MTMehmet Tayanç

Mehmet Tayanç

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Mehmet Tayanç has a total of 13 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Bedeni Yeniden Kurgulamak: Tüp Mide Ameliyatı, Damga ve Öznel Deneyimler

    by Mehmet Tayanç, Sabahat Ölçer

    Bu çalışmanın temel amacı, bireylerin tüp mide ameliyatı kararlarını yalnızca biyomedikal gerekçelerle değil, aynı zamanda toplumsal, duygusal ve normatif faktörlerle ilişkilendirerek anlamlandırmaktır. Tüp mide ameliyatı kararının arka planında yatan toplumsal baskılar, bireylerin duygusal kırılma noktaları ve modern toplumun dayattığı beden normları gibi unsurlar derinlemesine incelenmiştir. Çalışma nitel bir araştırma şeklinde tasarlanmıştır. Öncedenhazırlanmışyarıyapılandırılmışgörüşmeformuaracılığıyla19kişiileyüzyüzeveonline görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilertematik ise analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular,tüp mide ameliyatı olan bireylerin bu süreci yalnızca sağlık açısından değil, aynı zamanda sosyal, duygusal ve psikolojik bir çözüm arayışı olarak değerlendirdiğini ortaya koymaktadır. Sosyal yaşamdan dışlanma,toplumsalrolleri yerine getirememe ve yakın çevreyle olan ilişkilerde yaşanan aksaklıklar, ameliyat kararının arkasında yatan temel motivasyonlar arasında yer almıştır. Ameliyat sonrası döneme ilişkin bulgular ise fiziksel dönüşümün bireyler üzerinde çok boyutlu etkiler yarattığını göstermektedir. Araştırmanın genelsonuçları,tüp mide ameliyatının yalnızca bir sağlık müdahalesi olarak değil, aynı zamanda bireylerin toplumsal görünürlükleri, sosyal kabul düzeyleri ve bireysel benlik algıları üzerinde köklü değişimlere neden olan bir süreç olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.

  • In the Ways University Youth Confront Death from Ritual to Denial: Karabük and Siirt Universities Case Study

    by Adem Sağir, Murat Kaan Tezcan, Mehmet Tayanç, Rumeysa Küskü, Volkan Erti̇t

    Bu çalışma, Türkiye'de üniversite öğrencilerinin ölüme ilişkin tutumlarını sekülerleşme bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Karabük ve Siirt devlet üniversitelerinden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 1242 katılımcıyla çevrimiçi anket aracılığıyla yürütülen nicel araştırmanın bulguları, öğrencilerin ölüm karşısında hibrit bir bilinç geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Katılımcıların bir bölümü ölümü biyolojik bir son olarak tanımlarken, diğerleri onu ruhsal bir geçiş ya da yeniden doğuş olarak algılamaktadır. Aynı bireyde seküler ve dinî yorumların eş zamanlı var olması, klasik sekülerleşme teorilerinin öngördüğü mutlak dinî gerilemenin yaşanmadığını; dinin anlam çoğalması biçiminde yeniden üretildiğini göstermektedir. Cenaze ritüelleri, mezar ziyaretleri ve dijital anma pratikleri, ölümle yüzleşme biçimlerinin kültürel alışkanlıklar ve toplumsal aidiyetle iç içe geçtiğini göstermektedir. Sonuç olarak sekülerleşme, gençler arasında bir inançsızlaşma değil; ölümün anlamını yeniden kuran çok boyutlu bir kültürel müzakere süreci olarak tezahür etmektedir.

