Ayten Öztüfekçi Önal

Doğu Anadolu’daki Üst Miyosen volkanizmasının yaygın olduğu alanlardan biri olan Yamadağ Volkanitleri Malatya ili Arguvan ilçesi sınırları içerisinde bulunmaktadır. Araştırmanın konusunu oluşturan süstaşları bu volkanitlere ait bazaltların boşluklarında, birkaç cm'den yaklaşık 30-40 cm'ye kadar değişen boyutlarda ve yumrular şeklinde oluşum göstermektedir. Bu oluşumlar yaklaşık doğu batı yönünde uzanan damarlar halinde yayılım gösteren ve süstaşları içerisinde önemli yere sahip, opal (opal-CT) ve krizokol oluşumlarıdır. Opal oluşumları beyaz, kahverengi, sarı ve yeşilimsi gibi değişik renklerde, krizokol oluşumları ise mavimsi-yeşilimsi renktedir. Hem opal hem de krizokoller genelde masif yapıda ve taze yüzeyleri mumsu parlaklıktadır. Süstaşlarının mineral parajenezi ve oluşum koşulları XRD, SEM, FT-IR jeokimyasal bileşimleri ICP-MS analizi, gemolojik özellikleri ise elmas kaplama testere, sinter elmas aşındırıcı diskler ve polisaj makinesi kullanılarak, kaboşon ve fasetli kesim teknikleri uygulanarak belirlenmiştir. Opaller genellikle tridimit mineralinden oluşmakta, bazı örneklerde ise tridimit’e kuvars ve kristobalit mineralleri de eşlik etmektedir. EDX incelemelerinde opallerde Fe ve Al, krizokolde ise Cu’ca zenginleşmesi gözlenmektedir. ICP-MS analizlerinde ise krizokollerin LIL elementlerden Ba, Sr ile HFS elementlerinden U’ca daha çok zenginleşmiş olduğu belirlenmiştir. Yapılan gemolojik çalışmalar sonucunda, özellikle mumsu parlaklıkta ve masif yapıdaki krizokol ve opallerin renk, sertlik, dayanıklılık, renklerin homojen dağılımı, işlenebilirlik gibi özelliklerinin süstaşı olarak kullanılmaya elverişli oldukları tespit edilmiştir. Hem opal hem de krizokol oluşumlarının ekonomik olarak işletilmesi için rezerv belirleme çalışmalarının modern teknik ve yöntemlerle yapılması, farklı seviyelerdeki damarlardan alınacak krizokol örneklerinin U içeriğinin titizlikle belirlenerek dikkate alınması gerekmektedir.

Environmental monitoring of leachate quality from an open municipal solid waste dumping site in Tunceli, Turkey was studied in this research. The most commonly examined pollution parameters were determined on a seasonal basis. The annual average 5-day biological oxygen demand (BOD₅) and chemical oxygen demand (COD) values of station points were measured as 70 and 425 mg/L, respectively, and also the average BOD₅/COD ratio (a measure of biodegradability) was calculated as 0.20. The low ratio of biodegradability and slightly alkaline pH values in the leachate samples indicated that the site was characterized by methanogenic conditions. The mean ammonium-nitrogen (NH₄ ⁺-N) and corresponding phosphate (orthophosphate) values were assayed as 70 and 11 mg/L, respectively. The average solids content in the leachates was measured as 4,681 mg/L (total solids) and 144 mg/L (suspended solids). Very low concentrations of iron, manganese, copper, and zinc in the leachate samples were found and the concentration of cadmium was measured below detection limits. Excessive amount of nutrients and high organic and inorganic pollutant content in the leachates pose serious pollution potential to the environment. Since no drainage system or bio treatment exists in this open dumping site, high permeability of natural soil at the site and in the surrounding area and very fractured and crackled rocks under natural soil are indicators of high groundwater pollution potential in this site.