Mutluhan Akın
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Mutluhan Akın has a total of 38 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Ahmet Orhan
Department of Geological Engineering, Cappadocia Geological Heritage and Rock-Hewn Structures Application and Research Center, Nevsehir Hacı Bektas Veli University, Nevsehir, Türkiye
6 shared publications - Ismail Dinçer
Department of Geological Engineering, Cappadocia Geological Heritage and Rock-Hewn Structures Application and Research Center, Nevsehir Hacı Bektas Veli University, Nevsehir, Türkiye
6 shared publications - Ogün Ozan Varol
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
6 shared publications Ali Özvan
Department of Geological Engineering, Van Yüzüncü Yıl University, Van, Turkey
3 shared publications- Mustafa Ayhan
DİCLE ÜNİVERSİTES
3 shared publications Ahmet Orhan
Department of Geological Engineering, Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, Nevşehir, Türkiye
2 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 12 May 2026
- Published by Springer Nature in Carbonates and Evaporites
- Vol. 41 (2) , 79
Geothermal fluid–rock interaction and its impact on physicomechanical behavior: evidence from in-situ sinkhole exposure experiments
Geothermal fluids can modify the physico-mechanical properties of carbonate rocks on engineering-relevant timescales; however, field-anchored, time-resolved datasets remain limited. We conducted an in situ exposure experiment within an active karst sinkhole in the Kozakli geothermal field (Central Anatolia, Turkiye) to quantify changes in travertine properties over 3–9 months and to propagate the measured changes into scenario-based finite-element analyses using Phase2 (Rocscience Inc.). NX-size cores (nominal diameter 54.7 mm) were assigned to four groups: one group was tested in the laboratory as a fresh baseline, and three groups were deployed in the sinkhole and recovered after approximately 3, 6, and 9 months. Field water-quality descriptors (temperature, acidity–alkalinity expressed as pH, and electrical conductivity) were measured during two campaigns to provide hydrochemical context. Physical and mechanical tests (ultrasonic P-wave velocity, uniaxial compressive strength, point-load index, density, porosity-related indices, and slake durability) were performed for the baseline and for each retrieval. Four independent numerical models (baseline, 3, 6, and 9 months) were run under saturated travertine assumptions using period-updated laboratory means. The results indicate (i) elevated electrical conductivity at thermal outlets (up to approximately 7400 µS/cm) with near-neutral to mildly acidic pH (6.34–7.67), (ii) a reduction in dry uniaxial compressive strength from 20.90 MPa (fresh mean) to 19.11 MPa after approximately 9 months and a 9–17% reduction in dry ultrasonic P-wave velocity relative to baseline together with increasing void ratio (2.47–9.96% relative change), and (iii) numerical stability metrics that decrease when the period-updated properties are imposed, with the critical strength reduction factor (SRF; a factor-of-safety proxy) decreasing from 2.88 in the baseline scenario (enlarged domain) to 2.39 in the 9-month scenario. In addition, strength-factor contours at SRF = 1.00 indicate a reduced stability margin concentrated around the cavity roof and shoulders as exposure time increases. These trends are compatible with exposure-related weakening under saturated conditions; however, the hydrochemical dataset is limited to pH, temperature, and electrical conductivity descriptors (no alkalinity, dissolved inorganic carbon, dissolved gases, saturation-index calculations, or reaction-path modeling), and the numerical results are conditional on simplifying assumptions (two-dimensional plane strain, fixed rock-mass descriptors, and no coupled seepage). Future work should implement seasonal major–minor ion and alkalinity/dissolved-inorganic-carbon sampling, compute carbonate saturation indices for calcite and dolomite, and couple seepage with mechanical modeling to relate chemical conditions to time-varying strength, stiffness, and stability metrics.
