Firdevs Müjde Gökbel Yavuzoğlu
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Firdevs Müjde Gökbel Yavuzoğlu has a total of 31 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Hakkı ÇILGINOĞLU
Kastamonu Üniversitesi
2 shared publications - Seyhan Yılmaz
Kastamonu Üniversitesi
2 shared publications - Agâh Barış Can Aksakal1 shared publication
- Ahmet Cüneyt Er
Anadolu Üniversitesi
1 shared publication - Aydoğan AYDOĞDU
Kastamonu Üniversitesi
1 shared publication - Ayça Uğur
Mimar Sinan Guzel Sanatlar Universitesi
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 30 March 2026
- Published by Sada Institute in Idil Journal of Art and Language
- Vol. 15 (122) , 40-53
Seramik Enstrümanların Üretim Sürecine İlişkin Bir Değerlendirme
Geçmişten günümüze insanlık tarihinin en önemli malzemelerinden biri olan seramik, köklü bir geleneğin temsilcisidir. Kolay biçimlenebilmesi, pişirildiğinde dayanıklılığının artması ve sağlıklı bir malzeme oluşu sayesinde birçok farklı ürün grubunun temelini oluşturmuştur. Bu ürünler arasında yer alan seramik enstrümanlar, biçimsel ve işlevsel nitelikleriyle eski çağlardan bu yana insan yaşamında varlığını sürdürmektedir. İlk insanlar, Paleolitik Çağ’da taş, kemik ve ağaç gibi doğal malzemelerden müzik aletleri üretmiş; bu nesneler, özellikle tören ve ritüellerde anlamı derinleştiren araçlar olarak kullanılmıştır. Neolitik Çağ’da kili pişirerek dayanıklı hâle getirmeyi keşfeden insanın, aynı zamanda ses üretebilen seramik çalgılar geliştirdiği düşünülmektedir. Başlangıçta basit ritim ve nefesli çalgılar olarak görülen bu örnekler, zamanla bezemeler ve sanatsal ögelerle zenginleşmiş; günümüzde çağdaş seramik sanatının önemli temalarından biri hâline gelmiştir. Ses unsurunu çalışmalarına dâhil etmek isteyen seramik sanatçıları için bu çalgılar, tematik bir ifade ve araştırma alanı oluşturmuştur. Bu çalışma, seramik enstrümanların tarihsel gelişimini ve üretim süreçlerini ele alarak, malzemenin ses üretme potansiyeli, sunduğu avantajlar ve sınırlılıkları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında incelenen örneklerin tarihsel, fiziksel ve akustik özellikleri; tasarım ve üretim aşamalarındaki zorluklar ve kolaylıklar bağlamında tartışılmıştır. Sonuç olarak, seramiğin gözenekli yapısının sıcak, derin ve yüksek rezonansa sahip seslerin oluşumuna katkı sağladığı; özellikle nefesli ve vurmalı çalgılarda doğal bir yankı kutusu işlevi gördüğü belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, seramik enstrümanlar yalnızca mühendislik ilkelerini bir araya getiren ürünler değil, aynı zamanda icracısına görsel nitelikleriyle estetik bir deneyim sunan sanat eserleridir. Ayrıca, ahşap malzemeden üretilen çalgılarda sıkça rastlanan eğilme, açılma ve çatlama gibi deformasyonların seramik malzemenin doğası gereği görülmemesi, bu tür enstrümanları sürdürülebilirlik açısından dikkate değer kılmaktadır.
