Yüksel Aydın
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Yüksel Aydın has a total of 25 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Abdurrahman Coşkuner
Gaziantep Universitesi
11 shared publications - Agah Başdeğirmen
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
11 shared publications - Ali Aygün Yürüyen
Department of Transportation Services, Ardahan University, Ardahan, Turkey
11 shared publications - Alptekin Ulutaş
Department of International Trade and Business, Inonu University, 44280 Malatya, Turkey
11 shared publications - Aşkın Özdağoğlu
Dokuz Eylül Üniversitesi
11 shared publications - Bilal Saraç
Anadolu Üniversitesi
11 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 30 September 2025
- Published by Ekonomi Politika ve Finanas Arastirmalari Dergisi in Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi
- Vol. 10 (3) , 1293-1317
Türk Sigorta Sektöründe Kurumsal Finansal Performans Ölçümü İçin Yeni Bir Entegre Gri LOPCOW-PIV Yöntemi
Bu araştırma, hayat dışı sigorta şirketlerinin finansal performansını ölçmek ve sıralamak için Grey LOPCOW ve Grey PIV yöntemlerini entegre eden yeni bir karar alma modeli önermektedir. Modelin etkinliğini test etmek için önerilen yaklaşım bir vaka çalışması aracılığıyla uygulanmaktadır. Vaka çalışması, 2021-2023 dönemi için Türk hayat dışı sigorta sektöründe faaliyet gösteren dokuz önde gelen sigorta şirketinin kurumsal finansal performansını analiz etmeye odaklanmaktadır. Finansal performans ölçütlerine ilişkin önem ağırlıklarının belirlenmesi sürecinde objektif ağırlıklandırma yöntemlerinden biri olan Gri LOPCOW prosedürü kullanılmıştır. Diğer taraftan, karar alternatiflerinin sıralanması sürecinde ise nispeten yeni bir yöntem olan Gri PIV prosedürü tercih edilmiştir. Gri LOPCOW yöntemine dayalı olarak elde edilen ağırlıklandırma sonuçlarına göre, sigorta şirketlerinin finansal performansına etki eden en önemli performans ölçütleri net alınan primlerin brüt alınan primlere oranı, faaliyet giderlerinin brüt alınan primlere oranı ve özkaynak karlılık oranı olarak tespit edilmiştir. Gri PIV prosedürüne dayalı olarak elde edilen başarı sıralamalarına göre ise, analiz kapsamına alınan dönemler için finansal açıdan en başarı olan şirket Türkiye Sigorta olarak belirlenmiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında önerilen entegre karar verme aracının etkinliğini test etmek amacıyla çeşitli duyarlılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Duyarlılık analizlerinden elde edilen sonuçlar, önerilen karar verme aracının, karar vericiler için sağlam ve güvenilir sonuçlar ortaya koyduğunu göstermektedir.
- 30 September 2025
- Published by Ekonomi Politika ve Finanas Arastirmalari Dergisi in Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi
- Vol. 10 (3) , 1293-1317
Open AccessTürk Sigorta Sektöründe Kurumsal Finansal Performans Ölçümü İçin Yeni Bir Entegre Gri LOPCOW-PIV Yöntemi
Bu araştırma, hayat dışı sigorta şirketlerinin finansal performansını ölçmek ve sıralamak için Grey LOPCOW ve Grey PIV yöntemlerini entegre eden yeni bir karar alma modeli önermektedir. Modelin etkinliğini test etmek için önerilen yaklaşım bir vaka çalışması aracılığıyla uygulanmaktadır. Vaka çalışması, 2021-2023 dönemi için Türk hayat dışı sigorta sektöründe faaliyet gösteren dokuz önde gelen sigorta şirketinin kurumsal finansal performansını analiz etmeye odaklanmaktadır. Finansal performans ölçütlerine ilişkin önem ağırlıklarının belirlenmesi sürecinde objektif ağırlıklandırma yöntemlerinden biri olan Gri LOPCOW prosedürü kullanılmıştır. Diğer taraftan, karar alternatiflerinin sıralanması sürecinde ise nispeten yeni bir yöntem olan Gri PIV prosedürü tercih edilmiştir. Gri LOPCOW yöntemine dayalı olarak elde edilen ağırlıklandırma sonuçlarına göre, sigorta şirketlerinin finansal performansına etki eden en önemli performans ölçütleri net alınan primlerin brüt alınan primlere oranı, faaliyet giderlerinin brüt alınan primlere oranı ve özkaynak karlılık oranı olarak tespit edilmiştir. Gri PIV prosedürüne dayalı olarak elde edilen başarı sıralamalarına göre ise, analiz kapsamına alınan dönemler için finansal açıdan en başarı olan şirket Türkiye Sigorta olarak belirlenmiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında önerilen entegre karar verme aracının etkinliğini test etmek amacıyla çeşitli duyarlılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Duyarlılık analizlerinden elde edilen sonuçlar, önerilen karar verme aracının, karar vericiler için sağlam ve güvenilir sonuçlar ortaya koyduğunu göstermektedir.