- 12 May 2026
- Published by Springer Nature in Carbonates and Evaporites
- Vol. 41 (2) , 79
Open AccessGeothermal fluid–rock interaction and its impact on physicomechanical behavior: evidence from in-situ sinkhole exposure experiments
Geothermal fluids can modify the physico-mechanical properties of carbonate rocks on engineering-relevant timescales; however, field-anchored, time-resolved datasets remain limited. We conducted an in situ exposure experiment within an active karst sinkhole in the Kozakli geothermal field (Central Anatolia, Turkiye) to quantify changes in travertine properties over 3–9 months and to propagate the measured changes into scenario-based finite-element analyses using Phase2 (Rocscience Inc.). NX-size cores (nominal diameter 54.7 mm) were assigned to four groups: one group was tested in the laboratory as a fresh baseline, and three groups were deployed in the sinkhole and recovered after approximately 3, 6, and 9 months. Field water-quality descriptors (temperature, acidity–alkalinity expressed as pH, and electrical conductivity) were measured during two campaigns to provide hydrochemical context. Physical and mechanical tests (ultrasonic P-wave velocity, uniaxial compressive strength, point-load index, density, porosity-related indices, and slake durability) were performed for the baseline and for each retrieval. Four independent numerical models (baseline, 3, 6, and 9 months) were run under saturated travertine assumptions using period-updated laboratory means. The results indicate (i) elevated electrical conductivity at thermal outlets (up to approximately 7400 µS/cm) with near-neutral to mildly acidic pH (6.34–7.67), (ii) a reduction in dry uniaxial compressive strength from 20.90 MPa (fresh mean) to 19.11 MPa after approximately 9 months and a 9–17% reduction in dry ultrasonic P-wave velocity relative to baseline together with increasing void ratio (2.47–9.96% relative change), and (iii) numerical stability metrics that decrease when the period-updated properties are imposed, with the critical strength reduction factor (SRF; a factor-of-safety proxy) decreasing from 2.88 in the baseline scenario (enlarged domain) to 2.39 in the 9-month scenario. In addition, strength-factor contours at SRF = 1.00 indicate a reduced stability margin concentrated around the cavity roof and shoulders as exposure time increases. These trends are compatible with exposure-related weakening under saturated conditions; however, the hydrochemical dataset is limited to pH, temperature, and electrical conductivity descriptors (no alkalinity, dissolved inorganic carbon, dissolved gases, saturation-index calculations, or reaction-path modeling), and the numerical results are conditional on simplifying assumptions (two-dimensional plane strain, fixed rock-mass descriptors, and no coupled seepage). Future work should implement seasonal major–minor ion and alkalinity/dissolved-inorganic-carbon sampling, compute carbonate saturation indices for calcite and dolomite, and couple seepage with mechanical modeling to relate chemical conditions to time-varying strength, stiffness, and stability metrics.
- 15 April 2026
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 17
The Impact of DSM Resolutİon and Block Geometry on 3D Rockfall Modeling: The Case of Başköy Heritage Site
This study evaluates the impact of using UAV-derived DSM data at different resolutions and with different rock block geometries on 3D rockfall modeling, a widely used approach in rockfall simulations. The study area, the Başköy settlement, is an active, rockfall-prone region and has been officially declared a disaster area due to ongoing rockfall events. The main objective of this study is to understand the effects of UAV-derived DSM data with resolutions of 25 cm, 50 cm, and 1 m, together with the use of rock blocks of different geometries, on 3D rockfall simulations. EOTA, Equant, and Elongated rock blocks were used in the study, and the volumetric and weight characteristics of these rock blocks were numerically similar to each other to some extent. A total of 9 rockfall models were carried out using the RAMMS::Rockfall software. During the modeling process, 50 rock blocks were simulated from each source zone, for a total of 20,000. As outputs of the modeling, kinetic energy (kJ), velocity (m/s), jump height (m), and number of deposited rocks were obtained. Accordingly, the highest velocity and kinetic energy values were obtained using the 25 cm resolution DSM data, whereas the highest jump height value was only observed for the Equant rock block in the 50 cm DSM dataset. The lowest values were obtained from the 1 m DSM dataset because of its smoother, less detailed topographic representation. Using 4,299 fallen rock blocks identified from the orthomosaic data, the relationships among different “number of deposited rocks” datasets, heat maps, and modeled rock blocks were validated using distance-based analysis. Based on these analyses, the 50 cm DSM resolution and the Elongated block type produced the most accurate results.
