tüm abağı kapsayarak üretilen veri seti kullanılarak CPT tabanlı sıvılaşma değerlendirme abağı geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sıvılaşma, standart penetrasyon testi, konik penetrasyon testi, makaslama dalga hızı, yapay sinir ağı.
- 23 December 2015
- Published by Yerbilimleri in Yerbilimleri/Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Dergisi
- Vol. 36 (2)
Open AccessYapay Sinir Ağı Kullanılarak CPT Tabanlı Sıvılaşma Değerlendirme Abağının Geliştirilmesi.
Depremler sırasında suya doygun kohezyonsuz (veya düşük kohezyonlu) zeminlerde gelişen sıvılaşma olayı etkilediği alanlarda yapısal hasarları arttırarak çok sayıda can ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Yeraltı su seviyesinin yüzeye yakın olduğu ve depremselliği yüksek bölgelerdeki suya doygun kumlu ve siltli toprak zeminlerin, sıvılaşmaya olan yatkınlığı bilinmektedir. Bununla birlikte, bu tür zeminlerde zeminin sıkılığını da yansıtan standart penetrasyon testi (SPT) ve/veya konik penetrasyon testi (CPT), makaslama dalgası hızı (Vs) gibi yerinde uygulanan deney verilerinin de girdi olarak kullanıldığı yöntemlerle zeminlerin sıvılaşmaya karşı güvenlik katsayısı (FL) hesaplanabilmektedir. SPT, CPT ve Vs verilerini girdi olarak kullanan bu yöntemler ampirik yaklaşımlar olup, her ampirik yöntemde olduğu gibi artan veri sayısına bağlı olarak bu yöntemler de gelişmeye açıktırlar. Bu ampirik yaklaşımların şekillendirilmesinde kullanılan veriler sıvılaşmaya duyarlı alanlarda meydana gelen depremler sonucunda elde edildikleri için, yapay olarak üretilmeleri zor olup, bu nedenle verilerin bilimsel değerleri de oldukça yüksektir. SPT, CPT ve Vs verilerinin girdi olarak kullanıldığı üç yöntemde de sıvılaşmanın varlığı ile yokluğu arasındaki sınır eğrileri mevcut gerçek verilere uydurularak çizilmiş olup, analizlerde kullanılmak üzere bazı eşitliklerle tanımlanmışlardır. Diğer bir ifadeyle, bu eğrisel sınırların çizilmesinde analitik (veya bir hesabı dikkate alan) yaklaşımdan ziyade veriye dayalı uzmanların görüşleri kullanılmıştır. Bu çalışma kapsamında, 1999 yılında Tayvan’daki Chi-Chi depremi sonrasında CPT deneylerinin de yapıldığı, sıvılaşma gözlenen ve gözlenmeyen sahalara ait olan ve Ku vd. (2004) tarafından raporlanan veri tabanı kullanılmıştır. Robertson ve Wride (1998) tarafından önerilen CPT tabanlı yaklaşımdaki normalize edilmiş konik uç direnci (qc1N) ve çevrimsel gerilim oranı (CSR7.5) girdi parametreleri olarak kullanılırken, sıvılaşmanın varlık (1) ve yokluk (0) bilgisi ise çıktı olarak kullanılmıştır. qc1N ve CSR7.5 girdilerine bağlı olarak sıvılaşmanın varlığı (1) veya yokluğu (0) bilgisine analitik olarak ulaşmak için son yıllarda yerbilimleri alanında da başarıyla uygulanan yapay sinir ağı (Artificial Neural Network, ANN) öğrenme yöntemi kullanılmıştır. Öğrenme aşamasının devamında ise CPT tabanlı abaktaki qc1N ve CSR7.5 değerlerinin olası kombinasyonları ANN modelinde girdi parametresi olarak kullanılarak 1 ile 0 arasında çıktı olarak elde edilen sıvılaşma varlığı veya yokluğuna yatkınlık değerleri ile hesaplanmıştır. Öğrenme sonrasında ANN modeliyle tüm abağı kapsayarak üretilen veri seti kullanılarak CPT tabanlı sıvılaşma değerlendirme abağı geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sıvılaşma, standart penetrasyon testi, konik penetrasyon testi, makaslama dalga hızı, yapay sinir ağı.
- 1 September 2007
- Published by Springer Nature in Environmental Geology
- Vol. 55 (3) , 485-497
Engineering characteristics of Ankara Greywacke under the foundation of the Beytepe open air theatre, Ankara, Turkey
- 1 September 2007
- Published by Springer Nature in Environmental Geology
- Vol. 55 (3) , 485-497
Engineering characteristics of Ankara Greywacke under the foundation of the Beytepe open air theatre, Ankara, Turkey
- 9 January 2007
- Published by Springer Nature in Environmental Geology
- Vol. 52 (7) , 1435-1437
Discussion on the paper by M. Orhan, N.S. Isik, T. Topal, M. Ozer “Effect of weathering on the geomechanical properties of andesite, Ankara, Turkey” Environmental Geology 50(1):85–100
- 9 January 2007
- Published by Springer Nature in Environmental Geology
- Vol. 52 (7) , 1435-1437
Discussion on the paper by M. Orhan, N.S. Isik, T. Topal, M. Ozer “Effect of weathering on the geomechanical properties of andesite, Ankara, Turkey” Environmental Geology 50(1):85–100