Sabahattin Çam
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Sabahattin Çam has a total of 7 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Ahmet Alkal
Bingöl Üniversitesi
2 shared publications - Ali Şik
AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
1 shared publication Bahar İşigüzel
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
1 shared publication- Caner Şener
Milli Eğitim Bakanlığı
1 shared publication - Demet Şişli
Milli Eğitim Bakanlığı Adana
1 shared publication - Ersun Ciplak
Çukurova University
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 30 August 2026
- Published by The Journal of Turkish Educational Sciences, Gazi University in Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
- Vol. 24 (2) , 1131-1152
Psikolojik Danışmanlarda Bazı Kişisel ve İş Özelliklerine Göre Aile-İş ve İş-Aile Çatışmasının İncelenmesi
Toplumda bireyler, temel sosyal birim olan aile kurumu ile ekonomik bir zorunluluk olan iş yaşamı arasında çift yönlü roller sergilemektedir. Birey bu iki yaşam alanındaki sahip olduğu rolleri arasında bir denge kurmak durumundadır. Çeşitli kurumlarda psikolojik yardım hizmeti sunan psikolojik danışmanların işle ilgili üstlendiği roller aile yaşamını etkilerken tam tersi ailesi ile ilgili sahip olduğu roller iş yaşamını etkileyebilmektedir. Bu çalışmada psikolojik danışmanların cinsiyet, medeni durum, mezuniyet durumu, yaş, çalışılan kurum (resmî-özel), çalışılan kademe ve görev yapılan kurumdaki çalışma süresi değişkenlerine göre aile-iş ve iş-aile çatışması durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Nedensel karşılaştırma modelli betimsel bir yöntemle yürütülen çalışmada, 369 psikolojik danışmandan veri toplanmıştır. Veriler, “İş-Aile Ölçeği” ile toplanmış olup verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis H Testi analizleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, psikolojik danışmanların bulundukları yaş grupları ve cinsiyetlerine göre aile-iş çatışması puanları arasında anlamlı farklılık olduğu ayrıca çalıştıkları kuruma ve kademeye göre de iş-aile çatışması puanları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Öte yandan psikolojik danışmanların aile-iş çatışması puanlarında; medeni durum, mezuniyet durumu, çalışılan kurum, çalıştıkları kademe ve kurumdaki çalışma süresine göre anlamlı farklılık olmadığı; aynı şekilde cinsiyet, yaş grupları, medeni durum, mezuniyet durumu ve kurumdaki çalışma süresine göre de iş-aile çatışması puanlarında farklılık olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma bulguları, psikolojik danışmanların iş-aile ve aile-iş çatışması düzeylerinin demografik ve mesleki özelliklere bağlı olarak anlamlı biçimde farklılaştığını ve bu durumun iyi oluş ve mesleki işleyiş açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.
- 30 August 2026
- Published by The Journal of Turkish Educational Sciences, Gazi University in Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
- Vol. 24 (2) , 1131-1152
Open AccessPsikolojik Danışmanlarda Bazı Kişisel ve İş Özelliklerine Göre Aile-İş ve İş-Aile Çatışmasının İncelenmesi
Toplumda bireyler, temel sosyal birim olan aile kurumu ile ekonomik bir zorunluluk olan iş yaşamı arasında çift yönlü roller sergilemektedir. Birey bu iki yaşam alanındaki sahip olduğu rolleri arasında bir denge kurmak durumundadır. Çeşitli kurumlarda psikolojik yardım hizmeti sunan psikolojik danışmanların işle ilgili üstlendiği roller aile yaşamını etkilerken tam tersi ailesi ile ilgili sahip olduğu roller iş yaşamını etkileyebilmektedir. Bu çalışmada psikolojik danışmanların cinsiyet, medeni durum, mezuniyet durumu, yaş, çalışılan kurum (resmî-özel), çalışılan kademe ve görev yapılan kurumdaki çalışma süresi değişkenlerine göre aile-iş ve iş-aile çatışması durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Nedensel karşılaştırma modelli betimsel bir yöntemle yürütülen çalışmada, 369 psikolojik danışmandan veri toplanmıştır. Veriler, “İş-Aile Ölçeği” ile toplanmış olup verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Mann-Whitney U Testi ve Kruskal-Wallis H Testi analizleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, psikolojik danışmanların bulundukları yaş grupları ve cinsiyetlerine göre aile-iş çatışması puanları arasında anlamlı farklılık olduğu ayrıca çalıştıkları kuruma ve kademeye göre de iş-aile çatışması puanları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Öte yandan psikolojik danışmanların aile-iş çatışması puanlarında; medeni durum, mezuniyet durumu, çalışılan kurum, çalıştıkları kademe ve kurumdaki çalışma süresine göre anlamlı farklılık olmadığı; aynı şekilde cinsiyet, yaş grupları, medeni durum, mezuniyet durumu ve kurumdaki çalışma süresine göre de iş-aile çatışması puanlarında farklılık olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma bulguları, psikolojik danışmanların iş-aile ve aile-iş çatışması düzeylerinin demografik ve mesleki özelliklere bağlı olarak anlamlı biçimde farklılaştığını ve bu durumun iyi oluş ve mesleki işleyiş açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.
