Ömer Bozkurt
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Interests
Ömer Bozkurt has a total of 5 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Ayşe Hacımustafaoğlu
Mardin Artuklu Üniversitesi
1 shared publication - Esma Kabasakal
Ankara Yildirim Beyazit Universitesi
1 shared publication - İbRahim Halil Bilen
Milli Eğitim Bakanlığı
1 shared publication - Mehmet Sulhan
Milli Eğitim Bakanligi
1 shared publication - Rıdvan Isırgan
Artuklu Üniversitesi
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 30 June 2026
- Published by Near East University in Journal of The Near East University Islamic Research Center
- Vol. 12 (1) , 97-142
Afrahat’ın İspatlar Eserinin “İmanın İspatı” Bölümü Üzerine Bir İnceleme: Tarih, Tahlil ve Çeviri
Afrahat 270-345 yılları arasında yaşamış Süryani literatür geleneğinin 4. yüzyıldaki en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Afrahat’ın İspatlar adını taşıyan ve yirmi üç ispattan oluşan çok önemli eseri, Hristiyan inancı açısından büyük bir değere sahiptir. İspatlar kitabı Hristiyanlığa dair teoloji ve apologia hüviyeti taşıyan bir eserdir. Bu nedenle Süryani Hristiyan geleneğinin oluşum süreci açısından oldukça kıymetlidir. Afrahat’ın Roma İmparatorluğu dışındaki önemli bir Hristiyanlık merkezi olan eski İran sahasında yaşaması ve faaliyet göstermesi, çalışmalarını İran tarihi açısından da değerli kılmaktadır. Afrahat’ın İspatlar’ı, Hristiyan teolojisinin Afrahat bakışıyla nasıl değerlendirildiğini göstermesi bakımından çalışılmaya, araştırılmaya, incelenmeye ve çevrilmeye değer bir metindir. Yine bu eser, dönemin siyasî ve dinî olayları hakkında kayda değer bazı çıkarımlarda bulunmamıza imkân tanıyacak malzemeler de barındırmaktadır. Bu yönleri nedeniyle böyle bir eserin içeriğinin düşünce dünyasına kazandırılması ve eserin incelenmesi bir gereklilik olarak görülmüştür. Bu doğrultuda bu çalışmada Afrahat’ın İspatlar eserinden “İmanın İspatı” bölümü ele alınıp incelenmekte, tahlil edilmekte, değerlendirilmekte ve orijinal metninden Türkçeye çevirisi yapılıp birlikte sunulmaktadır. Böylelikle bu çalışmayla Süryani teolojisi ve düşüncesi alanında literatüre bir katkı sağlanmaya çalışılmaktadır. Afrahat ve eseri, Süryani kimliğinin erken dönem oluşum basamağının din ve dil ekseninde inşa edilmesine de önemli katkılar sunmuştur. Eserdeki “İmanın İspatı” bölümünde, Afrahat’ın Hristiyan inancının en önemli konusu olan iman meselesini, özellikle İsa Mesih üzerinden ve onu merkeze alarak kutsal kitaplardan alıntılar yapmak ve onları tefsir etmek suretiyle, kimi zaman da rasyonel temellendirmeler yoluyla metaforik bir tarzda ve günlük hayattan örneklerle anlattığı anlaşılmıştır. “İmanın İspatı” bölümünde Afrahat, imanı sağlam bir taş, yapı, yapının malzemeleri, yapıyı meskene dönüştüren tefrişatı üzerinden kişinin zihin ve gönül dünyasında oluşan sağlam imanı, yani İsa’nın gönül evinde yerleşmesi ve imanın sağlamlaşması şeklinde izah etmiş ve bunu daha ziyade diyalektik veya retorik düzeydeki kanıtlama tarzlarıyla sunmuştur. Bu kanıtlamanın eserin teolojik bağlamda apolojik bir karakteri olduğunu açıkça göstermektedir. Bu apolojik karakter o dönem için oldukça anlamlı ve değerlidir. Nihayetinde bu eserin teolojik ve apolojik boyutlarıyla incelenmesi ve söz konusu bölümün Türkçeye kazandırılması sayesinde, Afrahat’a ve Süryani inancı ile dili