- Open Access
- 12 August 2025
- Published by Nexora Academic Press in Knowledge and Decision Systems with Applications
- Vol. 1, 234-256
A Hybrid Multi-Criteria Decision-Making Model for Performance Assessment in the Banking Industry
This work presents a novel hybrid multi-criteria decision-making (MCDM) framework designed to assess the financial and non-financial Environmental, Social, and Governance (ESG) performance of the banking sector. To demonstrate its applicability, a longitudinal case study was conducted on a major Turkish bank using annual data from 2012 to 2022. The proposed framework integrates two complementary methodologies: Maximum of Criterion (MAXC) and Range of Value (ROV). The MAXC method was utilized to objectively compute the weights of financial and non-financial performance indicators, while the ROV procedure enabled the ranking of annual performance across both dimensions. The evaluation followed a two-stage structure. In the first phase, MAXC revealed that the most influential financial indicators were return on average assets, return on average equity, and the ratio of non-performing loans to total loans. For the non-financial dimension, community engagement, governance quality, and human rights emerged as the most impactful criteria. In the second phase, the ROV method was employed to calculate composite performance scores and derive annual rankings. The results indicate that 2022, 2012, and 2014 marked the strongest years in terms of financial performance, while 2021, 2022, and 2020 demonstrated the highest ESG-related performance. Finally, a series of sensitivity analyses confirmed the robustness and reliability of the proposed hybrid model, thereby validating its suitability for comprehensive performance evaluation in the banking sector.
- 12 August 2025
- Published by Nexora Academic Press in Knowledge and Decision Systems with Applications
- Vol. 1, 234-256
Open AccessA Hybrid Multi-Criteria Decision-Making Model for Performance Assessment in the Banking Industry
This work presents a novel hybrid multi-criteria decision-making (MCDM) framework designed to assess the financial and non-financial Environmental, Social, and Governance (ESG) performance of the banking sector. To demonstrate its applicability, a longitudinal case study was conducted on a major Turkish bank using annual data from 2012 to 2022. The proposed framework integrates two complementary methodologies: Maximum of Criterion (MAXC) and Range of Value (ROV). The MAXC method was utilized to objectively compute the weights of financial and non-financial performance indicators, while the ROV procedure enabled the ranking of annual performance across both dimensions. The evaluation followed a two-stage structure. In the first phase, MAXC revealed that the most influential financial indicators were return on average assets, return on average equity, and the ratio of non-performing loans to total loans. For the non-financial dimension, community engagement, governance quality, and human rights emerged as the most impactful criteria. In the second phase, the ROV method was employed to calculate composite performance scores and derive annual rankings. The results indicate that 2022, 2012, and 2014 marked the strongest years in terms of financial performance, while 2021, 2022, and 2020 demonstrated the highest ESG-related performance. Finally, a series of sensitivity analyses confirmed the robustness and reliability of the proposed hybrid model, thereby validating its suitability for comprehensive performance evaluation in the banking sector.
- Open Access
- 30 June 2025
- Published by Ekonomi Politika ve Finanas Arastirmalari Dergisi in Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi
- Vol. 10 (2) , 636-654
The Factors Influencing Banks' Risk-Taking Behavior: Evidence from The Turkish Banking Industry
This article empirically analyzes the factors affecting the risk taking of commercial banks in Turkey for the period 2010-2023. Inverse Z score was utilized as a measure of bank risk taking in the developed panel data regression models, while various bank-level and macro-level variables were employed as independent variables. The developed models in this article is estimated separately for the main sample including all banks and the sub-samples formed. According to the results, bank size, bank capital, bank deposit and net interest margin variables tend to reduce the level of bank risk taking in terms of the main sample. However, liquidity risk, credit risk, inflation rate, economic growth and the COVID-19 pandemic crisis tend to increase the level of bank risk taking. Findings from subsamples of listed, non-listed, domestic and foreign banks indicate that bank size, bank capital and net interest margin tend to reduce the level of bank risk taking, which supports the findings from the main sample. Finally, the results of this article have important implications for bank management, regulatory mechanisms and policy makers in terms of controlling the risk-taking behavior of banks, ensuring stability in the banking sector and building a sustainable banking sector.
- 30 June 2025
- Published by Ekonomi Politika ve Finanas Arastirmalari Dergisi in Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi
- Vol. 10 (2) , 636-654
Open AccessThe Factors Influencing Banks' Risk-Taking Behavior: Evidence from The Turkish Banking Industry
This article empirically analyzes the factors affecting the risk taking of commercial banks in Turkey for the period 2010-2023. Inverse Z score was utilized as a measure of bank risk taking in the developed panel data regression models, while various bank-level and macro-level variables were employed as independent variables. The developed models in this article is estimated separately for the main sample including all banks and the sub-samples formed. According to the results, bank size, bank capital, bank deposit and net interest margin variables tend to reduce the level of bank risk taking in terms of the main sample. However, liquidity risk, credit risk, inflation rate, economic growth and the COVID-19 pandemic crisis tend to increase the level of bank risk taking. Findings from subsamples of listed, non-listed, domestic and foreign banks indicate that bank size, bank capital and net interest margin tend to reduce the level of bank risk taking, which supports the findings from the main sample. Finally, the results of this article have important implications for bank management, regulatory mechanisms and policy makers in terms of controlling the risk-taking behavior of banks, ensuring stability in the banking sector and building a sustainable banking sector.
