Birgül Piyal
Birgül Piyal has a total of 38 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Gülden Sarı
Department of Occupational Diseases, Yıldırım Beyazıt University Yenimahalle Training and Research Hospital, Ankara, Türkiye
2 shared publications - Kübra Doğanay Bulduk
ANKARA ÜNİVERSİTESİ, ANKARA TIP FAKÜLTESİ
2 shared publications Aydin Yagmurlu
1 shared publication- Betül Ulukol
Division of Child Health and Diseases, Department of Internal Medicine, Faculty of Medicine, Ankara University, Ankara 06620, Türkiye
1 shared publication Birim Gunay Kilic
1 shared publicationCelik Safa
Celik Safa, MD, Forensic Medicine Specialist, Council of Forensic Medicine Yenibosna, Istanbul, Turkey
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 31 July 2026
- Published by Springer Nature in BMC Public Health
- Vol. 26 (1)
The general mental health conditions and related factors of the occupational health physicians working in Ankara Province
- 31 July 2026
- Published by Springer Nature in BMC Public Health
- Vol. 26 (1)
Open AccessThe general mental health conditions and related factors of the occupational health physicians working in Ankara Province
- Open Access
- 31 March 2024
- Published by Archives Medical Review Journal in Arşiv Kaynak Tarama Dergisi
- Vol. 33 (1) , 16-28
İnsan Odaklı Gezegenin Çevresel Etkileri ve Yol Açtığı Sağlık Sorunları
Geçmişten günümüze insan toplulukları dünyayı kendi yaşam kalıplarına uyarlama çabası içindedir. Bunun sonucu olarak çevresel değişikliklere ve bozulmalara neden olmuşlardır. Bu çevresel değişiklikler insan sağlığı için elde edilen gelişmeleri tehdit etmekte, var olan eşitsizlikleri derinleştirmekte ve yeni sağlık riskleri ortaya koymaktadır. Bu çevresel bozulmalardan en önemlilerinden biri kabul edilen iklim değişikliğinin 2030 ile 2050 yılları arasında yılda yaklaşık 250.000 ek ölüme neden olacağı öngörülmektedir. Özellikle en savunmasız bireyler ya da gruplar etkilenecektir. Bu nedenle bu değişikliklere yönelik eyleme geçilmesi ivedi bir gerekliliktir. Bu çerçevede gezegen sağlığı gibi sağlık tanımına daha geniş açıdan bakan yaklaşımların benimsenmesi son derece önemlidir.
- 31 March 2024
- Published by Archives Medical Review Journal in Arşiv Kaynak Tarama Dergisi
- Vol. 33 (1) , 16-28
Open Accessİnsan Odaklı Gezegenin Çevresel Etkileri ve Yol Açtığı Sağlık Sorunları
Geçmişten günümüze insan toplulukları dünyayı kendi yaşam kalıplarına uyarlama çabası içindedir. Bunun sonucu olarak çevresel değişikliklere ve bozulmalara neden olmuşlardır. Bu çevresel değişiklikler insan sağlığı için elde edilen gelişmeleri tehdit etmekte, var olan eşitsizlikleri derinleştirmekte ve yeni sağlık riskleri ortaya koymaktadır. Bu çevresel bozulmalardan en önemlilerinden biri kabul edilen iklim değişikliğinin 2030 ile 2050 yılları arasında yılda yaklaşık 250.000 ek ölüme neden olacağı öngörülmektedir. Özellikle en savunmasız bireyler ya da gruplar etkilenecektir. Bu nedenle bu değişikliklere yönelik eyleme geçilmesi ivedi bir gerekliliktir. Bu çerçevede gezegen sağlığı gibi sağlık tanımına daha geniş açıdan bakan yaklaşımların benimsenmesi son derece önemlidir.