üzerine yeni çalışmaların yapılmasına katkı sağlamak mümkün olabilecektir. Bu çalışmanın Hristiyan dünyasındaki apoloji geleneği içerisinde yeni bir yaklaşım olarak yer alacağı ve Türkiye’de Hristiyan araştırmaları açısından yeni yaklaşımlara imkân tanıyacağı düşünülmektedir. Afrahat ve İspatlar eseri üzerine Türkçe ve yabancı literatürde özellikle tez ve makale türünden yapılmış çalışmalar bulunmakla birlikte “İmanın İspatı” başlığını taşıyan birinci bölümü üzerine çeviri, tahlil ve tarih bağlamında bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu nedenle bu makalenin Süryani teolojisi, dili ve kültürü alanında literatüre kayda değer bir katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
- 30 June 2026
- Published by Near East University in Journal of The Near East University Islamic Research Center
- Vol. 12 (1) , 97-142
Open AccessAfrahat’ın İspatlar Eserinin “İmanın İspatı” Bölümü Üzerine Bir İnceleme: Tarih, Tahlil ve Çeviri
Afrahat 270-345 yılları arasında yaşamış Süryani literatür geleneğinin 4. yüzyıldaki en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Afrahat’ın İspatlar adını taşıyan ve yirmi üç ispattan oluşan çok önemli eseri, Hristiyan inancı açısından büyük bir değere sahiptir. İspatlar kitabı Hristiyanlığa dair teoloji ve apologia hüviyeti taşıyan bir eserdir. Bu nedenle Süryani Hristiyan geleneğinin oluşum süreci açısından oldukça kıymetlidir. Afrahat’ın Roma İmparatorluğu dışındaki önemli bir Hristiyanlık merkezi olan eski İran sahasında yaşaması ve faaliyet göstermesi, çalışmalarını İran tarihi açısından da değerli kılmaktadır. Afrahat’ın İspatlar’ı, Hristiyan teolojisinin Afrahat bakışıyla nasıl değerlendirildiğini göstermesi bakımından çalışılmaya, araştırılmaya, incelenmeye ve çevrilmeye değer bir metindir. Yine bu eser, dönemin siyasî ve dinî olayları hakkında kayda değer bazı çıkarımlarda bulunmamıza imkân tanıyacak malzemeler de barındırmaktadır. Bu yönleri nedeniyle böyle bir eserin içeriğinin düşünce dünyasına kazandırılması ve eserin incelenmesi bir gereklilik olarak görülmüştür. Bu doğrultuda bu çalışmada Afrahat’ın İspatlar eserinden “İmanın İspatı” bölümü ele alınıp incelenmekte, tahlil edilmekte, değerlendirilmekte ve orijinal metninden Türkçeye çevirisi yapılıp birlikte sunulmaktadır. Böylelikle bu çalışmayla Süryani teolojisi ve düşüncesi alanında literatüre bir katkı sağlanmaya çalışılmaktadır. Afrahat ve eseri, Süryani kimliğinin erken dönem oluşum basamağının din ve dil ekseninde inşa edilmesine de önemli katkılar sunmuştur. Eserdeki “İmanın İspatı” bölümünde, Afrahat’ın Hristiyan inancının en önemli konusu olan iman meselesini, özellikle İsa Mesih üzerinden ve onu merkeze alarak kutsal kitaplardan alıntılar yapmak ve onları tefsir etmek suretiyle, kimi zaman da rasyonel temellendirmeler yoluyla metaforik bir tarzda ve günlük hayattan örneklerle anlattığı anlaşılmıştır. “İmanın İspatı” bölümünde Afrahat, imanı sağlam bir taş, yapı, yapının malzemeleri, yapıyı meskene dönüştüren tefrişatı üzerinden kişinin zihin ve gönül dünyasında oluşan sağlam imanı, yani İsa’nın gönül evinde yerleşmesi ve imanın sağlamlaşması şeklinde izah etmiş ve bunu daha ziyade diyalektik veya retorik düzeydeki kanıtlama tarzlarıyla sunmuştur. Bu kanıtlamanın eserin teolojik bağlamda apolojik bir karakteri olduğunu açıkça göstermektedir. Bu apolojik karakter o dönem