- 30 March 2026
- Published by Sada Institute in Idil Journal of Art and Language
- Vol. 15 (122) , 40-53
Open AccessSeramik Enstrümanların Üretim Sürecine İlişkin Bir Değerlendirme
Geçmişten günümüze insanlık tarihinin en önemli malzemelerinden biri olan seramik, köklü bir geleneğin temsilcisidir. Kolay biçimlenebilmesi, pişirildiğinde dayanıklılığının artması ve sağlıklı bir malzeme oluşu sayesinde birçok farklı ürün grubunun temelini oluşturmuştur. Bu ürünler arasında yer alan seramik enstrümanlar, biçimsel ve işlevsel nitelikleriyle eski çağlardan bu yana insan yaşamında varlığını sürdürmektedir. İlk insanlar, Paleolitik Çağ’da taş, kemik ve ağaç gibi doğal malzemelerden müzik aletleri üretmiş; bu nesneler, özellikle tören ve ritüellerde anlamı derinleştiren araçlar olarak kullanılmıştır. Neolitik Çağ’da kili pişirerek dayanıklı hâle getirmeyi keşfeden insanın, aynı zamanda ses üretebilen seramik çalgılar geliştirdiği düşünülmektedir. Başlangıçta basit ritim ve nefesli çalgılar olarak görülen bu örnekler, zamanla bezemeler ve sanatsal ögelerle zenginleşmiş; günümüzde çağdaş seramik sanatının önemli temalarından biri hâline gelmiştir. Ses unsurunu çalışmalarına dâhil etmek isteyen seramik sanatçıları için bu çalgılar, tematik bir ifade ve araştırma alanı oluşturmuştur. Bu çalışma, seramik enstrümanların tarihsel gelişimini ve üretim süreçlerini ele alarak, malzemenin ses üretme potansiyeli, sunduğu avantajlar ve sınırlılıkları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında incelenen örneklerin tarihsel, fiziksel ve akustik özellikleri; tasarım ve üretim aşamalarındaki zorluklar ve kolaylıklar bağlamında tartışılmıştır. Sonuç olarak, seramiğin gözenekli yapısının sıcak, derin ve yüksek rezonansa sahip seslerin oluşumuna katkı sağladığı; özellikle nefesli ve vurmalı çalgılarda doğal bir yankı kutusu işlevi gördüğü belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, seramik enstrümanlar yalnızca mühendislik ilkelerini bir araya getiren ürünler değil, aynı zamanda icracısına görsel nitelikleriyle estetik bir deneyim sunan sanat eserleridir. Ayrıca, ahşap malzemeden üretilen çalgılarda sıkça rastlanan eğilme, açılma ve çatlama gibi deformasyonların seramik malzemenin doğası gereği görülmemesi, bu tür enstrümanları sürdürülebilirlik açısından dikkate değer kılmaktadır.
- Open Access
- 4 July 2025
- Published by Art-E Sanat Dergisi in Art-e Sanat Dergisi
- Vol. 18 (35) , 258-269
Eşitlik Kavramının Seramik Sanatındaki Yansıması Pisagor Adalet Kupaları
Seramik sanatı, binlerce yıllık köklü geçmişiyle uygarlık tarihinde önemli bir yere sahiptir. İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinden itibaren varlık gösteren bu kadim sanat, insanoğlunun günlük temel ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli bir malzeme olmuştur. Söz konusu çalışmada, Antik Yunan döneminin önemli seramik formlarından biri olan Pisagor adalet kupası, tarihsel, sanatsal, teknik ve felsefi yönleriyle incelenmiştir. Pisagor adalet kupaları topluma mensup her bir kişinin diğerinin hakkına saygılı olması, bir arada eşitlikçi bir anlayış ile uyumlu şekilde yaşaması hususunda simgesel bir ölçüt sunmaktadır. Bu kap aynı zamanda teknik yönüyle açgözlülüğün getirebileceği olumsuz sonuçları kişinin kendisinin tecrübe etmesine olanak tanımaktadır. Yapılan araştırmalar, sonuç itibariyle Pisagor adalet kupalarının sanatsal açıdan büyük bir estetik zevkin ürünü olduğunu, teknik açıdan ise ileri düzey mühendislik bilgisini barındırdığını ve felsefi bir bakış açısıyla adalet sistemine, eşitlikçi düşünceye ve ahlaki değerlere vurgu yaptığını ortaya koymaktadır.