  • Göçün Siyasi Arenadaki Etkileri ve Toplumsal Tepkiler

    by Mehmet Tayanç

    Göç olgusu, sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi çok sayıda toplumsal dinamiği bünyesinde barındırarak hem hedef ülkenin hem de kaynak ülkenin siyasi yapısını dönüştürmektedir. Göçün sahip olduğu bu karmaşıklığı ve çok boyutlu özelliklerden dolayı göç alan ülkelerin siyasi aktörleri ve yerel halkı tarafından tedirginlikle takip edilmektedir. Dünya üzerinde yer alan tüm sosyal yapıları etkileme gücüne sahip olan bu durum karşısında siyasi aktörler ise göçe ve göçmenlere yönelik yeni ve kalıcı politikalar geliştirmek mecburiyetinde kalmaktadır. Uygulanan her politika ve alınan her yeni karar, bazı dönemlerde hükümetlerin kalıcılığını sağlarken, bazen de iktidar alanlarının kaybedilmesiyle neticelenebilmektedir. Türkiye gibi yoğun göç alan ülkelerde ise bu durum giderek daha belirgin hale gelmiştir. Özellikle yakın dönemlerde başlayan göç süreci, Türkiye'nin hem iç hem de dış siyasetinde bazı değişikliklere yol açmıştır. Bu bağlamda; siyasilerin göçü yönetme tartışmaları ile yerel halkın göç politikalarına etki etme tartışmaları siyasi gündemi meşgul etmeye başlamıştır. Göçmenlerin kalış süresinin uzaması, bu grupların ekonomik yük olarak nitelendirilmesi ve kayıt dışı göçmenlerin sayısındaki artış, yerel halkta da güvenlik kaygıların artmasına sebep olmuştur. Bu kaygılar ise siyasi tartışmalara yansımıştır. Gündelik yaşamda göçmenlere yönelik belirginleşen nefret söylemi, medyada ve sosyal mecralarda sık sık paylaşılan olumsuz söylemler, yerel halk ile göçmenler arasında patlak veren çatışmalar ise söz konusu tartışmaların sürekli gündemde kalmasını sağlamıştır. Tüm bu tartışmalar ışığında göçün Türkiye siyasetine etkisinin incelendiği bu çalışmada; göçmenlere yönelik uygulanan politikaların toplumsal yansımaları üzerinde durulmuş ve göçmen grupların, temsili demokrasinin temel unsurları olan seçimler ve seçmenler üzerindeki etkileri tartışmaya açılmıştır.

  • Open Access

    Türkiye'de Güncel Toplumsal Sorunlar

    by Aybüke Köseömeroğlu Yalçın, Mehmet Tayanç, Mehmet Ozan Aşık, Nur Manolya Şen Çatalkaya, Aysel Tekgöz Obuz, Pelin Kılınç

    Neoliberal Kentleşme ve Bir Sorun Olarak Sokak Köpekleri Aybüke KÖSEÖMEROĞLU YALÇIN Göçün Siyasi Arenadaki Etkileri ve Toplumsal Tepkiler Mehmet TAYANÇ Toplumsal Hareketler Can Çekişiyor Hasan YENIÇIRAK Yapay Zeka, Yanlış Enformasyon ve Kültür Mehmet Ozan AŞIK Türkiye’de Toplumsal Sağlık Sorunlarını Sağlık Politikaları Üzerinden Okumak Betül DURMAZ YURT Türkiye Yüzyılında Emekliler: Türkiye’de Sosyal Güvenlik Sistemi ve Yaşlılar Nur Manolya ŞEN ÇATALKAYA Çocuk Adalet Sistemi Bağlamında Çocuk Suçluluğu: Suça Sürüklenen ve Mağdur Çocuklar Aysel TEKGÖZ OBUZ Afet Sonrası Sosyal İyi Oluş Hali: Kavramsal Bir Çerçeve Pelin KILINÇ

  • Open Access

    Kur’ân-ı Kerim’de Sözü Edilen Mekânların Toplumsal İzdüşümleri Üzerine Sosyolojik Bir Analiz

