NKNazgul Kudarova

Nazgul Kudarova

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Nazgul Kudarova has a total of 19 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • ҚАЗАҚ ЖАСТАРЫНЫҢ БОЙЫНДА КЕЗДЕСЕТІН РУХАНИ ЖАТСЫНУ КӨРІНІСТЕРІ: ФИЛОСОФИЯЛЫҚ-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУ

    by Н. Ж. Болатбекова, Р. С. Салимова, Н. А. Кударова

    Мақалада қазіргі қазақ жастарының бойында кездесетін рухани жатсыну көріністері философиялық және психологиялық тұрғыдан пәнаралық негізде талданады. Жаһандану дәуіріндегі идентификациялану дағдарысының рухани ерекшеліктеріне баса назар аударатын философиялық-психологиялық идеялар мен тұжырымдары зерделенеді. Жастардың дәстүрлі мәдениет пен қазіргі жаһандану сын-тегеуріндерінің тоғысында болғандықтан, ұлттық бірегейлік пен жаһандық біртұтас мәдениет арасындағы қақтығыстардан тыс қалмайтыны аксиологиялық талдау арқылы айқындалады. Мақаланың мақсаты – жатсыну мәселесіне қатысты ғылыми зерттеулерді саралау негізінде қазіргі әлеуметтік ортадағы жастар жатсынуының ерекшеліктерін айқындау және философиялық идеялар мен психологиялық талдауларды тоғыстыратын пәнаралық тәсілдің ғылыми маңызын негіздеу. Зерттеу нәтижелері жастардың рухани құндылықтардан алшақтау себептерін, ұлттық сана мен дүниетанымның қалыптасуындағы ішкі қайшылықтарды айқындауға мүмкіндік береді. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі мен «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығы жүргізетін әлеуметтанулық зерттеу деректері талданып, қазақ жастарының отбасы мен денсаулық сияқты дәстүрлі құндылықтармен қатар кәсіби даму мен материалдық әл-ауқатқа да басымдық беретіні көрсетіледі. Жатсыну ұғымы философиялық тұрғыда дәстүр мен модернизация арасындағы тепе-теңдік, ал психологиялық тұрғыда қауіпсіздік пен өзін өзектендіруге ұмтылыс ретінде қарастырылды. Қорытындыда білім беру бағдарламаларын, мәдени бірегейлікті нығайтуды, өмірдің материалдық және рухани аспектілері арасындағы үйлесімділікке қол жеткізуге бағытталған философиялық және психологиялық тәсілдерді интеграциялау арқылы бұл құбылысты еңсеру бойынша ұсыныстар беріледі. Кілтті сөздер: рухани жатсыну, руханият, қазақ жастары, құндылық бағдарлар, философиялық талдау, психологиялық талдау, әлеуметтанулық зерттеу нәтижелері, пәнаралық байланыс.

  • Formation of moral culture of preschool children: methods and forms of upbringing

    by S. М. Abylaikhan, G. S. Karimova, N. A. Kudarova, M. М. Mammadova

    The article examines the multifaceted problem of forming moral culture among preschool children within the framework of contemporary social and educational challenges. Rapid social transformation, digitalization, and changing family structures have led to a noticeable decline in traditional moral values, as well as reduced parental participation in children’s moral and ethical development. In this context, the authors emphasize the urgent need to reconsider the content, methods, and organizational forms of moral upbringing in early childhood education. The study provides a theoretical analysis of key concepts related to moral culture and moral development, drawing on psychological, pedagogical, and philosophical approaches. Particular attention is paid to the integration of spiritual and moral education into everyday pedagogical practice as a foundation for the development of socially acceptable behavior, empathy, responsibility, and value-based decision-making in preschool children. The role of the educator is highlighted as central in modeling moral behavior and creating a supportive moral environment. Furthermore, the article reviews innovative pedagogical methods—such as game-based learning, storytelling, role-playing, and situational modeling—that facilitate the internalization of moral norms and values. The authors conclude by offering practical recommendations for establishing a holistic system of moral education that ensures effective cooperation between families and preschool institutions. Keywords: moral culture; preschool children; pedagogical technology; technology for the formation of moral culture; educational process of preschool organizations.

