BHBetül Hayrullahoğlu

Betül Hayrullahoğlu

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Betül Hayrullahoğlu has a total of 23 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Normative Transformation in the Turkish Tax Regime: An Analysis of the Current Tax Reform as a Non-Dom-Like Incentive Regime

    by Betül Hayrullahoğlu

    This study examines the recent tax reform adopted in Turkish tax law within the framework of a normative transformation occurring in the residence-based full tax liability regime. The main focus of the study is the provision that exempts the foreign-source income of individuals deemed resident in Türkiye from income tax for a period of twenty years, as well as the preferential taxation approach introduced in inheritance and gift taxation. The aim of the study is to determine the place of this regulation within the residence-based taxation system that forms the foundation of the Turkish tax system, to evaluate the reasons behind its introduction, and to analyze its possible effects on the tax system. In this context, the study examines the extent to which the long-term exclusion of foreign-source income from taxation within a system that maintains residence-based full tax liability creates a transformation in terms of the fundamental principles of tax law, and also evaluates the underlying rationale and possible consequences of the reform. A qualitative research method is adopted, and the relevant legislative provisions, explanatory memoranda, and secondary sources are analyzed using document analysis. The findings indicate that the main purpose of the regulation is to increase Türkiye’s investment-attraction capacity, encourage international capital inflows, increase foreign currency inflows, and support economic growth. In this respect, although the regulation differs legally from classical domicile-based (non-dom) regimes, it produces similar economic effects in terms of the non-taxation of foreign-source income. The study also discusses the potential implications of the regulation on tax equity, the principle of horizontal equality, the protection of the tax base, and increased reliance on indirect taxation. In conclusion, the study argues that the long-term tax exemption of foreign-source income signifies an important normative transformation in the Turkish tax system’s residence-based full tax liability approach.

  • Çevrenin Korunmasında Türkiye’nin Rolü: Uluslararası Yükümlülükler ve Ulusal Düzenlemeler

    by Betül Hayrullahoğlu

    Bu çalışma, Türkiye’nin çevrenin korunmasına yönelik ulusal ve uluslararası düzeydeki politikalarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Doküman analizi yöntemiyle yapılan değerlendirmede, Türkiye’nin çeşitli yasal düzenlemeler gerçekleştirdiği ve uluslararası anlaşmalarla sera gazı emisyonlarını azaltma taahhüdünde bulunduğu görülmüştür. Ancak 2025 yılında yürürlüğe giren İklim Kanunu’nun, çevresel kaygılardan çok Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’ndan (SKDM) olumsuz etkilenmemek amacıyla hazırlandığı anlaşılmaktadır. Türkiye, karbon fiyatlama aracı olarak Emisyon Ticaret Sistemi’ni (ETS) benimsemiştir. Türkiye’de doğrudan karbon vergisi olmasa da dolaylı olarak vergiler aracılığıyla bir fiyatlama yapmaktadır. Ancak bu durum vergi adaletine zarar vermektedir. Çalışma sonucunda, Türkiye’nin çevreyi koruma politikalarını daha somut, ölçülebilir ve zaman çizelgesine bağlanmış hedeflerle desteklemesi gerektiği anlaşılmaktadır.


  • Open Access

    Enflasyonun Kontrolünde Maliye ve Para Politikalarının Rolü: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme

    by Göksel Karaş, Serhat Gözen, Ersin Nail Sağdıç, Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, İlhan Korkmaz, Güner Tuncer, Fazlı Yıldız, Ebru Yalçın, Süleyman Emre Özcan, et al.