- 4 July 2025
- Published by Art-E Sanat Dergisi in Art-e Sanat Dergisi
- Vol. 18 (35) , 258-269
Open AccessEşitlik Kavramının Seramik Sanatındaki Yansıması Pisagor Adalet Kupaları
Seramik sanatı, binlerce yıllık köklü geçmişiyle uygarlık tarihinde önemli bir yere sahiptir. İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinden itibaren varlık gösteren bu kadim sanat, insanoğlunun günlük temel ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli bir malzeme olmuştur. Söz konusu çalışmada, Antik Yunan döneminin önemli seramik formlarından biri olan Pisagor adalet kupası, tarihsel, sanatsal, teknik ve felsefi yönleriyle incelenmiştir. Pisagor adalet kupaları topluma mensup her bir kişinin diğerinin hakkına saygılı olması, bir arada eşitlikçi bir anlayış ile uyumlu şekilde yaşaması hususunda simgesel bir ölçüt sunmaktadır. Bu kap aynı zamanda teknik yönüyle açgözlülüğün getirebileceği olumsuz sonuçları kişinin kendisinin tecrübe etmesine olanak tanımaktadır. Yapılan araştırmalar, sonuç itibariyle Pisagor adalet kupalarının sanatsal açıdan büyük bir estetik zevkin ürünü olduğunu, teknik açıdan ise ileri düzey mühendislik bilgisini barındırdığını ve felsefi bir bakış açısıyla adalet sistemine, eşitlikçi düşünceye ve ahlaki değerlere vurgu yaptığını ortaya koymaktadır.
- 24 June 2025
- Published by Academician Publishing
- p. 81-96
Toprakta İz Bırakanlar: Sanat ve Bilginin İzinde Füsun Çövenoğlu
- 24 June 2025
- Published by Academician Publishing
- p. 81-96
Toprakta İz Bırakanlar: Sanat ve Bilginin İzinde Füsun Çövenoğlu
- 24 June 2025
- Published by Academician Publishing
Plastik Sanatlar Alanında Günümüz Çini-Cam-Seramik Sanatçı Seçkileri 4
- 24 June 2025
- Published by Academician Publishing
Plastik Sanatlar Alanında Günümüz Çini-Cam-Seramik Sanatçı Seçkileri 4
- 6 March 2025
- Published by Academician Publishing
- p. 15-34
Seramik Buluntuların Restorasyon ve Konservasyonu: Teknik ve Etik Zorluklar
- 6 March 2025
- Published by Academician Publishing
- p. 15-34
Seramik Buluntuların Restorasyon ve Konservasyonu: Teknik ve Etik Zorluklar
- Open Access
- 6 March 2025
- Published by Academician Publishing
Plastik Sanatlar Alanında Seramik ve Cam Üzerine Yaklaşımlar 12
Seramik Sanatında Çaydanlık Ahmet Cüneyt ER Seramik Buluntuların Restorasyon ve Konservasyonu: Teknik Ve Etik Zorluklar Firdevs Müjde GÖKBEL YAVUZOĞLU Seramikte İki Boyutlu ve Üç Boyutlu Sırlı Yüzeylerde Serigrafi Baskı Tekniği Ayça UĞUR Çağdaş Seramik Sanatında Temel Tasarım Disiplini ve Japon Seramik Sanatçısı Harumi Nakashima Örneği Burcu KESKİN Artistik Seramiklerde Eşzamanlı Alçı Kalıpla Şekillendirme ve Renklendirme Selim ÇINAR Çanakkale Belediyesi Yeşil Yerel Yönetim Binası; Seramik Kimliklendirme Çalışmaları Müjde YÜCEL COŞAR Seramikte Taklit ve Gerçeklik: Trompe L’oeil Tekniğinin Algısal Etkileri Sinan AVİNAL Yüzyıl Başında Alman Seramik Ürünlerinin Modernizasyonu Zehra SÖZBİR KÖYLÜ Retıcello Tekniği ve Çağdaş Sanatçıların Uygulamaları Agâh Barış Can AKSAKAL Iran Ritonlarının Yapısal İncelenmesi Hekhameneşî ve Parth Dönemleri Zahra RASTGOFTAR Ahmet Cüneyt ER Bir Renkli Çamur Şekillendirme Tekniği: Agateware Çiğdem Önder ER