için oldukça anlamlı ve değerlidir. Nihayetinde bu eserin teolojik ve apolojik boyutlarıyla incelenmesi ve söz konusu bölümün Türkçeye kazandırılması sayesinde, Afrahat’a ve Süryani inancı ile dili üzerine yeni çalışmaların yapılmasına katkı sağlamak mümkün olabilecektir. Bu çalışmanın Hristiyan dünyasındaki apoloji geleneği içerisinde yeni bir yaklaşım olarak yer alacağı ve Türkiye’de Hristiyan araştırmaları açısından yeni yaklaşımlara imkân tanıyacağı düşünülmektedir. Afrahat ve İspatlar eseri üzerine Türkçe ve yabancı literatürde özellikle tez ve makale türünden yapılmış çalışmalar bulunmakla birlikte “İmanın İspatı” başlığını taşıyan birinci bölümü üzerine çeviri, tahlil ve tarih bağlamında bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu nedenle bu makalenin Süryani teolojisi, dili ve kültürü alanında literatüre kayda değer bir katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
- Open Access
- 30 September 2025
- Published by Turkish Academic Research Review in Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]
- Vol. 10 (3) , 856-871
Gençlerin Deizme Yönelmelerinin Sebeplerine Dair Felsefi Bir Değerlendirme
Gençlik dönemi ile ilgili farklı tanımlamalar olsa da genel olarak kabul edilen bu dönemin yaş aralığı 12-25 olarak ifade edilir. Bu dönem, bireylerin bedensel, cinsel, duygusal, sosyal ve kişisel gelişimlerine bağlı olarak değişimlerin yoğun yaşandığı, sorun ve çatışmaların en üst düzeye çıktığı ve bireyin benlik kavramını oluşturduğu bir dönemdir. Bu dönemde gençler, ilgi ve yeteneklerini keşfedip duygusal bağımsızlıklarını kazanarak birey olma yolunda ilerler, aynı zamanda kültürel ve dinî değerlerini keşfederler. Kimlik arayışındaki gençler, bu dönemde dine dair şuur veya şüpheleri de yaşamaktadır. Bu şüphe ve çatışmalar, bireyi inanç konusunda farklı akımlara yöneltebilmektedir. Deizm de bu akımlardan birisidir. Deizm, bir Tanrı algısı olarak Antik Yunan düşüncesine kadar tarihlense de süreç içerisinde farklı yorum ve değerlendirmelerle şekillenmiştir. Deizm, Tanrı’nın varlığını kabul edip bu Tanrı’nın evrene ve insana müdahale etmeyen, onu yönlendirmeyen, dolayısıyla da peygamber göndermeyen bir Tanrı algısı olarak özetlenebilir. Yine deizm, dinî konularda akli yöntemlere vurgu yapan, katı akılcılığı savunan, dindeki doğaüstü, esrarengiz ve akıl dışı uygulamalara karşı çıkan dinî-felsefi bir akım olarak ifade edilebilir. Deizm, ülkemizde de son dönemlerde ana tartışma konularından birisi olup gençler arasında yaygınlaşmaktadır. Bunun nedenlerinin araştırılması ve irdelenmesi ise büyük önem arz etmektedir. Literatürden de istifade ederek bu nedenleri dünyevileşme arzusu, din ve bilim ilişkisinden kaynaklı problemler, din öğretiminin yüzeysel verilmesi, dinî metinlere lafızcı metotla yaklaşan radikal grupların olması, bazı din temsilcilerinin din dışı uygulamaları ve halka bunu dinin kendisiymiş gibi empoze etmeleri, kötülüğün kaynağının tarif edilmesinden kaynaklı problemler ve kadının toplum içindeki konumuna dair farklı değerlendirmeler şeklinde sıralamak mümkündür. Kapsamlı izah ve tartışmaları gerektiren bu konu başlıkları, burada deizmin kabulü ve yaygınlaşmasındaki etkileri bağlamında incelenecektir. Böyle bir bağlam içerisinde bu çalışmada gençleri deizme yönlendiren nedenler ele alınıp irdelenmiş ve bunlara dair çözüm önerilerinde bulunulmaya çalışılmıştır.