- Open Access
- 18 March 2024
- Published by Osmangazi Journal of Medicine in OSMANGAZİ JOURNAL OF MEDICINE
- Vol. 46 (2) , 317-328
İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı
Dünya nüfusunun yarıdan fazlası vektör kaynaklı hastalık riski altındadır. Vektörle bulaşan hastalıklar yüksek ölüm oranı ve yüksek düzeyde engelliliğe neden olmaları nedeniyle halk sağlığını tehdit eden ve ayrıntılı irdelemeyi gerektiren sorunlardır. Küresel sıcaklığın 2100 yılına gelindiğinde ortalama 1 ila 3,5 C⸰ artacağı; ilişkili olarak vektör kaynaklı hastalıkların da daha geniş bir coğrafyada yayılacağı ve prevalansının artacağı öngörülmektedir. Ekolojik değişim Kırım Kongo Kanamalı Ateşinin (KKKA) örüntüsünü etkilemekte ve böylece bulaşma riskini değiştirebilmektedir. İnsandan insana bulaşma potansiyeli düşük olduğu için sadece küçük salgınlar oluşturabilir ancak yüksek ölüm oranları nedeniyle halk sağlığı yönünden üstünde durulması gereken bir hastalıktır. Önleme çalışmalarında ribavirinin yararı kanıtlanmıştır. Tedavide ribavirin etkililiği ise tartışmalıdır. Ayrıca sağlık hizmeti sunumu uygulamaları sürecinde hastalığın bulaş riski yüksektir ve yüksek viral yük nedeniyle büyük olasılıkla ölümle sonuçlanır. Dünya genelinde insan ve hayvan sağlığı ile ilgilenen kuruluşların bu hastalığa karşı koruma ve tedavi yöntemleri geliştirmesi bir halk sağlığı gereksinimidir.
- 18 March 2024
- Published by Osmangazi Journal of Medicine in OSMANGAZİ JOURNAL OF MEDICINE
- Vol. 46 (2) , 317-328
Open Accessİklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı
Dünya nüfusunun yarıdan fazlası vektör kaynaklı hastalık riski altındadır. Vektörle bulaşan hastalıklar yüksek ölüm oranı ve yüksek düzeyde engelliliğe neden olmaları nedeniyle halk sağlığını tehdit eden ve ayrıntılı irdelemeyi gerektiren sorunlardır. Küresel sıcaklığın 2100 yılına gelindiğinde ortalama 1 ila 3,5 C⸰ artacağı; ilişkili olarak vektör kaynaklı hastalıkların da daha geniş bir coğrafyada yayılacağı ve prevalansının artacağı öngörülmektedir. Ekolojik değişim Kırım Kongo Kanamalı Ateşinin (KKKA) örüntüsünü etkilemekte ve böylece bulaşma riskini değiştirebilmektedir. İnsandan insana bulaşma potansiyeli düşük olduğu için sadece küçük salgınlar oluşturabilir ancak yüksek ölüm oranları nedeniyle halk sağlığı yönünden üstünde durulması gereken bir hastalıktır. Önleme çalışmalarında ribavirinin yararı kanıtlanmıştır. Tedavide ribavirin etkililiği ise tartışmalıdır. Ayrıca sağlık hizmeti sunumu uygulamaları sürecinde hastalığın bulaş riski yüksektir ve yüksek viral yük nedeniyle büyük olasılıkla ölümle sonuçlanır. Dünya genelinde insan ve hayvan sağlığı ile ilgilenen kuruluşların bu hastalığa karşı koruma ve tedavi yöntemleri geliştirmesi bir halk sağlığı gereksinimidir.
- Open Access
- 19 December 2023
- Published by Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care in Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
- Vol. 17 (4) , 564-571
TEKNOLOJİK İLERLEMELERİN OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİLERİ KONUSUNDA GÜNCEL BİR DEĞERLENDİRME
Bu derlemede, Otizm Spektrum Bozukluğuna (OSB) güncel bir bakış sunulmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), iletişimi ve sosyal etkileşimi etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB tanısı tıbbi ve aile öyküsü değerlendirmeleri ile davranışsal ve gelişimsel değerlendirmelerin kombinasyonuna dayanır. Erken teşhis ve müdahalenin, OSB'li bireyler için daha iyi sonuçlara yol açtığı çalışmalarla kanıtlanmıştır. Dünyanın pek çok ülkesinde uzun yıllar bu konu üzerine çalışmış ve yeni davranışsal yöntemler geliştirilmiştir. Son yıllarda, teknolojinin gelişmesiyle yapay zekâ tabanlı sistemler, sanal gerçeklik ve giyilebilir cihazların davranışsal ve fizyolojik verileri analiz ederek OSB'nin erken saptanmasına yardımcı olabileceği ön görülmektedir. Ek olarak, bu sistemlerin bireyselleştirilmiş tedavilere yardımcı olabileceği de düşünülmektedir. Bu derleme ile bilimin ilerlemesine paralel OSB’li bireylerin hayatına dokunan güncel gelişmelerin ortaya konulması amaçlanmıştır. OSB tanısı ve tedavisi açısından Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye özelinde yapılanlar incelenmiştir. Son 5 yılda yaşanılan afetlerin ve COVID-19 pandemisinin OSB’li bireyler ve ailelerini nasıl etkilemiş olduğuna da değinilmiştir. OSB’li çocukların gelişimi, ergenliğe ulaşmaları ve iş sahibi olmaları için gerekli adımları sağlıklı atabilmeleri çok değerlidir. Sonuç olarak, yenilikçi çözümler sunan teknolojilerin OSB'li bireylerin yaşamlarını önemli ölçüde iyileştirme potansiyeli açıklanmıştır.