- 6 March 2025
- Published by Academician Publishing
Open AccessPlastik Sanatlar Alanında Seramik ve Cam Üzerine Yaklaşımlar 12
Seramik Sanatında Çaydanlık Ahmet Cüneyt ER Seramik Buluntuların Restorasyon ve Konservasyonu: Teknik Ve Etik Zorluklar Firdevs Müjde GÖKBEL YAVUZOĞLU Seramikte İki Boyutlu ve Üç Boyutlu Sırlı Yüzeylerde Serigrafi Baskı Tekniği Ayça UĞUR Çağdaş Seramik Sanatında Temel Tasarım Disiplini ve Japon Seramik Sanatçısı Harumi Nakashima Örneği Burcu KESKİN Artistik Seramiklerde Eşzamanlı Alçı Kalıpla Şekillendirme ve Renklendirme Selim ÇINAR Çanakkale Belediyesi Yeşil Yerel Yönetim Binası; Seramik Kimliklendirme Çalışmaları Müjde YÜCEL COŞAR Seramikte Taklit ve Gerçeklik: Trompe L’oeil Tekniğinin Algısal Etkileri Sinan AVİNAL Yüzyıl Başında Alman Seramik Ürünlerinin Modernizasyonu Zehra SÖZBİR KÖYLÜ Retıcello Tekniği ve Çağdaş Sanatçıların Uygulamaları Agâh Barış Can AKSAKAL Iran Ritonlarının Yapısal İncelenmesi Hekhameneşî ve Parth Dönemleri Zahra RASTGOFTAR Ahmet Cüneyt ER Bir Renkli Çamur Şekillendirme Tekniği: Agateware Çiğdem Önder ER
- 23 September 2024
- Published by Academician Publishing
- p. 95-112
Seramik Döküm Çamurlarının Sahip Olması Gereken Özellikler
- 23 September 2024
- Published by Academician Publishing
- p. 95-112
Seramik Döküm Çamurlarının Sahip Olması Gereken Özellikler
- Open Access
- 23 September 2024
- Published by Academician Publishing
Plastik Sanatlar Alanında Cam ve Seramik Üzerine Yaklaşımlar 7
Büyük Selçuklu Dönemi Seramiklerinde Kullanılan Seramik Kalıplar Ezgi YALÇINKAYA Kül Sırlarının Gelişimi ve Uygulayan Sanatçılar Pınar BİÇİCİ ÇETİNKAYA Çağdaş Seramik Sanatında Malzeme ve Tekniğin Üslupsal Kullanımı Önder TERZİ Mimaride Seramik Teknolojisi’nin Önemi Ümit PARSIL Burhan YALÇIN Seramik ve Cam Atıkların Sürdürülebilir Sanatta Kullanımı Nermin DEMİRKOL Seramik Sanatında İnsan-Hayvan Birleşimi Tasvirler: Klasik ve Modern Örnekler Hüseyin GÜRGÖZE Menekşe GÜRGÖZE Seramik Döküm Çamurlarının Sahip Olması Gereken Özellikler Firdevs Müjde GÖKBEL YAVUZOĞLU
- 23 September 2024
- Published by Academician Publishing
Open AccessPlastik Sanatlar Alanında Cam ve Seramik Üzerine Yaklaşımlar 7
Büyük Selçuklu Dönemi Seramiklerinde Kullanılan Seramik Kalıplar Ezgi YALÇINKAYA Kül Sırlarının Gelişimi ve Uygulayan Sanatçılar Pınar BİÇİCİ ÇETİNKAYA Çağdaş Seramik Sanatında Malzeme ve Tekniğin Üslupsal Kullanımı Önder TERZİ Mimaride Seramik Teknolojisi’nin Önemi Ümit PARSIL Burhan YALÇIN Seramik ve Cam Atıkların Sürdürülebilir Sanatta Kullanımı Nermin DEMİRKOL Seramik Sanatında İnsan-Hayvan Birleşimi Tasvirler: Klasik ve Modern Örnekler Hüseyin GÜRGÖZE Menekşe GÜRGÖZE Seramik Döküm Çamurlarının Sahip Olması Gereken Özellikler Firdevs Müjde GÖKBEL YAVUZOĞLU
