ATAyşen Akbaş Tuna

Ayşen Akbaş Tuna

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Ayşen Akbaş Tuna has a total of 10 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Müşterinin Kötü Muamelesi Çalışanların Mental İyi Oluşunu Nasıl Etkiler? Örgüt Temelli Özsaygının Aracılık Rolü

    by Ayşen Akbaş Tuna

    Bu araştırmada müşterinin kötü muamelesinin çalışanların mental iyi oluşu üzerindeki etkisi ve bu ilişkide örgüt temelli özsaygının aracılık rolü incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiş; veriler kolayda örnekleme yöntemiyle bankacılık sektöründe çalışan 374 katılımcıdan elde edilmiştir. Toplanan veriler, yapısal eşitlik modellemesi temelinde SmartPLS yazılımı ile analiz edilmiştir. Bulgular, müşterinin kötü muamelesinin mental iyi oluş üzerindeki doğrudan etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermektedir. Buna karşın müşterinin kötü muamelesinin örgüt temelli özsaygı üzerinde anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğu, örgüt temelli özsaygının ise mental iyi oluşu güçlü ve pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Aracılık analizi sonuçları, müşterinin kötü muamelesinin mental iyi oluşu örgüt temelli özsaygı üzerinden dolaylı olarak ve negatif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu bulgu, çalışanların maruz kaldıkları olumsuz müşteri davranışlarının doğrudan psikolojik iyi oluşu zedelemekten ziyade, öncelikle çalışanların örgüt içindeki değer algılarını ve özsaygı düzeylerini azaltarak dolaylı bir etki yarattığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, hizmet sektöründe çalışanların iyi oluşunun korunmasında yalnızca müşteri davranışlarının yönetilmesinin yeterli olmadığını, aynı zamanda çalışanların örgüt içinde değerli ve saygın hissetmelerini güçlendiren insan kaynakları ve yönetim uygulamalarının büyük önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle çalışma, müşteri kaynaklı stres unsurlarının çalışan iyi oluşuna etkisini örgüt temelli özsaygı aracılığıyla açıklayarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

  • Open Access

    Bankacılık Sektöründe Hizmet Robotları, Antropomorfizm ve Tekinsiz Vadi Teorisi Konulu Çalışmaların İçerik Analizi

    by Ayşen Akbaş Tuna

    Teknolojik gelişmeler ve beraberinde ortaya çıkan uygulamalar, tüketicilerle iletişim kurma ve değer yaratma gibi süreçlerde önem kazanmaya devam etmektedir. Özellikle hizmet sektöründe, bireylerin kendilerini değerli hissetmelerini sağlamak adına işletmeler teknolojik yeniliklerden faydalanma eğilimindedir. Hizmet sektörü içerisinde değerlendirilen bankacılık alanında da teknolojik uygulamalar giderek yaygınlaşmaktadır. Kullanıcıların bankacılıkla ilgili işlemlerini kolaylaştırmak için uygulamaya konulan teknolojilerin, olumlu etkilerinin yanında olumsuz etkilerinin de olup olmadığını araştıran çeşitli çalışmalar literatürde yer almaktadır. Özellikle bankacılık sektöründe hizmet robotları gibi uygulamaların giderek antropomorfizm kavramının yaygınlaşmasına neden olabilmesi, kişilerde Tekinsiz Vadi Teorisi hissini uyandırabilmektedir. Çünkü bankacılık alanında hizmet robotlarının antropomorfizmle insansı davranışlar sergilemesi, insanlarda güven duygusunu zedeleyebilmekte ve tekinsiz vadi teorisinin geçerli olmasına neden olabilmektedir. Belirtilen üç konuyla alakalı yerli ve yabancı literatürde gerçekleştirilen makalelerin içerik analizinin yapılması araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı kapsamında 01.07.2024- 31.07.2024 tarihleri arasında “Google Akademik” veri tabanında taramalar gerçekleştirilmiş ve toplamda 50 adet açık erişim makaleye ulaşılmıştır. Makalelerin 34’ü hizmet robotları, 12’si antropomorfizm ve dördü ise tekinsiz vadi teorisiyle alakalıdır. Çalışmaların 49’u İngilizce ve biri ise Türkçe literatürde hazırlanmıştır. Türkçe hazırlanan çalışma ise antropomorfizm ile ilgilidir. “Bankacılık sektöründe hizmet robotları ile antropomorfizm ve Tekinsiz Vadi Teorisi arasında nasıl bir ilişki vardır?” sorusu kapsamında bulgular, hizmet robotlarının antropomorfik özelliklerinin kullanıcıların olumlu algısını ve hizmet deneyimini artırdığını; ancak tekinsiz vadi etkisinin, insansı özellikler belirli bir eşiği aşınca rahatsızlık ve güvensizlik yaratabileceğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, bankacılıkta hizmet robotlarının etkin kullanımı için antropomorfizm düzeyinin dengelenmesi ve tekinsiz vadi etkisinin minimize edilmesi gerektiği söylenebilir. Türkiye’de, Türkçe olarak hazırlanan çalışmaların sayısının azlığı dikkate alındığında, özellikle Türkçe literatürde bankacılık sektörüyle alakalı farklı uygulamaları kapsayan veya Web of Science (Wos), Sciencedirect vb. veri tabanlarını kapsayan bildiri, kitap ve tezleri de içeren çalışmaların nitel ve nicel yöntemlerle çalışmaların yapılabileceği önerilmektedir.