- 19 December 2023
- Published by Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care in Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
- Vol. 17 (4) , 564-571
Open AccessTEKNOLOJİK İLERLEMELERİN OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİLERİ KONUSUNDA GÜNCEL BİR DEĞERLENDİRME
Bu derlemede, Otizm Spektrum Bozukluğuna (OSB) güncel bir bakış sunulmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), iletişimi ve sosyal etkileşimi etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB tanısı tıbbi ve aile öyküsü değerlendirmeleri ile davranışsal ve gelişimsel değerlendirmelerin kombinasyonuna dayanır. Erken teşhis ve müdahalenin, OSB'li bireyler için daha iyi sonuçlara yol açtığı çalışmalarla kanıtlanmıştır. Dünyanın pek çok ülkesinde uzun yıllar bu konu üzerine çalışmış ve yeni davranışsal yöntemler geliştirilmiştir. Son yıllarda, teknolojinin gelişmesiyle yapay zekâ tabanlı sistemler, sanal gerçeklik ve giyilebilir cihazların davranışsal ve fizyolojik verileri analiz ederek OSB'nin erken saptanmasına yardımcı olabileceği ön görülmektedir. Ek olarak, bu sistemlerin bireyselleştirilmiş tedavilere yardımcı olabileceği de düşünülmektedir. Bu derleme ile bilimin ilerlemesine paralel OSB’li bireylerin hayatına dokunan güncel gelişmelerin ortaya konulması amaçlanmıştır. OSB tanısı ve tedavisi açısından Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye özelinde yapılanlar incelenmiştir. Son 5 yılda yaşanılan afetlerin ve COVID-19 pandemisinin OSB’li bireyler ve ailelerini nasıl etkilemiş olduğuna da değinilmiştir. OSB’li çocukların gelişimi, ergenliğe ulaşmaları ve iş sahibi olmaları için gerekli adımları sağlıklı atabilmeleri çok değerlidir. Sonuç olarak, yenilikçi çözümler sunan teknolojilerin OSB'li bireylerin yaşamlarını önemli ölçüde iyileştirme potansiyeli açıklanmıştır.
- Open Access
- 17 September 2023
- Published by Dunya Congress in Health Care Academician Journal
- Vol. 10 (4) , 689-695
Savaş ve Silahlı Çatışmalarda Çocuk Sağlığı
Milyonlarca çocuk savaşların, terör saldırılarının ve silahlı çatışmaların masum kurbanları olmaktadır. Çocukların temel yaşam hakları çatışma ortamlarında ihmal ve ihlal edilmektedir. Bu ihlaller çocuklara fiziksel ve ruhsal olarak zarar vermekte ve onları yaşamla ölüm arasındaki bir çizgiye tutsak etmektedir. Dünyanın birçok yerinde çocuklar çatışmalarda saldırıya uğramakta, öldürülmekte, yaralanmakta, köleleştirilmekte, kaçırılmakta, istismar edilmekte ve sömürülmektedir. Silahlı çatışma, çocukların fiziksel, zihinsel ve davranışsal sağlığını doğrudan ve dolaylı olarak etkilemektedir. Bununla birlikte bu etkiler uzun dönemli sonuçlara neden olmaktadır. Çatışmanın doğrudan etkileri arasında ölüm, fiziksel ve psikolojik travma, cinsel şiddet ve yerinden edilme yer almaktadır. Dolaylı etkiler ise yetersiz beslenme, bulaşıcı hastalıklar, çevresel tehlikeler, refakatsiz kalma, zorla çalıştırma ve eğitim, sağlık gibi tesislerin tahrip edilmesidir. Bu makalede savaş ve silahlı çatışmalarda çocuklara karşı yapılan ihlaller, çocukların sağlığı üzerindeki etkileri ele alınmıştır.
