Adnan Çeli̇k

Perakende sektörü; yoğun iş temposuna sahip, iş gören devir hızı yüksek ve dinamik bir sektördür. Bu çalışmada yoğun iş temposuna sahip perakende sektörü çalışanlarının izlenim yönetimi taktiklerinin sosyal kaytarmaya olan etkisinde lider-üye etkileşiminin düzenleyici rolü test edilmeye çalışılmıştır. Nicel desende tasarlanan bu araştırmada anket tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırma perakende sektöründe orta düzey yönetici, alt düzey yönetici ve çalışan pozisyonlarındaki 394 katılımcı ile yürütülmüştür. Elde edilen veriler frekans, normallik testleri, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Hipotez testleri için SPSS Process Macro 1 eklentisi Model 1’den yararlanılmıştır. Korelasyon analizi bulgularına göre ölçeklerin birbirleri ile pozitif yönde ilişki içerisinde oldukları tespit edilmiştir. Bazı alt boyutların ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi bulunmamaktadır. Ayrıca regresyon analizi bulgularına göre izlenim yönetimi taktiklerinin ve lider-üye etkileşiminin sosyal kaytarmaya istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Düzenleyici etkinin test edilmesi sonucunda da izlenim yönetimi taktiklerinin sosyal kaytarmaya etkisinde lider-üye etkileşiminin niteliğinin düzenleyici bir etkiye sahip olduğu bulgulanmıştır. İzlenim yönetimi taktikleri lider-üye etkileşiminin artması ile sosyal kaytarmayı daha çok artırmaktadır.

Bu araştırmanın amacı, kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının, yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal sorumluluk davranış düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmada, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemiyle belirlenen 342 yabancı uyruklu öğrenci ile yüz yüze anket yapılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 23.0 programı ile analize tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda; şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal sorumluluk davranışları üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örneklemin tek bir üniversitenin yabancı uyruklu öğrencilerinden oluşması ve kesitsel niteliğe sahip olmasından dolayı belirli bir zaman dilimini yansıtması araştırmanın sınırlılıklarıdır. Kurumsal sosyal sorumluluk başka kapsam ve içeriklerde yoğun olarak çalışılmasına karşın, şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının yabancı uyruklu öğrenciler üzerindeki etkisinin araştırılarak ilgililer nezdinde farkındalık oluşturulması, araştırmanın özgün değerini oluşturmaktadır.

Öz İşletmelerde bilginin üretilerek yönetilmesindeki en önemli faktör bilginin paylaşılmasıdır. Özellikle teknolojik gelişmelerle birlikte bilgi yönetimi için bilgi paylaşımı ve bu amaçla internet ortamındaki erişim kolaylığı sayesinde, kişisel ve kurumsal veriler ile eserler depolanarak paylaşılabilmektedir. Örgütlerde geliştirilen bilgi paylaşım davranışı, farklı öğrenme aşamalarında farklı kişisel öğrenme alanı amaçlayarak, örgütsel ve bireysel öğrenmede sürekliliği de sağlamaktadır. Bunun sonucunda işletmelerde örgütsel ve bireysel bilgi paylaşımı kişisel bir öğrenim alanı olarak yüksek performanslı çalışmayı sağlamaktadır. Örgütlerde yönetim bilişim sistemleriyle geliştirilen bir bilgi paylaşım davranışında, bilgi alışverişinde kullanıcıların kişisel yaşam deneyimlerini kullanarak yüksek performanslı çalışma sistemlerinin kurulması teşvik edilmelidir. Bu çalışmada yönetim bilişim sistemlerinin bilgi paylaşım davranışına etkisinde yüksek performanslı çalışma sistemlerinin rolü araştırılmıştır. Araştırma Konya ili merkezi Konya Organize Sanayi Bölgesinde makine üretiminde faaliyet gösteren 22 adet işletmede toplam faaliyet gösteren 401 beyaz yakalı çalışana anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 ile AMOS 24.0 programları ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, yönetim bilişim sistemlerinin, bilgi paylaşımı davranışı ve yüksek performanslı çalışma sistemleri üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca yönetim bilişim sistemlerinin bilgi paylaşım davranışına etkisinde yüksek performanslı çalışma sistemlerinin aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yönetim Bilişim Sistemleri, Bilgi Paylaşımı, Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri JEL Sınıflandırması: M5,M12,M15

