Burak Polat

Pesticides, including insecticides, are widely used to control pests in modern agriculture. However, a small portion of the applied insecticide reaches the intended target, while off-target losses may contaminate agricultural environments. This review focused on the fate of insecticides in the environment and strategies to reduce their ecotoxicological risks. In this context, the environmental behavior of insecticides, their pathways into the ecosystem and the ecotoxicological effects on non-target organisms, ways to reduce ecotoxicological risks are discussed. Risk-reduction options discussed include IPM, modern application technologies, development of lower-risk insecticides, nanotechnology-based formulations, and remediation. The transport, distribution, persistence, and major exposure routes of insecticides are examined collectively, and measures for minimizing contamination of surface water and groundwater are summarized. Ecotoxicological risk is affected by the physicochemical properties of the insecticide, application method, soil characteristics, and environmental conditions. Future research should prioritize current-use insecticides, acaricides, and nematicides, realistic mixture exposures, and sustainable management strategies.

Amaç: Gıda matrislerindeki pestisit kalıntılarının belirlenmesi zordur. Pestisit kalıntı analizlerinin başarısı, pestisit etken maddesinin ekstraksiyon çözeltisine geçirilebilmesine bağlıdır. Bundan dolayı ekstraksiyon verimi çok önemlidir. Ancak ekstraksiyon çözeltisine, istenmeyen bileşikler de geçerek kromatografide analiz sonucunu olumsuz etkilerler. Ekstraksiyonla küçük miktarlardaki pestisitin çözücüye geçirilebilmesi önemlidir ancak güçlü ekstraksiyon yöntemleri de çok fazla istenmeyen bileşiklerin çözücüye geçmesine sebep olabilir. Bu durumda çok güçlü clean-up işlemleri kullanılmalıdır. Sonuç: Geçmişte kullanılan Mills ve Luke yöntemlerinin teknik yetersizlikleri ve kısıtlı örnekler için geçerli olması, analitik kimyacıları yeni metodolojiler geliştirmeye sevk etmiştir. Bu yeni metotların ekstraksiyon ve clean-up işlemleri çok geniş ölçekteki örnek matrisleri için uygun olmalıdır ve kromatografik sisteme tek bir enjeksiyon ile farklı sınıflardan çoklu pestisiti analiz (Multi Residue Method, MRM) edilebilmelidir. Bu hedefe ulaşmak için, QuEChERS metodu geliştirilmiştir. Bu yöntem, gıdalarda çeşitli pestisit kalıntılarının analizi için kolay ve etkili bir ekstraksiyon ve clean-up yaklaşımıdır. Şimdiye kadar pestisitlerin yanı sıra akrilamid, veteriner ilaçları ve farmasötikler de dahil olmak üzere Sıvı Kromatografisi (Liquid Chromatography, LC) ve Gaz Kromatografisi (Gas Chromatography, GC) ile analizlerde umut verici sonuçlar elde edilmiştir. Daha sonra teknik ihtiyaca binaen orijinal QuEChERS metodu iki farklı şekilde modifiye edilmiştir. AOAC Official Method 2007.01 resmi analiz metodu asetat tamponlama versiyonu ve European Committee for Standardization (CEN) Standard Method EN 15662 ise sitrat tamponlama versiyonu olarak kabul edilmiştir. Bu her iki versiyon da günümüzde geniş bir sebze, meyve, toprak, su ve sediment örneklerinde çoklu pestisit kalıntı analizlerinde yaygın olarak ve güvenle kullanılmaktadır.

This study was conducted to determine the level of awareness of farmers engaged in organic farming, good agricultural practices (GAP) and conventional farming on pesticide use in Çanakkale province in 2024. The sample size in Çanakkale province and its districts was calculated by ‘Simple Random Sampling Based on Proportion Averages’ method. The surveys were conducted with 200 organic farmers, 109 good agricultural practices farmers and 378 conventional farmers. Cronbach's Alpha (α) value, which is the overall reliability level of the study, was calculated as 0.955. Farmers' knowledge levels regarding pesticide use were evaluated using a Likert scale. The Chi-Square test was applied to analyze the relationship between farmers' knowledge levels and factors such as education, farming experience and age. According to the pesticide use awareness level data, it was determined that the higher the education level, the higher the level of knowledge, and in terms of farmer behaviour, organic farming and good agricultural practices limit the use of pesticides and reduce the risks on the environment and human health.