- 22 November 2024
- Published by Springer Nature in Journal of Happiness Studies
- Vol. 25 (8) , 1-30
The Effect of Online Multi-Component Positive Psychology Intervention on Adolescents’ Risky Behaviors and Psychological Flexibility: A Mixed Method Study
- 22 November 2024
- Published by Springer Nature in Journal of Happiness Studies
- Vol. 25 (8) , 1-30
The Effect of Online Multi-Component Positive Psychology Intervention on Adolescents’ Risky Behaviors and Psychological Flexibility: A Mixed Method Study
- Open Access
- 18 August 2024
- Published by Journal of International Scientific Researches in IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 16,p. 98-113
Ev Kadınlarında Tükenmişliğin Yordayıcısı Olarak Kişilerarası Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi
Bu çalışmada ev kadınlarının tükenmişliklerinin yordanmasında kişilerarası problem çözme becerilerinin katkılarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Adana’nın merkez ilçelerinde (Çukurova, Sarıçam, Seyhan ve Yüreğir) ikamet eden 578 ev kadını oluşturmaktadır. Veriler Kişilerarası Problem Çözme Envanteri, Ev Hanımlarında Tükenmişlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS programı 20.0 versiyonu kullanılmıştır. Kişilerarası problem çözme becerileri ile tükenmişlik arasındaki ilişki örüntülerini görebilmek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi; tükenmişliğin yordanmasında kişilerarası problem çözme becerilerinin katkılarının ortaya çıkarılması için çoklu doğrusal regresyon analizi ve aşamalı regresyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları sıkıcı-yorucu ev ortamının ve destek eksikliğinin probleme olumsuz yaklaşma, sorumluluk almama ve kendine güvensizlik ile pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu; destek eksikliğinin yapıcı problem çözme ile negatif yönde anlamı düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. Yapılan regresyon analizi sonuçları; sıkıcı ve yorucu ev ortamı’nın probleme olumsuz yaklaşma ve sorumluluk almama tarafından %10’unun yordandığını; destekeksikliği’nin ise probleme olumsuz yaklaşma, yapıcı problem çözme ve sorumluluk almama tarafından %12’sinin yordandığını göstermiştir. Kendine güvensizlik değişkeninin ise sıkıcı-yorucu ev ortamı ve destek eksikliği ile ilişkili olmasına rağmen her ikisinin de yordanmasına katkı sunmadığı bulunmuştur. Bulgular, sonuç ve tartışma kısmında alan yazında yer alan bilgiler çerçevesinde tartışılmıştır.
- 18 August 2024
- Published by Journal of International Scientific Researches in IBAD Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 16,p. 98-113
Open AccessEv Kadınlarında Tükenmişliğin Yordayıcısı Olarak Kişilerarası Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi
Bu çalışmada ev kadınlarının tükenmişliklerinin yordanmasında kişilerarası problem çözme becerilerinin katkılarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Adana’nın merkez ilçelerinde (Çukurova, Sarıçam, Seyhan ve Yüreğir) ikamet eden 578 ev kadını oluşturmaktadır. Veriler Kişilerarası Problem Çözme Envanteri, Ev Hanımlarında Tükenmişlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS programı 20.0 versiyonu kullanılmıştır. Kişilerarası problem çözme becerileri ile tükenmişlik arasındaki ilişki örüntülerini görebilmek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi; tükenmişliğin yordanmasında kişilerarası problem çözme becerilerinin katkılarının ortaya çıkarılması için çoklu doğrusal regresyon analizi ve aşamalı regresyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları sıkıcı-yorucu ev ortamının ve destek eksikliğinin probleme olumsuz yaklaşma, sorumluluk almama ve kendine güvensizlik ile pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu; destek eksikliğinin yapıcı problem çözme ile negatif yönde anlamı düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. Yapılan regresyon analizi sonuçları; sıkıcı ve yorucu ev ortamı’nın probleme olumsuz yaklaşma ve sorumluluk almama tarafından %10’unun yordandığını; destekeksikliği’nin ise probleme olumsuz yaklaşma, yapıcı problem çözme ve sorumluluk almama tarafından %12’sinin yordandığını göstermiştir. Kendine güvensizlik değişkeninin ise sıkıcı-yorucu ev ortamı ve destek eksikliği ile ilişkili olmasına rağmen her ikisinin de yordanmasına katkı sunmadığı bulunmuştur. Bulgular, sonuç ve tartışma kısmında alan yazında yer alan bilgiler çerçevesinde tartışılmıştır.