    Bu çalışma, 2006Ç1–2025Ç2 dönemi verilerini kullanarak Türkiye ekonomisinde enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının etkinliğini ampirik olarak analiz etmektedir. Modelde enflasyon bağımlı değişken olarak ele alınırken; bütçe açığı, kamu borcu, para arzı (M2), reel faiz oranı ve reel efektif döviz kuru bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Değişkenlerin durağanlığı, ADF ve yapısal kırılmalı Zivot-Andrews birim kök testleri kullanılarak sınanmıştır. Tüm serilerin birinci farklarında durağan olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Bai-Perron çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi sonuçları, Türkiye'nin enflasyon dinamiklerinde 2016Ç3 ve 2021Ç4 dönemlerinde önemli yapısal değişimlerin meydana geldiğini ortaya koymaktadır. Bu kırılma noktaları, artan jeopolitik risk dönemleri ve COVID-19 sonrası para politikası rejim değişiklikleri ile örtüşmektedir. Bulgular hem para hem de maliye politikalarının enflasyonu etkilemede belirleyici bir rol oynadığını; ancak etkilerinin büyüklüğünün ve yönünün mevcut makroekonomik koşullara bağlı olarak değiştiğini göstermektedir.

  • Open Access

    Kamu Harcamaları ve Enflasyon İlişkisi: OECD Örneği

    by Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, Serhat Gözen, Ersin Nail Sağdıç, Göksel Karaş, İlhan Korkmaz, Güner Tuncer, Fazlı Yıldız, Ebru Yalçın, Süleyman Emre Özcan, et al.

    Bu çalışma, 38 OECD üyesi ülke için kamu harcamaları ile enflasyon arasındaki nedensellik ilişkisini incelemektedir. Analizde, kamu harcamaları göstergesi olarak kamu harcamaları/GSYH oranı, enflasyon göstergesi olarak ise tüketici enflasyon oranı kullanılmıştır. Veriler, Dünya Bankası (WDI) veri tabanından derlenen yıllık panel veri setinden elde edilmiştir. Değişkenlerdeki yatay kesit bağımlılığı Pesaran CDLM ve CDLMadj testleri kullanılarak sınanmıştır. Bu bağımlılığın tespit edilmesi üzerine, durağanlık analizi ikinci nesil Pesaran CIPS birim kök testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, modellerdeki eğim katsayılarının heterojenliği Pesaran–Yamagata Delta testi ile doğrulanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda hem heterojenliği hem de yatay kesit bağımlılığını dikkate alan Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik yaklaşımı uygulanmıştır. Sonuçlar, panel genelinde %1 anlamlılık düzeyinde kamu harcamalarından enflasyona doğru tek yönlü bir nedensellik olduğunu göstermektedir. Ülke bazında bakıldığında; Kanada, Şili, Fransa, İzlanda, İsrail, Kore, Yeni Zelanda, İsviçre ve Türkiye’de kamu harcamalarından enflasyona doğru anlamlı bir nedensellik tespit edilirken, enflasyon oranları ile kamu harcamaları arasında ampirik bir ilişki bulunamamıştır. Bulgular, OECD örnekleminde kamu harcamalarının toplam talep ve finansman kanalları üzerinden enflasyon dinamiklerini etkileyebileceğini göstermektedir. Dolayısıyla, harcama düzeyinin yanı sıra harcama bileşiminin ve konjonktürel koşullarla uyumlu maliye politikasının enflasyonla mücadelede kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

  • Open Access

    Yeşil Bütçeleme: Sürdürülebilir Kalkınma İçin Mali Politika Aracı

    by Özer Özçelik, Süleyman Emre Özcan, Serhat Gözen, Ersin Nail Sağdıç, Göksel Karaş, Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, İlhan Korkmaz, Güner Tuncer, Fazlı Yıldız, et al.