- 29 June 2025
- Published by Journal of Business Research - Turk in Journal of Business Research - Turk
LOPCOW-RANCOM-RAWEC Modeli Yardımıyla Sigortacılık Sektöründe Kurumsal Finansal Performans Analizi: Sompo Sigorta Örneği (Corporate Financial Performance Analysis in Insurance Industry with the Aid of LOPCOW-RANCOM-RAWEC Model: The Case of Sompo Insurance)
Amaç-ÇKKV yaklaşımlarının sigortacılık endüstrisinde uygulanması, performansın daha nesnel olarak ölçülmesine, organizasyonel açıdan güçlü ve zayıf yönlerin sistematik biçimde belirlenmesine, operasyonel süreçlerin verimlilik odaklı yeniden yapılandırılmasına ve stratejik karar alma mekanizmalarının rasyonelleştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle ÇKKV temelli analizler, sigorta şirketlerinin üst yönetimine bir karar destek sistemi sunarak, kârlılık ile risk arasında optimal denge kurmalarını ve uzun vadede sürdürülebilir bir iş modeli geliştirmelerini mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, LOPCOW-RANCOM-RAWEC entegre modelini kullanarak hayat dışı sigorta sektöründe kurumsal finansal performansı ölçmeyi ve sıralamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, önerilen karar alma yaklaşımı bir vaka çalışması aracılığıyla uygulanmıştır. Bu vaka çalışması, hayat dışı sigorta hizmetleri sağlayan bir şirketin kurumsal performans değerlendirme sürecine odaklanmaktadır. Yöntem-Mevcut çalışmada, literatürdeki önceki çalışmalar dikkate alınarak kurumsal finansal performans analizi için on adet finansal performans kriteri belirlenmiştir. Bu performans kriterlerinin önem ağırlıkları LOPCOW ve RANCOM prosedürleri kullanılarak hesaplanmıştır. Ayrıca, karar alternatiflerinin sıralaması RAWEC yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular-Nihai ağırlıklandırma bulgularına göre, ilgili hayat dışı sigorta şirketinin kurumsal finansal performansını etkileyen en önemli üç kriter sırasıyla hasar prim oranı, tutma oranı ve acente alacaklarının öz sermayeye oranıdır. RAWEC sıralama sonuçları, şirketin COVID-19 salgınının ortaya çıktığı yıl olan 2020'de en iyi performansını gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ancak genel sıralama sonuçları incelendiğinde, ilgili şirketin performansının yıllar içinde tutarsız olduğu söylenebilir. Dahası, önerilen karar alma yaklaşımının etkinliği çeşitli duyarlılık ve karşılaştırma analizleriyle test edildi. Bulgular, önerilen karar modelinin güvenilir ve sağlam sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Tartışma-Sigorta sektöründe kurumsal finansal performansın ölçülmesi ve değerlendirilmesi, sigorta firmalarının hem mikro hem de makroekonomik düzeyde önemli faydaları nedeniyle sektör yöneticileri, poliçe sahipleri, düzenleyici otoriteler, politika yapıcılar ve diğerpaydaşlar açısından kritik öneme sahiptir.
- 29 June 2025
- Published by Journal of Business Research - Turk in Journal of Business Research - Turk
LOPCOW-RANCOM-RAWEC Modeli Yardımıyla Sigortacılık Sektöründe Kurumsal Finansal Performans Analizi: Sompo Sigorta Örneği (Corporate Financial Performance Analysis in Insurance Industry with the Aid of LOPCOW-RANCOM-RAWEC Model: The Case of Sompo Insurance)
Amaç-ÇKKV yaklaşımlarının sigortacılık endüstrisinde uygulanması, performansın daha nesnel olarak ölçülmesine, organizasyonel açıdan güçlü ve zayıf yönlerin sistematik biçimde belirlenmesine, operasyonel süreçlerin verimlilik odaklı yeniden yapılandırılmasına ve stratejik karar alma mekanizmalarının rasyonelleştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle ÇKKV temelli analizler, sigorta şirketlerinin üst yönetimine bir karar destek sistemi sunarak, kârlılık ile risk arasında optimal denge kurmalarını ve uzun vadede sürdürülebilir bir iş modeli geliştirmelerini mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, LOPCOW-RANCOM-RAWEC entegre modelini kullanarak hayat dışı sigorta sektöründe kurumsal finansal performansı ölçmeyi ve sıralamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, önerilen karar alma yaklaşımı bir vaka çalışması aracılığıyla uygulanmıştır. Bu vaka çalışması, hayat dışı sigorta hizmetleri sağlayan bir şirketin kurumsal performans değerlendirme sürecine odaklanmaktadır. Yöntem-Mevcut çalışmada, literatürdeki önceki çalışmalar dikkate alınarak kurumsal finansal performans analizi için on adet finansal performans kriteri belirlenmiştir. Bu performans kriterlerinin önem ağırlıkları LOPCOW ve RANCOM prosedürleri kullanılarak hesaplanmıştır. Ayrıca, karar alternatiflerinin sıralaması RAWEC yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular-Nihai ağırlıklandırma bulgularına göre, ilgili hayat dışı sigorta şirketinin kurumsal finansal performansını etkileyen en önemli üç kriter sırasıyla hasar prim oranı, tutma oranı ve acente alacaklarının öz sermayeye oranıdır. RAWEC sıralama sonuçları, şirketin COVID-19 salgınının ortaya çıktığı yıl olan 2020'de en iyi performansını gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ancak genel sıralama sonuçları incelendiğinde, ilgili şirketin performansının yıllar içinde tutarsız olduğu söylenebilir. Dahası, önerilen karar alma yaklaşımının etkinliği çeşitli duyarlılık ve karşılaştırma analizleriyle test edildi. Bulgular, önerilen karar modelinin güvenilir ve sağlam sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Tartışma-Sigorta sektöründe kurumsal finansal performansın ölçülmesi ve değerlendirilmesi, sigorta firmalarının hem mikro hem de makroekonomik düzeyde önemli faydaları nedeniyle sektör yöneticileri, poliçe sahipleri, düzenleyici otoriteler, politika yapıcılar ve diğerpaydaşlar açısından kritik öneme sahiptir.
