Neslihan Karakuş

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki yükseliş akademik üretim süreçlerini köklü bir dönüşüme uğratmıştır. Özellikle üretken yapay zekâ araçlarının erişilebilirliğinin artması lisansüstü eğitim süreçlerinde yeni bir anlayışın doğmasına yol açmıştır. Bu çalışma, akademik araştırmaların geleceğini inşa edecek olan yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin, yapay zekâ araçlarını akademik yazım ve araştırma süreçlerinde kullanım biçimlerini, bu kullanıma ilişkin etik algılarını ve bilişsel süreçlerine olan etkilerini derinlemesine irdelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yapay zekânın bilgiye erişim, literatür taraması ve metin düzenleme gibi işlevsel katkılarının yanı sıra akademik dürüstlük, özgünlük, intihal, eleştirel düşünme becerileri ve bilişsel derinlik üzerindeki olası zararları çok boyutlu olarak ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle kurgulanan bu araştırmanın çalışma grubunu, çeşitli üniversitelerin eğitim bilimleri, sosyal bilimler ve fen bilimleri enstitülerinde öğrenim gören 35 lisansüstü öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Google Forms üzerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış olup katılımcıların yapay zekâ kullanım sıklıkları, tercih ettikleri araçlar, karşılaştıkları teknik ve etik sorunlar ile geleceğe yönelik öngörüleri kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler, MaxQDA nitel veri çözümleme programı kullanılarak tematik analiz ve içerik analizi teknikleriyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, lisansüstü öğrencilerin yapay zekâ araçlarını ağırlıklı olarak literatür taraması ve metin iyileştirme aşamalarında bir zaman tasarrufu aracı ve dijital asistan olarak konumlandırdıklarını göstermektedir. Bilişsel boyutta katılımcıların önemli bir bölümü yapay zekânın bilgi yükünü hafiflettiğini savunurken azımsanmayacak bir kısmı ise bu araçların analitik düşünme ve sentez yapma yetisini köreltme riski taşıdığına dikkat çekmiştir. Etik boyutta ise en sık karşılaşılan sorunun, yapay zekânın var olmayan kaynaklar üretmesi ve intihal sınırlarının belirsizleşmiş olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, yapay zekânın lisansüstü eğitimdeki yerinin yasaklayıcı bir tutum olmasındansa etik ilkeler, eleştirel doğrulama ve bilişsel yetkinliklerin korunması temelinde bilinçli bir kullanım kültürüyle müfredata dahil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırma, alan yazınına sunduğu özgün öğrenci perspektifiyle geleceğin akademisyenlerinin teknolojiyle kurduğu ilişkiyi anlamlandırmada önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğreticilerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık öz yeterliklerinin belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. Alanyazın incelemesi neticesinde madde havuzu oluşturulmuş ve taslak maddeler, uzman görüşüne sunulmuştur. Kapsam geçerliğine kanıt olarak uzman görüşleri Lawshe tekniği ile analiz edilmiştir. Yapı geçerliği kapsamında Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi verileri, farklı zamanlarda 419 öğreticiden toplanmıştır. Analizler sonucunda 36 maddeden oluşan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu faktör yapıları; “Dil becerileri”, “Temel kavramlar”, “Teknoloji tabanlı ölçme ve değerlendirme” ve “Etik” olarak adlandırılmıştır. Ölçek faktörlerinin Cronbach’s alpha katsayısı sırasıyla .903, .945, .930 ve .884 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca ölçeğin tüm maddelerden Cronbach’s alpha katsayısı .912 ve toplam varyans açıklayıcılık yüzdesi %61,32 olarak bulunmuştur. Bu değerler, araştırma kapsamında geliştirilen ölçeğin öğreticilerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık öz yeterliklerini belirleyebilecek nitelikte geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Outdoor learning offers dynamic, real-world educational opportunities that extend beyond traditional classrooms and foster sustainability awareness. This quantitative study endeavors to assess teachers’ competency in facilitating outdoor learning, aiming for a more engaging and impactful introduction. Employing a relational survey design in the form of a multi-survey model, the research engaged 586 teachers representing diverse academic disciplines across public and private elementary and secondary schools. Central to the investigation was the utilization of the “Outdoor Learning Regulation Scale [OLRS]” as the primary data collection instrument. The evaluation of teachers’ aptitude in regulating outdoor learning encompassed various variables, including gender, subject specialization, prior online or in-person training in outdoor learning, use of non-school environments for teaching, childhood environment, and teaching location. To analyze the collected data, a nuanced approach to statistical analysis was undertaken, aiming to provide a clearer and more specific explanation of the data analysis methods employed. The findings of the study unveiled no significant disparities in teachers’ outdoor learning regulation capabilities based on gender, subject specialization, childhood environment, or teaching location. However, discernible differences surfaced in their proficiency in outdoor learning regulation concerning previous online or in-person training in outdoor learning and their utilization of outdoor environments for teaching, thus providing deeper insights into the factors shaping teachers’ efficacy in facilitating outdoor learning experiences. Additionally, the study emphasizes the link between outdoor learning and sustainability education. By equipping teachers with the skills to regulate outdoor learning, this research supports the integration of sustainability into educational practices, promoting students’ ecological awareness and sustainable thinking. These results highlight the importance of professional development and targeted training in outdoor education, with direct implications for strengthening sustainability-oriented teaching practices.