- Open Access
- 29 January 2024
- Published by Anadolu Universitesi Egitim Bilimleri Enstitusu Dergisi in Anadolu Journal Of Educational Sciences International
- Vol. 14 (1) , 386-412
Ergenler İçin Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu (ÇBPEE-KF): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Bu araştırmada, Rolffs, Rogge ve Wilson (2016) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu’nun (ÇBPEE-KF) Türkçeye uyarlanarak ergen örnekleminde geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 430’u kız 565’i erkek olmak üzere toplam 995 gönüllü lise öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin yaşları 14-18 arasında değişmekte olup yaş ortalamaları 15.32’dir. Geçerlik analizi kapsamında AFA, DFA ve ölçüt geçerliği analizi gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda toplam varyansın %68’03’ünü açıklayan 24 maddelik iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Envanterde yer alan maddelerin faktör yüklerinin .68 ile .91 arasında bir değer aldığı görülmüştür. DFA sonuçları, uyum iyiliği indekslerinin (χ2/Sd=2.197; CFI=.97; NFI=.92; IFI=.96; TLI=.95; RMSEA=.072; SRMR=.032) kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçüt geçerliğine ilişkin yapılan korelasyon analizleri beklendiği yönde anlamlı bulunmuştur. Envanterin güvenirliğini belirlemek için Cronbach Alpha ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. ÇBPEE-KF’nin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı psikolojik esneklik alt boyutu için .97 ve psikolojik katılık için ise .96; test-tekrar test güvenirliği psikolojik esneklik alt boyutu için .85 ve psikolojik katılık için ise .83 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, ÇBPEE-KF’nin ergenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenilebilir.
- 29 January 2024
- Published by Anadolu Universitesi Egitim Bilimleri Enstitusu Dergisi in Anadolu Journal Of Educational Sciences International
- Vol. 14 (1) , 386-412
Open AccessErgenler İçin Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu (ÇBPEE-KF): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Bu araştırmada, Rolffs, Rogge ve Wilson (2016) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu’nun (ÇBPEE-KF) Türkçeye uyarlanarak ergen örnekleminde geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 430’u kız 565’i erkek olmak üzere toplam 995 gönüllü lise öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin yaşları 14-18 arasında değişmekte olup yaş ortalamaları 15.32’dir. Geçerlik analizi kapsamında AFA, DFA ve ölçüt geçerliği analizi gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda toplam varyansın %68’03’ünü açıklayan 24 maddelik iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Envanterde yer alan maddelerin faktör yüklerinin .68 ile .91 arasında bir değer aldığı görülmüştür. DFA sonuçları, uyum iyiliği indekslerinin (χ2/Sd=2.197; CFI=.97; NFI=.92; IFI=.96; TLI=.95; RMSEA=.072; SRMR=.032) kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçüt geçerliğine ilişkin yapılan korelasyon analizleri beklendiği yönde anlamlı bulunmuştur. Envanterin güvenirliğini belirlemek için Cronbach Alpha ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. ÇBPEE-KF’nin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı psikolojik esneklik alt boyutu için .97 ve psikolojik katılık için ise .96; test-tekrar test güvenirliği psikolojik esneklik alt boyutu için .85 ve psikolojik katılık için ise .83 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, ÇBPEE-KF’nin ergenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenilebilir.