- 30 September 2025
- Published by Turkish Academic Research Review in Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]
- Vol. 10 (3) , 856-871
Open AccessGençlerin Deizme Yönelmelerinin Sebeplerine Dair Felsefi Bir Değerlendirme
Gençlik dönemi ile ilgili farklı tanımlamalar olsa da genel olarak kabul edilen bu dönemin yaş aralığı 12-25 olarak ifade edilir. Bu dönem, bireylerin bedensel, cinsel, duygusal, sosyal ve kişisel gelişimlerine bağlı olarak değişimlerin yoğun yaşandığı, sorun ve çatışmaların en üst düzeye çıktığı ve bireyin benlik kavramını oluşturduğu bir dönemdir. Bu dönemde gençler, ilgi ve yeteneklerini keşfedip duygusal bağımsızlıklarını kazanarak birey olma yolunda ilerler, aynı zamanda kültürel ve dinî değerlerini keşfederler. Kimlik arayışındaki gençler, bu dönemde dine dair şuur veya şüpheleri de yaşamaktadır. Bu şüphe ve çatışmalar, bireyi inanç konusunda farklı akımlara yöneltebilmektedir. Deizm de bu akımlardan birisidir. Deizm, bir Tanrı algısı olarak Antik Yunan düşüncesine kadar tarihlense de süreç içerisinde farklı yorum ve değerlendirmelerle şekillenmiştir. Deizm, Tanrı’nın varlığını kabul edip bu Tanrı’nın evrene ve insana müdahale etmeyen, onu yönlendirmeyen, dolayısıyla da peygamber göndermeyen bir Tanrı algısı olarak özetlenebilir. Yine deizm, dinî konularda akli yöntemlere vurgu yapan, katı akılcılığı savunan, dindeki doğaüstü, esrarengiz ve akıl dışı uygulamalara karşı çıkan dinî-felsefi bir akım olarak ifade edilebilir. Deizm, ülkemizde de son dönemlerde ana tartışma konularından birisi olup gençler arasında yaygınlaşmaktadır. Bunun nedenlerinin araştırılması ve irdelenmesi ise büyük önem arz etmektedir. Literatürden de istifade ederek bu nedenleri dünyevileşme arzusu, din ve bilim ilişkisinden kaynaklı problemler, din öğretiminin yüzeysel verilmesi, dinî metinlere lafızcı metotla yaklaşan radikal grupların olması, bazı din temsilcilerinin din dışı uygulamaları ve halka bunu dinin kendisiymiş gibi empoze etmeleri, kötülüğün kaynağının tarif edilmesinden kaynaklı problemler ve kadının toplum içindeki konumuna dair farklı değerlendirmeler şeklinde sıralamak mümkündür. Kapsamlı izah ve tartışmaları gerektiren bu konu başlıkları, burada deizmin kabulü ve yaygınlaşmasındaki etkileri bağlamında incelenecektir. Böyle bir bağlam içerisinde bu çalışmada gençleri deizme yönlendiren nedenler ele alınıp irdelenmiş ve bunlara dair çözüm önerilerinde bulunulmaya çalışılmıştır.