    Küresel çevresel bozulma ve iklim değişikliği, maliye politikası gündemini yeniden şekillendirerek hükümetlerin ekolojik öncelikleri kamu maliyesine entegre etmesini zorunlu kılmıştır. Bu çalışma, bütçe kararlarını çevresel sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA'lar) ile uyumlu hale getiren stratejik bir mali yönetişim aracı olarak yeşil bütçelemeyi incelemektedir. Çevre ekonomisi, kamu tercihi ve kurumsal iktisat teorik çerçevelerinden yararlanan bu makale; yeşil bütçelemenin kavramsal temellerini, metodolojik yaklaşımlarını ve kurumsal dinamiklerini ele almaktadır. En iyi uygulamaları ve süregelen zorlukları belirlemek amacıyla Avrupa Birliği, Fransa, İrlanda, Yeni Zelanda, Endonezya ve Filipinler dahil olmak üzere uluslararası deneyimler analiz edilmiştir. Bulgular, yeşil bütçelemenin düşük karbonlu inovasyonu ve iklime dirençli büyümeyi desteklerken; mali şeffaflığı, hesap verebilirliği ve kaynak verimliliğini artırdığını vurgulamaktadır. Ancak, metodolojik karmaşıklıklar, veri kısıtları ve siyasi-kurumsal kısıtlamalar, tam uygulamanın önündeki temel engeller olmaya devam etmektedir. Çalışma, iklim hedeflerinin bütçe döngülerine entegre edilmesinin yalnızca mali disiplini güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma için bir finansal mimari sağladığını savunmaktadır. Nihayetinde yeşil bütçeleme, daha sürdürülebilir bir küresel ekonomiye geçişte kamu maliyesinin rolünü yeniden tanımlayan dönüştürücü bir yaklaşım olarak sunulmaktadır.

  • Open Access

    Türkiye’de Dolaysız ve Dolaylı Vergilerin Gelir Dağılımına Etkisi

    by Ebru Karaş, Serhat Gözen, Ersin Nail Sağdıç, Göksel Karaş, Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, İlhan Korkmaz, Güner Tuncer, Fazlı Yıldız, Ebru Yalçın, et al.

    Gelirin adil dağılımı sosyal refah açısından oldukça önemli bir konudur. Piyasa koşulları altında oluşan gelir dağılımı genellikle toplum tarafından arzulanan dağılımdan farklılaşmaktadır. Bu nedenle gelir, devlet tarafından yeniden dağıtıma tabi tutulmaktadır. İkincil gelir dağılımı olarak ifade edilen bu süreçte, devletin en önemli politika aracı vergilerdir. Vergilerin özellikleri ve türleri, gelir dağılımı üzerindeki etkilerini farklılaştırmaktadır. Teorik olarak, gelir ve servet üzerinden alınan dolaysız vergiler gelir dağılımı üzerinde iyileştirici bir etkiye sahipken; harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergiler gelir dağılımını olumsuz etkileyebilmektedir. Çalışma, Türkiye’de 1994-2023 yılları arasında dolaysız ve dolaylı vergiler ile gelir dağılımı arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır. Analizde Autoregressive Distributed Lag (ARDL) Sınır Testi yaklaşımı kullanılmıştır. Bulgular, uzun dönemde dolaysız vergilerin gelir dağılımı üzerinde pozitif bir etkiye, dolaylı vergilerin ise negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ancak kısa dönemde hem dolaysız hem de dolaylı vergilerin gelir dağılımı üzerinde negatif etkileri olduğu tespit edilmiştir.


  • Open Access

    Günümüz Dünyasında Mali Gelişmeler: Teori ve Uygulama

    by Göksel Karaş, Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, İlHan Korkmaz, Güner Tuncer, Ersin Nail Sağdıç, Fazlı Yıldız, Ebru Yalçın, Süleyman Emre Özcan, Özer Özçelik, et al.