- 1 January 2023
- Published by ASOS Yayinevi in JOURNAL OF SOCIAL, HUMANITIES AND ADMINISTRATIVE SCIENCES
- Vol. 9 (71) , 4116-4125
Obesity and The Phenomenon of Extreme Obesity As Imagination In Contemporary Ceramic Art
Canlı yaşamının sürdürülebilmesi için beslenme, zaruri bir faaliyettir. İlk başlarda besinleri çiğ şekilde tüketen insanoğlu ateşin keşfi ile yiyecekleri pişirmeyi öğrenmiştir. Bu yolla kolay çiğnenen ve hazmedilen daha sağlıklı besinler tüketilmeye başlamıştır. Geliştirilen pişirme ve saklama yöntemleriyle zenginleştirilen beslenme, insanoğlunun hayatının odak noktalarından birini teşkil etmektedir. Obezite, gün geçtikçe yaygınlaşan ciddi sağlık problemlerinden biridir. Özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sıklıkla rastlanan söz konusu durum, genel itibariyle; vücut sağlığını tehdit edecek biçimde bedende aşırı yağ birikmesi veya depolanması şeklinde tanımlanmaktadır. Önlem alınmadığı takdirde cerrahi müdahaleleri dahi gerektiren ilgili sorunun temelinde birçok faktör bulunmaktadır. Obezitenin nedenleri arasında, günümüz hızlı yaşam biçiminin insanları sürüklediği yanlış beslenme olgusunun yanı sıra psikolojik etmenler de yer almaktadır. Farklı disiplinlerin ortak sorunsalı olan obezite ile ilgili duyarlı yaklaşımların ortaya konması gereklilik arz etmektedir. Konu ile ilgili özellikle tıp, beslenme ve diyetetik alanında çalışmalar yapıldığı izlenmekte olup Gastronomi çatısı altında da obezite probleminin tartışılması ve ilgili sorunun bertaraf edilmesi noktasında çözümcül tavırlar sergilenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda lezzet ve görsel etki yitirilmeden daha sağlıklı ve dengeli besinlerin hazırlanma yöntemleri yaygınlaştırılmalıdır. Sosyolojik bakımdan incelendiğinde toplumsal sorunları beraberinde getiren obezitenin sadece fazla kalori alımı olmadığı, aynı zamanda bahsi geçen durumu tetikleyen psikolojik etmenlerin de varlığı göz önünde bulundurulmalıdır. Alan yazın incelendiğinde yukarıda söz edildiği üzere özellikle tıp, beslenme ve diyetetik alanlarının söz konusu problem çerçevesinde bilimsel çalışmalar gerçekleştirdiği görülmektedir. Bununla beraber toplumu etkileyen her türlü olay ve olguyu sorun ve esin kaynağı olarak ele alan sanatçılar için şişmanlık imgesi, üzerinde çalışılan bir konudur. İlk çağdan bu yana insan formu, neredeyse tüm sanatçıların ve sanat tarihçilerinin ortak çalışma düzlemi olmuştur. Güzellik ve estetik olgularının her dönem tartışıldığı söz konusu disiplinler için obezite kavramı son derece dikkat çekici bir konumdadır. Aşırı şişmanlık olgusu üzerinden plastik sanatlar alanında gerçekleştirilen yapıtlar incelendiğinde, toplumsal ve bireysel sorun teşkil eden obeziteye dikkat çekilmek istendiği izlenmektedir. Sanatçıların bir bölümünün söz konusu sağlık probleminden muzdarip olduğu, diğer sanatçıların ise konuya dikkat çekmek isteği ile eserlerini oluşturdukları görülmektedir.