- Open Access
- 31 October 2024
- Published by Mardin Artuklu University in International Journal of Mardin Studies
- Vol. 5 (2) , 126-147
8. Sınıf Öğrencilerinin LGS Matematik Sorularına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi
Bu çalışmamız 8. sınıf öğrencilerine yönelik yapılan Liselere Giriş Sınavın da çıkan Matematik Soruları hakkındaki öğrencilerin düşüncelerini ve matematik felsefesi bağlamında metaforik anlayışlarını öğrenme konusunu araştırmaktır. Ayrıca cinsiyetlerine göre dağılımlarını incelemek ve bu metaforlar aracılığıyla onların cinsiyetlerine göre algılarını karşılaştırmaktır. Zira LGS Matematik Soruları, öğrencilerin gelecek eğitim basamaklarını belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada matematik felsefesinin temel amaçlarından matematiğin yöntemsel ve bilgisel yönünden istifade edilerek, 8. sınıf öğrencilerinin LGS Matematik Sorularına dair algılarını araştırmış, bu algıları açıklayabilmek adına metafor kullanımına başvurulmuştur. Çalışma niteliksel bir yöntemle yürütülmüş ve veri analizi için içerik analizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 öğretim yılında Mardin’in Nusaybin ilçesinde yer alan altı farklı devlet ortaokulunun sekizinci sınıfında öğrenim gören 125 öğrenciden almıştır. Bu öğrencilerin 65’i kız ve 60’ı erkek öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılardan ‘LGS Matematik Soruları’ konseptini bir metafor aracılığıyla tanımlamaları ve seçtikleri metaforun nedenini açıklamaları istenmiştir. Bu amaçla, ‘LGS Matematik Soruları... gibidir, çünkü...’ cümlesini içeren bir etkinlik formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcılar toplamda 60 farklı metafor üretmişlerdir. Bu metaforlar altı ana kavramsal kategoriye ayrılmıştır: LGS Matematik Sorularının rahatsızlık ve zorluk hissi uyandırması (%23,33), mücadele ve çaba gerektirmesi (%18,33), çözümsüzlük ve umutsuzluk hissi vermesi (%21,66), kolaylık, dikkat ve eğlence ile ilişkilendirilmesi (%15), başarısızlık (%6,60) ve belirsizlik veya gereksizlik (%15)’tir. Araştırma sonuçları, öğrencilerin LGS Matematik Soruları hakkında genel olarak olumsuz bir algıya sahip olduğunu, bu soruları en çok rahatsızlık ve zorluk veren bir durum olarak gördüklerini ortaya koymuştur. Bu durum LGS Matematik Sorularının öğrenciler üzerindeki baskısını ve zorluk derecesini vurgulamaktadır.
- 31 October 2024
- Published by Mardin Artuklu University in International Journal of Mardin Studies
- Vol. 5 (2) , 126-147
Open Access8. Sınıf Öğrencilerinin LGS Matematik Sorularına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi
Bu çalışmamız 8. sınıf öğrencilerine yönelik yapılan Liselere Giriş Sınavın da çıkan Matematik Soruları hakkındaki öğrencilerin düşüncelerini ve matematik felsefesi bağlamında metaforik anlayışlarını öğrenme konusunu araştırmaktır. Ayrıca cinsiyetlerine göre dağılımlarını incelemek ve bu metaforlar aracılığıyla onların cinsiyetlerine göre algılarını karşılaştırmaktır. Zira LGS Matematik Soruları, öğrencilerin gelecek eğitim basamaklarını belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada matematik felsefesinin temel amaçlarından matematiğin yöntemsel ve bilgisel yönünden istifade edilerek, 8. sınıf öğrencilerinin LGS Matematik Sorularına dair algılarını araştırmış, bu algıları açıklayabilmek adına metafor kullanımına başvurulmuştur. Çalışma niteliksel bir yöntemle yürütülmüş ve veri analizi için içerik analizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 öğretim yılında Mardin’in Nusaybin ilçesinde yer alan altı farklı devlet ortaokulunun sekizinci sınıfında öğrenim gören 125 öğrenciden almıştır. Bu öğrencilerin 65’i kız ve 60’ı erkek öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılardan ‘LGS Matematik Soruları’ konseptini bir metafor aracılığıyla tanımlamaları ve seçtikleri metaforun nedenini açıklamaları istenmiştir. Bu amaçla, ‘LGS Matematik Soruları... gibidir, çünkü...’ cümlesini içeren bir etkinlik formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcılar toplamda 60 farklı metafor üretmişlerdir. Bu metaforlar altı ana kavramsal kategoriye ayrılmıştır: LGS Matematik Sorularının rahatsızlık ve zorluk hissi uyandırması (%23,33), mücadele ve çaba gerektirmesi (%18,33), çözümsüzlük ve umutsuzluk hissi vermesi (%21,66), kolaylık, dikkat ve eğlence ile ilişkilendirilmesi (%15), başarısızlık (%6,60) ve belirsizlik veya gereksizlik (%15)’tir. Araştırma sonuçları, öğrencilerin LGS Matematik Soruları hakkında genel olarak olumsuz bir algıya sahip olduğunu, bu soruları en çok rahatsızlık ve zorluk veren bir durum olarak gördüklerini ortaya koymuştur. Bu durum LGS Matematik Sorularının öğrenciler üzerindeki baskısını ve zorluk derecesini vurgulamaktadır.
- 31 December 2019
- Published by Cagdas Tip Dergisi: Journal of Contemporary Medicine in Journal of Contemporary Medicine
- Vol. 9 (4) , 417-423
Türkiye’de Anne Sütü Merkezi Girişimlerinin Değerlendirilmesi ve Sistem Önerisi
Çocuklarda sağlıklı bir büyüme ve gelişme potansiyelinin sağlanması bebeklik dönemi beslenmesiyle ilişkilidir. Özellikle ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenme 5 yaş ve daha altı çocuklardaki hastalık yükünü %10 azaltmaktadır. Anne sütü prematüre bebek gibi özel bakım gereksinimi olan bebekler için büyüme ve gelişmenin çok daha ötesinde yaşama tutunmaya katkı sağlamaktadır. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA-2013) raporuna göre bebeklerin %30’u ilk 6 ay yalnız anne sütü ile beslenebilmektedir. Annede ağır enfeksiyon, ilaç kullanımı, hepatit B, hepatit C, tüberküloz, madde kullanımı, prematüre bebek, düşük doğum ağırlığı gibi anne ve bebeğe ait faktörler anne sütü ile beslenmeyi olumsuz etkileyebilmektedir. Çeşitli sebeplerle bebeğin emzirilemediği durumlarda anne sütüne erişimi sağlayacak en iyi alternatif öneri sağlıklı bir sütanne ya da süt bağışıdır. Yurt dışı literatürdeki adıyla Süt Bankası anne sütünü tıbbi tekniklerle toplayıp, koruyarak ihtiyaç sahibi bebeklere ulaştıran kurumlardır. Sağlık Bakanlığı süt bankalarını Süt Anne Merkezleri şeklinde revize ederek 2012 yılında gündeme getirmiş ancak çeşitli görüş ayrılıkları nedeniyle uygulamaya geçirememiştir. Bu makalede erişilmesi gerekenin anne sütü olduğu düşünülerek merkezler “Anne Sütü Merkezi” olarak ifade edilmiştir. Bu merkezlerin kurulmasında fikir ve sosyal kaygılardaki farklılıklar inanç temellidir ve özellikle süt kardeş evlilikleri başlıca sorunlardır. Ancak merkezlerin kurulmasında geniş veri tabanları, gerekli koşulları test eden otomasyon ve kontrol algoritmaları ile fıkhın cevaz vermediği durumların önüne geçilerek düzenli denetim mekanizmasının oluşturulduğu bir sistem toplumsal endişe ve kaygıların giderilmesini sağlayabilir. Günümüz teknoloji çağında internet siteleri aracılığıyla herhangi bir resmi kayıt, cinsiyet ayrımı, hijyen ve diğer koşulların denetlenemediği bir anne sütü bağışı ve satışı söz konusudur. Kamu eliyle denetim altına alınmadığı sürece meselenin toplumsal yönden çok daha tehlikeli bir sorun oluşturacağı düşünülmektedir. Sağlık profesyonelleri merkezlerin kurulmasında toplumun inanç ve değerlerine uygun eğitim, rehberlik, danışmanlık ve liderlik rolleriyle toplumsal eğitim ve farkındalık çalışmalarına öncülük yapabilecek önemli insan gücüdür. Bu makalede gerekli koşulların sağlandığı bir sitemle merkezlerin kurulması önerilmektedir.