    Küresel ekonomi, son yıllarda yaşanan pandemiler, jeopolitik gerilimler, iklim krizi ve teknolojik dönüşümler gibi çok boyutlu şokların etkisiyle köklü bir değişim sürecinden geçmektedir. Bu süreçte devletin ekonomideki rolü, kamu harcamalarının etkinliği, vergi politikalarının adalet boyutu, mali şeffaflık ve çevresel sürdürülebilirlik kavramları, iktisat ve maliye literatürünün en önemli tartışma konuları arasına girmiştir. "Günümüz Dünyasında Mali Gelişmeler: Teori ve Uygulama" adlı bu kitap, söz konusu tartışmalara hem teorik bir çerçeve sunmakta hem de Türkiye ve dünya örnekleri üzerinden ampirik kanıtlarla ışık tutmayı amaçlamaktadır. Kitapta yer alan on üç bölüm, mali olayları yalnızca ekonomik birer veri olarak değil; sosyal, hukuki, çevresel ve yapısal boyutlarıyla da irdelemektedir. Bu çerçevede kitapta yer alan bölümlere ilişkin özetlere aşağıda yer verilmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde Göksel Karaş, Türkiye ekonomisinde 2006Q1-2025Q2 dönemini kapsayan verilerle enflasyonun kontrolünde para ve maliye politikalarının rolünü ampirik olarak incelemiştir. Yapısal kırılmaların dikkate alındığı analiz sonucunda, her iki politikanın da enflasyon üzerinde belirleyici olduğu ancak etkinin yönünün makroekonomik koşullara göre değiştiği tespit edilmiştir. Hasan Hüseyin Aleçakır ve Hatice Dayar tarafından hazırlanan ikinci bölümde, 38 OECD ülkesi için kamu harcamaları ile enflasyon arasındaki nedensellik ilişkisi analiz edilmiştir. Çalışma, panel genelinde kamu harcamalarından enflasyona doğru tek yönlü bir nedensellik olduğunu ve harcama politikalarının fiyat istikrarı üzerinde kritik bir role sahip olduğunu ortaya koymuştur. İlhan Korkmaz ve Güner Tuncer’in kaleme aldığı üçüncü bölümde, Kütahya ekonomisinin 2004-2023 yılları arasındaki yapısal dönüşümü sektörel bazda incelenmiştir. Analizler, bölge ekonomisinde tarımın payının azalırken imalat sanayinin payının iki katına çıktığını ve modern hizmetler sektörünün gelişmeye başladığını göstermektedir. Ersin Nail Sağdıç ve Fazlı Yıldız dördüncü bölümde, 36 OECD ülkesi örneğinde kamu ve özel kesim sosyal harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki uzun dönemli etkilerini incelemişlerdir. Bulgular, her iki harcama türünün de uzun dönemde ekonomik büyüme üzerinde negatif etkiye sahip olduğunu, ancak nedensellik ilişkilerinin yönünün farklılaştığını ortaya koymaktadır. Beşinci bölümde Ebru Yalçın, Avrupa Birliği’nde öne çıkan “misyon odaklı yenilik politikası” yaklaşımını ve bu yaklaşımın kamu mali yönetimi üzerindeki yansımalarını ele almıştır. Çalışma, bütçe süreçlerinin stratejik hedeflere göre "yönsellik" ilkesiyle yeniden yapılandırılmasının önemini ve büyük verinin bu süreçteki rolünü tartışmaktadır. Süleyman Emre Özcan ve Özer Özçelik altıncı bölümde, mali sürdürülebilirlik kavramını teorik temellerinden başlayarak ölçüm yöntemleri ile birlikte detaylı bir şekilde incelemişlerdir. Çalışma, mali sürdürülebilirliğin sadece bütçe dengesi değil, uzun vadeli kamu finansmanı yönetimi açısından kritik olduğunu vurgulamaktadır. Hatice Arslanparçası ve Serhat Gözen yedinci bölümde, küresel çevre kirliliği ile mücadelede uygulanan mali politikaları incelemişlerdir. Çalışmada çevre vergileri, harçlar, kamu harcamaları ve sübvansiyonların etkinliği analiz edilmiş; ekonomik araçların hukuki düzenlemeler ve uluslararası iş birliği ile desteklenmesinin gerekliliği vurgulanmıştır. Özer Özçelik ve Süleyman Emre Özcan sekizinci bölümde, “yeşil bütçeleme” kavramını stratejik bir mali yönetim aracı olarak ele almışlardır. Çalışma, bütçe kararlarının çevresel sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlaştırılmasının önemini, uluslararası uygulama örnekleri ve karşılaşılan kurumsal kısıtlar çerçevesinde değerlendirmektedir. Ebru Karaş dokuzuncu bölümde, Türkiye’de 1994-2023 yılları arasında dolaysız ve dolaylı vergilerin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini ARDL sınır testi...