- 15 April 2026
- Published by Turkish Society for Geomorphology in Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi
- No. 17
The Impact of DSM Resolutİon and Block Geometry on 3D Rockfall Modeling: The Case of Başköy Heritage Site
This study evaluates the impact of using UAV-derived DSM data at different resolutions and with different rock block geometries on 3D rockfall modeling, a widely used approach in rockfall simulations. The study area, the Başköy settlement, is an active, rockfall-prone region and has been officially declared a disaster area due to ongoing rockfall events. The main objective of this study is to understand the effects of UAV-derived DSM data with resolutions of 25 cm, 50 cm, and 1 m, together with the use of rock blocks of different geometries, on 3D rockfall simulations. EOTA, Equant, and Elongated rock blocks were used in the study, and the volumetric and weight characteristics of these rock blocks were numerically similar to each other to some extent. A total of 9 rockfall models were carried out using the RAMMS::Rockfall software. During the modeling process, 50 rock blocks were simulated from each source zone, for a total of 20,000. As outputs of the modeling, kinetic energy (kJ), velocity (m/s), jump height (m), and number of deposited rocks were obtained. Accordingly, the highest velocity and kinetic energy values were obtained using the 25 cm resolution DSM data, whereas the highest jump height value was only observed for the Equant rock block in the 50 cm DSM dataset. The lowest values were obtained from the 1 m DSM dataset because of its smoother, less detailed topographic representation. Using 4,299 fallen rock blocks identified from the orthomosaic data, the relationships among different “number of deposited rocks” datasets, heat maps, and modeled rock blocks were validated using distance-based analysis. Based on these analyses, the 50 cm DSM resolution and the Elongated block type produced the most accurate results.
- 14 January 2026
- Published by Springer Nature in Journal of Mountain Science
- Vol. 23 (1) , 203-220
Characterization of rockfalls in Cappadocia region (Türkiye) by empirical and 3-Dimensional methods
- 14 January 2026
- Published by Springer Nature in Journal of Mountain Science
- Vol. 23 (1) , 203-220
Characterization of rockfalls in Cappadocia region (Türkiye) by empirical and 3-Dimensional methods
- 5 December 2025
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (1) , 1
Assessment of Rockfall Hazard for Fairy Chimneys; St. Symeon’s Hermitage Valley (Paşabağ-Cappadocia)
- 5 December 2025
- Published by Springer Nature in Geoheritage
- Vol. 18 (1) , 1
Assessment of Rockfall Hazard for Fairy Chimneys; St. Symeon’s Hermitage Valley (Paşabağ-Cappadocia)
- Open Access
- 11 June 2025
- Published by Jeoloji Muhendisligi Dergisi in Jeoloji Mühendisliği Dergisi
- Vol. 49 (1) , 1-24
Kayseri İlindeki Bazı Tarihi Eserlerde Bozunma Etkilerinin Tahribatsız Deney Yöntemleriyle Değerlendirilmesi
İç Anadolu’da önemli bir yerleşim merkezi olan Kayseri, farklı dönemlerden günümüze kadar gelen birçok tarihi esere ev sahipliği yapmaktadır. İlin farklı bölgelerinde özellikle yoğun yerleşimin bulunduğu alanlarda, Selçuklu Dönemi’ne ait 12. ve 14. yüzyıllar arası yapılmış çok sayıda cami, kümbet ve medrese türü tarihi esere rastlamak mümkündür. Kültürel miras niteliğindeki bu eserler çoğunlukla yakın çevrede yoğun olarak bulunan farklı renk ve dokudaki ignimbirit türü kaya malzemesi kullanılarak inşa edilmişlerdir. Genel olarak düşük dayanıma sahip ve su etkilerine karşı hassas olan bu ignimbiritler zaman içerisinde atmosferik etkenler, hava kirliği, vandalizm vb. gibi etkenler sonucunda bozunmakta ve ilksel özelliklerini kaybetmektedirler. Bu çalışmada Kayseri il merkezindeki Roma ve Selçuklu dönemlerine ait tarihi eserler ile bu eserlerde zaman içinde meydana gelen bozunma etkileri incelenmiştir. Bozunma etkilerinin gözlemsel olarak incelenmesinin yanı sıra, eserlere herhangi bir zararı bulunmayan tahribatsız deney yöntemlerinden İğne Penetrometresi, Schmidt Çekici ve P-dalga hızı deneylerinden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra, bozunmuş ignimbirit bloklarına ait yerinde deneylerle belirlenen değerler, aynı malzemeye ait taze örneklerin fiziko-mekanik özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tarihi eserlerin taban bölümlerinde özellikle kılcallık sebebiyle pullanma ve kavlaklanma türü bozunmaların geliştiği ve ignimbiritlerin bu bölümlerde dayanımlarını önemli ölçüde kaybettiği tespit edilmiştir. İncelenen kümbetlerin bazılarına uygulanan iyileştirme çalışmalarında ise kümbetlerin çevresinde bulunan yüzey suyu drenajlarının yeterli ölçüde yapılamadığı ve yağmur ile biriken suların tarihi eserlerin daha fazla bozunmasına sebep olduğu saptanmıştır. Kültürel miras olarak değerlendirilen bu tarihi yapıların korunup gelecek nesillere aktarılması amacıyla, ignimbirit yapılarının yüzeysularına karşı duyarlılığı dikkate alınarak tarihi kümbetlerin çevresinde su drenajı iyileştirme çalışmaları yapılması önerilmektedir.