    by Mehmet Tayanç, Ahmet Aktaş

    Tüm kutsal metinlerde olduğu gibi Kur’an-ı Kerim’de de sosyal, kültürel, tarihî ve mekânsal birtakım unsurlar yer almaktadır. Bazıları doğal mekân olmaları itibariyle Kuran’dan önce fiziki anlamda varken bazıları da gönderilen ayetlere bağlı olarak inşa edilmiş veya yeniden anlam kazanmıştır. Zaman içinde bu mekânların bir kısmı birer toplumsal sahne görevi görürken diğer kısmı da karar verici roller üstlenerek bireyi ve toplumu şekillendirmiştir Kur’an'daki bu mekânsal zenginlik, Kur’an’ın özellikle sosyal bilimciler için önemli bir kaynak görevi görmesini sağlamıştır. Bu mekânların çeşitliliği de mekâna dair farklı bakış açılarının oluşması ve her mekânın özgün bir şekilde okunmasına olarak tanımıştır. Bu yönüyle Kur’an’ın önemli bir rehber olup kutsal mekânların gösterildiğini söylemek mümkündür. Kur’an ve mekân bağlamında hazırlanan bu çalışmada Kur’an’da sözü edilen bazı mekânların sosyolojik yönü detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu mekânların hangi referanslarla inşa edildiği ne şekilde anlam kazandığı ve inşa edildikten sonra ne tür toplumsal ilişki ağları ürettiği soruları üzerinde durulmuştur. Sözü edilen kutsal mekânların kamusal alanda karşılaşılan diğer mekânlardan ayrılan veya benzeyen yönleri belirlenmiş, birey ve toplumun kimlik kazanmasında bu mekânların ne tür roller üstlendiği ortaya çıkarılmıştır. Bazı doğal mekânların Kur’an ile birlikte anlamlı bir alana evrilmesi, birey ve toplum yaşamında önemli bir yer edinmesi süreci açıklanmıştır. Bunun yanında sözü edilen mekânlar aracılığıyla bireyin sahip olduğu alt kimlikleri geri planda bırakarak nasıl bir üst kimlik inşa ettiği ve bu kimliğin sürdürülmesinde söz konusu mekânların rolünün ne olduğu tartışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Doküman olarak da Kur'an kaynak metin olarak seçilmiştir. İlk olarak Kur’an baştan sona incelenmiş ve kutsal mekânların geçtiği 20 farklı sûre ve 58 ayet tespit edilmiştir. Bu ayetler içerik analizi tekniği ile incelenmiş ve öne çıkan temalar kodlanmıştır. İlgili ayetlerde doğrudan veya dolaylı olarak zikredilen 12 kutsal mekân ile belirlenen temalar arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Böylelikle çalışma, sözü edilen mekânlar üzerinde temellendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda söz konusu mekânların sıradan mekânlardan farklı olarak doğrudan ilahî referanslarla yeniden anlam kazandığı veya inşa edildiği tespit edilmiştir. Bu yeniden anlam kazanma sürecinde toplumsal hafızayı aktarmaya yönelik güçlü bağların olduğu görülmüştür. Bu mekânların birey ve toplum kimliğini şekillendirme noktasında ve kültürün sonraki nesillere aktarılmasında önemli bir rol oynadığı anlaşılmıştır. Ayrıca bu mekânların aidiyet oluşturarak bireyleri ortak bir çatı altında topladığı, ortak duyguların oluşmasına zemin hazırladığı tespit edilmiştir. Tüm bunların yanında bahsi geçen bu kutsal mekânların diğer mekânlar gibi sosyal, kültürel, siyasî ve ekonomik anlamda tüketildiği, belli dönemlerde metalaştırıldığı gerçeği ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu mekânların edindikleri kutsallıktan dolayı birleştiren, bütünleştiren ve inancı sonraki kuşaklara aktaran bir yönünün olduğu görülmüştür. Sahip olduğu bu özelliklerden dolayı ayrıştırıcı bir yönü de ortaya çıkmış ve bu mekânların toplumsal bir mücadele alanı oldukları tespit edilmiştir.


  • Open Access

    Göç, Kentleşme ve Sekülerleşme Karşısında Ezidilik

    by Mehmet Tayanç

    In today's world, where everything sacred is changing, all belief sys-tems are being eroded by the effects of migration, urbanization and technological developments. This process, which is explained under the name of modernization or secularization, has threatened local and sparsely populated beliefs and cultures with the threat of extinction/transformation. Yazidism, which largely survives on an oral tradition, has taken its place among the beliefs most affected by this process. This study focuses on the Yazidi faith, which is slowly losing its place in the cultural richness of Turkey. The study aims to understand the Yazidi faith and its structural transformation, which continues to exist in a narrow area and faces the danger of extinction in the face of modernization dynamics. At this point, it was tried to understand how modern phenomena, which are thought to be effective at this point, are effective on Ezidism with qualitative method. This study, which was limited to Yazidis living in Siirt and Batman provinces, was based on the classical secularization theory. Interviews were conducted with pre-constructed semi-structured interview forms. The data obtained as a result of the interviews were analyzed with the content analysis technique. The study was conducted between 2021 and 2023 and a total of 16 Yazidis were interviewed within the scope of the study. Interviews were conducted in the provincial centers of Siirt and Batman and in villages where all Yazidis live. Care was taken to ensure that the interviewees were both rural and urban Yazidis. In order to add richness to the study and to better read the change experienced, attention was paid to the fact that the participants had different age ranges and were of different genders.


  • Open Access

    KÜLTÜR İNŞASINDA MEKÂN OLARAK MODERNİST OKUL TARZINA YÖNELİK BİR ELEŞTİRİ

    by Rasim Tösten, Mehmet Tayanç

    İnsan ile mekân arasında her daim karşılıklı bir ilişki var olmuştur. İnsanoğlu bir yandan farklı mekânlar üretirken bir yandan da ürettiği bu mekânlar aracılığıyla kendini inşa etmiştir. Kimliğini, kültürünü, yaşam biçimi inşa ettiği mekânlar üzerinden açıklamış ve sergilemiştir. Hem mekâna hem de sahip olduğu değerlere anlam yüklemiştir. Bu tarihsel süreç içerisinde farklı anlamlar kazanan mekân kavramı, ilk etapta belli ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılırken modernleşme ile birlikte yeni formlar kazanarak gelenek icat etme nesnesine dönüşmüştür. Post-modern dönemde ise mekânın sahip olduğu bu anlam şekil değiştirmiş ve modern mekan, toplumu açıklama noktasında yetersiz kalmıştır. Bu da mekân üzerindeki tartışmaları yeniden hızlandırmıştır. Okul mekanı özelinde hazırlanan bu çalışma, kültür inşasında mekanın kullanımı üzerinde yürütülmüştür. Özellikle bir kültür inşa etme ya da var olan kültürü sürdürme noktasında okul mekânının işlevini tartışmaya açmış, okul kültürünün korunmasında mekânın önemine yer vermiştir. Okulların kültür inşasında önemli bir rolünün olduğu, hali hazırda kullanılan binaların ise modernist çizginin dışına çıkamadığı ve postmodern paradigmalar bağlamında mekânın yeniden ele alınması gerektiği tartışmaya açılmıştır. Ayrıca Türkiye’de son dönem inşa edilen okulların, post-modern dönemde yüklenen anlamı ne şekilde temsil ettikleri üzerinde durulmuştur. Tüm bunlardan yola çıkarak fiziki bir mekân olan okulların yeni dönemde nasıl inşa edilmesi gerektiğine dair çözüm önerileri sunulmuş ve verilen örneklerle bu öneriler desteklenmiştir.


