GÖGamze Özbayrak

Gamze Özbayrak

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Gamze Özbayrak has a total of 13 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    İNTİHAR ÖNCESİNDE KAYDEDİLEN VİDEOLARIN VE NOTLARIN İÇERİK ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ

    by Emre Bilgiseven, Gamze Özbayrak, İlKer Aktürk, Ömer Miraç Yaman

    İntihar girişimlerinin medya aracılığıyla sunulan video içerikler ve intihar notları üzerinden öne sürülüyor olması, toplum ve bireyin içinde bulunduğu durumu anlamak adına önemli bilgiler sunmaktadır. Araştırma, 01.03.2024-01.04.2024 içindeki intihar vakalarının son videolarını kapsayarak, bireysel ve toplumsal boyutlarıyla intiharın ne anlama geldiğini geniş bir perspektiften ele almayı amaçlamaktadır. İntiharın ifade biçimleri, toplumsal işlev açısından ve bireyin içinde bulunduğu durumu anlamak için önemli veriler sağlamaktadır. Araştırmanın analiz aşamasında içerik analizi yöntemi kullanılarak verilerin analizince Maxqda 2024 Analytics Pro programından yararlanılmıştır. Elde edilen veriler “İntihar Öncesi Durum ve Düşünceler”, “Yaşam Algısı ve Benlik Yapısı” ve "Rasyonalizasyon ve İntihar Sonrası" olmak üzere üç ana tema altında incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, bireylerin umutsuzluk ile başlayan süreçlerinin sosyal ve mesleki yaşamlarını olumsuz etkilediğini ve zamanla intihar düşüncelerini güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle sosyal medya üzerinden paylaşılan içerikler, bu bireylerin psikolojik durumlarının detaylı bir şekilde analiz edilmesini sağlamıştır. Bu tür analizlerin toplumsal sağlığa katkı sağlayacağı ve intihar süreçlerinden geçen bireylerin topluma yeniden entegrasyonunu destekleyeceği düşünülmektedir. Bulunan veriler, intiharın sadece bireysel bir eylem olmadığını, aynı zamanda toplumsal bir olgu olduğunu ve medyanın bu konuda önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu durumun toplumsal sağlığa katkıları olacağına ve bu gibi süreçlerden geçen bireylerin yeniden topluma entegre olmalarını destekleyeceğine inanılmaktadır.

  • EŞLER ARASI İLİŞKİ SORUNLARININ İNCELENMESİ: BOŞANMIŞ BİREYLER ÖRNEKLEMİ

    by Umut Muhammed Kaymakcı, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    21. yüzyılın ilk çeyreğinde kaba boşanma oranlarının artışı hem ulusal hem de uluslararası yayınlarda gözlemlenmektedir. Boşanma oranlarının neredeyse istikrarlı bir ivme ile artışı eşlerin evlilik sürecinde tecrübe ettikleri ilişki problemlerinin anlaşılması gerektiğine işaret etmektedir. Bu gereklilikten hareketle araştırmada, boşanmış bireylerin evlilik süreçlerinde tecrübe ettikleri ilişki sorunlarının anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılarak, en az bir yıl evli kalmış ve boşanmış 8 erkek ile 10 kadın olmak üzere toplam 18 birey ile derinlemesine mülakatlar yapılmış ve gözlem tekniği kullanılmıştır. Veriler sonucunda katılımcıların yaşadıkları sorunların maddi ve manevi destek yoksunluğunu, ilgi-değer görmemeyi ve kronik huzursuzluk yaşamayı içeren duygusal ilişki sorunları, iletişim kuramamaktan ve sağlıksız iletişim örüntülerinden oluşan iletişim sorunları, çocuk etrafında şekillenen sorunlar, sorumlulukların yerine getirilmemesi, diğer kişilerin ilişkiye müdahalesi, fiziksel ve psikolojik olmak üzere şiddet ve aldatılmış olmak olduğu tespit edilmiştir. Literatürde bu problemler çoğunlukla tekil faktörler ve boşanma sebebi olarak ele alınırken, bu araştırma boşanmış bireylerin evlilik sürecindeki olumsuz tecrübelerini toplu olarak odağına alarak literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma bulguları, yaşanan sorunların evlilik kalitesine zarar verdiğini ve boşanma ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bulguların aile ve çift terapileri ile aile danışmanlığı süreçlerine katkı sağlaması umulmaktadır.