- 17 September 2023
- Published by Dunya Congress in Health Care Academician Journal
- Vol. 10 (4) , 689-695
Open AccessSavaş ve Silahlı Çatışmalarda Çocuk Sağlığı
Milyonlarca çocuk savaşların, terör saldırılarının ve silahlı çatışmaların masum kurbanları olmaktadır. Çocukların temel yaşam hakları çatışma ortamlarında ihmal ve ihlal edilmektedir. Bu ihlaller çocuklara fiziksel ve ruhsal olarak zarar vermekte ve onları yaşamla ölüm arasındaki bir çizgiye tutsak etmektedir. Dünyanın birçok yerinde çocuklar çatışmalarda saldırıya uğramakta, öldürülmekte, yaralanmakta, köleleştirilmekte, kaçırılmakta, istismar edilmekte ve sömürülmektedir. Silahlı çatışma, çocukların fiziksel, zihinsel ve davranışsal sağlığını doğrudan ve dolaylı olarak etkilemektedir. Bununla birlikte bu etkiler uzun dönemli sonuçlara neden olmaktadır. Çatışmanın doğrudan etkileri arasında ölüm, fiziksel ve psikolojik travma, cinsel şiddet ve yerinden edilme yer almaktadır. Dolaylı etkiler ise yetersiz beslenme, bulaşıcı hastalıklar, çevresel tehlikeler, refakatsiz kalma, zorla çalıştırma ve eğitim, sağlık gibi tesislerin tahrip edilmesidir. Bu makalede savaş ve silahlı çatışmalarda çocuklara karşı yapılan ihlaller, çocukların sağlığı üzerindeki etkileri ele alınmıştır.
- 5 June 2023
- Published by Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care in Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
- p. 1-10
Partiküler Hava Kirliliğinin Bebek Ölümlerine Kısa Dönemdeki Etkisi: 2018-2020 Yılları Ankara İli Örneği
Background: Today, nine out of 10 people on a global scale live in an air pollution environment above the limit values determined. It is predicted that particulate air pollution is a risk factor for 5.3% of deaths under the age of one in Türkiye. In order to examine the causes of infant deaths and take necessary precautions, it is important to investigate air pollution and the possibilities of infant death due to. Aims: This study was carried out to examine the relationship between Particulate Matter (PM) 2.5 and (PM)10 levels observed in Ankara between the years 2018-2020 and infant deaths that occurred at that time. Methods: To examine the relationship poisson regression model, in which the terms formed by the flexible cubic spline function, were mainly used. The effect of each 10 μg/m3 increase in PM2.5 and PM10 on infant mortality, taking into account lags of up to seven days by adjusting for seasonal trends and air temperature effects, was determined by relative risk (RR) and 95% confidence intervals (CI) analyzed by calculation. Results: In the evaluated period, 1295 infant deaths occurred in 754 of 1096 days. The three-year average of the daily average PM2.5 and PM10 levels detected in Ankara is above the limit values. Conclusion: The effect of particulate air pollution on infant mortality in the first week was not detected, this relationship may become detectable when different variables such as possible effect modifiers are included in the models applied. The subject should also be examined under such different conditions.
- 5 June 2023
- Published by Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care in Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
- p. 1-10
Partiküler Hava Kirliliğinin Bebek Ölümlerine Kısa Dönemdeki Etkisi: 2018-2020 Yılları Ankara İli Örneği
Background: Today, nine out of 10 people on a global scale live in an air pollution environment above the limit values determined. It is predicted that particulate air pollution is a risk factor for 5.3% of deaths under the age of one in Türkiye. In order to examine the causes of infant deaths and take necessary precautions, it is important to investigate air pollution and the possibilities of infant death due to. Aims: This study was carried out to examine the relationship between Particulate Matter (PM) 2.5 and (PM)10 levels observed in Ankara between the years 2018-2020 and infant deaths that occurred at that time. Methods: To examine the relationship poisson regression model, in which the terms formed by the flexible cubic spline function, were mainly used. The effect of each 10 μg/m3 increase in PM2.5 and PM10 on infant mortality, taking into account lags of up to seven days by adjusting for seasonal trends and air temperature effects, was determined by relative risk (RR) and 95% confidence intervals (CI) analyzed by calculation. Results: In the evaluated period, 1295 infant deaths occurred in 754 of 1096 days. The three-year average of the daily average PM2.5 and PM10 levels detected in Ankara is above the limit values. Conclusion: The effect of particulate air pollution on infant mortality in the first week was not detected, this relationship may become detectable when different variables such as possible effect modifiers are included in the models applied. The subject should also be examined under such different conditions.