Öz: Edebi eserlerin karşılaştırmalı analizi, farklı kültürel ve tematik yapıların anlaşılmasında önemli bir rol oynamış ve medeniyetlerin düşünce dünyasını keşfetmemize olanak tanımıştır. Bu çalışma, Yafes'in Oğulları ve Yüzüklerin Efendisi romanlarını karşılaştırarak, iki eserin tematik yapıları, mitolojik unsurları ve karakter gelişimlerini derinlemesine incelemiştir. Yüzüklerin Efendisi'ndeki mitolojik unsurların, Türk mitolojisinde köklü bir geçmişe sahip olduğu ve bu unsurların Türk halk edebiyatında inançlarımızda, gelenek ve göreneklerimizde yaşadığı savı, çalışmanın temel inceleme noktalarından biri olmuştur. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu incelemede, veriler doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yüzüklerin Efendisi, Batı mitolojisinin güçlü bir temsilcisi olarak ele alınırken, Ufuk Tufan’ın Türk mitolojisini kurgusal bir yapıyla gençlere sunan fantastik kurgu romanı karşılaştırma unsuru olarak seçilmiştir. Bu araştırma, Batı edebiyatının Doğu kültüründen nasıl etkilendiğini ve iki farklı kültürün edebi değerlerini nasıl yansıttığını ortaya koymuştur.

This study aims to assess the contribution of digital poems by Yunus Emre—a prominent figure in Turkish-Islamic culture—created using Web 2.0 tools to language and values education from the perspective of teachers. Within the scope of the research, eight poems from Yunus Emre’s Divan, selected based on their appropriateness for students' age and developmental levels, were transformed into digital poems using Canva. Skill-based Turkish language questions were appended to the end of these poems, supported by activities focused on fundamental language skills, thereby converting them into unique, technology-enhanced teaching tools.The prepared digital poems were assessed by 17 Turkish language teachers working in public secondary schools in Manisa. The teachers provided insights into the effects of digital poems on basic language skills, life perspectives, values education, friend selection, cultural development, and assessment methods. Additionally, their metaphorical perceptions of the concepts of "digital poetry" and "Yunus Emre" were examined.Teachers' feedback was collected through a survey developed by the researchers and administered via Google Survey. The research data were analyzed using content analysis. The findings indicate that the seven poems, centered around themes of love and brotherhood in Yunus Emre’s Divan, contribute positively to students' fundamental language skills, perspectives on life, values education, friend selection, and cultural development. The importance of introducing such literary works to students was emphasized. Furthermore, it was concluded that the content, developed based on insights from subject matter experts and teachers, could serve as valuable instructional materials in Turkish language education.

The use of artificial intelligence (AI) in education supports long-term educational goals. AI enables learners to engage with ethical issues through simulations and virtual environments, allowing them to experience responsible decision-making in practice. Additionally, it assists administrators and educators in making data-driven decisions, contributing to the more effective formulation of educational policies. This study examines how teachers and AI address ethical educational dilemmas, comparing their decisions based on gender, experience, and education level. A total of 141 public school teachers in Turkey participated in the study, and their responses were compared with AI-generated decisions using Yin’s nested multiple-case design. The scenarios were analyzed within the framework of five ethical perspectives: virtue ethics, deontological ethics, utilitarianism, social justice ethics, and situation ethics. AI aligned with teachers in five out of eight ethical dilemmas but differed in three cases, adopting a more analytical and outcome-oriented approach. In contrast, teachers placed greater emphasis on empathy and adherence to ethical principles. These findings highlight the differences in ethical decision-making between AI and teachers, emphasizing the role of AI in fostering ethical responsibility and awareness in education.