Araştırmada, konaklama işletmelerinde çalışan kişilerin yetenek yönetimi uygulamalarına ilişkin algılarının, kariyer planlaması üzerindeki etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşmak için Konya'da bulunan 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerinin çalışanları dâhil edilmiştir. Çalışmada, amaca göre örnekleme yöntemi kullanılmış olup, örneklem 140 çalışandan oluşmaktadır. Elde edilen veriler SPSS 21,0 programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda; kuruma güven yetenek yönetimi uygulamasının kariyer planlamasının örgütsel kariyer planlaması boyutu üzerinde anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Yetenek yönetimi uygulamalarının kurum desteği ve operasyonel uyum boyutunun kariyer planlamasının örgütsel kariyer planlaması boyutu üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu belirlenirken, yetkinlik yetenek yönetimi uygulamasının ise bireysel kariyer planlaması boyutu üzerinde anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca iş tatmini yetenek yönetimi uygulamasının kariyer planlamasının örgütsel kariyer planlaması boyutu üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar dikkate alındığında, konaklama işletmesi çalışanlarının yetenek yönetimi uygulamalarının kariyer planlaması üzerinde kısmi etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Dünyada artan sanayileşme ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle yeni risklerin ortaya çıkması kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu muhtemel risklerin, işgücü olarak ifade edilen insan faktörü üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve işverenler tarafından güvenli ve sağlıklı bir iş ortamı için gerekli koşulların oluşturulması önemlidir. Bu durum çalışanlarda karşılıklılık ilkesine dayanan psikolojik sözleşmenin gereklerinin yerine getirilme algısı yaratacaktır. Çalışmanın amacı çimento endüstrisindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının çalışanların psikolojik sözleşmeleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın verileri Aralık 2017 ve Şubat 2018 tarihleri arasında Orta Anadolu bölgesinde faaliyette bulunan çimento üretim tesislerinden anket yöntemi ile elde edilmiştir. Analize uygun 409 anketten elde edilen bulgular ışığında iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ile işlemsel psikolojik sözleşme boyutu arasında p < .001 düzeyinde negatif (-.17) yönde anlamlı düşük bir ilişki, ilişkisel psikolojik sözleşme boyutuyla ise pozitif (.23) yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Ekolojik örgütsel yenilik işletmelerde yeni ve güncel bir yenilik türü olarak dinamik işletme yapılarının gelecek kaygıları bağlamında ele alınan bir konu olmaktadır. İşletme performansı ise işletmelerin başarı ölçütlerini belirleyen bütünsel sistemdir. Kavramsal incelemelerin ardından “Ekolojik örgütsel yenilik performansı nasıl etkiliyor?” temel araştırma sorusuna yanıt aranmaktadır. Çalışmada, işletmelerde ekolojik örgütsel yenilik ile işletme performansı arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma görgül araştırma niteliğindedir. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Basit tesadüfi yöntemle belirlenen Konya Otomotiv Yan Sanayi İş Kümesi çalışanlarından 148 geri dönüş elde edilmiştir. Elde edilen geri dönüşlere bağlı olarak analizler yapılmıştır. Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre ekolojik örgütsel yeniliğin işletme performansı üzerine etki ettiği görülmüştür.