- Open Access
- 13 April 2023
- Published by Dunya Congress in Health Care Academician Journal
- Vol. 10 (2) , 331-336
Devolusyon ve Sağlık Sonuçları
Seksenli yıllardan sonra neoliberal ekonomik politikalar, küreselleşme ve siyasal gelişmelerle birlikte devletin kamu hizmetlerindeki rolünün sınırlandırılması amaçlanmış ve dünyanın çoğu ülkesinde devletin merkezi işlevi kapsamındaki bazı yetkiler yerel birimlere aktarılmıştır. Bu yetki aktarımı desantralizasyon kavramıyla açıklanmıştır. Bir desantralizasyon türü olan devolusyon ise merkezi yetkilerin bölgeler, belediyeler gibi alt düzey siyasi makamlara aktarılması, aktarılan bu yetkilerle merkezi hükümete bağlı yerel ve özerkliği olan yapılar oluşturulmasıdır. İncelenen çalışmalarda devolusyonun yerel yönetim bölgelerinde; kamusal sağlık hizmetinden memnuniyeti, sağlık göstergelerinde (bebek ölüm hızı, doğum öncesi bakıma erişim, doğumda beklenen yaşam süresi) iyileşmeyi, gelir düzeyini ve pandemi ve afeteler gibi olası halk sağlığı krizlerine müdahale kapasitesini artırdığı belirlenmiştir. Ancak bu artışlar sağlanırken yerel yönetim bölgeleri arasındaki gelir ve sağlık eşitsizliklerinden etkilenildiği ya da bu tip eşitsizliklere neden olduğu da gözlenmiştir. Çalışmamızda devolusyonun uygulandığı farklı ülkelerin sağlık sonuçları incelenmiş ve devolusyon uygulanan bölgelerde sağlık sonuçlarının iyileştirilebilmesi için çözüm önerileri sunulmuştur.
- 13 April 2023
- Published by Dunya Congress in Health Care Academician Journal
- Vol. 10 (2) , 331-336
Open AccessDevolusyon ve Sağlık Sonuçları
Seksenli yıllardan sonra neoliberal ekonomik politikalar, küreselleşme ve siyasal gelişmelerle birlikte devletin kamu hizmetlerindeki rolünün sınırlandırılması amaçlanmış ve dünyanın çoğu ülkesinde devletin merkezi işlevi kapsamındaki bazı yetkiler yerel birimlere aktarılmıştır. Bu yetki aktarımı desantralizasyon kavramıyla açıklanmıştır. Bir desantralizasyon türü olan devolusyon ise merkezi yetkilerin bölgeler, belediyeler gibi alt düzey siyasi makamlara aktarılması, aktarılan bu yetkilerle merkezi hükümete bağlı yerel ve özerkliği olan yapılar oluşturulmasıdır. İncelenen çalışmalarda devolusyonun yerel yönetim bölgelerinde; kamusal sağlık hizmetinden memnuniyeti, sağlık göstergelerinde (bebek ölüm hızı, doğum öncesi bakıma erişim, doğumda beklenen yaşam süresi) iyileşmeyi, gelir düzeyini ve pandemi ve afeteler gibi olası halk sağlığı krizlerine müdahale kapasitesini artırdığı belirlenmiştir. Ancak bu artışlar sağlanırken yerel yönetim bölgeleri arasındaki gelir ve sağlık eşitsizliklerinden etkilenildiği ya da bu tip eşitsizliklere neden olduğu da gözlenmiştir. Çalışmamızda devolusyonun uygulandığı farklı ülkelerin sağlık sonuçları incelenmiş ve devolusyon uygulanan bölgelerde sağlık sonuçlarının iyileştirilebilmesi için çözüm önerileri sunulmuştur.