- 1 January 2023
- Published by ASOS Yayinevi in JOURNAL OF SOCIAL, HUMANITIES AND ADMINISTRATIVE SCIENCES
- Vol. 9 (71) , 4116-4125
Obesity and The Phenomenon of Extreme Obesity As Imagination In Contemporary Ceramic Art
Canlı yaşamının sürdürülebilmesi için beslenme, zaruri bir faaliyettir. İlk başlarda besinleri çiğ şekilde tüketen insanoğlu ateşin keşfi ile yiyecekleri pişirmeyi öğrenmiştir. Bu yolla kolay çiğnenen ve hazmedilen daha sağlıklı besinler tüketilmeye başlamıştır. Geliştirilen pişirme ve saklama yöntemleriyle zenginleştirilen beslenme, insanoğlunun hayatının odak noktalarından birini teşkil etmektedir. Obezite, gün geçtikçe yaygınlaşan ciddi sağlık problemlerinden biridir. Özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sıklıkla rastlanan söz konusu durum, genel itibariyle; vücut sağlığını tehdit edecek biçimde bedende aşırı yağ birikmesi veya depolanması şeklinde tanımlanmaktadır. Önlem alınmadığı takdirde cerrahi müdahaleleri dahi gerektiren ilgili sorunun temelinde birçok faktör bulunmaktadır. Obezitenin nedenleri arasında, günümüz hızlı yaşam biçiminin insanları sürüklediği yanlış beslenme olgusunun yanı sıra psikolojik etmenler de yer almaktadır. Farklı disiplinlerin ortak sorunsalı olan obezite ile ilgili duyarlı yaklaşımların ortaya konması gereklilik arz etmektedir. Konu ile ilgili özellikle tıp, beslenme ve diyetetik alanında çalışmalar yapıldığı izlenmekte olup Gastronomi çatısı altında da obezite probleminin tartışılması ve ilgili sorunun bertaraf edilmesi noktasında çözümcül tavırlar sergilenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda lezzet ve görsel etki yitirilmeden daha sağlıklı ve dengeli besinlerin hazırlanma yöntemleri yaygınlaştırılmalıdır. Sosyolojik bakımdan incelendiğinde toplumsal sorunları beraberinde getiren obezitenin sadece fazla kalori alımı olmadığı, aynı zamanda bahsi geçen durumu tetikleyen psikolojik etmenlerin de varlığı göz önünde bulundurulmalıdır. Alan yazın incelendiğinde yukarıda söz edildiği üzere özellikle tıp, beslenme ve diyetetik alanlarının söz konusu problem çerçevesinde bilimsel çalışmalar gerçekleştirdiği görülmektedir. Bununla beraber toplumu etkileyen her türlü olay ve olguyu sorun ve esin kaynağı olarak ele alan sanatçılar için şişmanlık imgesi, üzerinde çalışılan bir konudur. İlk çağdan bu yana insan formu, neredeyse tüm sanatçıların ve sanat tarihçilerinin ortak çalışma düzlemi olmuştur. Güzellik ve estetik olgularının her dönem tartışıldığı söz konusu disiplinler için obezite kavramı son derece dikkat çekici bir konumdadır. Aşırı şişmanlık olgusu üzerinden plastik sanatlar alanında gerçekleştirilen yapıtlar incelendiğinde, toplumsal ve bireysel sorun teşkil eden obeziteye dikkat çekilmek istendiği izlenmektedir. Sanatçıların bir bölümünün söz konusu sağlık probleminden muzdarip olduğu, diğer sanatçıların ise konuya dikkat çekmek isteği ile eserlerini oluşturdukları görülmektedir.
- 30 June 2022
- Published by Duzce University in Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi
- Vol. 7 (12) , 55-66
ANTİK ÇAĞ'DA MUTFAK KÜLTÜRÜNDE TOPRAK KAPLAR VE ÖNEMİ
Canlı yaşamının sürdürülebilmesi için beslenme gereklilik arz eder. Bahsi geçen beslenme faaliyeti ilk başlarda sadece zorunlu bir ihtiyacın karşılanmasıyken günümüzde gelinen noktada yeterli ve dengeli beslenme, lezzet ve sunum faktörleri de büyük önem kazanmıştır. Kaynaklar incelendiğinde, eski çağlarda göçebe yaşam tarzına sahip insanoğlunun beslenme ihtiyacını toplayıcılık ve avcılık ile karşıladığı görülmektedir. Göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçilmesiyle insanoğlu ilk üretim faaliyetlerine başlamıştır. Ateşle birlikte besinleri pişirmeyi öğrenen insanoğlunun hayatının önemli bir kısmı, ocak ve sofra etrafında şekillenmeye başlamıştır. Geçmişten günümüze pişmiş toprak