MPManuel Padilla-Moyano

Manuel Padilla-Moyano

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Manuel Padilla-Moyano has a total of 2 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Analyse diachronique du dialecte souletin : XVIe - XIXe siècles

    by Manuel Padilla Moyano

    Considérés comme variétés marginales, les parlers basques orientaux —notamment la branche roncalo-souletine— dénotent une forte tendance archaïsante qui rend nécessaire la recherche diachronique sur ces dialectes. Le souletin est, sans aucun doute, le principal dialecte parmi les parlers orientaux disposant de témoignages écrits dans le passé. Grâce au caractère relativement précoce des témoignages et à leur continuité temporelle, le caractère prioritaire du souletin dans l’étude diachronique du basque oriental est incontestable. Cette thèse aborde donc l’histoire du dialecte souletin à travers ses textes. En d’autres termes, notre approche concerne l’histoire interne de la langue, et ne vise pas à établir son évolution en fonction des locuteurs ou des événements politiques et socio-économiques qui l’auraient influencée (histoire externe). En quête d’hypothèses solides, notre travail de description diachronique se base sur un corpus composé de plus de quarante textes qui embrasse la plupart des ouvrages imprimés entre 1657 et 1873, en plus d’une sélection représentative des témoignages de la tradition populaire. Notre recherche s’est déroulée en deux phases : 1) la constitution du corpus, qui a exigé un travail philologique profond ; et 2) le travail d’analyse d’un ensemble étendu d’éléments linguistiques concernant tous les niveaux de la langue, à l’exception du lexique. Quant à l’explication des données, nous avons eu recours aux outils habituels de la linguistique historique, et plus précisément ceux qui peuvent nous aider à dévoiler le passé d’une langue sans parent connu : a) la comparaison interne ; b) la théorie de la grammaticalisation ; et c) la typologie linguistique. A ces trois instruments d’analyse nous en avons ajouté deux autres : la connaissance des phénomènes de contact linguistique, d’une part, et la sociolinguistique historique d’autre part. L’examen des plus de cinquante traits linguistiques sélectionnés nous permet d’offrir une vision générale de l’évolution du basque souletin. Nous avons conclu que ce dialecte est dans l’essentiel une variété conservatrice qui a maintenu nombre d’archaïsmes datant du Basque Unifié Ancien (circa VIIe siècle ; cf. Mitxelena 1981), ainsi que des innovations et des choix de date ancienne partagés avec d’autres parlers orientaux. Par ailleurs, nous avons démontré que les innovations développées par le basque souletin au cours des derniers siècles s’expliquent en raison du contact intensif avec le gascon, voir, béarnais.

  • Open Access

    Ana Ürrütiren "Jondane Phetiriren Epitriac" (1873)

    by Manuel Padilla-Moyano

    Lan honetan Ana Ürrüti ebanjelista eta idazle zuberotarraren bigarren testuaren edizio kritikoa eskaintzen da: Pedroren Epistolen itzulpenarena. Alderdi biografiko eta bibliografikoen, bai eta zenbait gogoetaren ondoren, Jondane Phetiriren Epitriac testuaren sorrera azalduko da, itzulpenaren iturrien aniztasuna agerian utziz. Edizioa 1873ko eta 1887ko argitaraldien ale banaren transkripzioan oinarritua da. Bi argitaraldi horietan atzeman diren hutsak zuzendurik, irakurleari testu originala berreraiki nahi duen bertsioa eskaintzen zaio. Azken buruan, lanaren xedea Ana Ürrütiren obraren ezagumendua hedatzea da.

  • Open Access

    Ohar bat Zuberoako bokal asimilazioen kronologiaz

    by Manuel Padilla-Moyano

    Zuberoa osoan obratu ziren bokalen arteko elkarreraginez harago (hots, konbentzio ordinarioan [e + a > ia], [o + a > ua] & [ü + a > ia] arauetan adierazten direnak), une batetik aitzina bokal asimilazio deitu ohi diren aldaketa berriagoak abiatu ziren, arras modu sinplifikatuan [í + a > í] & [ú + a > ú] bezala formula daitezkeenak. Egun, aldaketa bigarrendar horiek zubereraren barneko desberdintasun markagarrienetarik dira, beharbada ezaugarri intradialektal nagusi. Lan honek Zuberoako bokal asimilazioen kronologia du jomuga. Gaiaz dakiguna bildurik (§ 1), Zuberoako testu zaharren lekukotza ekarriko dugu (§ 2), eta egungo hizkuntzatik hurbil diren datuak aztertuko ditugu (§ 3). Ondoren, asimilazio bokalikoen kronologiaz eta hedaduraz arituko gara (§ 4), ondorio batera etortzeko (§ 5).

  • Open Access

    Ana Ürrütiren "Ebanjelio Saintia Jesus-Kristena Jondane Johaneren arabera" (1873)

    by Manuel Padilla Moyano

    Lan honetan Ana Ürrüti ebanjelista eta idazle zuberotarraren testu nagusiaren edizio kritikoa eskaintzen da. Alderdi biografiko eta bibliografikoen ondoren, Ebanjelio Saintiaren sorrera azalduko da, itzulpenaren iturrien aniztasuna agerian utzirik ere. Edizio kritikoa 1873ko eta 1888ko edizioen ale banaren transkripzioan oinarritzen da. Bi argitaraldi horietan atzeman diren akatsak zuzendurik, irakurleari eskaintzen zaion bertsioak testu originala berreraiki nahi du. Harago, Ana Ürrüti andereari aitortza ematea da lan honen azken xedea.