- Open Access
- 9 February 2023
- Published by Akdeniz University in Akdeniz Medical Journal
- Vol. 10 (2) , 390-398
GEZEGEN SAĞLIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ
İnsanlığın neden olduğu iklim değişikliği, küresel kirlilik ve biyoçeşitlilik kaybı gibi çevresel bozulmalar sürdürülebilir yaşam koşullarını tehdit etmektedir. Beslenme, bulaşıcı hastalıklar, bulaşıcı olmayan hastalıklar, akıl sağlığı sorunları, çatışmalar ve yerinden edilme ile eşitsizliklerin pekiştirilmesi gibi sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Bu durum dahilinde sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma için gezegen sağlığı ve yeşil ekonomi gibi kavramlardan bahsetmek gerekmektedir. Gezegen sağlığı, Planetary Health Alliance tarafından “Dünya'nın doğal sistemlerindeki insan kaynaklı bozulmaların insan sağlığı ve dünyanın tüm yaşam alanları üzerindeki etkilerini analiz etmeye ve ele almaya odaklanan, çözüm odaklı, disiplinler arası bir alan ve toplumsal hareket” olarak tanımlanmıştır. The Lancet ve Rockefeller Vakfı tarafından 2014 yılında kurulan Gezegen Sağlığı Komisyonu ve yayımladıkları rapor sonrası daha fazla dikkat çekmekle birlikte temelleri 1970’lere dayanmaktadır. Benzer şekilde kaynak verimliliği sağlarken çevresel sistemi koruyan ve herkes için gönenç yaratmayı amaçlayan bir ekonomik model olan yeşil ekonomi de 1970’lerde gündeme gelmiştir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2030, sürdürülebilir kalkınma için belirlenmiş olmakla birlikte günümüz yaşam koşullarında bu hedeflere yaklaşmak söz konusu değildir. Gerek bu hedeflerin gerçekleştirilmesi gerekse de sürdürülebilir yaşam sağlayabilmek için daha geniş bakış açısı sunan ve eylem çağrısında bulunan gezegen sağlığı yaklaşımı daha fazla gündeme gelmeli ve benimsenmelidir. Ayrıca yeşil ekonomi gibi kavramların uygulanması da dillendirilmelidir. Elbette bu kapsamda sağlık hizmetleri de gözden geçirilmeli, yeniden ele alınmalıdır.
- 9 February 2023
- Published by Akdeniz University in Akdeniz Medical Journal
- Vol. 10 (2) , 390-398
Open AccessGEZEGEN SAĞLIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ
İnsanlığın neden olduğu iklim değişikliği, küresel kirlilik ve biyoçeşitlilik kaybı gibi çevresel bozulmalar sürdürülebilir yaşam koşullarını tehdit etmektedir. Beslenme, bulaşıcı hastalıklar, bulaşıcı olmayan hastalıklar, akıl sağlığı sorunları, çatışmalar ve yerinden edilme ile eşitsizliklerin pekiştirilmesi gibi sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Bu durum dahilinde sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma için gezegen sağlığı ve yeşil ekonomi gibi kavramlardan bahsetmek gerekmektedir. Gezegen sağlığı, Planetary Health Alliance tarafından “Dünya'nın doğal sistemlerindeki insan kaynaklı bozulmaların insan sağlığı ve dünyanın tüm yaşam alanları üzerindeki etkilerini analiz etmeye ve ele almaya odaklanan, çözüm odaklı, disiplinler arası bir alan ve toplumsal hareket” olarak tanımlanmıştır. The Lancet ve Rockefeller Vakfı tarafından 2014 yılında kurulan Gezegen Sağlığı Komisyonu ve yayımladıkları rapor sonrası daha fazla dikkat çekmekle birlikte temelleri 1970’lere dayanmaktadır. Benzer şekilde kaynak verimliliği sağlarken çevresel sistemi koruyan ve herkes için gönenç yaratmayı amaçlayan bir ekonomik model olan yeşil ekonomi de 1970’lerde gündeme gelmiştir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2030, sürdürülebilir kalkınma için belirlenmiş olmakla birlikte günümüz yaşam koşullarında bu hedeflere yaklaşmak söz konusu değildir. Gerek bu hedeflerin gerçekleştirilmesi gerekse de sürdürülebilir yaşam sağlayabilmek için daha geniş bakış açısı sunan ve eylem çağrısında bulunan gezegen sağlığı yaklaşımı daha fazla gündeme gelmeli ve benimsenmelidir. Ayrıca yeşil ekonomi gibi kavramların uygulanması da dillendirilmelidir. Elbette bu kapsamda sağlık hizmetleri de gözden geçirilmeli, yeniden ele alınmalıdır.