  • Open Access

    Content analysis of academic studies on artificial intelligence in tourism journals

    by Eylem Taşdağıtıcı, Ayşen Akbaş Tuna, Muharrem Tuna

    With the increasing use of artificial intelligence (AI) in the tourism sector, it has become important to analyze related studies and identify emerging trends. In this study, content analysis was applied to a total of 79 articles published in top 6 journals of "Hospitality, Leisure, Sports and Tourism" category of the Social Sciences Citation Index (SSCI) such as Annals of Tourism Research, Tourism Management, Journal of Hospitality Marketing & Management, Journal of Sport and Health Science, International Journal of Hospitality Management, and International Journal of Contemporary Hospitality Management, between 2018 and 2024. As a result of the analysis, it was determined that the country that produced the most articles in this field was China, followed by the USA. Quantitative research methods were used the most in the research (67.08%) and the most used variables were performance and security.

  • Yeşil Liderlik: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

    by Muharrem Tuna, Ayşen Akbaş Tuna, Eylem Taşdağıtıcı, Funda Aldoğan Şenol, Ali Keleş

    Bu çalışma, yeşil liderlik kavramını ölçebilmek için güvenilir vе geçerli bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Yеşil lidеrlik, çеvrеsеl sürdürülеbilirliği tеşvik еtmеyе vе örgütlerin doğal çеvrе üzеrindеki olumsuz еtkilеrini azaltmaya odaklanan bir lidеrlik türü olup çеvrеsеl sorumluluk vе sürdürülеbilirlik ilkеlеrini iş stratеjilеrinе еntеgrе еtmеyi hеdеflеmektedir. Literatürde ve uygulamada her geçen gün daha fazla üzerinde durulan bir konu olan yеşil lidеrlik, çеvrеsеl sürdürülеbilirliğе sunduğu katkılar açısından farklı sеktörlеrdе belirleyici bir önеmе sahiptir. Bu çalışmada; yеşil lidеrlik kavramı, boyutları, özellikleri vе sonuçları; litеratürdеki kavramsal modeller vе önceki çalışmalardan yararlanılarak tasarlanmıştır. Ölçek geliştirmede, DeVellis’in (2017) kullandığı yöntem izlenmiş ve sonuçta Cronbach alfa değeri 0,971 olan, 13 madde ve tek boyuttan oluşan “Yeşil Liderlik Ölçeği” geliştirilmiştir.


