Fatih Aydoğdu

Araştırmada dil bozukluğu olan çocuğa sahip annelerin anne bekçiliği algılarına ilişkin görüşlerinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel vaka inceleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılar, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın amacına yönelik belirlenen ölçütler; Ankara ilinde yaşıyor olma, dil bozukluğu tanısı almış ve terapi sürecine devam eden bir çocuğa sahip olma şeklindedir. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilen, dil bozukluğu olan çocuğa sahip 20 annenin anne bekçiliğine ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” kullanılmıştır. Annelerle yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu araştırmada, annelerin çocuk-baba etkileşimini kısıtlayan, kontrol eden, cesaret kıran, kolaylaştıran ve teşvik eden davranışları ortaya konmuştur. Babaların çocukların bakım ve eğitim süreçlerine katılımını artırmaya yönelik stratejilere ilişkin önemli bulgular elde edilmiştir. Bu araştırma sonuçlarına dayanarak, dil bozukluğu olan çocuklar ile baba katılımına yönelik kanıt temelli araştırmalar yapılması, annelerin anne bekçiliği davranışları konusunda farkındalıkların sağlanması ve bu noktada neler yapacağı konusunda ailelere eğitimlerin verilmesi ve babaların çocukların terapi süreci, bakımı ve etkileşimli oyun etkinlikleri konusunda teşvikinin sağlanması önerilmektedir.

Our study aimed to investigate mothers' maternal gatekeeping and fathers' perceptions of maternal gatekeeping in families with children diagnosed with Speech-Sound Disorder (SSD) and Developmental Language Disorder (DLD). "Maternal Gatekeeping (MG) Scale: Mother and Father Form for Preschool Period (3-6 Years) and Primary School Period (7-11 Years)" were used in the research. 100 mothers and 100 fathers of children with SSD and DLD in Ankara city were included in the study. Families with children with SSD and DLD showed high average scores for mothers' maternal gatekeeping and fathers' perceptions of maternal gatekeeping. If the parents of primary school children had a high school education or less, mothers' maternal gatekeeping scores and fathers' maternal gatekeeping perceptions were significantly higher. Fathers' perceptions of maternal gatekeeping were found to be higher depending on whether parents undertake to make their children do homework/activities. In the study, it was observed that maternal gatekeeping behaviors were affected in families with children diagnosed with DLD and SSD. It is necessary to increase the interaction with the fathers of children who benefit from language and speech therapy services and to include the fathers in the care and therapy process of the children.

The application of artificial intelligence (AI) in early childhood education has been increasingly used to support preschool children's development. However, research indicates that preschool teachers often have limited awareness and literacy regarding AI, and studies focusing on improving their AI‐related knowledge remain insufficient. Therefore, enhancing preschool teachers' understanding of AI and supporting its effective integration into educational practices is critically important. This study aimed to examine the impact of an artificial intelligence education programme on preschool teachers' AI awareness. The study was conducted using a quasi‐experimental pre‐test–post‐test control group design and included a total of 48 preschool teachers, with 24 assigned to the experimental group and 24 to the control group. Teachers in the experimental group participated in artificial intelligence education applications, while no such interventions were implemented in the control group. Data were collected using measurement tools administered before and after the intervention. The findings revealed a statistically significant increase in artificial intelligence literacy among teachers in the experimental group compared to those in the control group. These results suggest that artificial intelligence–based educational interventions are effective in improving preschool teachers' awareness and understanding of AI, and they highlight the importance of incorporating AI education into professional development programmes for early childhood educators.

Amaç: Araştırmada konuşma sesi bozukluğu (KSB) olan çocuklarda aile içi geçirilen zamanın kalitesine ilişkin annelerin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışma deseni kullanılmıştır. Araştırmaya Ankara ilinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitime devam eden ve KSB tanısı almış beş-on yaş aralığında çocuğu olan 20 anne dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından geliştirilen ve KSB’li çocukların annelerinin aile içi geçirilen zamanın kalitesine ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik uzman görüşü alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Bulgular: Anneler, çocuklarıyla ilgilenmek amacıyla özel bir zaman ayırmak için açık ve kapalı hava etkinliklerine yer verdiğini bildirmişlerdir. Anneler, çocukları ile geçirdikleri zamanlarda en fazla konuşma becerilerini desteklediğini, çocuklarıyla kaliteli zaman konusunda planlama yaptıklarını, süre oluşturmada ise zorlandığını bildirmişlerdir. Aile bağının kuvvetlenmesi için çoğunlukla tüm aile üyeleriyle ve özellikle babayla zaman geçirdikleri, boş zaman etkinliklerini temel sorumluluklarını yerine getirdikten sonra gerçekleştirdikleri ve aile üyelerinin durumuna ve iklim koşullarına göre karar verdikleri saptanmıştır. Anneler boş zaman etkinliklerindeki kontrol düzeylerinin orta/çok olduğunu ve çocuklarının bu boş zaman etkinliklerine karşı katılım düzeylerinin yüksek olduğunu, çocuğunun boş zaman etkinliklerinde duygu/düşüncelerini ifade etmesi için duygusal becerilerini daha çok desteklediklerini bildirmiştir. Sonuç: KSB olan çocuğu sahip ailelerde boş zaman faaliyetlerinin neler olduğu, gelişim alanlarına katkısı, planlanması, karar verme süreci ve karşılaşılan güçlüklerle ilgili ailelerin farkındalık ve bilgi düzeylerinin bilinmesi noktasında önemli ve derinlemesine bilgiler sağlamıştır.