  • Open Access

    "Aucun prophète n'est bien reçu dans son pays". Ana Ürrüti (1826-1900) ebanjelista eta itzultzailearen bizitza eta gutunak

    by Manuel Padilla Moyano

    Euskal ikasketetan Ana Ürrüti xix. mendeko ebanjelista eta itzultzaile zuberotarraren izena ahanzturan egon da Roquek (2013) haren memoria berreskuratu arte. Lan honetan, batetik, Ana Ürrütiren biografia zirriborratzen duten datu berriak aurkezten ditut, eta bestetik, Ürrütik Joseph Nogaret Baionako artzainari igorri zizkion frantsesezko gutunak, berriki aurkituak. Ürrüti-Nogaret gutuneria informazio iturri baliagarria da bereziki hiru alderdiri dagokionez: 1) Ana Ürrüti anderearen bizitza; 2) euskal testuen historia; eta 3) xix. mendeko euskaldun protestanteen sarea.


  • Open Access

    Ekialdeko euskararen komitatiboa polimorfismoaz harago

    by Manuel Padilla Moyano

    Artikulu honetan ekialdeko euskararen komitatiboaren atzizkiak azterkatzen ditugu, nagusiki Zuberoako euskara historikoaren corpusaren argitara. Komitatiboaren aldakortasun morfologikoaren kontu zehatza errendatzeaz gainera, arta berezia eskainiko diogu ‑kila(n) morfema konposatuari. Datuen analisiaren ondoren, Gavelen inspirazioaz, eta argudio tipologiko eta filologikoetan oinarrituz, (ekialdeko) euskararen kasu sistemak behiala bi komitatibo bereizten zituela proposatuko dugu.

  • Open Access

    "Feitac espravi dutuçu": partizipio sail berri bat Zuberoan / "Feitac espravi dutuçu": a new group of participles in Souletin Basque

    by Manuel Padilla-Moyano

    Azken mendeetako zubererak -i bukaerarekiko aditz multzo berri bat garatu du. Jatorri erromantzeko akabi, ataki edo ezkapi bezalako formak ez dira, alta, -i multzoko euskal partizipio zaharrekin batera sailkatzekoak. Izan ere, multzo berriko aditzek kideak dituzte -tü klasean (akabatü, atakatü, ezkapatü), zeinekin forma zein funtzio banaketa osagarrian erabiliak baitira. Artikulu honek partizipio berrien multzoa aztertzen du Zuberoako euskara historikoan, XVI-XIX. mendera bitarteko corpus zabal batean oinarriturik. Lehenik, aditz berrien forma eta funtzioak deskribatuko dira (§ 2), haien agerpena sistematikoki bilduz (§ 3). Ikuspegi diakronikotik, -i-dun forma berrien eta -(a)tü beren kideen arteko lehia deskribatuko da (§ 4). Ondoren, forma berrien jatorriaren gaineko hipotesi bat formulatuko da, gaskoiarekiko ukipenari seinalatzen diona, eta zehazkiago bearnesaren aditz jokatuen mailegatzeari (§ 5). Azkenik, -i akabantza duten, baina oraino aditz izaera osoki berenganatu ez duten beste zenbait forma ikertuko dira (§ 6).


  • A new view of Basque through eighteenth-century correspondence

    by Manuel Padilla-Moyano

    This contribution deals with a recently discovered Basque correspondence which poses new research questions. The letters, written in Labourdin dialect in 1757, provide insight into the practice of writing, depicting an unexpected panorama of literate women and semi-professional scribes. Because of their nature, these records attest to some linguistic features lacking in the printed tradition of Labourdin. The goal of this paper is to discuss the linguistic importance of these newly discovered letters and, in particular, to show how they change our understanding of the history of the language. To that end, I focus on differences between the language used in literary texts and private correspondence. As an example of this divergence between literary texts and personal letters, I analyze two epenthesis rules: the insertion of a [β] after u and the insertion of [ ʝ] after i.


  • Open Access

    Hiztegia

    by Manuel Padilla-Moyano, Charles Videgain

    Hiztegi honek xede biltzailea du, ez azalpenezkoa. Hau da, Le Dauphin gutunerian lekukotzen diren ele guztien bilduma da, adizkiak eta datu onomastikoak salbu, hauei atal bereiziak eskaintzen baitzaizkie. Sarrera bakoitzak testuan agertzen diren formak biltzen ditu, egungo grafiara ekarriak –baina betiere itxura fonologikoa atxikiz–. Zenbakiek gutunei egiten diete erreferentzia ; gutun batean forma bat behin baino gehiagotan ageri bada hemen ez da adieraziko. Azkenik, kategoria diferentetako ...

  • Open Access

    Le Dauphin itsasontziko gutuneria (1757) edo euskararen historia behetik

    by Manuel Padilla-Moyano

    1. Sarrera Liburu hau justifikatzen duen dokumentazioa lapurteraz idatzitako berrogeita hamar gutunetako bilduma da, 1757ko otsail eta apirilaren artean datatua. Le Dauphin izeneko ontzi kortsarioak Louisbourgera karreiatu behar zituen gutunak (Île Royale, egungo Cap Breton uhartea, Quebec). Baina Zazpi Urteko Gerlarekin (1756–1763) Frantziako Erresumak Kanadako kostalde atlantikoan zituen kolonietako egoera arras nahasi zen. Ehunka frantses ontzirekin agitu bezala, ingelesek Le Dauphin harra...