- 11 June 2025
- Published by Jeoloji Muhendisligi Dergisi in Jeoloji Mühendisliği Dergisi
- Vol. 49 (1) , 1-24
Open AccessKayseri İlindeki Bazı Tarihi Eserlerde Bozunma Etkilerinin Tahribatsız Deney Yöntemleriyle Değerlendirilmesi
İç Anadolu’da önemli bir yerleşim merkezi olan Kayseri, farklı dönemlerden günümüze kadar gelen birçok tarihi esere ev sahipliği yapmaktadır. İlin farklı bölgelerinde özellikle yoğun yerleşimin bulunduğu alanlarda, Selçuklu Dönemi’ne ait 12. ve 14. yüzyıllar arası yapılmış çok sayıda cami, kümbet ve medrese türü tarihi esere rastlamak mümkündür. Kültürel miras niteliğindeki bu eserler çoğunlukla yakın çevrede yoğun olarak bulunan farklı renk ve dokudaki ignimbirit türü kaya malzemesi kullanılarak inşa edilmişlerdir. Genel olarak düşük dayanıma sahip ve su etkilerine karşı hassas olan bu ignimbiritler zaman içerisinde atmosferik etkenler, hava kirliği, vandalizm vb. gibi etkenler sonucunda bozunmakta ve ilksel özelliklerini kaybetmektedirler. Bu çalışmada Kayseri il merkezindeki Roma ve Selçuklu dönemlerine ait tarihi eserler ile bu eserlerde zaman içinde meydana gelen bozunma etkileri incelenmiştir. Bozunma etkilerinin gözlemsel olarak incelenmesinin yanı sıra, eserlere herhangi bir zararı bulunmayan tahribatsız deney yöntemlerinden İğne Penetrometresi, Schmidt Çekici ve P-dalga hızı deneylerinden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra, bozunmuş ignimbirit bloklarına ait yerinde deneylerle belirlenen değerler, aynı malzemeye ait taze örneklerin fiziko-mekanik özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tarihi eserlerin taban bölümlerinde özellikle kılcallık sebebiyle pullanma ve kavlaklanma türü bozunmaların geliştiği ve ignimbiritlerin bu bölümlerde dayanımlarını önemli ölçüde kaybettiği tespit edilmiştir. İncelenen kümbetlerin bazılarına uygulanan iyileştirme çalışmalarında ise kümbetlerin çevresinde bulunan yüzey suyu drenajlarının yeterli ölçüde yapılamadığı ve yağmur ile biriken suların tarihi eserlerin daha fazla bozunmasına sebep olduğu saptanmıştır. Kültürel miras olarak değerlendirilen bu tarihi yapıların korunup gelecek nesillere aktarılması amacıyla, ignimbirit yapılarının yüzeysularına karşı duyarlılığı dikkate alınarak tarihi kümbetlerin çevresinde su drenajı iyileştirme çalışmaları yapılması önerilmektedir.