  • Open Access

    Trafik Cezalarının Mali ve Mali Olmayan Amaçları: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme

    by Betül Hayrullahoğlu, Serhat Gözen, Ersin Nail Sağdıç, Göksel Karaş, Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, İlhan Korkmaz, Güner Tuncer, Fazlı Yıldız, Ebru Yalçın, et al.

    Türkiye’de trafik cezaları, diğer kamu gelirlerinde olduğu gibi hem mali hem de mali olmayan amaçlar taşımaktadır. Türk maliye literatüründe, kamu gelirleri içerisinde özel bir niteliğe sahip olan para cezalarının, diğer gelir türlerinden farklı olarak doğrudan gelir elde etmek amacıyla tahsil edilmediği; para cezalarında asıl amacın cezalandırma ve kurallara uyum olduğu sıklıkla savunulmaktadır. Öte yandan, özellikle trafik cezalarının bütçe gelir tahminlerinde yer alması nedeniyle olağan bir kamu geliri kaynağına dönüştüğü de belirtilmektedir. Bu çalışma, trafik cezalarının mali amacının; caydırıcılık ve yasalara uyum gibi mali olmayan amaçlarını gölgede bırakıp bırakmadığını araştırmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’de tahakkuk eden cezaların sadece yaklaşık yarısının fiilen tahsil edilebildiği; buna karşın tahsil edilen tutarların bütçe hedeflerini karşıladığı hatta aştığı, ancak trafik kazalarında hedeflenen azalmanın sağlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Türkiye’de trafik cezalarının sosyal düzen ve güvenliği tesis eden bir araçtan ziyade gelir elde etmeye hizmet eden bir araç olarak işlev gördüğü ve mali amacının mali olmayan amaçlarının önüne geçtiği sonucuna varılmaktadır.


  • Open Access

    Küresel Çevre Kirliliği ile Mücadelede Uygulanan Mali Politikalar

    by Hatice Arslanparçası, Serhat Gözen, Ersin Nail Sağdıç, Göksel Karaş, Hasan Hüseyin Aleçakır, Hatice Dayar, İlhan Korkmaz, Güner Tuncer, Fazlı Yıldız, Ebru Yalçın, et al.

    Bu çalışma, çevre kavramını ekonomik ve sosyal açılardan ele alarak çevre kirliliğinin nedenlerini, sonuçlarını ve ekonomik yansımalarını incelemektedir. Hızlanan sanayileşme, nüfus artışı ve doğal kaynakların bilinçsizce tüketilmesi çevre sorunlarını şiddetlendirerek sürdürülebilir kalkınma hedeflerini tehlikeye atmaktadır. Bu nedenle, çevre politikalarının ekonomik araçlarla desteklenmesi kritik öneme sahiptir. Çalışma, çevrenin korunması amacıyla kullanılan çevre vergileri, harçlar, kamu harcamaları, sübvansiyonlar ve düzenleyici politikaların detaylı bir analizini sunmaktadır. Çevre vergileri, kirletici faaliyetlerin maliyetlerini artırarak çevreye duyarlı davranışları teşvik ederken; kamu harcamaları ve sübvansiyonlar çevre teknolojilerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Ancak, mali araçların tek başına yeterli olmadığı; etkin bir çevre yönetimi için yasal düzenlemelerin, toplumsal farkındalığın ve uluslararası iş birliğinin de elzem olduğu vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, çevre sorunlarının çözümünde ekonomik araçların doğru tasarımı ve uygulanması hem çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması hem de ekonomik refahın korunması için temel bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir.