Aynur Acer

In line with increasing environmental concerns and sustainability objectives, evaluating airports based on green criteria has gained growing importance. This study aims to evaluate and prioritize green airport criteria using the DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) and BWM (Best-Worst Method) approaches. The main criteria, identified through a comprehensive literature review and expert consultation, include energy efficiency, carbon footprint, waste management, fuel management, transportation alternatives, next-generation aircraft, noise pollution, and sustainable materials. The study examines both the priority levels of these criteria and their causal relationships. Data collected from field experts were analyzed using the DEMATEL and BWM multi-criteria decision-making methods. The findings identify the most critical criteria for improving environmental performance and provide practical implications for sustainable airport management.

Yatırımcı ilişkileri günümüzde sadece yatırımcılarla değil tüm finansal çevrelerle stratejik iletişim kurma becerisi geliştirmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle şirketler günümüzde yatırımcı ilişkilerini kriz yönetimi ve sosyal sorumluluk çalışmaları gibi uzun vadede şirketin hisse değerlemesine katkıda bulunacak kararların yönetimini de içine alacak biçimde yapılandırmaya çalışmaktadırlar. Yatırımcılara mesaj vermenin klasik ve etkili bir aracı olarak yıllık raporlarda da biçim ve içerik, tüm paydaşların anlayabileceği sadelik ve profesyonellikle ele alınmakta, dil ve anlatım geliştirilmekte, kurum kimliği öğeleri başta olmak üzere sosyal sorumluluk, kurumsal itibar, sürdürülebilirlik gibi finans dışı konu başlıklarına raporlarda daha fazla yer verilmektedir. Öte yandan, yatırımcıların bilgi ihtiyacını giderebilen, her zaman güncel tutulan, geçmişe dönük bilgileri barındıran bir web sitesi de yatırımcı ilişkilerinin önemli bir enstrümanıdır. Bu çalışmada, yatırımcıların karar vermesinde etkili olan finans dışı bilgilerin yıllık raporlarda ve web sitelerinde ne şekilde yer aldığı incelenmiş, havayolu taşımacılığının lider şirketi olan Türk Hava Yolları’nın 2022 yılına ait yıllık raporu ile web sitesi örnek olay olarak ele alınmıştır. Şirketin yıllık raporunda kullandığı dil ve anlatım, kapak tasarımı, başkanın mektubunda vurgulanan konular ile konu başlıkları analiz edilmiş, başta yatırımcıları olmak üzere tüm paydaşlara hitaben verdiği mesajlar niteliksel içerik analizine tabi tutulmuştur. Öte yandan, şirketin organizasyon yapısı, kurumsal iletişim ile ilgili faaliyetleri yanında öne çıkan sosyal sorumluluk çalışmaları ve sürdürülebilirlik mesajları yatırımcı ilişkilerine etkileri açısından incelenmiştir. Maxqda programı ile yapılan analiz sonucu şirketin yatırımcı ilişkilerine yön veren konular tematik olarak belirlenmiş ve alt kategoriler oluşturularak ortaya konmuştur. Ayrıca çalışmada, TÜYİD’in işletmelerin internet tabanlı yatırımcı ilişkilerinin incelenmesinde kullanılmak üzere geliştirdiği skor kart ölçeği kullanılmış ve web sitelerinin içeriğinin zenginliğine ve güncelliğine dair puanlama yapılmıştır. Türk Hava Yolları'nın 2022 yılı faaliyet raporunu ve web sitesini, kurum kimliği ve öğelerini etkin bir şekilde tanıtan ve yatırımcı ilişkilerini güçlendiren kapsamlı bir bilgi kaynağı olarak değerlendirmek mümkündür. Ancak, şeffaflık ve bilgi erişimi konusunda hala geliştirilecek alanlar bulunmaktadır.

Investors are one of the primary target audiences for corporate communication; they seek non-financial as well as financial information from the companies they invest in, and they consider the social and environmental sustainability of these companies in addition to their economic sustainability. Because of this, as a tool for investor relations, annual reports now routinely and regularly incorporate non-financial information. This study examined thirty annual reports from six public airline firms issued between 2018 and 2022. A total of 8115 expressions on social, economic, and environmental sustainability issues—divided into 125 themes—were coded and analyzed in Maxqda 2020. Among the conclusions was the fact that, in 2022, all of the examined companies devoted 9% of their pages to sustainability statements and included them as an individual topic in their reports. It was found that 64% of both the sustainability-related pages of the reports and the messages of the company managers included in the report consisted of social sustainability statements, with the theme of governance playing an important role in these explanations. Additionally, it was revealed that the topics of governance issues (22.6%), the natural environment (21.7%), and human resources development (15.5%) are the most frequently discussed social, environmental, and economic sustainability themes in corporate annual reports.