- Open Access
- 27 January 2025
- Published by Dogal Afetler ve Cevre Dergisi in Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
- Vol. 11 (1) , 290-317
3-Boyutlu Kaya Düşme Analizlerinde Geri Verme Katsayısı Etkisinin İncelenmesi
Türkiye, jeolojik, jeomorfolojik ve iklim özellikleri nedeniyle bulunduğu coğrafyada doğal afetler sık yaşanmakta ve bu afetler arasında kaya düşmeleri, ülkenin pek çok bölgesinde ciddi can ve mal kayıplarına yol açmaktadır. Kaya düşme modelleme çalışmalarında girdi parametresi olarak kullanılan normal (Rn) ve tanjant (Rt) arazi geri verme katsayıları, blokların kinetik enerjisi ve hızıyla birlikte yuvarlanma mesafelerini belirleyen temel parametrelerdir. Bu katsayılar, kaya düşme analizlerinde bloğun yamaç yüzeyine çarpma esnasındaki enerji ve hız kayıplarını belirler, böylece modelde bloğun nasıl bir yörünge ve hareket dinamiği izleyeceğini ortaya koymaktadır. Geri verme katsayıları, arazi deneyleri (blok düşürme) veya kaya düşmelerinin yaşandığı sahalardaki daha önce düşen blokların konumları üzerinden geriye dönük analizlerle belirlenebilmekte veya arazi deneyleri ve geriye dönük analizlerin uygulanamadığı alanlarda, benzer litolojilere sahip veya yakın bölgeler için daha önceki bilimsel çalışmalarda kullanılan verilerden yararlanılabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, kaya düşme modellemelerinde yapılan analizlerde farklı yöntemler kullanılarak belirlenebilen ve analizler için önemli bir parametre olan arazi geri verme katsayılarının (Rn ve Rt) yuvarlanma hattı, sıçrama yüksekliği, kinetik enerji ve yanal saçılım gibi unsurlar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yapılan çalışmada, gerçek bir sayısal yüzey modeli kullanılarak 3-boyutlu kaya düşme simülasyonları gerçekleştirilmiş ve yapılan analizlerde Rn ve Rt katsayılarının değerleri belirli sınırlar arasında değiştirilerek parametreler üzerindeki etkisi belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, Rn ve Rt arazi geri verme katsayılarındaki değişimlerin tüm parametrelerde farklı oranlarda değişikliğe neden olduğu ve analiz sonuçlarının karşılaştırılması ile Rt katsayısının Rn katsayısına kıyasla parametreler üzerinde daha etkili olduğu veri setleri ve dağılım grafikleri ile ortaya konmuştur. Rt katsayısının değerinin artması ile özellikle 0,5 değerinden itibaren yuvarlanma mesafesi ve yanal saçılımlar da önemli değişiklikler belirlenmiştir.
- 27 January 2025
- Published by Dogal Afetler ve Cevre Dergisi in Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
- Vol. 11 (1) , 290-317
Open Access3-Boyutlu Kaya Düşme Analizlerinde Geri Verme Katsayısı Etkisinin İncelenmesi
Türkiye, jeolojik, jeomorfolojik ve iklim özellikleri nedeniyle bulunduğu coğrafyada doğal afetler sık yaşanmakta ve bu afetler arasında kaya düşmeleri, ülkenin pek çok bölgesinde ciddi can ve mal kayıplarına yol açmaktadır. Kaya düşme modelleme çalışmalarında girdi parametresi olarak kullanılan normal (Rn) ve tanjant (Rt) arazi geri verme katsayıları, blokların kinetik enerjisi ve hızıyla birlikte yuvarlanma mesafelerini belirleyen temel parametrelerdir. Bu katsayılar, kaya düşme analizlerinde bloğun yamaç yüzeyine çarpma esnasındaki enerji ve hız kayıplarını belirler, böylece modelde bloğun nasıl bir yörünge ve hareket dinamiği izleyeceğini ortaya koymaktadır. Geri verme katsayıları, arazi deneyleri (blok düşürme) veya kaya düşmelerinin yaşandığı sahalardaki daha önce düşen blokların konumları üzerinden geriye dönük analizlerle belirlenebilmekte veya arazi deneyleri ve geriye dönük analizlerin uygulanamadığı alanlarda, benzer litolojilere sahip veya yakın bölgeler için daha önceki bilimsel çalışmalarda kullanılan verilerden yararlanılabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, kaya düşme modellemelerinde yapılan analizlerde farklı yöntemler kullanılarak belirlenebilen ve analizler için önemli bir parametre olan arazi geri verme katsayılarının (Rn ve Rt) yuvarlanma hattı, sıçrama yüksekliği, kinetik enerji ve yanal saçılım gibi unsurlar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yapılan çalışmada, gerçek bir sayısal yüzey modeli kullanılarak 3-boyutlu kaya düşme simülasyonları gerçekleştirilmiş ve yapılan analizlerde Rn ve Rt katsayılarının değerleri belirli sınırlar arasında değiştirilerek parametreler üzerindeki etkisi belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, Rn ve Rt arazi geri verme katsayılarındaki değişimlerin tüm parametrelerde farklı oranlarda değişikliğe neden olduğu ve analiz sonuçlarının karşılaştırılması ile Rt katsayısının Rn katsayısına kıyasla parametreler üzerinde daha etkili olduğu veri setleri ve dağılım grafikleri ile ortaya konmuştur. Rt katsayısının değerinin artması ile özellikle 0,5 değerinden itibaren yuvarlanma mesafesi ve yanal saçılımlar da önemli değişiklikler belirlenmiştir.