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 113-126
CoCoSo Tekniği ve Sosyal Bilimlerde Bir Uygulama Örneği
Çok kriterli karar verme (ÇKKV) alanında yaygın olarak kullanılan geleneksel tekniklerin (TOPSIS, VIKOR ve AHP gibi) yetersiz kaldığı noktaları tamamlamak adına geliştirilmiş bir teknik olan Birleşik Uzlaşma Çözümü (CoCoSo) tekniği, Ağırlıklı Çarpım Modeli (WPM) ve Basit Katkılı Ağırlıklandırmayı (SAW) birleştirerek doğrusal ve çarpımsal modelleri dengelemekte, ve böylelikle de esnek ve dengeli bir çerçeve sağlamaktadır. Tekniğin metodolojisi beş ana aşamadan oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla; karar matrisinin oluşturulması ve normalleştirilmesi, eklemeli ve çarpmalı performans puanlarının hesaplanması, üç farklı toplama stratejisinin kullanılması ve kapsamlı bir sıralama endeksinin üretilmesi olarak bilinmektedir. Bu yapı, sıralamanın tersine çevrilmesi ve ağırlık değişikliklerine duyarlılık gibi sorunları azaltarak sağlam ve tutarlı sonuçları garanti eder. CoCoSo, verimlilik ve eşitlik ya da anlık kârlar ile uzun vadeli sürdürülebilirliğin dengelenmesi gibi zor seçimlerin sıklıkla birbiriyle rekabet eden faktörlerin tartılmasını gerektirdiği sosyal bilimlerde son derece iyi performans göstermektedir. CoCoSo, hesaplama verimliliği, çeşitli koşullara uyarlanabilirliği ve diğer ÇKKV metodolojileriyle birlikte çalışabilirliği nedeniyle kamu yönetimi, sosyal politika, şehir planlama ve sağlık hizmetleri değerlendirmeleri için esnek bir tekniktir. Tüm bunların yanında, eksiklikleri arasında kesin kriter ağırlıklarına bağımlı olması ve aşırı öznel veya nitel verileri yönetmedeki zorluklar yer almaktadır. Normalleştirme tekniklerinin standartlaştırılması ve bulanık veya sezgisel bulanık kümelerle entegrasyon gibi gelecekteki gelişmelerle etkinliği daha da artırılabilir. CoCoSo, çok yönlü karar verme zorluklarını metodolojik titizlik ve pragmatik esneklikle ele alarak kanıta dayalı ve katılımcı karar vermeyi teşvik eder. Belirsizliği ve geniş bir paydaş yelpazesini ele alma kapasitesi, onu zorlu sosyal bilim konularını ele almak için önemli bir teknik haline getirmekte ve ÇKKV literatürüne ve uygulamasına önemli bir katkı sağlamaktadır.