- 26 September 2022
- Published by Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care in Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
- Vol. 16 (3) , 632-638
çocuk yaşta erken ve zorla yapılan evlilikler
Çocuk yaşta yapılan evlilikler insan haklarının ihlalinin bir türü olup aynı zamanda çocuk ihmali ve istismarı olarak kabul edilmektedir. Çocuk yaşta yapılan evliliklere hem Türkiye’de hem de tüm dünyada karşılaşılması, bu konunun yerel bir sorun olmadığını, küresel bir sorun olduğunu göstermektedir. Çocuk yaşta yapılan evlilikler içerisinde kız çocuklarının evlendirilmesinin payı daha yüksektir. Son zamanlarda bu evliliklerin oranı yavaş da olsa azalmaktadır. Ancak hala istenen düzeyde değildir. Çocuk yaşta gerçekleşen evliliklerin nedenleri hakkında pek çok şey söylenebilmektedir. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde çocuklarda görülen evliliklerin nedenleri arasında sosyokültürel faktörler, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, yoksulluk, eğitim düzeyi düşüklüğü, savaşlar, toplum baskısı, aile içi şiddet ve gelenekler yer alır. Bu nedenler bölgelere ve topluma göre değişiklik gösterir ve genellikle birbirinin içine geçip birbirini destekler. Erken yaşta evlilik yapan çocukların ruhsal ve bedensel gelişimleri olumsuz etkilenmektedir. Gelişme dönemindeki çocuklar evlilik ile ağır bir yükün altına girmektedir ve çocukların ruh sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Çocuk yaşta yapılan evlilikler beden sağlığını da olumsuz olarak etkilemekte, cinsel yolla bulaşan hastalıklara neden olmakta, erken ve sık gebeliklere sebep olarak anne ve bebek sağlığını olumsuz etkilemekte, bireylerin eğitimsiz kalmasına neden olmakta ve yoksul bırakmaktadır. Çocuk evliliklerini önlemek için multidisipliner çalışmalar yapılmalıdır. Toplum çocuk yaşta erken ve zorla yapılan evlilikler hakkında bilgilendirilmeli ve toplumsal farkındalık oluşturulmalıdır. Kız çocuklarının eğitim düzeyi yükseltilmeli ve okula devamlılıkları sağlanmalıdır. Ailelerin sosyoekonomik açıdan güçlendirilmesi de çocukların erken yaşta evlenmesini engelleyebilir. Çocuk evlilikleriyle karşılaşıldığında yasal işlemlerin yaptırılması gerekmektedir. Çok boyutlu bir sorun olan çocuk evliliklerinin önlenmesinde ailenin, toplumun ve devletin önemli görevleri vardır.
- 26 September 2022
- Published by Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care in Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care
- Vol. 16 (3) , 632-638
çocuk yaşta erken ve zorla yapılan evlilikler
Çocuk yaşta yapılan evlilikler insan haklarının ihlalinin bir türü olup aynı zamanda çocuk ihmali ve istismarı olarak kabul edilmektedir. Çocuk yaşta yapılan evliliklere hem Türkiye’de hem de tüm dünyada karşılaşılması, bu konunun yerel bir sorun olmadığını, küresel bir sorun olduğunu göstermektedir. Çocuk yaşta yapılan evlilikler içerisinde kız çocuklarının evlendirilmesinin payı daha yüksektir. Son zamanlarda bu evliliklerin oranı yavaş da olsa azalmaktadır. Ancak hala istenen düzeyde değildir. Çocuk yaşta gerçekleşen evliliklerin nedenleri hakkında pek çok şey söylenebilmektedir. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde çocuklarda görülen evliliklerin nedenleri arasında sosyokültürel faktörler, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, yoksulluk, eğitim düzeyi düşüklüğü, savaşlar, toplum baskısı, aile içi şiddet ve gelenekler yer alır. Bu nedenler bölgelere ve topluma göre değişiklik gösterir ve genellikle birbirinin içine geçip birbirini destekler. Erken yaşta evlilik yapan çocukların ruhsal ve bedensel gelişimleri olumsuz etkilenmektedir. Gelişme dönemindeki çocuklar evlilik ile ağır bir yükün altına girmektedir ve çocukların ruh sağlığı olumsuz etkilenmektedir. Çocuk yaşta yapılan evlilikler beden sağlığını da olumsuz olarak etkilemekte, cinsel yolla bulaşan hastalıklara neden olmakta, erken ve sık gebeliklere sebep olarak anne ve bebek sağlığını olumsuz etkilemekte, bireylerin eğitimsiz kalmasına neden olmakta ve yoksul bırakmaktadır. Çocuk evliliklerini önlemek için multidisipliner çalışmalar yapılmalıdır. Toplum çocuk yaşta erken ve zorla yapılan evlilikler hakkında bilgilendirilmeli ve toplumsal farkındalık oluşturulmalıdır. Kız çocuklarının eğitim düzeyi yükseltilmeli ve okula devamlılıkları sağlanmalıdır. Ailelerin sosyoekonomik açıdan güçlendirilmesi de çocukların erken yaşta evlenmesini engelleyebilir. Çocuk evlilikleriyle karşılaşıldığında yasal işlemlerin yaptırılması gerekmektedir. Çok boyutlu bir sorun olan çocuk evliliklerinin önlenmesinde ailenin, toplumun ve devletin önemli görevleri vardır.