- 24 December 2024
- Published by Jeoloji Muhendisligi Dergisi in Jeoloji Mühendisliği Dergisi
- Vol. 48 (2) , 95-122
Kültürel ve Tarihi Miras Alanlarındaki Kaya Oyma Yapılarda Mühendislik Jeolojisi Çalışmaları: Kayaşehir Yüzey Yerleşkesi (Nevşehir) Örneği
Kültürel ve tarihi miras niteliğindeki kaya oyma yapıların bulundukları kaya kütleleri ve inşasında kullanılan doğal malzemeler, çevresel faktörlerin etkisiyle zaman içinde ilksel özelliklerini kaybederek deforme olmaktadır. Bunun sonucu olarak söz konusu yeraltı yapıları bazı kaya kütle duraysızlıklarına maruz kalmakta ve tarihi ve kültürel özelliklerini kaybetmektedir. Bu durum genel olarak mühendislik jeolojisinin tarihi ve kültür varlıklarının korunması ve yönetimi çalışmalarındaki önemini göstermektedir. Bu çalışmada, Nevşehir kent merkezinde 2014 yılında kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan ve çok sayıda kaya oyma mekândan oluşan Kayaşehir yeraltı şehrindeki “Kilise” ve “At Ahırı” olarak kullanılmış kaya oyma yapılarda olası kaya kütle duraysızlıkları mühendislik jeolojisi açısından değerlendirilmiştir. Söz konusu kaya oyma yapılar sonlu elemanlar yöntemine göre sayısal olarak analiz edilmiştir. Buna göre, incelenen kilisenin tavan ve incelmiş yan duvarlarında çekme gerilmeleri oluşurken, At Ahırı’nın kırık hatlarının kesiştiği tavan bölümünde çekme gerilmeleri yoğunlaşmıştır. Kaya oyma yapılarda gerçekleştirilen sayısal analizlerde, belirlenen çekme gerilmeleri ve dayanım faktörü değişimleri olası duraysızlıkların değerlendirilmesinde anlamlı sonuçlar vermektedir. Kapadokya Bölgesi’ndeki kaya oyma yapılarda tavandan blok düşmesi, aşırı sökülme, eğilme, pullanma, doğal ayaklarda ayrışma ve makaslama yenilmesi, tavan kalınlığının azalması, açıklık girişlerindeki kaya düşmesi, mevcut destek sistemlerinde zayıflama ve düşük kaya kütle kalitesi en önemli duraysızlık türleridir. Bölgenin kültürel miras niteliği göz önünde bulundurularak söz konusu stabilite problemlerine karşı iyileştirme yöntemlerinin seçiminde doğal dokunun mümkün olduğunca korunmasına ve yapıların tarihi önemlerine mutlaka özen gösterilmelidir. Bunun için arkeolog, sanat tarihçi, mimar, restoratör ve yetkin mühendisler gibi disiplinlerin de içinde bulunduğu bir grup tarafından iyileştirme yöntemlerinin değerlendirilip karar verilmesi, tarihi ve kültürel yapıların korunması ve mevcut çevresel koşullara uyumlu hale getirilmesi noktasında oldukça önemlidir.