  • Open Access

    TÜRKİYE'DE EĞİTİM GÖREN MÜLTECİ ÖĞRENCİLERİN YAŞADIKLARI ZORLUKLAR: OKUL PSİKOLOJİK DANIŞMANLARININ GÖZÜNDEN NİTEL BİR DEĞERLENDİRME

    by Kübra Akin, Ezgi Ergün, Merve Gizem Atagül, Rabia Betül Özen, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    Eğitim, sosyal içermenin bir aracı olarak mülteci sorunun çözümünde önemli bir yer edinmiştir. Özellikle mülteci çocuklara eğitim hizmeti sunmak, Türkiye’de yıllardır uygulanan bir yaşam gerçeği olmakla birlikte hem öğrenciler hem de öğretmenler, eğitim sürecinde birçok zorlukla karşılaşabilmektedir. Bu bağlamda makalede, devlet okullarında görev yapan okul psikolojik danışmanlarının mesleki gözlem ve deneyimleri doğrultusunda mülteci öğrencilerin okul ortamında deneyimledikleri zorlukların anlaşılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen temelinde yürütülen araştırmada, derinlemesine görüşme ve gözlem veri toplama yöntemleri kullanılarak 20 okul psikolojik danışmanıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların görev yaptığı okuldaki mülteci öğrenci sayısı ve mesleki deneyimleri esas alınan görüşmelerde, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak veriler toplanmıştır. Toplanan veriler Maxqda Nitel Veri Analiz Programı kullanılarak, betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş; “Mülteci Öğrencilerin Yaşadıkları Psikolojik Zorluklar”, “Mülteci Öğrencilerin Okul Ortamında Yaşadıkları Zorluklar”, “Mülteci Öğrencilerin Aile Ortamında Yaşadıkları Zorluklar” olarak üç tema altında başlıklandırılmıştır. Araştırma sonuçlarında, mülteci öğrencilerin dil sorunundan kaynaklanan iletişim sorunları, kültürel farklılıklar temelinde oluşan uyum ve disiplin sorunları yaşadıkları ve bu sorunların okul örnekleminde daha görünür olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca araştırmada, mülteci öğrencilerin, okula aidiyet hissetmeme, şiddet, ihmal ve istismar, olumsuz akran ilişkileri, yetersiz öz saygı ve öz yeterlilik dahil olmak üzere çeşitli psikolojik zorluklarla karşı karşıya kaldığı, okul-aile ilişkilerinin de zayıf olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, bu zorlukların sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulması için öğrenci-aile-okul üçgenindeki etkileşimin artırılması, mülteci öğrencilere yönelik uyum programlarının hazırlanması, farklı kültürlerin tanınması ve olumlu ortak değerlerin paylaşılması için faaliyetler düzenlenmesi ve öğrencilerin iyilik hallerinin karşılanması ve sürdürülmesi için psikolojik destek ve rehberlik hizmetlerinin etkili bir şekilde sağlanması gerektiği düşünülmektedir.

  • Open Access

    GEBELİK SÜREÇLERİNDE ANNELERİ TARAFINDAN İSTENMEYEN YETİŞKİN EVLATLARIN YAŞAM DENEYİMLERİNİN ARAŞTIRILMASI

    by Firdevs Çalışkan Güngör, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    Bu araştırmada istenmeyen gebelik sonucu dünyaya gelen bireylerin; hem çocukluk hem de yetişkinlik dönemlerindeki yaşam deneyimlerinin araştırılması, istenmeyen evlat olduğunun hissedilmesinin hem bireysel hem aile içindeki yansımalarının anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen türü kullanılmıştır. Araştırmada, derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. 16 katılımcıdan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak veriler elde edilmiştir. Görüşmeler katılımcıların kendilerini rahat hissedecekleri yerlerde ve zamanlarda yapılmış ve yalnızca gönüllü olanlardan veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Katılımcılar ile yapılan mülakatların analizleri sonucunda katılımcıların çoğunun çocukluk dönemindeki anneleri ile ilişkilerinde problem yaşadıkları ve bu sorunların arkadaşlık ilişkilerine de etki ettiği, yetişkinlik dönemine gelindiğinde ise çocukluk döneminde anne ile kurulamayan güvenli bağın özellikle eş/partner ile olan ilişkilerinde sağlıksız ilişkiye yol açabildiği gösterdiği, istenmeyen evlat olduklarını öğrendiklerinde ise bazı olumsuz duyguları hissettikleri anlaşılmıştır. Bu araştırma sonucunda istenmeyen evlat olarak doğan ve büyüyen kişilerin hayatları boyunca pek çok duygusal ve psikolojik zorluklarla karşılaştığı ve bu nedenle katılımcıların çoğunun profesyonel psikolojik destek aldıkları ve halen almaya devam ettikleri tespit edilmiştir.