Günümüzde kullanımı yaygınlaşan taşıma türlerinden birisi de intermodal taşımacılıktır. Taşıma ünitesi değiştirilmeksizin iki ya da daha fazla taşıma türünün bir arada kullanıldığı intermodal taşımada yolculuğun kısa mesafeli olan başlangıç ve bitiş kısımlarından intermodal taşımacılık hizmetlerinden yararlanılmaktadır. Tek modlu taşımaya oranla taşıma maliyetlerinin daha az olması ve artan çevre bilinci ile birlikte daha çevreci bir taşıma olması gibi nedenlerden dolayı kullanıcılar tarafından tercih edilmekte ve yoğun olarak kullanılmaktadır. Taşımacılık faaliyetlerde hizmet kalitesinin arttırılmasının müşteri güvenini nasıl etkilediği önemlidir. Dolayısıyla bu çalışmanın amacı intermodal taşımacılık hizmetlerinde lojistik hizmet kalitesinin müşteri güvenini nasıl etkilediğini saptamaktır. Çalışmada intermodal taşıma hizmeti veren uluslararası bir firmanın 118 kullanıcısına ulaşılmıştır. 2001 yılında Mentzer, Flint ve Hult’un katkılarıyla geliştirilen dokuz alt boyut ve toplamda 25 ifadeden oluşan lojistik hizmet kalitesi ölçeği (LSQ, Logistic Service Quality) ile Mosavi ve Ghaedi (2012) tarafından geliştirilen ve beş ifadeden oluşan müşteri güveni ölçeği çalışmada kullanılmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda lojistik hizmet kalitesinin müşteri güvenini %66,3 oranında açıklama gücüne sahip olduğu elde edilmiştir. LSQ’nun alt boyutlarından olan sipariş teslim miktarı ve sipariş durumu boyutları istatistik olarak anlamlı çıkmamıştır.

Çevre sorunları, günümüzün en önemli sorunlarından biridir ve günümüz tedarik zinciri yönetiminin her aşamasında çevrenin dikkate alınması gerekliliği doğmuştur. Bu gereklilik ile beraber, tedarik zinciri içinde yer alan tüm üyeler yeşil prensibini gerek isteyerek gerekse zorunluluklar ile benimsemeye başlamıştır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacını üniversite öğrencilerinin demografik özelliklerinin çevreye duyarlı tutum ve davranışları üzerindeki etkilerini incelemek oluşturmaktadır. Bu nedenle, İstanbul’da vakıf üniversitelerinde öğrenim gören 427 öğrenciye anket uygulanarak veriler toplanmıştır. Toplanan bu veriler SPSS programı ile analiz edilerek, üniversite öğrencilerinin yeşil satın alma konusunda tutum ve davranışları ile ilgili değişimler tespit edilmiştir.

Bireysel emeklilik sistemi Türkiye’de gönüllülük esasına dayanan, katılımcıları uzun vadeli araçlara yönlendirerek yaşlılıktaki gelirlerini garanti altına almayı amaçlayan ve sosyal güvenlik sisteminin finansal yükünü azaltarak sosyal katılımcıların yaşam kalitesinin artmasını hedefleyen bir sistemdir. Bu çalışmada 2018 yılı verileri kullanılarak Türkiye’de faaliyet gösteren 17 bireysel emeklilik şirketinin performansı katılımcı sayısı, katılımcı fon tutarı, katkı payı tutarı, devlet katkısı fon tutarı ve emeklilik teknik gider kriterleri ele alınarak Entropi ve COPRAS yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda katılımcı fon tutarı kriteri en yüksek önem derecesine sahip kriter olarak belirlenmiştir.

Günümüzde Türk Konteyner limanları Avrupa’nın trafik hacminin en fazla olduğu konteyner terminallerine sahip limanlar konumuna gelmiştir. Uluslararası ticaretin artmasıyla birlikte limanların kapasitelerini optimal kullanabilmeleri için performanslarını düzenli gözden geçirmeleri gerekmektedir. Liman performansının değerlendirilmesinde etkinlik ve verimlilik kavramları önem arz etmektedir. Konteyner limanları rekabet veya çevresel etkilerin yarattığı olumsuzluklara karşı verimli çalışarak sınırlı olan kaynaklarını tasarruflu kullanmak durumundadır. Bu çalışmada Türkiye'de ülke ve bölge ekonomisine doğrudan katkısı olan konteyner terminallerin etkinliği analiz edilmiştir. Konteyner terminal etkinliklerinin ölçülmesinde operasyonel etkinlik temel alınarak girdi ve çıktılar belirlenmiştir. Yöntem olarak Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılmış, etkin ve etkin olmayan limanlar göreceli olarak belirlenmiştir.