- 23 October 2023
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 32 (2) , 485-496
AN EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP OF RUMINATION AND THOUGHT ACTION FUSION WITH EXPERIENTIAL AVOIDANCE
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde yaşantısal kaçınma ile ruminasyon ve düşünce eylem kaynaşması değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek ve ilgili değişkenlerin yaşantısal kaçınmanın yordanmasındaki katkılarını ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın örneklemini Çukurova Üniversitesi’nde öğrenim gören 806 (525 kadın, 281 erkek) lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya ilişkin veriler; Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II), Kısa Form Ruminasyon Ölçeği (KF-RÖ) ve Düşünce Eylem Kaynaşması Ölçeği (DEKÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Veriler, SPSS 21.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinden önce normallik ve doğrusallık sayıltısını bozacak aykırı değerler Mahalanobis uzaklık değerlerine bakılarak belirlenmiş ve uç değerler veri setinden çıkarılmıştır. Veriler; Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Standart Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve Adımsal Seçim Metodu (Stepwise) teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre ruminasyona ait saplantılı düşünme ve derin düşünme alt boyutları ile yaşantısal kaçınma arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Düşünce eylem kaynaşmasına ait DEK-Olasılık ve DEK-Ahlak alt boyutları ile yaşantısal kaçınma arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Üniversite öğrencilerinde yaşantısal kaçınmanın anlamlı yordayıcılarının saplantılı düşünme (%35), derin düşünme (%3) ve DEK-Olasılık (%1) olduğu bulunmuştur. Bu üç değişken birlikte yaşantısal kaçınmanın %39’unu açıklamaktadır. Düşünce eylem kaynaşmasına ait DEK-Ahlak alt boyutunun ise üniversite öğrencilerinde yaşantısal kaçınmayı anlamlı düzeyde yordamadığı görülmüştür.
- 23 October 2023
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 32 (2) , 485-496
AN EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP OF RUMINATION AND THOUGHT ACTION FUSION WITH EXPERIENTIAL AVOIDANCE
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde yaşantısal kaçınma ile ruminasyon ve düşünce eylem kaynaşması değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek ve ilgili değişkenlerin yaşantısal kaçınmanın yordanmasındaki katkılarını ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın örneklemini Çukurova Üniversitesi’nde öğrenim gören 806 (525 kadın, 281 erkek) lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya ilişkin veriler; Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II), Kısa Form Ruminasyon Ölçeği (KF-RÖ) ve Düşünce Eylem Kaynaşması Ölçeği (DEKÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Veriler, SPSS 21.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinden önce normallik ve doğrusallık sayıltısını bozacak aykırı değerler Mahalanobis uzaklık değerlerine bakılarak belirlenmiş ve uç değerler veri setinden çıkarılmıştır. Veriler; Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Standart Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve Adımsal Seçim Metodu (Stepwise) teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre ruminasyona ait saplantılı düşünme ve derin düşünme alt boyutları ile yaşantısal kaçınma arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Düşünce eylem kaynaşmasına ait DEK-Olasılık ve DEK-Ahlak alt boyutları ile yaşantısal kaçınma arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Üniversite öğrencilerinde yaşantısal kaçınmanın anlamlı yordayıcılarının saplantılı düşünme (%35), derin düşünme (%3) ve DEK-Olasılık (%1) olduğu bulunmuştur. Bu üç değişken birlikte yaşantısal kaçınmanın %39’unu açıklamaktadır. Düşünce eylem kaynaşmasına ait DEK-Ahlak alt boyutunun ise üniversite öğrencilerinde yaşantısal kaçınmayı anlamlı düzeyde yordamadığı görülmüştür.
- 30 April 2022
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 31 (1) , 121-132
ÖZÇEKİM TUTUM ÖLÇEĞİ’NİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Bu araştırmanın amacı Özçekim Tutum Ölçeği’nin (ÖTÖ) üniversite öğrencilerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Çalışmada toplam 210 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır. Verilerin toplanmasında ÖTÖ ve Selfitis Davranış Ölçeği (SDÖ) kullanılmıştır. Veriler, Keiser-Meyer Olkin ve Bartlett küresellik testi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ilişkisiz örneklemler için t-testi ve Pearson korelasyon katsayısı teknikleriyle çözümlenmiştir. DFA sonuçlarına göre ÖTÖ’nün 28 maddesinin faktör yüklerinin .27 ile .88; hata varyanslarının .22 ile .93 arasında değiştiği görülmüştür. ÖTÖ’nün uyum indeksleri şöyledir: X2/df= 1.75, p= .00, RMSEA= .074, SRMR= .070, NFI= .93, NNFI= .97 ve CFI= .97. ÖTÖ toplam ve alt ölçek puanları ile SDÖ toplam ve alt ölçek puanları arasında hesaplanan korelasyon değerlerinin .63 ile .88 arasında değiştiği görülmüştür. Ayrıca, ÖTÖ’nün az özçekim yapanlarla çok özçekim yapanları ayırt ettiği saptanmıştır. Ölçeğin 28 maddesinden alınan toplam puanın Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .93’tür. Bu değer ÖTÖ-Özçekime Yönelik Olumlu Yaşantılar (ÖYOY) Alt Ölçeği için .91, ÖTÖ-Engellenmeye Yönelik Olumsuz Yaşantılar (EYOY) Alt Ölçeği için .90 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test korelasyon katsayıları ise ÖTÖ için .80, ÖTÖ-ÖYOY için .83 ve ÖTÖ-EYOY için .70 bulunmuştur. Araştırma bulguları alanyazına bağlı kalarak tartışılmış ve araştırmacı ve uygulayıcılara öneriler verilmiştir.