kaplar ise, beslenme serüveninde insanoğlunun kullandığı en temel malzemelerden biri olmuştur. Katı ve sıvı besinlerin pişirilmesi, saklanması ve servisinde büyük önem taşıyan ilgili malzeme, form çeşitliliğinin yanı sıra zengin astar-sır ve farklı bünye seçenekleriyle mutfak kültüründe önemli bir rol oynamaktadır. İlgili çalışma ile Antik Çağ mutfak kültüründe önemli bir yer tutan toprak kapların incelenmesi ve insanlık tarihindeki yerinin vurgulanması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında yapılan literatür taramasının ardından Antik Çağ’dan bu yana beslenme alışkanlıkları ve mutfak kültürü temel hatlarıyla ele alınarak bu kültürün ayrılmaz parçası toprak kaplarla olan tarihsel ilişkisi incelenmiştir. Ele alınan seramik ürünler; pişirme, saklama kapları ve sofra eşyalarıyla sınırlandırılmıştır. Adı geçen malzemelerin kullanım amaçlarının irdelenmesinin yanında sağlığa uygunluğu, form ve malzeme yönü ele alınmıştır. Sonuç itibariyle toprak kapların mutfak kültürünün temel yapı taşlarından biri olduğu, işlevselliğin ötesinde ergonomik gelişimi ile kullanım kolaylığı sağladığı, bakteriyel oluşuma karşı sergilediği direnç ve kolay temizlenmesi ile hijyen gerekliliğini yerine getirdiği, ayrıca zengin form ve astar-sır çeşitliliğiyle estetik unsurlara cevap verir nitelikleri barındırdığı görülmüştür. Bahsi geçen ürünlerin olumlu özellikleriyle mutfak kültüründe kullanımlarının kesintisiz şekilde sürdürüleceği düşünülmektedir.
- 30 June 2022
- Published by Duzce University in Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi
- Vol. 7 (12) , 55-66
ANTİK ÇAĞ'DA MUTFAK KÜLTÜRÜNDE TOPRAK KAPLAR VE ÖNEMİ
Canlı yaşamının sürdürülebilmesi için beslenme gereklilik arz eder. Bahsi geçen beslenme faaliyeti ilk başlarda sadece zorunlu bir ihtiyacın karşılanmasıyken günümüzde gelinen noktada yeterli ve dengeli beslenme, lezzet ve sunum faktörleri de büyük önem kazanmıştır. Kaynaklar incelendiğinde, eski çağlarda göçebe yaşam tarzına sahip insanoğlunun beslenme ihtiyacını toplayıcılık ve avcılık ile karşıladığı görülmektedir. Göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçilmesiyle insanoğlu ilk üretim faaliyetlerine başlamıştır. Ateşle birlikte besinleri pişirmeyi öğrenen insanoğlunun hayatının önemli bir kısmı, ocak ve sofra etrafında şekillenmeye başlamıştır. Geçmişten günümüze pişmiş toprak kaplar ise, beslenme serüveninde insanoğlunun kullandığı en temel malzemelerden biri olmuştur. Katı ve sıvı besinlerin pişirilmesi, saklanması ve servisinde büyük önem taşıyan ilgili malzeme, form çeşitliliğinin yanı sıra zengin astar-sır ve farklı bünye seçenekleriyle mutfak kültüründe önemli bir rol oynamaktadır. İlgili çalışma ile Antik Çağ mutfak kültüründe önemli bir yer tutan toprak kapların incelenmesi ve insanlık tarihindeki yerinin vurgulanması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında yapılan literatür taramasının ardından Antik Çağ’dan bu yana beslenme alışkanlıkları ve mutfak kültürü temel hatlarıyla ele alınarak bu kültürün ayrılmaz parçası toprak kaplarla olan tarihsel ilişkisi incelenmiştir. Ele alınan seramik ürünler; pişirme, saklama kapları ve sofra eşyalarıyla sınırlandırılmıştır. Adı geçen malzemelerin kullanım amaçlarının irdelenmesinin yanında sağlığa uygunluğu, form ve malzeme yönü ele alınmıştır. Sonuç itibariyle toprak kapların mutfak kültürünün temel yapı taşlarından biri olduğu, işlevselliğin ötesinde ergonomik gelişimi ile kullanım kolaylığı sağladığı, bakteriyel oluşuma karşı sergilediği direnç ve kolay temizlenmesi ile hijyen gerekliliğini yerine getirdiği, ayrıca zengin form ve astar-sır çeşitliliğiyle estetik unsurlara cevap verir nitelikleri barındırdığı görülmüştür. Bahsi geçen ürünlerin olumlu özellikleriyle mutfak kültüründe kullanımlarının kesintisiz şekilde sürdürüleceği düşünülmektedir.