  • Open Access

    REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖZÜNDEN MÜLTECİ ÇOCUKLARIN EĞİTİMDEKİ SORUNLARI VE OKUL SOSYAL HİZMETİNİN ÖNEMİ

    by Merve Gizem Atagül, Rabia Betül Özen, Ezgi Ergün, Kübra Akin, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    Bu araştırmada mülteci çocukların eğitim sistemi içinde hangi sorunları yaşadıklarının ortaya çıkarılması ve mevcut sorunların okul sosyal hizmeti bağlamında tartışılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın ana sorusu ise; “Mülteci çocukların eğitim hayatında yaşadıkları sorunlar nedir ve bu sorunların çözümünde okul sosyal hizmetinin rolü nedir?” olarak belirlenmiştir. Bu amaçla nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen türü kullanılarak araştırma yürütülmüştür. Nitekim nitel araştırma yöntemi ile konula ilgili detaylı bilgi toplanabilmiş, fenomenoloji desen türü ile de rehber öğretmenlerin mesleki deneyimleri odak noktasında tutulabilmiştir. Araştırmada 20 rehber öğretmen ile derinlemesine mülakat ve gözlem yapılarak veri toplanmıştır. Elde edilen veriler Maxqda Nitel Veri Analiz Programı’nda betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda mülteci çocukların eğitim yaşamlarında yaşadıkları sorunlar arasında okula devam etme, yerel dili bilmeme, derslere katılma, sosyalleşme, uyum sağlama gibi sorunların yer aldığı belirlenmiştir. Bu sorunlara ailesel faktörler ve ekonomik yetersizlikler gibi unsurların etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan rehber öğretmenlerin mülteci öğrencilerle ilgili deneyimleri ve yetersiz kaldıkları noktalar ortaya çıkarılmıştır. Bu bağlamda okul sosyal hizmetinin, eğitim sistemi için yenilikten veya değişimden ziyade kritik bir ihtiyaç ve gereklilik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla araştırma sonuçlarının uygulamada henüz karşılığı olmayan okul sosyal hizmeti için bir temel niteliği taşıdığı düşünülmektedir.


  • Madde Bağımlısı Gençlerin Tedavi Deneyimlerinin İncelenmesi: Hz. Kaab Camii Örneği

    by Ayşegül Daşgın, Tuğba Baş, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    Bu araştırmada Hz. Kaab Camii bünyesinde madde bağımlılığı tedavi süreci yürütülen ve bir süredir ayıklık döneminde olan bağımlı gençlerin camideki tedavi deneyimlerinin ne olduğunun, camide nasıl bir işleyişin benimsendiğinin, tedavi motivasyonlarının ve camideki diğer hizmetlerin neler olduğunun anlaşılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen türü tercih edilmiştir. Araştırma kapsamında 16 bağımlı genç ve 2 cami çalışanı olmak üzere toplam 18 kişi ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiş ve gözlem yapılmıştır. Yapılan mülakatlar ses kaydına alınmış, elde edilen veriler yazıya aktarılmış ve Maxqda Nitel Veri Analiz Programında betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda bağımlı katılımcıların gönüllü olarak camideki tedavi sürecine dâhil oldukları, camiye gelen bağımlı gençlerin ilk olarak tıbbi tedavi sürecine yönelik kurumlara yönlendirildikleri, ilaç takiplerinin yapıldığı, ardından tedavinin ikinci aşamasında doktorlara, psikologlara ve Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) çalışanları ile YEDAM çalışanlarına yönlendirilerek sürecin ilerletildiği belirlenmiştir. Öte yandan bağımlı gençlerin aile ilişkilerinin iyileştirilmesi için görüşmelerin yapıldığı görülmüştür. Cami çalışanları ile bağımlı gençler arasında samimi ve güçlü ilişkilerin kurulduğu, bu ilişki türünün tedavi sürecini olumlu anlamda etkilediği tespit edilmiştir. Katılımcıların dini ve manevi motivasyon unsurlarının aktive edildiği, ibadetler ile madde kullanmalarının önlendiği anlaşılmıştır. Ayrıca camide sunulan barınma, duş, gıda, iş bulma, hastane sürecine destek olma, spor gibi diğer gönüllü hizmetlerin bağımlı bireylerin tedavi sonrası süreçleri için önemli destek unsurları olduğu görülmüştür. Son olarak Hz. Kaab Camii’nde uygulanan tedavi yöntemlerinin mülakat yapılan bağımlı katılımcılar ve daha fazla bağımlı genç için başarılı seyrettiği, bağımlı gençlerin maddeden uzaklaşmalarının sağlandığı ve yeni hayat düzeni kurma konusunda başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.