  • DİJİTAL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI

    by Ayşen Akbaş Tuna, Emrullah Cansu, Muharrem Tuna

    Günümüzde dijitalleşme tüm sektörlerin gündeminde olan anahtar kavramlardan biridir. Teknolojik ilerlemelerle hızlanan dijitalleşme süreci, yeni iş modellerini, yönetim tarzlarını ve dijital yeterliliğe sahip çalışanları gündeme getirmektedir. Dijital teknolojilerin kaynak verimliliğini arttırma, enerji tüketimini ve emisyonları azaltma, ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirliği destekleme gibi faydaları göz önünde bulundurulduğunda dijital sürdürülebilirlik kavramının tanımlanmasının ve teşvik edilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı "Kurumlarda Dijital Sürdürülebilirlik" ölçeğinin Türkçeye uyarlanmasını tamamlamak ve geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini yapmaktır. Ölçeğin uyarlanma çalışmasının yapılması dijital sürdürülebilirlik kavramının kendi kültürümüzde de anlamlı ve etkili bir şekilde ölçülebilmesi ve farklı kültürlerde yapılan çalışmaların karşılaştırılabilmesi için uygun hale getirilmesi gerekliliğinden dolayı önem taşımaktadır. Araştırmanın sınırlılıkları arasında, toplumdaki her kuruluş veya kişinin henüz kavram hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olmaması gösterilmektedir. Bu nedenle araştırma örneklemi güncel literatürü ve bilimsel çalışmaları takip eden "akademisyenler" olarak belirlenmiştir. Araştırmada analizler sonucunda herhangi bir madde eksiltmeksizin ölçek üç boyuta (içerik - teknoloji ve koruma - teşvik) indirgenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ortaya çıkan üç boyut toplam varyansın % 64,663’ünü açıklamıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda 𝜒 2 /sd=2,870; GFI=0,903; CFI=0,933; TLI=0,919; IFI=0,934; RMSEA=0,078 ve RMR=0,036 şeklinde bulunan uyum indeksleri kabul edilebilir değer aralığında olup oluşan yapı desteklenmiştir. AVE ve CR değerleri ölçeğin yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirliği için, iç tutarlılık katsayısı , (Cronbach Alfa) ,896 olarak hesaplanmıştır. Çalışma için Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Alanı Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 11.03.2024 tarih ve 03/04 numaralı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.


  • Gizli Başarısızlık Korkusunun Örgütsel Bağlılığa Etkisi: Hizmet Sektöründe Bir Araştırma (The Effect of Hidden Fear of Failure on Organizational Commitment: A Research in the Service Industry)

    by Ayşen Akbaş Tuna, Muharrem Tuna, Havva Çıvgın

    Amaç –Araştırmanın amacı, hizmet sektörü çalışanlarının gizli başarısızlık korkusuna sahip olma durumlarının örgütsel bağlılığın duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık alt boyutları üzerindeki etkisinin incelenmesidir.Yöntem –Araştırmada kolayda örneklem yöntemi ile Ankara’da farklı görev ve pozisyonlarda görev yapan 392 kişiden anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden nedensel ilişki tasarımı yöntemi temel alınarak tasarlanmıştır. Araştırmada demografik bulgular için SPSS istatiksel analiz programı kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerliliği için yapılan doğrulayıcı faktör analizi ile hipotezlerin testi için AMOS programı kullanılmıştır.Bulgular –Sonuçlara göre, gizli başarısızlık korkusu duygusal bağlılık üzerinde anlamlı bir etkiye sahip değildir. Ancak gizli başarısızlık korkusunun devam bağlılığı ve normatif bağlılık üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi bulunmaktadır.Tartışma –Araştırma sonuçlarına göre gizli başarısızlık korkusunun devam bağlılığı üzerindeki etkisi, bu korkuya sahip olanların başarısızlığın sonuçlarından veya deneyimlerinden kaçınmaya çalıştıkları için başarılı olabilecekleri durumlara girmekten kaçınmaları ile açıklanabilir. Çalışanların bir şekilde başarısızlıklarının ortaya çıkacağı ve başka bir yerde iş bulamayacakları korkusu, onların mevcut işlerine devam etmelerine istek duyma nedeni olabilir. Gizli başarısızlık korkusunun normatif bağlılık üzerindeki etkisi ise bu çalışanların mükemmeliyetçi ve etik değerlere bağlı olmasının, onların örgüte olan normatif bağlılığını arttırması şeklinde açıklanabilir. Çalışma sonuçlarının gizli başarısızlık korkusunun örgütsel bağlılık boyutları üzerindeki etkisini anlamaya yardımcı olduğu söylenebilir. Gizli başarısızlık korkusu, işletmelerin öncelikleri olan performans ve yenilikçi davranışlar konusunda bir engel olarak göründüğünden örgütlerin çalışanlarını bu konuda desteklemeleri ve çeşitli önlemler almaları önem taşımaktadır. Öncelikle bu korkuyu yaşayan kişilerin başarısızlığı kendileri için yeniden tanımlamaları ve pozitif düşünebilme kabiliyeti edinebilmeleri önemlidir.