Pesticides are the important contaminants for the environment. In this study, insecticide residues of the soils, taken from agricultural lands and around water resources in the Çanakkale-Central district were investigated. The Quick-Easy-Cheap-Efficient-Rugged-Safe (QuEChERS) method was employed to determine residues. Method verification was performed by spiking blank samples at 1 and 8 times the limit of quantification. 54 soil samples were taken from study area in 2020 and subjected to residue analyses. Of these samples, 44 had insecticides at various concentrations. Twenty insecticides were detected at various frequencies. Insecticide residue levels were between 1.01 and 760.01 µg/kg. Maximum etoxazole was detected as 760.01 µg/kg in one sample. This sample was sampled from the nearby fields where wastes were seen. In addition, 17 insecticides were found at various concentrations in the same sample. Risk assessments revealed low hazard for children and adults. In terms of hazard quotient (HQ) levels, maximum values were encountered for pyridaben (445.00*10-7 for children and 59.33*10-7 for adults). The sum of HQs for all insecticides was 1310.00*10-7 for children and 174.67*10-7 for adults. It was concluded that farmers should be encouraged to use insecticides with low HQ values to mitigate soil contamination in places where insecticides are detected.

Herbicide residue levels were analyzed in agricultural soils of Batak plain and health risk assessments were made for relevant pesticides. Herbicide contamination levels were analyzed with the use of Quick-Easy-Cheap-Efficient-Rugged-Safe (QuEChERS)-liquid chromatography/tandem mass spectrometry (LC-MS/MS) procedure. Herbicide-free soil samples were spiked at two different levels. Overall recovery of the method was 87.32%. Present findings were parallel to SANTE recovery limits. About 50% of collected samples from the study sites contained herbicides at different concentrations. Totally, eight herbicides were detected, and herbicide concentrations ranged between 1.085 and 1724.23 μg kg^-1. Metolachlor had the highest concentration (1724.23 μg kg^-1) in a sample taken close to the pesticide waste disposal area. Six herbicides were detected at different concentrations in the same sample. Persistent herbicides (terbuthylazine and pendimethalin) were detected in 35 samples. Risk assessments revealed that hazard index (HI) and hazard quotient (HQ) were less than 1. The greatest HQ values were identified for terbuthylazine as 2772.48 × 10^-7 and 20793.61 × 10^-7 for adults and children, respectively. The HI for all herbicides were 3916.05 × 10^-7 for adult and 29370.39 × 10^-7 for children.

Fungicide residues of soil samples taken from Batak Plain of Çanakkale province of Türkiye were assessed. Fungicide residue analyses were performed with the use of QuEChERS method and LC-MS/MS device. Blank samples were spiked at two different limit of quantification (LOQ) levels for method verification. Overall recovery was identified as 85.69% with an RSD of 12.36% (n=360; SD=10.59). A total of 110 soil samples were taken in November 2020. Present analyses revealed that 59.09% of samples contained fungicide residues at different concentrations. Propiconazole had the highest concentration (1736.06 μg/kg) in one sample, taken from the edge of the field where pesticide wastes were found and 26 fungicides were found at different concentrations in the same sample. Azoxystrobin was encountered in majority of the samples (29 samples). The most frequent fungicides were ordered as; boscalid and tebuconazole (22 samples) > metalaxyl (17 samples) > fluopyram (15 samples). Thirteen triazole fungicides were found in soil samples, mostly at moderately hazardous level (Class II). Risk assessments revealed that hazard levels of fungicides for adults and children were low with a hazard quotient (HQ) and hazard index (HI) of <1. Despite the safe nature of fungicides in soil samples, the greatest HQ values were identified for propiconazole (326.52E-08 for adults and 2449.00E-08 for children). The sum of hazard quotients for all fungicides was 86.31E-08 8 for adult and 647.35E-08 for children. In terms of soil pollution, it is important for farmers to apply fungicides with low HQ levels.