- Open Access
- 4 June 2022
- Published by Eskisehir Turk Dunyasi Uygulama ve Arastirma Merkezi Halk Sagligi Dergisi in ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi
- Vol. 7 (2) , 379-391
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFİ ÜÇ’ÜN SAĞLIK KAPSAYICILIĞI İŞLEVİ
Yirmi birinci yüzyılda dünyanın, kaynakları ve topluma sunduğu hizmetler zamanla çeşitlenmekte ancak toplumdaki bireylerin hepsi bu kaynak ve hizmetlerden adil bir şekilde yararlanamamaktadır. Geçmişten bugüne hayatın her alanında var olan eşitsizliklerin, olumsuz sonuçları olduğu bilinmektedir. Sağlık hizmet sunumundan yararlanma konusundaki eşitsizlikler de başta savunmasız gruplar olmak üzere toplumun tamamının sağlık düzeyini olumsuz etkilemektedir. Sağlık alanında var olan eşitsizlikleri azaltmak ve bir kişiyi bile arkada bırakmadan sağlık hizmet sunumunu tüm topluma ulaştırmak, daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir dünya hedefine erişimin anahtarıdır. “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri” 2015 yılında sağlık başta olmak üzere tüm temel alanlardaki eşitsizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla oluşturulmuştur. Bu hedeflerden üçüncüsü doğrultusunda da “Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına” erişilmesi amaçlanmaktadır. Evrensel sağlık kapsayıcılığına erişimde sağlık hizmet sunumunda kilit konumda olan sağlık sistemlerine büyük görev düşmektedir. Sağlık sistemleri temel sağlık hizmetlerini herkese ulaştıracak şekilde yapılanmalı ve hizmetten yararlanırken bireyleri mali risklerden korumalıdır. Bu çalışmada; Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında yer alan üç numaralı hedef doğrultusunda “Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına Erişim” ve bu doğrultuda sağlık sistemlerinin işlevinin ele alınması amaçlanmaktadır.
- 4 June 2022
- Published by Eskisehir Turk Dunyasi Uygulama ve Arastirma Merkezi Halk Sagligi Dergisi in ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi
- Vol. 7 (2) , 379-391
Open AccessSÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFİ ÜÇ’ÜN SAĞLIK KAPSAYICILIĞI İŞLEVİ
Yirmi birinci yüzyılda dünyanın, kaynakları ve topluma sunduğu hizmetler zamanla çeşitlenmekte ancak toplumdaki bireylerin hepsi bu kaynak ve hizmetlerden adil bir şekilde yararlanamamaktadır. Geçmişten bugüne hayatın her alanında var olan eşitsizliklerin, olumsuz sonuçları olduğu bilinmektedir. Sağlık hizmet sunumundan yararlanma konusundaki eşitsizlikler de başta savunmasız gruplar olmak üzere toplumun tamamının sağlık düzeyini olumsuz etkilemektedir. Sağlık alanında var olan eşitsizlikleri azaltmak ve bir kişiyi bile arkada bırakmadan sağlık hizmet sunumunu tüm topluma ulaştırmak, daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir dünya hedefine erişimin anahtarıdır. “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri” 2015 yılında sağlık başta olmak üzere tüm temel alanlardaki eşitsizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla oluşturulmuştur. Bu hedeflerden üçüncüsü doğrultusunda da “Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına” erişilmesi amaçlanmaktadır. Evrensel sağlık kapsayıcılığına erişimde sağlık hizmet sunumunda kilit konumda olan sağlık sistemlerine büyük görev düşmektedir. Sağlık sistemleri temel sağlık hizmetlerini herkese ulaştıracak şekilde yapılanmalı ve hizmetten yararlanırken bireyleri mali risklerden korumalıdır. Bu çalışmada; Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında yer alan üç numaralı hedef doğrultusunda “Evrensel Sağlık Kapsayıcılığına Erişim” ve bu doğrultuda sağlık sistemlerinin işlevinin ele alınması amaçlanmaktadır.