Raziye Pekşen Akça

Çizgi filmler, çocukların izlemekten keyif aldığı etkinliklerden biridir. Çocukların ekrana maruz kalma süresine bağlı olarak gelişimleri olumlu ya da olumsuz etkilenebilmektedir. Araştırmada çizgi filmlerin ilkokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu ilkokul dönemindeki 829 çocuk (K=426, E=403) oluşturmaktadır. Verilere 2022-2023 eğitim öğretim yılında Google Form aracılığı ile ulaşılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen Genel Bilgi Formu ve Çizgi Film Etki Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H analizi kullanılmıştır. Ölçek alt boyutlarının arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, çocukların cinsiyetlerine göre Gerçeklikten Uzaklaşma, Heyecan ve Eğlendirme algı düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı (p>0.05) ancak erkek çocukların şiddet eğilimi ve olumsuz duygu algısının kız çocuklardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p<0.05), kız çocukların ise doğaüstü inanç oluşturma algı düzeyinin erkek çocuklardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p0.05), ancak heyecan algı düzeylerinin yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı (p<0.05) sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak ebeveynler çocukların cinsiyet ve yaş özelliklerini dikkate alarak onların çizgi film deneyimlerini şekillendirebilirler.

Bu çalışmada, Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların eğitiminde kullanılan etkinlik çizelgeleri alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel nitelikte olan çalışmada, genel tarama modellerinden tekil modeli kullanılmıştır. Çalışmada herhangi bir zaman sınırlamasına gidilmeden 2022 yılına kadar yapılan çalışmaların tamamı ele alınmıştır. Çalışmanın verilerinin toplanması amacıyla Ulusal Tez Merkezi veri tabanından “otizm”, “otizm spektrum bozukluğu” ve “etkinlik çizelgeleri” gibi anahtar kelimeler kullanılarak tarama yapılmış, çalışmanın dahil edilme kriterlerini taşıyan toplam 8 lisansüstü tez çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma OSB’li olan çocukların eğitiminde kullanılan etkinlik çizelgelerinin incelendiği lisansüstü tezlerin türlerine, araştırma modellerine, katılımcıların seçimine, yapılan uygulamalara, kazandırılması hedeflenen becerilere ve tezlerin sonuçlarına göre incelenmiştir. Çalışmanın verilerinin analizinde doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Sonuç olarak; OSB’li çocukların eğitiminde kullanılan etkinlik çizelgelerinin tüm tez çalışmalarında OSB’li çocuklara kazandırılması amaçlanan hedef becerileri kazandırmada etkili olduğu görülmektedir.

This study aimed to conduct the Turkish adaptation of the GSEGC (Greenspan Social Emotional Growth Chart) for 24-30 month-old infants and assess its’ validity-reliability. GSEGC was developed by Greenspan (2004) as a screening tool for 0-42 months aged children in order to inspect the social-emotional functions. The sample consisted of 240 mothers who were residing in city center of Kayseri and had 24–30 months old children. Regarding the validity studies of the assessment tool, the language validity was checked, content validity was carried out by submitting it to the opinion of seven experts. In order to test the difference between the scores obtained from the assessment tool in the month ranges within the scope of construct validity, the infants were divided into groups of; 24-25, 26-27, 28-30 months. Ankara Developmental Screening Inventory was used for criterion validity. The analysis revealed significant difference in months. In order to assess whether or not the assessment tool yielded consistent time-dependent results, the tool was administered to 28 children again with 1.5-2 weeks interval and statistically significant, positive correlation was found. It has been concluded that the GSEGC is a valid-reliable assessment tool for evaluating social-emotional growth of 24-30 months aged Turkish infants.

Bu çalışma Mülteci Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği’ nin Türkçe’ ye uyarlanması amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Erzincan Binali Yıldırım ve Kayseri Üniversitesi ön lisans Çocuk Gelişimi Programı’nda öğrenim gören 200 öğrenci ile onların 18 yaş ve üstündeki 425 aile üyesi olmak üzere toplam 625 katılımcı dâhil edilmiştir. Ölçeğin geçerliği yapı geçerliği ve ölçüt dayanaklı geçerlik ile sınanmıştır. Yapı geçerliği kapsamında doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda üç madde çıkarılmış, geriye kalan 31 madde orijinalinde olduğu gibi tutum ve duygu olmak üzere iki alt boyutta toplanmıştır. Ölçüt dayanaklı geçerlik kapsamında ise Yerel Halkın Suriyelilere Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmış, iki ölçek arasında güçlü, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında, alt boyutlar arası güçlü ve pozitif yönde ilişki tespit edilmiş, Cronbach Alpha değeri tutum alt boyutu için .91, duygu alt boyutu için .83 olarak bulunmuştur. Bu bulgular ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin sağlandığını göstermektedir. Sonuç olarak uyarlanan ölçeğin, mülteci çocuklara yönelik tutumlar ile ilgili araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Bu araştırmada mülteci çocukların oyuna ilişkin algılarının resim yoluyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada çalışma grubu ölçüt örneklemeye göre belirlenmiştir. Bu bağlamda araştırmada “Suriye’ den savaş nedeniyle gelmiş olma”, “Hatay ilinde ikamet etme” ve “çalışmaya katılmaya gönüllü olma” ölçütleri dikkate alınarak çalışma grubu oluşturulmuştur. Bu amaçla araştırmaya Hatay il merkezinde 2019-2020 eğitim öğretim yılında, ilkokul birinci sınıfa devam eden ve son bir yıl içerisinde Hatay iline savaş nedeniyle göç etmiş olan 32 (E=16; K=16) mülteci çocuk dahil edilmiştir. Çocukların ailelerinin ve kendilerinin demografik bilgilerine kişisel dosyalarından ulaşılmıştır. Araştırmada çocuklara “Severek oynadığın bir oyunun resmini benim için çizer misin” yönergesi verilerek resim çizdirilmiştir. Çocuklara süre konusunda sınırlandırılma yapılmamış, çocuklardan resimlerini anlatmaları istenmiş, çalışmasını tamamlayan çocukların resimlerine ilişkin ifadeleri ayrı ayrı not edilmiştir. Bu süreçte bağımsız bir tercümandan ve bir rehberlik ve psikolojik danışmanından destek alınmıştır. Elde edilen veriler nitel veri analizine uygun QSR NVivo 10 bilgisayar programıyla çözümlenmiştir. Çözümlemelerde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Sonuç olarak çocukların hemen hemen bütün renkleri kullandıkları, savaşın izlerini taşıyan kısımları daha belirgin çizdikleri ve mutlu oldukları görülmektedir.