Aile işletmelerinin varlığını arzulandığı gibi sağlıklı bir şekilde büyüyerek nesilden nesile sürdürebilmesinin temeli kurumsallaşma sürecinden geçmektedir. Kurumsallaşma ise ancak, işletmeleri kurucularının şahsi idareleri ile değil de bunların geleceğini olumlu etkilemek adına yöntem, usul ve standartlara bağlı kalarak doğru yöneten girişimci liderlerin desteğiyle mümkün olabilmektedir. Girişimci liderliğin kurumsallaşmaya olan etkisinin ortaya konulmasının amaçlandığı bu çalışmada, farklı coğrafyalarda yaşamış iki lider iş insanının firmalarını kurumsallaştırma çabaları ve bu yöndeki uygulamaları örnek olay yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmada Türk iş insanlarından Ahmet Keleşoğlu ve kuruluşu Selçuk Ecza Deposu A.Ş. ile Alman iş insanlarından Robert Bosch ve işletmesi Bosch GmbH örneklemlerinden faydalanılmış, verilerin elde edilmesi için yapılan mülakatların yanında işletmelerin kurumsal/vakıf web siteleri incelenmiş, CD, kitap, dergi, doküman ve belge incelemesi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın bulguları neticesinde iş insanları Ahmet Keleşoğlu ve Robert Bosch’un girişimci liderlik özelliği taşıdıkları ve girişimci liderliğin kurumsallaşmaya olumlu yönde etki edebileceği sonucuna varılmıştır. Bunun yanında; girişimci liderliğin alt boyutlarından olan proaktiflik, risk alma, vizyon, fırsatları değerlendirme ile yenilikçilik ve yaratıcılığın da kurumsallaşmaya etki edebileceği çalışmanın sonuçları arasındadır.

Genellikle kamu ve siyaset bilimi gibi alanlarda ele alınan demokrasi kavramı, modern yönetim yaklaşımının insana verdiği değer ile birlikte, işletme, eğitim, turizm, sağlık gibi yönetim bilimi ile ilgilenen farklı alanlarda da ele alınmıştır. Yönetimde otoriter yaklaşımlardan çok, karar alma süreçlerine örgüt üyelerinin de dâhil edildiği katılımcı yaklaşımları öngören örgütsel demokrasi, akademik yazında her geçen gün daha da önemli hale gelmiştir. Bu araştırmanın amacı, örgütsel demokrasi alanında hazırlanan lisansüstü tezler ve makalelere ilişkin farklı disiplinlerde hazırlanan çalışmaların yöntemleri, ele alınan değişkenleri ve hazırlanan çalışmalarda yer alan neden sonuçlarına ilişkin bilgileri ortaya koymaktır. Bu kapsamda başlıkla arama yapılarak ulaşılan, YÖK Ulusal Tez Merkezinde yer alan 20 lisansüstü tez, TR dizin veri tabanında 5 makale ve Dergipark veri tabanında yer alan 12 makale içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda, konuya ilişkin araştırmaların daha çok 2019 yılından itibaren yoğunlaştığı gözlemlenmiştir.

Karaman ilinde faaliyet gösteren iki farklı yerel perakende zincirinde çalışan personelin toksik liderlik algısının kariyer bağlılığı ve görev performansıyla ilişkisinin belirlenmesi amacıyla kesitsel tipte, tanımlayıcı ve ilişki arayıcıyı olarak planlanan bu araştırma 102 işgören üzerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22 programında ortalama, standart sapma, en küçük ve en büyük değerler gibi tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizleri ile teste tabi tutulmuştur. Araştırma bulgularına göre; toksik liderlik algısı ile kariyer bağlılığı ve görev performansı arasında anlamlı ilişki olmadığı; kariyer bağlılığı ile görev performansı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda toksik liderlik, kariyer bağlılığı ve görev performansı ölçeklerinin demografik özelliklerden etkilenmediği elde edilen bir diğer bulgudur.

Corporate bodies have come to the realisation that establishing a strong rapport with surrounding communities is vital for the growth, success and survival of their organisations. This article delves into Corporate Social Responsibility (CSR) activities of business organisations operating in Ghana. Specifically, it looks at how CSR initiatives of sampled companies contribute to community development (CD). To attain this aim, both quantitative and qualitative research approaches were adopted. The purposive sampling technique was used to select companies operating in three main sectors of the economy. Secondary data sources such as companies’ periodicals, annual reports, websites, newspapers and publications by government agencies were used. The findings of the study reveal that the selected companies engaged in various forms of CSR activities that contribute to CD. There general focus of these companies is on education, health and people empowerment. It is recommended that stakeholders’ engagement needs to be fully practised in the course of CSR implementation. Keywords: Community, community development, corporate social responsibility.