  • Open Access

    Türkiye’nin Mevcut Göçmen Yapısı ve Coğrafi Dağılımları

    by Mehmet Tayanç

    Bu çalışmanın temel amacı son yüzyılda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizi de etkisi altına alan/almaya devam eden küresel göçün Türkiye’ye yansımasını incelemektedir. Çalışmada özellikle son 20 yılda çevre ülkelerde oluşan güvensiz ortam, siyasi ve ekonomik istikrarsızlık sebebiyle Türkiye’ye göç etmiş olan grupların demografik özellikleri ve Türkiye’deki coğrafi dağılımları belirlenmeye çalışılmıştır. Göç etme sebepleri, göç etme yolları, göç sonrası karşılaşmış oldukları tutum ve yeni yaşamlarına dair belirledikleri stratejilerine dair tartışmalara yer verilmiştir. Göç İdaresi Başkanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) hazırlamış olduğu istatistiklerden/raporlardan yola çıkılarak göçmenlerin yapıları hakkında analiz yapılmıştır. Bu veriler ışığında yıllara bağlı olarak Türkiye’ye göç eden ve Türkiye’den ayrılan göçmenlerin durumu belirlenmiş, etnik yapıları, yaş aralıkları, cinsiyet dağılımları, geldikleri bölgeler/ülkeler ile Türkiye’den hangi yöne doğru hareket ettikleri hakkında bilgi verilmiştir. Aynı zamanda çevre ülkelerle benzer inanca, tarihe ve kültürel yapıya sahip olması sebebiyle göç edilecek ülke olarak Türkiye’nin seçilmesi durumu tartışılmıştır.


  • Open Access

    Kırsal Alanlardaki Mekânların Sosyal, Kültürel ve Dini İşlevi (Siirt ve Batman Köyleri Örneği)

    by Mehmet Tayanç

    Bu araştırma, bazı kırsal mekânların mevcut toplumsal ilişkileri hangi dinamiklerden yola çıkarak inşa ettiği veya ne şekilde ortadan kaldırdığı sorusundan hareketle hazırlanmıştır. Ayrıca bu kırsal mekânların toplumsal hafızada ne şekilde yer aldığı, toplumsal hafızayı nasıl koruduğu ve sonraki kuşaklara nasıl aktardığı sorularına yanıt aramaktadır. Özellikle kırsal alanlarda sıkça karşılaştığımız köprü, su değirmeni, medrese, karakol, kervan yolu ve baraj gibi mekânların toplumsal işlevlerine odaklanılmıştır. Söz konusu bu mekânların toplumsal grupları bir araya getirme, ayrıştırma ve bu grupların yer değiştirmesi üzerindeki rollerine değinilmiştir. Bir yılı aşkın bir süre devam eden bu etnografik çalışmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışma, Siirt ve Batman illerine bağlı köylerde karşılaşılan belli sayıda mekânlarla sınırlıdır. Bu doğrultuda Batman’da 35, Siirt’te ise 37 köye ziyaret gerçekleştirilmiştir. Bu köylerde de farklı yaş, cinsiyet ve mesleğe sahip olan toplam 72 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Amaçsal örnekleme tekniği ile belirlenen bu katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşme formları ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler neticesinde elde edilen veriler ise içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir.


  • Museums as Spaces Carrying Social Memory

    by Mehmet Tayanç, Hasan Yeni̇çIrak

    The memory of societies has always been built over space and transferred to the next generation. These spaces sometimes appear as monuments, squares, or museums. In addition to their traditional roles in preserving history and historical artifacts, museums have taken on new roles, such as the re-creation of social memory. The aim of this paper is to show how museums shape today’s reality by re-presenting the past. The paper consists of three parts. First, discussions on what social memory is and what kinds of functions it has in building space are presented. Second, the phenomenon of social memory taking root in space is explored. The roles of space in creating identity, making history, and inventing tradition are explained. Third, analysis of the role of museums as places of memory in the reproduction of social and cultural norms is undertaken.