- 31 December 2019
- Published by Cagdas Tip Dergisi: Journal of Contemporary Medicine in Journal of Contemporary Medicine
- Vol. 9 (4) , 417-423
Türkiye’de Anne Sütü Merkezi Girişimlerinin Değerlendirilmesi ve Sistem Önerisi
Çocuklarda sağlıklı bir büyüme ve gelişme potansiyelinin sağlanması bebeklik dönemi beslenmesiyle ilişkilidir. Özellikle ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenme 5 yaş ve daha altı çocuklardaki hastalık yükünü %10 azaltmaktadır. Anne sütü prematüre bebek gibi özel bakım gereksinimi olan bebekler için büyüme ve gelişmenin çok daha ötesinde yaşama tutunmaya katkı sağlamaktadır. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA-2013) raporuna göre bebeklerin %30’u ilk 6 ay yalnız anne sütü ile beslenebilmektedir. Annede ağır enfeksiyon, ilaç kullanımı, hepatit B, hepatit C, tüberküloz, madde kullanımı, prematüre bebek, düşük doğum ağırlığı gibi anne ve bebeğe ait faktörler anne sütü ile beslenmeyi olumsuz etkileyebilmektedir. Çeşitli sebeplerle bebeğin emzirilemediği durumlarda anne sütüne erişimi sağlayacak en iyi alternatif öneri sağlıklı bir sütanne ya da süt bağışıdır. Yurt dışı literatürdeki adıyla Süt Bankası anne sütünü tıbbi tekniklerle toplayıp, koruyarak ihtiyaç sahibi bebeklere ulaştıran kurumlardır. Sağlık Bakanlığı süt bankalarını Süt Anne Merkezleri şeklinde revize ederek 2012 yılında gündeme getirmiş ancak çeşitli görüş ayrılıkları nedeniyle uygulamaya geçirememiştir. Bu makalede erişilmesi gerekenin anne sütü olduğu düşünülerek merkezler “Anne Sütü Merkezi” olarak ifade edilmiştir. Bu merkezlerin kurulmasında fikir ve sosyal kaygılardaki farklılıklar inanç temellidir ve özellikle süt kardeş evlilikleri başlıca sorunlardır. Ancak merkezlerin kurulmasında geniş veri tabanları, gerekli koşulları test eden otomasyon ve kontrol algoritmaları ile fıkhın cevaz vermediği durumların önüne geçilerek düzenli denetim mekanizmasının oluşturulduğu bir sistem toplumsal endişe ve kaygıların giderilmesini sağlayabilir. Günümüz teknoloji çağında internet siteleri aracılığıyla herhangi bir resmi kayıt, cinsiyet ayrımı, hijyen ve diğer koşulların denetlenemediği bir anne sütü bağışı ve satışı söz konusudur. Kamu eliyle denetim altına alınmadığı sürece meselenin toplumsal yönden çok daha tehlikeli bir sorun oluşturacağı düşünülmektedir. Sağlık profesyonelleri merkezlerin kurulmasında toplumun inanç ve değerlerine uygun eğitim, rehberlik, danışmanlık ve liderlik rolleriyle toplumsal eğitim ve farkındalık çalışmalarına öncülük yapabilecek önemli insan gücüdür. Bu makalede gerekli koşulların sağlandığı bir sitemle merkezlerin kurulması önerilmektedir.