Bu çalışmada Çanakkale (Ezine -Akköy) ilinde, kiraz bahçesinde mavi rengin beş farklı tonundaki leğen tuzaklara üç farklı yükseklikte yakalanan Tropinota (Epicometis) hirta (Poda, 1761) (Coleoptera: Cetoniidae) ergin sayıları karşılaştırılmıştır. Boyutları 35x25x15 cm olan şeffaf leğenler, #B4C8E1, #C4D5E3, #A6CDE3, #4D9AC9 ve #05467A kodlu mavi renk boyalar ile boyanmış ve T. hirta erginlerini yakalamada kullanılmıştır. Deneme Maxima 14 yarı bodur anaç üzerine aşılı 5 yaşındaki Regina kiraz çeşidi ile tesis edilmiş 21 dekarlık üreticiye ait bahçede yürütülmüştür. Deneme üç tekrarlı olarak planlanmış, ağaçlar çiçek açmadan önce, 22 Mart’ta leğen tuzaklar 10 m aralıklarla 2 ağaç arasına gelecek şekilde üç farklı yükseklikte (0 cm, 50 cm ve 100 cm) yerleştirilmiş olup, bu amaçla toplam 45 leğen tuzak kullanılmıştır. Leğenler 1/3 oranında su ile doldurulmuş ve üstten geçirilen iplerle etrafına çakılan demir çubuklara (yerdeki tuzaklar) ve çivilere (ahşap sehpalar) sabitlenmiş ve cezbedici (100 mg Trans-Anethol +100 mg Cinnamyl Alcohol) leğenlere monte edilmiştir. Örneklemeler 2 gün arayla gerçekleştirilmiş ve tuzaklarda yakalanan erginler kaydedilmiştir. Ergin uçuş periyodu üç farklı yükseklikte farklı mavi renklerdeki tuzaklarda yakalanan ergin sayılarıyla belirlenmiştir. Tüm tuzaklarda toplam 3828 ergin yakalanmıştır. Tuzaklarda yakalanan tüm erginlerin %73.45’inin çiçeklenme öncesi (7 Nisan’dan önce) döneme ait olduğu görülmüştür. Farklı yüksekliklerde tuzaklarda yakalanan ergin sayıları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. En yüksek ergin sayısı yer seviyesindeki (0 cm) #C4D5E3 kodlu tuzakta (429 adet) yakalanmış ve bu tuzağı 50 cm yükseklikteki #B4C8E1 kodlu tuzak (384 adet) izlemiştir. 100 cm yükseklikte yer alan bütün tuzaklarda yakalanan erginlerin sayısı diğer yüksekliklere göre daha düşük çıkmıştır. Sonuç olarak kiraz bahçesinde T. hirta erginlerini yakalamada tuzak ve yüksekliklerin etkinliği farklı bulunmuştur. Bu bulgulara göre kiraz bahçelerinde T. hirta erginlerini yakalamada #C4D5E3 kodlu açık mavi renk leğen tuzakların başarılı olarak kullanacağı kanısına varılmıştır. In this study, the effect of five different hues of blue colored basin traps at different heights on capture rates of Tropinota (Epicometis) hirta (Poda, 1761) (Coleoptera: Cetoniidae) adults in a cherry garden in Çanakkale (Ezine-Akköy) province, was investigated. Basin traps, which were painted with blue colors coded as #B4C8E1, #C4D5E3, #A6CDE3, #4D9AC9 and #05467A, and made from 35x25x15 cm sized basins, were used to capture T. hirta adults. The trial was conducted on a 21 da cherry orchard with 5 years old Regina cultivar trees on Maxima 14 rootstock. It was planned with three repetitions, traps were mounted on platforms on wooden stakes placed between two trees with 10 m space with other traps at three different heights as; on ground level (0 cm), on 50 cm and 100 cm from ground level, on 22 March, 15 days before the trees bloomed with a total of 45 traps. The basin traps were filled with 1/3 of water and licensed attractants (100 mg Trans-Anethol + 100 mg Cinnamyl Alcohol) are added to the traps. The samplings were done with an interval of 2 days and the adults caught in the traps were recorded. The adult flight period was determined from the number of T. hirta adults caught in different blue colored traps at three heights. A total of 3828 adults were captured in all traps. 73.45% of the total adults caught in the traps were found before flowering period (before April 7th). The difference between the numbers of adults caught in traps at three heights was statistically significant. Highest number of adults was caught on the ground level (0 cm) in the #C4D5E3 code trap (429 adults) and this trap was followed by the trap #B4C8E1 at 50 cm height (384 adults). The number of adults caught by all traps at 100 cm height was lower than the other two heights. As a result, traps color and heights were found to be different in catching T. hirta adults in cherry orchard. With these results in mind, there is a strong possibility to use #C4D5E3 coded traps (Light grayish blue) successfully in cherry orchards against T. hirta adults in the future.