  • Open Access

    ALKOL/MADDE BAĞIMLISI KARDEŞE SAHİP OLMAK: NİTEL BİR ARAŞTIRMA

    by Fatma Büşra Durna, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    Bu çalışmada alkol/madde bağımlısı kardeşe sahip olma deneyiminin duygusal ve davranışsal izdüşümlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilirken; bağımlı bireyin kardeşi olma özelliğine sahip toplam 13 katılımcı ile yüz yüze ve online görüşmeler sağlanmış olup elde edilen veriler üzerinde toplam 48 adet kodlama yapılmış ve bu kodlamalar 3 ana tema altında birleştirilip, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda bağımlı kardeşlerinin olumsuz duygular deneyimledikleri, bağımlı ile aynı hanede yaşadıklarından ötürü bazı risk faktörleri ile karşı karşıya oldukları, bunun için bazı tedbirler aldıkları ve yaşamlarını bağımlılık ekseninde planladıkları ortaya çıkarılmıştır. Bağımlı bir kardeşe sahip olan bireylerin aile içinde ebeveyn rolü üstlenebildikleri anlaşılmış ve kardeşleri ile anne-baba arasında aracı olabildikleri görülmüştür. Alkol/madde bağımlıları ile yürütülen çalışmalarda abilerin/ablaların da sürece dahil edilmelerinin hane içindeki düzenin sağlıklı şekilde yürütülmesi açısından önem arz ettiği düşünülmektedir.


  • Open Access

    Determinants of the Professional Decision-Making Behaviors of Social Workers in Social and Economic Support Services in Turkiye

    by Burak Acar, Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    This study aimed to examine the factors that influence the decision-making of social workers through their professional experience. The qualitative research method and case study design were employed in this study. Face-to-face interviews were conducted with a total of twenty participants and the data obtained has been descriptive analyzed. Eight key elements have been identified that have an impact on the participants’ decision-making process. The chief elements of social workers’ included: descriptions, assessment phase, previous experiences, worldviews and ideologies, education, professional experiences and practice, exchanging ideas with their colleagues, and their own institutional and non-institutional expectations. Emotions and culture also form the social worker’s professional decision. The mentioned factors are a rule rather than an exception and these factors make it difficult for the social worker to develop rational decisions. To prevent these effects, the social worker should be aware of the transition between personal and professional values and take the responsibility to deal with them.

  • Open Access

    Yaşlı Aile Üyesine Evde Bakım Verenlerin Bakım Verme ile Hakları Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve İhtiyaçları

    by Gamze Özbayrak, Ömer Miraç Yaman

    Bu araştırmada yaşlılara bakım veren aile üyelerinin bakım verme ile hakları konusunda ne kadar bilgiye sahip olduklarını ortaya çıkarmak, yararlandıkları hizmetleri değerlendirmek ve ihtiyaçlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaç için nitel araştırma yöntemi, durum çalışması deseni kullanılmış, derinlemesine mülakat ile gözlem yapılarak veri toplanmıştır. 48’i bakım veren, 15’i yaşlı olmak üzere toplam 63 kişi ile iletişime geçilmiştir. Ancak Covid-19 nedeni ile birçok kişi mülakat yapmayı kabul etmemiş ve toplam 19 bakım veren aile üyesi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler Maxqda Nitel Veri Analiz Programına yüklenmiş, veriler birkaç kez okunmuş, kodlamalar yapılarak ana temalara ulaşılmıştır. Veri analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bakım verenlerin bakım verme ve hakları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür. Bu durumda hem meslek elemanları tarafından bilgilendirilmemelerinin hem de haklarının yeterince tanıtılmamasının etkili olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber ev içi yardımcı personele, psikolojik-sosyal-maddi desteğe, yaşlı bakımı eğitimine, sosyal güvenceye, toplumsal farkındalığa ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir. Bakım verenlerin bilgi düzeyleri ve ihtiyaçları doğrultusunda gerekli uygulama ve politikaların üretilmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir.