Okan Özkan

Background: Healthcare workers face challenges such as intense work tempo, irregular working hours and high patient expectations. This situation may affect the happiness and performance of employees, as well as the quality of health services. Objective: The aim of this study is to reveal the relationship between organizational health perceptions, happiness and job performance of health personnel working in a university hospital. Method: The data were collected from 350 healthcare workers between December 2023 and January 2024 by face-to-face survey method. Organizational Health Scale, Oxford Happiness Scale and Employee Performance Scale were used as measurement tools. Data were analyzed with SPSS 22.0 and AMOS 26.0 programs; descriptive statistics, correlation analysis and Structural Equation Modeling (SEM) were applied. Results: According to the correlation analysis, there was a positive and low level relationship between organizational health and happiness (r = .359) and a very weak but significant relationship with performance (r = .136). A moderately significant relationship was found between happiness and performance (r = .252). According to SEM findings, organizational health significantly predicted happiness (β = 0.98, p < .001), while happiness predicted performance (β = 0.14, p = .002). The direct effect of organizational health on performance was not significant (β = 0.23, p = .077). In subgroup analyses, differences were observed according to occupational groups and length of experience. Conclusions: Organizational health is a determinant of employee happiness, and happiness increases job performance. Therefore, it is recommended that healthcare organizations develop strategies that focus on employee well-being.

Teknoloji, krizler, yenilikler ve yaşanan hızlı değişimler örgütleri kaosa sürükleyebilir. COVID-19 pandemisi belirsizlik ve karmaşıklığın egemen olduğu kaotik bir ortam yaratmıştır. Kaotik ortamlar yeni yönetim yaklaşımlarını gerekli kılmıştır. Bu bağlamda, kaotik sistemlerin yönetiminde kaos yaklaşımı, yönetim biliminde giderek önem kazanmaktadır. Karmaşıklığın, belirsizliğin ve hızlı değişimlerin söz konusu olduğu dinamik çevre koşullarında kaos yaklaşımı, yönetim süreçlerine alternatif bir bakış açısı kazandırmaktadır. Bu çalışmada, kaos, kaos yaklaşımı ve özellikleri, kaos yaklaşımının yönetim bilimindeki yeri, kaos yaklaşımı bağlamında COVID-19 ve Türkiye’nin COVID-19 süreci kaos yaklaşımı açısından ele alınmıştır. Çalışmada, Türkiye’nin pandemi dönemindeki uygulamalarının kaos yaklaşımı ve ilkeleri ile ilişkilendirilerek incelenmesi amaçlanmıştır. Türkiye’nin pandemideki kaotik süreci yönetmeye yönelik uygulamalarının kaos yaklaşımının teorik çerçevesiyle uyumlu olduğu ifade edilebilir. Dolayısıyla, kaos yaklaşımı kriz durumlarında örgütlerin yönetimini kolaylaştırmaktadır. Gelecekteki krizlere hazırlıklı olmak için tecrübelerinden ve hatalarından sonuç çıkararak yeni bilgi yaratan ve bu bilgiyi sorunların çözümünde kullanan öğrenen organizasyon anlayışı benimsenmelidir.

Hastanelerde yatarak tedavi gören hastaların en yaygın zarar görme nedeni ilaç hatalarıdır. İlaç hataları tıbbi hataların en yaygın nedenidir. İlaç hataları olumsuz ilaç olaylarının (advers drug events-ADE) yaşanmasına neden olabilir. ADE’lerin ölüm ve kalıcı engellilik gibi geri dönüşü olmayan sonuçları bulunmaktadır. Bununla birlikte bu durum genellikle önlenebilir niteliktedir. ADE’lere neden olan ilaç hataları en sık reçete yazma aşamasında meydana gelmektedir. Bir ilacın yanlış reçete edilmesi ya da yanlış yolla verilmesi nedeni ile her yıl binlerce kişi hayatını kaybetmektedir. Bu gibi sonuçlarla karşılaşılmaması için reçete yazma süreçlerinin elektronik olarak kontrol altına alınması gerekmektedir. Bu süreçte meydana gelebilecek ilaç hatalarının engellemesi, azaltılması ve ortadan kaldırılması amacıyla elektronik reçete (e-reçete) sistemleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı e-reçete konusu detaylı olarak ele almaktır. Çalışmada e-reçetenin tanımına, e-reçete sisteminin kullanıldığı ülkelere, potansiyel faydalarına, olası zararlarına, zorluklarına ve literatürde e-reçete konusuna ilişkin yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Çalışmada e-reçete sistemlerinin mevcut ve potansiyel çok sayıda faydasının olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte sistemlerin kullanımının çeşitli riskleri olduğu belirlenmiştir. E-reçetelerin hastanelerde ilaç ve hasta güvenliği başta olmak üzere iş akış süreçlerini nasıl etkilediğine dair kapsamlı bir anlayış geliştirilmesine ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

İlaç yönetimi; ilacın reçete edilmesi, istemi, dağıtımı, takibi ve hastaya uygulanması gibi çeşitli aşamalardan oluşan karmaşık ve hata yapmaya eğilimli bir süreçtir. İlaç hataları ilaç yönetim sürecinin her aşamasında meydana gelerek olumsuz ilaç olaylarının yaşanmasına neden olabilir. Bu durum ilaç ve hasta güvenliğini açısından ciddi bir tehdit unsuru oluşturur ve önemli bir halk sağlığı sorunu olarak görülür. İlaç yönetim sürecinin her aşamasının otomatikleştirerek kontrol altına alan elektronik ilaç yönetim sistemleri (EİYS) hastanelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sistemlerde ilaç ile ilgili tüm işlemler elektronik ortamda yapılmaktadır. EİYS’ler ilaç hatalarının azaltılması ve ilaç yönetim sürecinin iyileştirilmesinde önemli bir müdahale aracı olarak görülmektedir. Bu çalışmada hastaneler için önemli bir gereklilik haline gelen EİYS konusu ele alınmıştır. EİYS’lerin ilaç hatalarını önleme ve hasta güvenliğini sağlama başta olmak üzere ilaç yönetimindeki etkisi çeşitli bileşenler üzerinden incelenmiştir.

The nurses experience burnout due to COVID-19 and their psychological state is adversely affected by the pandemic. This study aims to examine the relationships between nurses’ COVID-19 burnout, life engagement, and well-being perceptions. The study was carried out on 310 nurses working in a university hospital. As a result of the regression analysis, it was determined that the perception of COVID-19 burnout explained 14.7% of the total variance of life engagement and 40.8% of the total variance of well-being. The study also revealed that the perception of well-being explained 25% of the total variance of life engagement.

Bu çalışmanın amacı, hemşirelerin mütevazı liderlik algılarının işten ayrılma niyetine etkisini incelemektir. Araştırmanın uygulama kısmı bir üniversite hastanesinde çalışan hemşireler üzerinde yürütülmüş ve 144 kişiden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 22 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı analizler, faktör analizi, güvenirlik analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmada yapılan analizler sonucunda, katılımcıların mütevazı liderlik ölçeği puan ortalamasının 3.66 ve işten ayrılma niyeti ölçeği puan ortalamasının 2.57 olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, mütevazı liderlik ile işten ayrılma niyeti arasında negatif ve zayıf düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (r= -0.326; p<0.01). Yapılan regresyon analizi sonucunda mütevazı liderliğin işten ayrılma niyetindeki toplam varyansın %10.6’sını açıkladığı ortaya koyulmuştur. Analiz sonuçlarına göre katılımcıların mütevazı liderliğe ilişkin algılarının yükselmesi, işten ayrılma niyetlerini istatistiksel olarak azaltmaktadır. Çalışmanın bulguları doğrultusunda, mütevazı liderlik davranışının işten ayrılma niyetinin azaltılması konusunda örgütlere olumlu katkılar yaratacağı söylenebilir. Bu noktada yöneticilerin mütevazı liderlik davranışı konusunda duyarlı olmaları önerilmektedir.

The purpose of this study is to examine the effect of COVID-19 phobia on COVID-19 vaccine attitude and to identify whether COVID-19 phobia and COVID-19 vaccine attitude change according to certain socio-demographic characteristics. The universe of the study consists of individuals aged 65 and over living in Turkey. A total of 446 elderly participated in the study, where the convenience sampling method was used. According to the findings of the study, it was revealed that the participants’ scores on the COVID-19 phobia scale and COVID-19 vaccine attitude scale created statistically significant differences according to the variable of continuous medication use.