İnsektisit kullanımı tarımda zararlı kontrolü için en yaygın metottur. Bu çalışmada yıkama işlemlerinin üzümler üzerindeki insektisit kalıntılarının (chlorpyrifos-methyl ve lambda-cyhalothrin) azaltılmasına etkisi araştırılmıştır. Deneme Türkiye’de Manisa İli-Sarıgöl ilçesinde 2020 yılında Sultana çekirdeksiz üzüm bağında kurulmuştur. Metot doğrulama, geri kazanım, ölçüm limiti, tekrarlanabilirlik ve kesinlik ile gerçekleştirilmiştir. İnsektisit içermeyen üzüm numuneleri her pestisit için 0.5, 1 ve 5 kat MRL seviyelerinde sabitlenmiştir. Chlorpyrifos-methyl ve lambda-cyhalothrin geri alımları, sırasıyla %102 ve %101 olarak bulunmuştur. Tüm QuEChERS yönteminin geri kazanımı %101 olarak bulunmuştur. Bu rakamlar SANTE geri kazanım limitleri (%60-140) arasındadır. İnsektisitlerin tespit limitleri, MRL'nin altında bulunmuştur. Bağda üzümlere dört defa insektisit uygulanmıştır. Son insektisit uygulamasının 0., 2., 4. ve 7. günlerinde üzümler hasat edilmiş ve çeşme suyu, sitrik ve asetik asit ve ultrasonik yıkama işlemlerine tabi tutulmuştur. Yıkama işlemi kalıntıları azaltmış ve artan yıkama süresiyle kalıntının azalma oranları artmıştır. İlerleyen hasat zamanları ile kalıntının giderilmesi azalmıştır. Sitrik ve asetik asit yıkama ve ultrasonik yıkama, musluk suyu ile yıkamadan daha etkili bulunmuştur.

Bu çalışmada süt hayvancılığı yapılan çiftliklerde kullanılan aydınlatma seviyelerinin uygunluğu ve ölçüm değerlerinin uluslararası standartlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Çanakkale il sınırları içerisinde bulunan bir tanesi serbest duraklı sistemli, sağım hane doğumhane, revir gibi bölümleri bulunan modern bir hayvancılık işletmesinde diğeri ise daha çok geleneksel yöntemlerle faaliyetlerini devam ettiren bağlı duraklı sistem olan daha ilkel bir süt çiftliğinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma esnasında işletmelerin farklı bölümlerinde beş farklı noktadan ölçümler gerçekleştirilmiştir. Bu ölçümler, aydınlatma düzeyinin incelenmesi açısından günün farklı zaman dilimlerinde gerçekleştirilmiştir. Gündüz yapay aydınlatmanın olmadığı A çiftliğinde saat 10:30 da B çiftliğinde ise saat 13:00 te ölçümler elde edilmiştir. Yapay aydınlatmanın kullanıldığı saatlerde ise A çiftliğinde saat 20:30, B çiftliğinde ise saat 22:00 de ölçümler alınmıştır. Her iki tesis içinde elde edilen veriler aynı gün içerisinde alınmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda yapay aydınlatmanın kullanıldığı saatlerde her iki işletmeninde bazı bölümlerinde standarttın üzerinde aydınlatma enerjisi kullanıldığı, bazı bölümlerinde ise yetersiz aydınlatmanın kullanıldığı gözlenmiştir. ASAE standardına göre 500 lüx olması gereken aydınlanma seviyesi, A çiftliğinin sağımhane çukurunda ortala olarak 1151,2 lüx olarak bulunmuştur. Geleneksel yöntemle üretim gerçekleştirilen B çiftliğinde ise bu değer 4.6 lüx olarak bulunmuştur. Oysaki ASAE standardı geleneksel çiftlikler için 200 lüx olarak belirlenmiştir. Sonuçlardan görüldüğü üzere A çiftliğinde aydınlanma seviyesinin standardın çok çok üzerinde olduğu, B çiftliğinde ise standardın çok altında olduğu görülmektedir. Bu nedenle A çiftliğinde aydınlatma armatürlerinin azaltılması, B çiftliğinde ise arttırılması gerektiği ortaya konarak ilgili çiftlik yöneticileri bu konuda bilgilendirilmiştir.