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 113-126
Open AccessCoCoSo Tekniği ve Sosyal Bilimlerde Bir Uygulama Örneği
Çok kriterli karar verme (ÇKKV) alanında yaygın olarak kullanılan geleneksel tekniklerin (TOPSIS, VIKOR ve AHP gibi) yetersiz kaldığı noktaları tamamlamak adına geliştirilmiş bir teknik olan Birleşik Uzlaşma Çözümü (CoCoSo) tekniği, Ağırlıklı Çarpım Modeli (WPM) ve Basit Katkılı Ağırlıklandırmayı (SAW) birleştirerek doğrusal ve çarpımsal modelleri dengelemekte, ve böylelikle de esnek ve dengeli bir çerçeve sağlamaktadır. Tekniğin metodolojisi beş ana aşamadan oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla; karar matrisinin oluşturulması ve normalleştirilmesi, eklemeli ve çarpmalı performans puanlarının hesaplanması, üç farklı toplama stratejisinin kullanılması ve kapsamlı bir sıralama endeksinin üretilmesi olarak bilinmektedir. Bu yapı, sıralamanın tersine çevrilmesi ve ağırlık değişikliklerine duyarlılık gibi sorunları azaltarak sağlam ve tutarlı sonuçları garanti eder. CoCoSo, verimlilik ve eşitlik ya da anlık kârlar ile uzun vadeli sürdürülebilirliğin dengelenmesi gibi zor seçimlerin sıklıkla birbiriyle rekabet eden faktörlerin tartılmasını gerektirdiği sosyal bilimlerde son derece iyi performans göstermektedir. CoCoSo, hesaplama verimliliği, çeşitli koşullara uyarlanabilirliği ve diğer ÇKKV metodolojileriyle birlikte çalışabilirliği nedeniyle kamu yönetimi, sosyal politika, şehir planlama ve sağlık hizmetleri değerlendirmeleri için esnek bir tekniktir. Tüm bunların yanında, eksiklikleri arasında kesin kriter ağırlıklarına bağımlı olması ve aşırı öznel veya nitel verileri yönetmedeki zorluklar yer almaktadır. Normalleştirme tekniklerinin standartlaştırılması ve bulanık veya sezgisel bulanık kümelerle entegrasyon gibi gelecekteki gelişmelerle etkinliği daha da artırılabilir. CoCoSo, çok yönlü karar verme zorluklarını metodolojik titizlik ve pragmatik esneklikle ele alarak kanıta dayalı ve katılımcı karar vermeyi teşvik eder. Belirsizliği ve geniş bir paydaş yelpazesini ele alma kapasitesi, onu zorlu sosyal bilim konularını ele almak için önemli bir teknik haline getirmekte ve ÇKKV literatürüne ve uygulamasına önemli bir katkı sağlamaktadır.
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 41-54
Göçmen Entegrasyon Politikalarının Etkinliği: MIPEX Verileriyle Bir Entropi Temelli MAUT Modeli
Bu çalışma, Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin göçmen entegrasyon politikalarının etkinliğini nesnel, çok kriterli bir değerlendirme çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, uluslararası karşılaştırmalı politika analizlerinde sıklıkla referans alınan Göçmen Entegrasyon Politikaları Endeksi (MIPEX) temel alınarak Entropi tabanlı Çok Amaçlı Fayda Teorisi (MAUT) yöntemi uygulanmıştır. Entropi yöntemi aracılığıyla, her bir entegrasyon boyutuna ilişkin bilgi entropisi hesaplanmış ve böylelikle kriterlerin göreli ağırlıkları herhangi bir öznel müdahale olmaksızın belirlenmiştir. Elde edilen ağırlıklar doğrultusunda MAUT yöntemiyle her bir ülkenin toplam entegrasyon fayda skoru hesaplanarak sıralama gerçekleştirilmiştir. Bulgular, Finlandiya, İsveç ve Portekiz’in bütüncül ve kapsayıcı entegrasyon politikalarıyla ön plana çıktığını; buna karşılık Bulgaristan, Slovakya ve Litvanya’nın entegrasyon performansının oldukça sınırlı düzeyde kaldığını göstermektedir. Çalışma, göçmen entegrasyon politikalarının yalnızca normatif çerçevelerle değil, aynı zamanda uygulama kapasitesi, hizmet erişilebilirliği ve sosyal katılım olanaklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymakta; böylelikle karar vericilere analitik ve karşılaştırılabilir bir politika değerlendirme aracı sunmaktadır
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 41-54
Open AccessGöçmen Entegrasyon Politikalarının Etkinliği: MIPEX Verileriyle Bir Entropi Temelli MAUT Modeli
Bu çalışma, Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin göçmen entegrasyon politikalarının etkinliğini nesnel, çok kriterli bir değerlendirme çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, uluslararası karşılaştırmalı politika analizlerinde sıklıkla referans alınan Göçmen Entegrasyon Politikaları Endeksi (MIPEX) temel alınarak Entropi tabanlı Çok Amaçlı Fayda Teorisi (MAUT) yöntemi uygulanmıştır. Entropi yöntemi aracılığıyla, her bir entegrasyon boyutuna ilişkin bilgi entropisi hesaplanmış ve böylelikle kriterlerin göreli ağırlıkları herhangi bir öznel müdahale olmaksızın belirlenmiştir. Elde edilen ağırlıklar doğrultusunda MAUT yöntemiyle her bir ülkenin toplam entegrasyon fayda skoru hesaplanarak sıralama gerçekleştirilmiştir. Bulgular, Finlandiya, İsveç ve Portekiz’in bütüncül ve kapsayıcı entegrasyon politikalarıyla ön plana çıktığını; buna karşılık Bulgaristan, Slovakya ve Litvanya’nın entegrasyon performansının oldukça sınırlı düzeyde kaldığını göstermektedir. Çalışma, göçmen entegrasyon politikalarının yalnızca normatif çerçevelerle değil, aynı zamanda uygulama kapasitesi, hizmet erişilebilirliği ve sosyal katılım olanaklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymakta; böylelikle karar vericilere analitik ve karşılaştırılabilir bir politika değerlendirme aracı sunmaktadır