  • КОЛЛЕДЖ СТУДЕНТТЕРІНІҢ КӨШБАСШЫЛЫҚ ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТЕРІН ДАМЫТУ

    by С. М. Абылайхан, Г. С. Каримова, Н. А. Кударова, Г. Б. Курмангазина

    Бұл тақырыптың өзектілігі қоғам дамуының қазіргі кезеңінде студенттердің көшбасшылық құзыреттіліктерін дамыту мәселесін қамтиды. Бұл зерттеу техникалық және кәсіптік білім беру студенттерінің көшбасшылық құзыреттіліктерін дамытуды теориялық және эксперименттік негіздеуді қарастырады. Қазіргі білім беру жүйесінде көшбасшылық дағдыларды қалыптастыру студенттердің болашақ кәсіби қызметіндегі жетістіктеріне ықпал ететін маңызды фактор болып табылады. Эксперименттік зерттеу нәтижелері көшбасшылық құзыреттіліктерді дамытуда рөлдік ойындар, тренингтер мен топтық жұмыстардың маңыздылығын дәлелдеді. Алынған нәтижелер студенттердің ұйымдастырушылық, коммуникативтік және стратегиялық ойлау дағдыларын жетілдіруге оң әсер ететінін көрсетті. Бұл зерттеу білім беру үдерісінде көшбасшылық құзыреттілікті қалыптастырудың тиімді әдістерін қолдануға негіз болады. Зерттедің нәтижелері білім беру бағдарламаларына көшбасшылық құзыреттіліктерді дамытуға бағытталған іс-шараларды енгізу қажеттілігін көрсетеді. Мақаланы жазуда логикалық әдістер, атап айтқанда талдау және синтез әдісі маңызды орын алды. Талдау әдісі арқылы теориялық мәліметтер жинақталды, сонымен қатар зерттеу кезеңі басталғанға дейін және зерттеуден кейінгі нәтижелері салыстырғанда – салыстыру әдісі, синтез әдісін қолдана отырып, алынған барлық ақпарат логикалық құрылымдалған жұмысқа айналды. Бұл әдістер зерттеу нәтижелерін және жұмыстың ғылымилығын қалыптастыруда үлкен рөл атқарды. Кілттік сөздер: студент, көшбасшы, көшбасшылық, көшбасшылық құзыреттілік, зерттеу.

  • УНИВЕРСИТЕТ СТУДЕНТТЕРІНІҢ ТҰЛҒАЛЫҚ ДАМЫТУЫНДА ЭМОЦИОНАЛДЫҚ ИНТЕЛЛЕКТТІҢ РӨЛІ

    by Н. А. Кударова, Г. С. Аяпбергенова, А. С. Попандопуло, С. К. Антикеева, М. М. Маммадова

    Мақалада жоғары оқу орындары студенттерінің тұлғалық даму процесіндегі эмоционалдық интеллекттің маңыздылығы қарастырылған. Өзінің эмоцияларын, сондай-ақ басқалардың эмоцияларын тану, талдау және бақылау қабілетін білдіретін эмоционалдық интеллект коммуникациялық дағдыларды, көшбасшылық қасиеттерді және стресстік жағдайларға қарсы тұруды дамытуға айтарлықтай эмоционалдық интеллект әсер етеді. Зерттеу жұмысында студенттердің білім беру ортасының талаптарына ойдағыдай бейімделуінде эмоционалдық интеллектінің дамуы басты рөл атқаратынына бұл мақалада назар аударылады. Бұл олардың мотивациясы мен оқу үлгерімін арттыруға ғана емес, сонымен қатар тиімді оқу және кәсіби өсу үшін қажетті тұрақты өзара әрекеттесу дағдыларын қалыптастыруға көмектеседі. Эмоционалды интеллект (ЭИ) студенттердің жеке тұлғасын дамытуда маңызды рөл атқарады, олардың әлеуметтік, эмоционалдық және кәсіби дағдыларының қалыптасуына ықпал етеді. Жұмыста эмоционалдық интеллект деңгейі мен тұлғалық және кәсіби өсу табыстары арасындағы байланысты көрсететін университет студенттері арасында жүргізілген эмпирикалық зерттеудің нәтижелері берілген. Зерттеу нәтижелері білім беру бағдарламаларына эмоционалдық құзыреттілікті дамытуға бағытталған іс-шараларды енгізу қажеттілігін көрсетеді. Мақала педагогтарға, психологтарға, білім беру ұйымдарының басшыларына және жеке тұлғаны дамыту және студенттердің оқуының тиімділігін арттыру мәселелеріне қызығушылық танытқан зерттеушілерге арналған. Кілттік сөздер: студент, эмоционалды интеллект, көшбасшылық, интеллект, когнитивті қабілеттер, эмоция, түрткі.