  • Open Access

    İşveren Markası İşe Adanmayı Nasıl Etkiler? Duygusal Emeğin Aracılık Rolü

    by Mert Gürlek, Ayşen AKBAŞ TUNA, Murat Yeşi̇ltaş

    Bu araştırma işveren markasının duygusal emek ve işe adanma üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Geliştirilen teorik model yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler Ankara ilinde faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmelerinin işgörenlerinden elde edilmiştir. Bulgulara göre, işveren markası duygusal emeğin yüzeysel davranış boyutunu anlamlı olarak etkilemezken, derin ve doğal davranış boyutlarını olumlu ve anlamlı olarak etkilemektedir. Diğer yandan, derin ve doğal davranışlar işe adanma üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkiye sahipken, yüzeysel davranış işe adanma üzerinde anlamlı bir etkiye sahip değildir. Aracılık etkisi açısından, derin ve doğal davranışlar işveren markasının işe adanma üzerindeki etkisine aracılık etmektedir. Sonuç olarak, bu araştırma işveren markasının örgütlere sunduğu yararlardan bir kesit sunarak alanyazına katkı sağlamaktadır.


  • Güç Mesafesinin Yenilikçi Davranışlar Üzerindeki Etkisinde İşgören Performansının Aracılık Rolü Üzerine Bir Araştırma

    by Ayşen AKBAŞ TUNA

    Bu çalışmada güç mesafesinin, işgörenlerin yenilikçi davranışları üzerindeki etkisinde işgören performansının aracılık etkisi araştırılmıştır. Araştırmada kullanılan verilere Antalya ilinde faaliyet gösteren 5 yıldızlı otellerde çalışan 411 işgörene uygulanan anketler vasıtasıyla ulaşılmıştır. Araştırmadaki değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kurulan hipotezler yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Bunun için AMOS 22 paket programı kullanılmış olup araştırmadaki diğer analizler SPSS paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre otel işgörenlerinin algıladıkları güç mesafesinin performansları ve yenilikçi davranışları üzerinde negatif yönde bir etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. İşgörenlerin algıladıkları iş performanslarının ise yenilikçi davranışları üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi bulunmuştur. Aracılık etkisine bakıldığında ise otel çalışanlarının algıladıkları güç mesafesi ile sergiledikleri yenilikçi davranışlar arasında performanslarının kısmı aracılık etkisi olduğu görülmüştür. Güç mesafesi azaldıkça işgörenlerin sergileyecekleri yenilikçi davranışlar artacağı gibi işgörenlerin performanslarındaki bir artış da yenilikçi davranışları arttıracaktır. Çalışma modelinin hem turizm sektöründe hem de diğer hizmet sektörlerinde daha önce test edilmemesi nedeniyle alan yazına katkı sağladığı düşünülmektedir.


  • Paydaş Temelli Kurumsal Sosyal Sorumluluk Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması Çalışması

    by Ayşen Akbaş Tuna, Zülfi Umut Özkara, Aynur Taş

    Bu çalışmada; 2013 yılında Andrea Perez, Patricia Martinez ve Ignacio Rodriguez del Bosque tarafından geliştirilen “Paydaş Temelli Kurumsal Sosyal Sorumluluk (Stakeholder-Based Corporate Social Responsibility)” adlı ölçeğin Türkçeye uyarlanması amaçlanmaktadır. Ölçek, üç aşamada İngilizceden Türkçeye uyarlanmıştır. Birinci aşamada ölçeğin dil geçerliliği sağlanmış, ikinci aşamada pilot (ön) uygulama ve üçüncü aşamada ise asıl (gerçek) uygulama yapılmıştır. Ankara’daki banka müşterilerinden anket yöntemiyle veri elde edilmiştir. Araştırma kapsamında yapılan analizlerde; SPSS 24 ve AMOS 24 istatistiksel programları kullanılmıştır. Asıl uygulamanın veri seti 651 katılımcıdan oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliliği önce açımlayıcı daha sonra doğrulayıcı faktör analizleri ile sağlanmış ve son olarak ölçek güvenilirlik analizine tabi tutulmuştur. Tüm analizlerin sonucunda; 22 maddelik bu ölçeğin orijinal ölçekle uyumlu bir şekilde 5 maddelik “müşteriler”, 3 maddelik “hissedarlar”, 5 maddelik “işgörenler”, 6 maddelik “toplum” ve 3 maddelik “yasal ve etik meselelere ilişkin genel bir boyut” olmak üzere 5 boyuttan oluştuğu görülmüştür. Ölçeğin hem birinci hem de ikinci düzey çok faktörlü bir yapıya uygun olduğu söylenebilir. Çalışma kapsamında ölçek Türkçeye uyarlanarak, ölçeğin gelecekteki çalışmalarda araştırmacılar tarafından Türkiye’deki çeşitli sektörlerde farklı örneklemler üzerinde uygulanması suretiyle işletme bilimi literatürüne katkı sağlanması hedeflenmiştir.