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 1-18
BRICS Ülkelerinin Lojistik Performanslarının Entegre Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Analizi
Lojistik sektörü, bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında stratejik bir rol üstlenmektedir. Lojistik faaliyetlerin karşılaştırmalı analizini yapabilmek ve ülkeler arası verimlilik düzeylerini değerlendirmek amacıyla Dünya Bankası tarafından LPI (Logistics Performance Index-Lojistik Performans Endeksi) geliştirilmiştir. BRICS ülkeleri, dünya nüfusunun önemli bir kısmını barındırmakta ve hızla büyüyen ekonomileriyle küresel üretim, ticaret, yatırım ve enerji piyasalarında kritik roller üstlenmektedir. Çalışmanın amacı, BRICS entegrasyonunda yer alan ülkelerin lojistik performanslarını entegre çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri ile analiz etmektir. LODECI (LOgarithmic DEcomposition Of Criteria Importance- Kriter Öneminin Logaritmik Ayrışımı) ve CRITIC (CRiteria Importance Through Inter-criteria Correlation- Kriterler Arası Korelasyon Yoluyla Kriter Önemi) yaklaşımları uygulanarak değerlendirme ölçütlerinin nesnel ağırlıkları hesaplanmıştır. Ülkelerin sıralaması, belirlenen kriter ağırlıkları kullanılarak MARA (Magnitude of the Area for the Ranking of Alternatives- Alternatiflerin Sıralanması İçin Alanın Büyüklüğü) yöntemi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. MARA yöntemiyle gerçekleştirilen analiz sonucunda, BRICS ülkeleri arasında en yüksek lojistik performans düzeyine sahip ülke “Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)” olarak tespit edilirken, en düşük performans gösteren ülke ise “İran” olarak belirlenmiştir.
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 1-18
Open AccessBRICS Ülkelerinin Lojistik Performanslarının Entegre Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Analizi
Lojistik sektörü, bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında stratejik bir rol üstlenmektedir. Lojistik faaliyetlerin karşılaştırmalı analizini yapabilmek ve ülkeler arası verimlilik düzeylerini değerlendirmek amacıyla Dünya Bankası tarafından LPI (Logistics Performance Index-Lojistik Performans Endeksi) geliştirilmiştir. BRICS ülkeleri, dünya nüfusunun önemli bir kısmını barındırmakta ve hızla büyüyen ekonomileriyle küresel üretim, ticaret, yatırım ve enerji piyasalarında kritik roller üstlenmektedir. Çalışmanın amacı, BRICS entegrasyonunda yer alan ülkelerin lojistik performanslarını entegre çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri ile analiz etmektir. LODECI (LOgarithmic DEcomposition Of Criteria Importance- Kriter Öneminin Logaritmik Ayrışımı) ve CRITIC (CRiteria Importance Through Inter-criteria Correlation- Kriterler Arası Korelasyon Yoluyla Kriter Önemi) yaklaşımları uygulanarak değerlendirme ölçütlerinin nesnel ağırlıkları hesaplanmıştır. Ülkelerin sıralaması, belirlenen kriter ağırlıkları kullanılarak MARA (Magnitude of the Area for the Ranking of Alternatives- Alternatiflerin Sıralanması İçin Alanın Büyüklüğü) yöntemi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. MARA yöntemiyle gerçekleştirilen analiz sonucunda, BRICS ülkeleri arasında en yüksek lojistik performans düzeyine sahip ülke “Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)” olarak tespit edilirken, en düşük performans gösteren ülke ise “İran” olarak belirlenmiştir.
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 19-40
Türkiye’de Dijital Bankacılıkta Stratejik Kriterlerin Belirlenmesi: Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı
Dijitalleşmenin finans sektörü üzerindeki etkisi her geçen gün artmakta, bu durum bankacılık faaliyetlerinin de yeniden şekillenmesine yol açmaktadır. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, dijital bankacılık uygulamalarının sürdürülebilir ve rekabetçi bir şekilde geliştirilebilmesi için stratejik kararların çok boyutlu kriterler temelinde alınması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki dijital bankacılık ortamında en kritik kriterlerin belirlenmesi amacıyla çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı benimsenmiştir. Kriter ağırlıkları, karar vericilerin uzman görüşlerine dayalı olarak Bulanık Weights by ENvelope and SLOpe (B-WENSLO) ile hesaplanmıştır. Çalışmada müşteri deneyimi ve erişilebilirlik, güvenlik, regülasyonlara uyum, dijital altyapı, maliyet etkinliği, inovasyon kapasitesi gibi toplam on kriter analiz edilmiş ve her birinin göreli önemi değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital bankacılıkta müşteri odaklılık, yenilikçilik ve operasyonel verimliliğin öne çıktığını göstermektedir. Araştırma hem akademik literatüre katkı sunmakta hem de dijital bankacılık stratejileri geliştiren yöneticilere karar destek sağlamaktadır. Ayrıca, çalışma bulguları Türkiye’deki bankaların dijital dönüşüm stratejilerini şekillendirmelerine yönelik yönetsel çıkarımlar sunmaktadır.