- 24 December 2024
- Published by Jeoloji Muhendisligi Dergisi in Jeoloji Mühendisliği Dergisi
- Vol. 48 (2) , 95-122
Kültürel ve Tarihi Miras Alanlarındaki Kaya Oyma Yapılarda Mühendislik Jeolojisi Çalışmaları: Kayaşehir Yüzey Yerleşkesi (Nevşehir) Örneği
Kültürel ve tarihi miras niteliğindeki kaya oyma yapıların bulundukları kaya kütleleri ve inşasında kullanılan doğal malzemeler, çevresel faktörlerin etkisiyle zaman içinde ilksel özelliklerini kaybederek deforme olmaktadır. Bunun sonucu olarak söz konusu yeraltı yapıları bazı kaya kütle duraysızlıklarına maruz kalmakta ve tarihi ve kültürel özelliklerini kaybetmektedir. Bu durum genel olarak mühendislik jeolojisinin tarihi ve kültür varlıklarının korunması ve yönetimi çalışmalarındaki önemini göstermektedir. Bu çalışmada, Nevşehir kent merkezinde 2014 yılında kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan ve çok sayıda kaya oyma mekândan oluşan Kayaşehir yeraltı şehrindeki “Kilise” ve “At Ahırı” olarak kullanılmış kaya oyma yapılarda olası kaya kütle duraysızlıkları mühendislik jeolojisi açısından değerlendirilmiştir. Söz konusu kaya oyma yapılar sonlu elemanlar yöntemine göre sayısal olarak analiz edilmiştir. Buna göre, incelenen kilisenin tavan ve incelmiş yan duvarlarında çekme gerilmeleri oluşurken, At Ahırı’nın kırık hatlarının kesiştiği tavan bölümünde çekme gerilmeleri yoğunlaşmıştır. Kaya oyma yapılarda gerçekleştirilen sayısal analizlerde, belirlenen çekme gerilmeleri ve dayanım faktörü değişimleri olası duraysızlıkların değerlendirilmesinde anlamlı sonuçlar vermektedir. Kapadokya Bölgesi’ndeki kaya oyma yapılarda tavandan blok düşmesi, aşırı sökülme, eğilme, pullanma, doğal ayaklarda ayrışma ve makaslama yenilmesi, tavan kalınlığının azalması, açıklık girişlerindeki kaya düşmesi, mevcut destek sistemlerinde zayıflama ve düşük kaya kütle kalitesi en önemli duraysızlık türleridir. Bölgenin kültürel miras niteliği göz önünde bulundurularak söz konusu stabilite problemlerine karşı iyileştirme yöntemlerinin seçiminde doğal dokunun mümkün olduğunca korunmasına ve yapıların tarihi önemlerine mutlaka özen gösterilmelidir. Bunun için arkeolog, sanat tarihçi, mimar, restoratör ve yetkin mühendisler gibi disiplinlerin de içinde bulunduğu bir grup tarafından iyileştirme yöntemlerinin değerlendirilip karar verilmesi, tarihi ve kültürel yapıların korunması ve mevcut çevresel koşullara uyumlu hale getirilmesi noktasında oldukça önemlidir.
- 4 September 2024
- Published by Springer Nature in Natural Hazards
- Vol. 121 (2) , 2265-2291
A comparative study on rockfall block motion characteristics using 3-D and 2-D rockfall simulations: a case study from Cappadocia (Mazı, Türkiye)
- 4 September 2024
- Published by Springer Nature in Natural Hazards
- Vol. 121 (2) , 2265-2291
A comparative study on rockfall block motion characteristics using 3-D and 2-D rockfall simulations: a case study from Cappadocia (Mazı, Türkiye)
- 28 June 2023
- Published by Springer Nature in Environmental Earth Sciences
- Vol. 82 (13) , 1-27
A new quantitative welding degree classification for ignimbrites
- 28 June 2023
- Published by Springer Nature in Environmental Earth Sciences
- Vol. 82 (13) , 1-27
A new quantitative welding degree classification for ignimbrites