  • Open Access

    Effectiveness of an author’s program for psychopedagogical support in the development of metacognitive abilities

    by Anar Popandopulo, Ainash Kudysheva, Nazgul Kudarova, Berik Matayev, Samal Antikeyeva

    In the context of the updated educational system emphasizing autonomy and critical thinking among students, it is necessary to develop effective approaches to support and enhance students’ metacognitive abilities. This research aims to evaluate the effectiveness of a proprietary psychological and pedagogical support program designed to develop metacognitive abilities in schoolchildren. Methods included conducting a quasi-experimental study with control and experimental groups, utilizing the metacognitive awareness assessment questionnaire (MAAQ) to assess outcomes. The study involved 184 students (grades 7-9; M=14.40; SD=0.81) from a school in Kazakhstan, where the experimental group underwent the intervention program. Statistical analysis revealed significant improvements in metacognitive abilities among students in the experimental group compared to the control group, including enhancements in self-awareness, self-regulation, critical thinking, decision-making, and problem-solving. These findings affirm the feasibility of integrating metacognitive approaches into educational programs and suggest further avenues for research in pedagogical support and student development.


  • ТРЕВОЖНОСТЬ И САМОРЕГУЛЯЦИЯ У ПЕРВОКУРСНИКОВ В УСЛОВИЯХ ОБУЧЕНИЯ В ВУЗЕ

    by Ш. Ж. Колумбаева, С. К. Кожаева, Б. Г. Сарсенбаева, Н. А. Кударова, А. С. Попандопуло

    Статья посвящена изучению психологических тревожностей и процессов саморегуляции у обучающихся первого курса вуза. Актуальность исследования обусловлена важностью успешной адаптации первокурсников к новым условиям обучения, которые зачастую сопровождаются повышенным уровнем тревожности и необходимостью развивать навыки саморегуляции. Авторами рассматриваются причины возникновения тревожности и способы ее преодоления, опираясь на работы известных психологов: З. Фрейда, Э. Фромма, К. Хорни и М. Г. Букеевой. В статье рассматриваются основные факторы, влияющие на эмоциональное состояние обучающихся, такие как академическая нагрузка, изменения в социальной среде и личностные особенности. Также анализируются различные механизмы саморегуляции, которые помогают обучающимся справляться с тревожностью и стрессом. Оценка уровня тревожности и саморегуляции была проведена с использованием опросников: Ч. Д. Спилберга и Ю. Л. Ханина, Дж. Гросса. Результаты исследования могут быть полезны для разработки программ психологической поддержки и консультирования студентов, направленных на снижение уровня тревожности и улучшение академической успеваемости. Особое внимание уделяется роли психологической поддержки в процессе адаптации, а также практическим рекомендациям для повышения эффективности саморегуляции у обучающихся, для обучающихся с высокой тревожностью и низкой саморегуляцией, преподавателей, направленные на улучшение адаптации обучающихся. Ключевые слова: первокурсники, обучающиеся, тревожность, адаптация, саморегуляция, экспрессия.

  • Open Access

    К ПРОБЛЕМЕ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ ИНЖЕНЕРОВ В ОБЛАСТИ УПРАВЛЕНИЯ

    by Гульмира Тулекова, Назгуль Кударова, Анар Попандопуло, Ботагоз Нурмагамбетова, Зульфия Шавалиева