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 19-40
Open AccessTürkiye’de Dijital Bankacılıkta Stratejik Kriterlerin Belirlenmesi: Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı
Dijitalleşmenin finans sektörü üzerindeki etkisi her geçen gün artmakta, bu durum bankacılık faaliyetlerinin de yeniden şekillenmesine yol açmaktadır. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, dijital bankacılık uygulamalarının sürdürülebilir ve rekabetçi bir şekilde geliştirilebilmesi için stratejik kararların çok boyutlu kriterler temelinde alınması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki dijital bankacılık ortamında en kritik kriterlerin belirlenmesi amacıyla çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı benimsenmiştir. Kriter ağırlıkları, karar vericilerin uzman görüşlerine dayalı olarak Bulanık Weights by ENvelope and SLOpe (B-WENSLO) ile hesaplanmıştır. Çalışmada müşteri deneyimi ve erişilebilirlik, güvenlik, regülasyonlara uyum, dijital altyapı, maliyet etkinliği, inovasyon kapasitesi gibi toplam on kriter analiz edilmiş ve her birinin göreli önemi değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital bankacılıkta müşteri odaklılık, yenilikçilik ve operasyonel verimliliğin öne çıktığını göstermektedir. Araştırma hem akademik literatüre katkı sunmakta hem de dijital bankacılık stratejileri geliştiren yöneticilere karar destek sağlamaktadır. Ayrıca, çalışma bulguları Türkiye’deki bankaların dijital dönüşüm stratejilerini şekillendirmelerine yönelik yönetsel çıkarımlar sunmaktadır.
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 55-88
Bulanık FUCOM Yöntemi ile Tedarikçi Kriterlerinin Belirlenmesi: Denizcilik Sektöründe Bir Uygulama
Denizcilik sektörü içerisinde yer alan yat imalatı, yüksek kalite standartları ve müşteri odaklı üretim yapısıyla tedarik zinciri yönetiminin stratejik önem kazandığı özel bir endüstri alanıdır. Bu çerçevede, tedarikçi seçimi yalnızca üretim süreçlerinin etkinliğini değil, aynı zamanda ülkemizde denizcilik sektörünün küresel rekabet gücünü ve tedarik zincirinin sürdürülebilirliğini de doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada yat imalatında odak noktası olan tedarikçi seçiminin önemine dair kriterler belirlenmeye çalışılmış ve önem dereceleri vurgulanmıştır. Uzman görüşleri ve literatürdeki tedarikçi seçimi kriterleri baz alınarak altı tane ana kriter ve bu ana kriterlere bağlı on yedi tane alt değerlendirmeye alınmıştır. Analiz kısmında Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden Bulanık FUCOM metodundan faydalanılmıştır. Bulgular doğrultusunda “Ürün Birim Fiyatı”, “Acil Siparişlere Cevap Verme” ve “Taşıma ve Lojistik Giderleri” en yüksek öneme sahip olurken, “Hızlı İletişim Sağlama” ve “Yeni Teknolojilere Adaptasyon” en düşük önem seviyesi tespit edilmiştir. Yat imalat sektöründe işletmeciler ve tasarım mühendislerinin yanı sıra müşterilerin siparişlerini gerçekleştirilmesi dahil karar verme süreçlerinin birçok aşamasında tedarikçi seçiminin hangi kriterlere göre tespit edilmesine yönelik çalışma bu yönüyle karar vericilere yol haritası sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca çalışmada analizler Excel ofis programı ve Lingo paket programı ile yapılmıştır. Bu çalışma hem tedarikçi seçimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve ağırlıklarının bulunması yönüyle hem de Bulanık FUCOM yönteminin yat imalat sektöründe uygulanması nedeniyle literatürde ilk çalışma olacaktır.
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 55-88
Open AccessBulanık FUCOM Yöntemi ile Tedarikçi Kriterlerinin Belirlenmesi: Denizcilik Sektöründe Bir Uygulama
Denizcilik sektörü içerisinde yer alan yat imalatı, yüksek kalite standartları ve müşteri odaklı üretim yapısıyla tedarik zinciri yönetiminin stratejik önem kazandığı özel bir endüstri alanıdır. Bu çerçevede, tedarikçi seçimi yalnızca üretim süreçlerinin etkinliğini değil, aynı zamanda ülkemizde denizcilik sektörünün küresel rekabet gücünü ve tedarik zincirinin sürdürülebilirliğini de doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada yat imalatında odak noktası olan tedarikçi seçiminin önemine dair kriterler belirlenmeye çalışılmış ve önem dereceleri vurgulanmıştır. Uzman görüşleri ve literatürdeki tedarikçi seçimi kriterleri baz alınarak altı tane ana kriter ve bu ana kriterlere bağlı on yedi tane alt değerlendirmeye alınmıştır. Analiz kısmında Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden Bulanık FUCOM metodundan faydalanılmıştır. Bulgular doğrultusunda “Ürün Birim Fiyatı”, “Acil Siparişlere Cevap Verme” ve “Taşıma ve Lojistik Giderleri” en yüksek öneme sahip olurken, “Hızlı İletişim Sağlama” ve “Yeni Teknolojilere Adaptasyon” en düşük önem seviyesi tespit edilmiştir. Yat imalat sektöründe işletmeciler ve tasarım mühendislerinin yanı sıra müşterilerin siparişlerini gerçekleştirilmesi dahil karar verme süreçlerinin birçok aşamasında tedarikçi seçiminin hangi kriterlere göre tespit edilmesine yönelik çalışma bu yönüyle karar vericilere yol haritası sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca çalışmada analizler Excel ofis programı ve Lingo paket programı ile yapılmıştır. Bu çalışma hem tedarikçi seçimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve ağırlıklarının bulunması yönüyle hem de Bulanık FUCOM yönteminin yat imalat sektöründe uygulanması nedeniyle literatürde ilk çalışma olacaktır.