Introduction: In this study, it was aimed to develop a scale to determine children’s attitudes towards water.Methods: The study included 865 children studying in the fourth to eighth grades. The items of the scale were formed based on the theoretical structure, a comprehensive review of existing scales related to attitudes towards water and expert evaluations. Content validity, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis and reliability analyses were performed from psychometric analyses to determine the validity and reliability features.Results: As a result of the study, a scale consisting of three factors (water cycle, importance of water, water saving) and 24 items with acceptable validity and reliability values was obtained.Discussion: The scale has reliable psychometric properties and can be used as an important assessment tool in evaluating children’s attitudes towards water.

In this study, it is aimed to develop a scale to determine the nomophobia levels of adolescents. The study included 884 adolescents aged 10-18. The theoretical basis was created by first reviewing the literature to reveal the structure of nomophobia in adolescents, which is the feature to be measured in the study. Similar scales were taken as a basis in the creation of the scale items. An item pool was created in line with the data obtained, and the process of determining the measurement form was carried out simultaneously with the creation of the item pool. Expert opinions were consulted for content validity in line with the validity study after the items of the scale were created. The content validity rate was calculated one by one for the items to be submitted for expert opinion. A pilot study was conducted with a psychologist and 10 adolescents attending secondary school to evaluate the appropriateness of the items and with this application, it was decided that the items were comprehensible. After the application, exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were conducted to determine the construct validity of the measurement tool, and Cronbach’s alpha reliability coefficients were also calculated to determine its reliability. As a result of the study, it was found that the Nomophobia Scale for Adolescents (onedimensional and 29 items) is a valid and reliable measurement tool for measuring nomophobia in adolescents. The results proved that the scale has the potential to measure nomophobia precisely and can be used in academic studies.

Bu çalışmayla dil ve konuşma bozukluğu olan (konuşma sesi bozukluğu, akıcı konuşma bozukluğu ve gelişimsel dil bozukluğu) ve tipik gelişen çocukların oyun davranışlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma 36-71 ay arasında dil ve konuşma bozukluğu (DKB) olan 200 çocuk ve tipik gelişim gösteren 200 çocuk olmak üzere toplam 400 çocuk ve öğretmenleriyle yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak “Genel Bilgi Formu ve "Oyun Davranışı Ölçeği" kullanılmıştır. DKB olan çocukların sessiz davranış ve tek başına oyun puan ortalamalarının tipik gelişim gösteren çocuklardan anlamlı düzeyde yüksek ve sosyal oyun puanları ise anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Yaş değişkenine göre her iki grup arasında sessiz davranış, tek başına, paralel ve sosyal oyun puanları farklılaşmaktadır. Dil bozukluğu olan çocukların sessiz davranış puan ortalamaları konuşma sesi bozukluğu olan çocuklardan anlamlı düzeyde yüksekken; konuşma sesi bozukluğu olan çocukların sosyal oyun puan ortalamaları ise dil bozukluğu olan çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların, tipik gelişen akranlarına göre oyun becerilerinde farklılıklar olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda; DKB’li çocuklarla çalışan klinisyenlerin, çocukların dil ve konuşma becerilerini değerlendirmenin yanı sıra oyun davranışlarını da değerlendirmesi önerilmekte, değerlendirme sonuçlarının ise bu çocuklar için oluşturulacak müdahale ve terapi süreçlerine dahil edilmesi önemli görülmektedir.

SMA, a genetic neuromuscular disease that affects the control of muscle movement and results in severe motor disorders, is among the rare diseases. Due to the low prevalence of rare diseases and serious problems with correct diagnosis, there may be delays in diagnosis. When the studies on SMA are examined, it is known that the issues related to diagnosis are mostly emphasised, but a limited number of studies have been conducted on the current issues of patients with SMA or their caregivers. In addition to studies on treatment, it would be useful to consider the patient and his/her environment together in studies on the quality of life of patients and caregivers. Examining the concept of quality of life in SMA disease will form the basis for studies on quality of life, and at the same time, the continuity of studies on the subject will be ensured. In this sense, current issues the treatment of patients diagnosed with SMA was addressed in this study. The fact that these patients experience significant deficiencies such as respiratory impairment, malnutrition and skeletal deformity causes them to face difficulties in meeting their basic needs, especially in nutrition and toileting. These problems reduce the quality of life of patients and their relatives. Therefore, early diagnosis and providing medical, psychological, and social support to patients and their relatives will be effective in their quality of life. In this review, recommendations were made to address the current issues of SMA patients and their relatives.