İdIl Dal

Climate change poses increasing risks not only to natural ecosystems but also to cultural heritage sites and the communities that depend on them. Climate literacy, encompassing knowledge, awareness, and decision-making capacity, is essential for strengthening local resilience and supporting effective climate adaptation. This study investigates climate literacy and perceptions of climate change across historic settlements with different conservation statuses and socio-cultural characteristics. Amasra, Mudurnu, and Taraklı were selected as case studies because of their distinctive historic urban identities and heritage values. A quantitative research design was adopted, and face-to-face surveys were conducted with 300 participants between 15 May and 15 June 2026 using a structured questionnaire consisting of a climate literacy scale and questions on climate change perceptions. The data were analyzed using descriptive statistics, one-way analysis of variance (ANOVA), and K-Means cluster analysis. The analysis revealed meaningful differences in climate literacy across the three historic settlements, while the cluster analysis further showed that participants could be grouped into low, moderate, and high levels of climate awareness. These patterns suggest that climate literacy is not shaped solely by individual knowledge, but is also closely related to the geographical, conservation, and socio-cultural contexts in which people live. The findings therefore point to the importance of place-based climate education and heritage-sensitive approaches to climate adaptation in historic settlements.

Peyzaj mimarlığı, tasarım dersleri ve tasarımı besleyen teori eğitimi verilen akademik disiplinlerden birisidir. Peyzaj Mimarlığı eğitiminde temel tasarım dersi, öğrencilere çizgi aracılığıyla biçim dilini öğrenme, tasarım becerilerini geliştirme ve peyzaj tasarım projelerinin oluşturulması sürecindeki soyut düşünme becerisine katkı sunmaktadır. Sokağa çıkma kısıtlamalarına neden olan küresel çaptaki Covid-19 pandemi sürecinde, örgün eğitimin yerini uzaktan eğitimin alması, tasarım derslerinin işlendiği stüdyo ortamlarını ortadan kaldırmıştır. Bu sebeple eğitimcilerin müfredatını tekrar gözden geçirmeleri ve uzaktan eğitime yönelik olarak tekrar kurgulamaları gerekmiştir. Bu çalışmanın ana materyalini, Bartın Üniversitesi Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü 1. Sınıfında 2020-2021 Güz Yarıyılında okutulan Temel Tasarım dersinin çevrimiçi stüdyo çalışmaları oluşturmaktadır. Çalışma, uzaktan eğitim sürecinde tasarım eğitiminin sonuçlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Çalışmada, çevrimiçi stüdyo çalışmaları ve ödevler incelenmiş, uygun çalışmalar seçilmiş, seçilen çalışmaların dersin öğrenme kazanımlarını karşılama durumu belirlenerek, uzaktan eğitim sürecinin avantajları ve dezavantajları ortaya konulmuştur.

Antakya tarımsal potansiyel, ticaret yolları üzerinde bulunması ve zengin su kaynaklarına sahip olması ile birlikte birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kent konumundadır. Birçok kültüre ev sahipliği yapması kente kimlik katan alanlar oluşmasını sağlamıştır. Ancak kentte yaşanan kentsel büyümeye bağlı hızlı değişim, tarihi dokuyu zedelemekte, ona farklı işlevler yükleyerek kimliğinin giderek bozulmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada tarihi kimliği bulunan alanlar Antakya, Gazipaşa Caddesi örneği üzerinden ele alınmıştır. Tarihi dokuda süreç içerisinde meydana gelen değişimlerin boyutlarının ortaya konulması hedeflenmiştir. Alanın mevcut durumunu ortaya koymak ve öneriler geliştirmek adına fotoğraflar çekilmiş, sorun analizi, GZFT analizi, kent imgesi analizi yapılmış ve anket uygulanmıştır. Bu doğrultuda kent kimliğini tehdit eden ve kent kimliğine katkıda bulunan unsurlar belirlenmiştir. Elde edilen bulgularla birlikte kimliğin korunup geleceğe aktarılmasına ilişkin olarak tarihi doku ile uyumlu donatılara, yapılara ve yapısal düzenlemelere ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Öneriler sonucunda korumanın çok paydaşlı ve çok disiplinli bir sürece ihtiyacı olduğu belirlenmiştir.