Students’ ability to exhibit positive behavior towards their environment plays a major role in building a sustainable world in the future. It is important to offer students, who are the subjects of the digital age, a more interactive and customized technology-focused learning experience. This study aims to reveal how environmental education supported by digital games affects middle school students’ knowledge, environmentally responsible behaviors, and levels of digital literacy for a sustainable life. The participants in the research comprised 54 students studying at the fifth-grade level of secondary school. The research was conducted with a pre-test–post-test control group quasi-experimental design, which was one of the quantitative research methods. In the research, environmental education based on digital games created with Web 2.0 tools was carried out. Study data were collected through an environmental knowledge test, an environmentally responsible citizen behavior scale, and a digital literacy scale. Study data were analyzed using appropriate statistical analysis using a statistical program. The research results revealed that environmental education supported by digital games is effective. It was determined that students’ knowledge level, environmental behavior, and digital literacy scores increased. Based on the research results, it is recommended that digital games be used to achieve more qualified learning.

Students' ability to exhibit positive behavior towards their environment plays a major role in building a sustainable world in the future. It is important to offer students, who are the subjects of the digital age, a more interactive and customized technology-focused learning experience. This study aims to reveal how environmental education supported by digital games affects middle school students' knowledge, environmentally responsible behaviors, and levels of digital literacy for a sustainable life. The participants of the research consist of 54 students studying at the 5th grade level of secondary school. The research was conducted with a pretest-posttest control group quasi-experimental design, which is one of the quantitative research methods. In the research, environmental education based on digital games created with web 2.0 tools was carried out. Study data; It was obtained through environmental knowledge test, environmentally responsible citizen behavior scale, and digital literacy scale. Study data were analyzed with appropriate statistical analysis using a statistical program. The research results revealed that environmental education supported by digital games is effective. It was determined that students' knowledge level, environmental behavior and digital literacy scores increased. Based on the research results, it is recommended that digital games be used to achieve more qualified learning.

The utilization of artificial intelligence in education can contribute to sustainable development goals in various ways. AI in education can effectively convey sustainability issues to students. Through simulations and virtual environments, learners can experience sustainable practices firsthand. On the other hand artificial intelligence can assist administrators and educators in making data-informed decisions. This allows for more effective shaping of educational policies. This study explores how teachers and artificial intelligence (AI) address ethical dilemmas in edu-cation, comparing their decisions and examining the influence of variables such as gender, years of service, and education level. A total of 141 teachers from public schools in Turkey participated, and their responses were compared to AI-generated decisions using Yin's nested multiple-case de-sign. The scenarios were analyzed through five ethical frameworks: virtue ethics, deontological ethics, utilitarianism, social justice ethics, and situation ethics. Results showed that AI provided the same answer as the majority of teachers in six out of eight dilemmas but differed in two. AI favored a more analytical, result-oriented approach, while teachers emphasized empathy and rule adherence. Gender differences revealed that males leaned towards utilitarianism, while females favored social justice and situation ethics. Less experienced teachers preferred deontological and social justice ethics, while more experienced teachers leaned towards virtue ethics and utilitarian-ism. Elementary teachers emphasized virtue and social justice ethics, while middle and high school teachers favored deontological ethics and utilitarianism. The findings provide insights into ethical decision-making in education by highlighting the differences between solutions proposed by artificial intelligence and those offered by teachers. Additionally, they emphasize the im-portance of adapting artificial intelligence to everyday life to foster a sustainable world.

Bu çalışma Türkçe öğretmenlerinin manganın içeriğine ve öğrenciye uygunluğuna dair fikir ve önerilerini almayı ve araştırmaya katılan Türkçe öğretmenlerinden öğrencilerinin mangaya olan ilgilerini öğrenmeyi hedeflemektedir. Bu amaçla Google Forms üzerinden oluşturulan 30 soru Türkiye’nin farklı bölgelerindeki resmî ve özel ortaokullarda Türkçe öğretmenliği yapan 22 öğretmene ulaştırılmıştır. Verilen cevaplar Google Surveys üzerinden toplanmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Araştırma verileri katılımcı öğretmenlerin öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları, kendilerinin ve öğrencilerinin anime ve mangaya olan ilgileri, öğrencilerinin Japon ve Kore kültürüne olan ilgileri, mangaya dair fikirleri, öğrencilerinin kitap tercihlerinde nasıl yönlendirmelerde bulunduklarına dair görüşleri olmak üzere beş farklı temaya ayrılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerinin daha çok fantastik ve macera içerikli kitapları tercih ettiğini beyan eden Türkçe öğretmenlerinin Japon mangasını ismen bilse de büyük çoğunluğunun hiç manga okumadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda öğretmenler mangaların içeriklerini Türk kültürüne ve çocuğa uygun görmese de yapılacak değişikliklerle manga türünü öğrencilerin okuması taraftarıdırlar.