En tr Removal of pirimiphos-methyl residues from Capia peppers by different washing applications was investigated. Capia peppers, grown in the field located in Çıplak village of Çanakkale in 2018, were sprayed three times with pirimiphos-methyl. Peppers were harvested after 1^st, 2^nd and 3^rd day of last pesticide application. Then, peppers were treated with tap water, acetic acid and citric acid solutions and ultrasonic cleaning applications (for 2 and 5 min.). Residue analyses were carried out with QuEChERS analytical method. Processing factors (Pf) and reduction rates were calculated for each washing application based on three different harvest times and two different application times. Pf values were less than 1 for all cases. The residues decreased during washing applications with increasing washing duration. Also, reduction rate of primphosmethyl residues decreased with the increased harvest times. This in turn corresponded to an increase in Pf. The order of washing applications, in terms of the reduction rates of the pirimiphos-methyl residue (from highest to lowest), is as follows; ultrasonic cleaning> sitric acid> acetic acid> tap water. The lowest reduction rate (14.97%) for pirimiphos-methyl was observed in 2 min tap water applications of 2nd -day samples. The higher reduction rate (87.16%) of pirimiphos-methyl was observed in 5 min ultrasonic cleaning applications of zero day samples. Bu çalışmada pirimiphos-methyl kalıntısının kapya biberinde farklı yıkama uygulamaları ile azaltılması amaçlanmıştır. Çanakkale ili Çıplak köyünde 2018 yılında yetiştirilen kapya biberlerinde 3 defa pirimiphos-methyl etkili maddeli insektisit uygulanmıştır. Biberler, son insektisit uygulamasının 1., 2., ve 3. günlerinde hasat edilmiştir. Daha sonra biberler, çeşme suyu, sitrik asit, asetik asit çözeltileri ve ultrasonic banyo ile yıkama uygulamalarından (2 ve 5 dakika boyunca) geçirilmiştir. Kalıntı analizleri, QuEChERS analiz methodu ile gerçekleştirilmiştir. Her yıkama uygulaması için işleme faktörü (Pf) ve pestisit azalma oranları 3 farklı hasat zamanı ve 2 farklı uygulama süresi esas alınarak hesaplanmıştır. Pf değerleri, tüm uygulamalarda 1’den daha az bulunmuştur. Yıkama süreleri arttıkça (2 ve 5 dk) kalıntı miktarı azalmıştır. Aynı şekilde hasat zamanı arttıkça kalıntı azalma oranı da düşmüştür. Bu durumda Pf de artış göstermiştir. Yıkama uygulamalarının pirimiphos-methyl kalıntısını azaltma oranlarına göre etkinlikliklerinin sırasıyla ultrasonik yıkama> sitrik asit >asetik asit> çeşme suyu şeklinde olduğu belirlenmiştir. Pirimiphos-methyl için en düşük azalma; 2. günde alınan örneklerde 2 dakikalık çeşme suyu (%14.97) uygulaması ile, en yüksek kalıntı azalma ise 1. günde alınan örneklerde 5 dakikalık ultrasonik yıkamada (%87.16) elde edilmiştir.