2019 yılının sonlarına doğru Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan bir virüs olan COVID-19 virüsü, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne bildirilmiş, hızla yayılmaya başlaması sebebiyle küresel ölçekte pandemi ilan edilmiştir. COVID-19 her yaştan insanı enfekte etmekte, bazı grupları daha fazla etkilemektedir. Salgının yayılmasına etki etmeye çalışan ülkeler etkinlikleri iptal etmek, sokağa çıkma yasağı uygulamak veya dış mekânların kullanımını kısıtlamak gibi önlemler almaktadır. Virüsün kentsel mekândaki yayılma hızının azaltılmasında kentteki sosyal mesafenin artırılmasının rolü büyüktür. Bu bağlamda hâlihazırdaki kentsel sistemlerin güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, insan-çevre-salgın ilişkisi üzerinden ekolojik temelli, sürdürülebilir ve sağlıklı kentler yaratılmasında, çevre ve toplum sağlığının gözetilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada insan, çevre ve salgın konularına ilişkin genel ve mekânsal algının değerlendirilebilmesi için anket çalışması yapılmış ve elde edilen veriler SPSS 23.0 programında değerlendirilmiştir. Öncelikle demografik veriler daha sonra, insan, peyzaj ve salgın arasındaki ilişkinin ölçülmesine yönelik önermeler değerlendirilmiş; sonuç olarak “Pandemi faktörünün peyzaja etkilerine ilişkin tespitlerde” bulunulmuştur. Araştırmada kamusal alandaki yaşam koşullarının iyileştirilmesi adına; yeni dış mekân kullanımlarına, toplum sağlığının iyileştirilmesine ve yetkili kurumlara yönelik öneriler sunulmuştur.

Tüketim toplumunu oluşturan insanların, ihtiyaçları ve yaşam alanları arasında bir denge kurulması gerekmektedir. Sürdürülebilirlik kavramı, yaşanabilirlik kavramından ayrı düşünülemez hale gelmiştir. Bu durumu takip eden yıllarda, çevre/doğa üzerindeki olumsuz etkilerin en aza indirgenmesi ve günümüz kaynaklarının geleceğe aktarılması adına geri dönüşüm, sıfır atık, minimalizm ve ileri dönüşüm gibi kavramlar ortaya çıkmıştır. İlerleyen teknoloji ve hızlı nüfus artışına bağlı olarak tüketimin artmasıyla oluşan atık miktarının azaltılmasında, kullan-at şeklinde ilerleyen doğrusal ekonominin yerini kaynakların daha uzun süre kullanıldığı ve yeniden dönüşümü esas alan döngüsel ekonominin almasında “İleri Dönüşüm” bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, Bartın Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü öğretim elemanları ve öğrencilerinin katılımıyla bir atölye çalışması gerçekleştirilmiştir. Atölye sonucu elde edilen ürünler, kullanılan ana materyallerine (plastik, metal, ahşap, cam, tekstil ve kâğıt) göre sınıflandırılarak ileri dönüşüm kapsamında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çevresel kaynakların sürdürülebilirliği bağlamında; hammadde ve enerji korunumunu gözeten uygulamaların yaşam aktivitelerine entegre edilmesi önem taşımaktadır. Böylelikle yaşanabilir sağlıklı çevrelerin ve peyzajların devamlılığına katkı sağlanmaktadır.

Günümüzde dünya, nüfus artışı, küresel ısınma ve iklim değişikliği, doğal kaynakların aşırı kullanımı, su kıtlığı gibi sürdürülebilir gelişmeyi etkileyen pek çok sorunla karşı karşıyadır. Bu bağlamda üniversiteler, çevresel, sosyal ve ekonomik sorunlarla başa çıkmada ve sürdürülebilir gelişme hedeflerine ulaşmada önemli role sahip paydaşlardan biridir. Bu kuruluşlar, sürdürülebilirlik konusunda diğer kurumlara örnek teşkil etmede, geliştirilen yeni teknolojilerin sürdürülebilirlik kavramı ile ele alınarak çevresel etkilerinin azaltılmasında, sürdürülebilir uygulamalar ve sürdürülebilir bir toplumun oluşmasındaki rolleriyle gelişme sürecine önemli katkı sağlamaktadır. Bu kapsamda ortaya çıkan sürdürülebilir kampüs yaklaşımı, enerji tüketimlerini ve sera gazı emisyonlarını azaltarak, malzeme ve atık yönetimini iyileştirerek, eğitim, öğretim, araştırma ve kurumsal yönetim birimlerini işlevsel açıdan birbirine bağlamaktadır. Ayrıca yeni teknik ve teknolojilerin sürdürülebilirlik kavramı ile geliştirilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada sürdürülebilir kampüs kavramı çerçevesinde Bartın Üniversitesi Kutlubey Kampüsü için bir rekreasyon alanı tasarlanmıştır. Tasarım için alana ilişkin veriler analiz edilerek, elde edilen çıktılar doğrultusunda alanın kullanıma ve sürdürülebilirliğine yönelik ihtiyaçlar belirlenmiştir. Bu ihtiyaçlar sürdürülebilirlik kriterlerine uygun bir şekilde düzenlendikten sonra proje süreci, leke ve konsept planı, kesin proje ile tamamlanmıştır. Sonuç olarak Bartın Üniversitesi Kutlubey Kampüsü için Green Metric kriterlerine uygunluğunu artırmak, su etkin anlayışa sahip, sürdürülebilir bir kampüs tasarımı ortaya çıkmıştır.