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
Sosyal Bilimlerde Stratejik Karar Verme: Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Uygulamalar
Stratejik karar verme, yalnızca işletme ve mühendislik gibi alanların değil; aynı zamanda sosyal bilimlerin de temel meselelerinden biridir. Günümüz dünyasında sosyal sorunların karmaşıklığı, karar vericileri çok boyutlu, belirsizlik içeren ve çoğu zaman birbiriyle çelişen hedefler arasında tercih yapmaya zorlamaktadır. Bu bağlamda, Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri; sosyoloji, kamu yönetimi, siyaset bilimi, eğitim, sağlık ve benzeri sosyal bilim disiplinlerinde giderek daha fazla uygulama alanı bulmaktadır. Elinizdeki bu eser, sosyal bilimler alanında stratejik karar alma süreçlerini daha sistematik, şeffaf ve analitik hale getirmeyi amaçlayan örnek çalışmalar sunmaktadır. Kitabımız hem teorik altyapıya hem de uygulama örneklerine yer vererek, çok kriterli karar verme yöntemlerinin sosyal bilimlerdeki kullanım olanaklarını görünür kılmayı hedeflemektedir. Her bölüm, kendi alanında uzman akademisyenler tarafından titizlikle hazırlanmış olup; okuyucuya hem karar verme süreçlerini daha iyi anlaması hem de farklı yöntemleri uygulamalı biçimde değerlendirmesi için kapsamlı bir içerik sunmaktadır. Kitap, özellikle lisansüstü öğrenciler, araştırmacılar, politika yapıcılar ve sosyal bilimlerde karar verme süreçleriyle ilgilenen tüm paydaşlar için önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Ayrıca, interdisipliner yaklaşımıyla hem teorik bilgi hem de pratik uygulama açısından zengin bir içerik sunmaktadır. Bu kitabın hazırlanmasında katkı sunan değerli yazarlarımıza ve bilimsel değerlendirme sürecinde görüşleriyle bizleri yönlendiren hakemlerimize en içten teşekkürlerimi sunuyorum. Ayrıca bu çalışmanın sosyal bilimler alanında karar verme süreçlerine katkı sağlamasını ve yeni araştırmalara ilham vermesini temenni ediyorum. Bilimle ve kararla kalın
- 25 June 2025
- Published by Özgür Yayınları
Open AccessSosyal Bilimlerde Stratejik Karar Verme: Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Uygulamalar
Stratejik karar verme, yalnızca işletme ve mühendislik gibi alanların değil; aynı zamanda sosyal bilimlerin de temel meselelerinden biridir. Günümüz dünyasında sosyal sorunların karmaşıklığı, karar vericileri çok boyutlu, belirsizlik içeren ve çoğu zaman birbiriyle çelişen hedefler arasında tercih yapmaya zorlamaktadır. Bu bağlamda, Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri; sosyoloji, kamu yönetimi, siyaset bilimi, eğitim, sağlık ve benzeri sosyal bilim disiplinlerinde giderek daha fazla uygulama alanı bulmaktadır. Elinizdeki bu eser, sosyal bilimler alanında stratejik karar alma süreçlerini daha sistematik, şeffaf ve analitik hale getirmeyi amaçlayan örnek çalışmalar sunmaktadır. Kitabımız hem teorik altyapıya hem de uygulama örneklerine yer vererek, çok kriterli karar verme yöntemlerinin sosyal bilimlerdeki kullanım olanaklarını görünür kılmayı hedeflemektedir. Her bölüm, kendi alanında uzman akademisyenler tarafından titizlikle hazırlanmış olup; okuyucuya hem karar verme süreçlerini daha iyi anlaması hem de farklı yöntemleri uygulamalı biçimde değerlendirmesi için kapsamlı bir içerik sunmaktadır. Kitap, özellikle lisansüstü öğrenciler, araştırmacılar, politika yapıcılar ve sosyal bilimlerde karar verme süreçleriyle ilgilenen tüm paydaşlar için önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Ayrıca, interdisipliner yaklaşımıyla hem teorik bilgi hem de pratik uygulama açısından zengin bir içerik sunmaktadır. Bu kitabın hazırlanmasında katkı sunan değerli yazarlarımıza ve bilimsel değerlendirme sürecinde görüşleriyle bizleri yönlendiren hakemlerimize en içten teşekkürlerimi sunuyorum. Ayrıca bu çalışmanın sosyal bilimler alanında karar verme süreçlerine katkı sağlamasını ve yeni araştırmalara ilham vermesini temenni ediyorum. Bilimle ve kararla kalın