- 30 April 2022
- Published by Cukurova Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi in Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
- Vol. 31 (1) , 121-132
ÖZÇEKİM TUTUM ÖLÇEĞİ’NİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Bu araştırmanın amacı Özçekim Tutum Ölçeği’nin (ÖTÖ) üniversite öğrencilerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Çalışmada toplam 210 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır. Verilerin toplanmasında ÖTÖ ve Selfitis Davranış Ölçeği (SDÖ) kullanılmıştır. Veriler, Keiser-Meyer Olkin ve Bartlett küresellik testi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ilişkisiz örneklemler için t-testi ve Pearson korelasyon katsayısı teknikleriyle çözümlenmiştir. DFA sonuçlarına göre ÖTÖ’nün 28 maddesinin faktör yüklerinin .27 ile .88; hata varyanslarının .22 ile .93 arasında değiştiği görülmüştür. ÖTÖ’nün uyum indeksleri şöyledir: X2/df= 1.75, p= .00, RMSEA= .074, SRMR= .070, NFI= .93, NNFI= .97 ve CFI= .97. ÖTÖ toplam ve alt ölçek puanları ile SDÖ toplam ve alt ölçek puanları arasında hesaplanan korelasyon değerlerinin .63 ile .88 arasında değiştiği görülmüştür. Ayrıca, ÖTÖ’nün az özçekim yapanlarla çok özçekim yapanları ayırt ettiği saptanmıştır. Ölçeğin 28 maddesinden alınan toplam puanın Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .93’tür. Bu değer ÖTÖ-Özçekime Yönelik Olumlu Yaşantılar (ÖYOY) Alt Ölçeği için .91, ÖTÖ-Engellenmeye Yönelik Olumsuz Yaşantılar (EYOY) Alt Ölçeği için .90 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test korelasyon katsayıları ise ÖTÖ için .80, ÖTÖ-ÖYOY için .83 ve ÖTÖ-EYOY için .70 bulunmuştur. Araştırma bulguları alanyazına bağlı kalarak tartışılmış ve araştırmacı ve uygulayıcılara öneriler verilmiştir.
- Open Access
- 15 October 2014
- Published by Uluslararasi Insan Bilimleri Dergisi in Journal of Human Sciences
- Vol. 11 (2) , 788-801
Flow Yaşantısı Ölçeği Kısa Formunun Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
The aim of this study is to evaluate the validity and reliability of the Flow Short Scale that was developed by Rheinberg, Vollmeyer ve Engeser (2003) in Germany, for Turkey’s conditions. 222 university prep class students (124 female; 98 male) participated in the study. The validity of scale was investigated by construct and criterion related validity methods and the reliability analysis of the scale, measured by assessing the internal consistency parameter. The factor structure of the scale was investigated by exploratory factor analysis (EFA). The results of the analysis showed that the factor structures of the scale, which has two complementary sub- scales (flow- anxiety), were similar with the original scale. It is found that the adapted scales internal reliability co- efficient was .78. The foreign language achievement final points of the semester were used for the criterion validity. There was r=.21 correlation between flow experience and the language achievement final points and r=.34 correlation between anxiety and the language achievement final points (p<.01). The findings revealed that the Flow Short Scale was a reliable and valid instrument for measuring university students’ Flow Experiences by the foreign language lessons in prep- classes. Özet Bu çalışmanın amacı, Rheinberg, Vollmeyer ve Engeser (2003) tarafından geliştirilen Flow Yaşantısı Ölçeği Kısa Formu’nun (Flow Kurz Skala) Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Araştırmaya 124’ü kadın, 98’i erkek toplam 222 yabancı dil hazırlık sınıfı üniversite öğrencisi katılmıştır. Ölçeğin geçerliğine yapı geçerliği ve ölçüt bağlantılı geçerlik yaklaşımlarıyla bakılmıştır. Aracın güvenirliği ise iç tutarlık katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Ölçeğin basit ve kararlı bir yapıya sahip olup olmadığını anlamak için Açıklayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, maddelerin ölçeğin orijinaline benzer şekilde flow ve kaygı yaşantısı boyutlarına yüklendiği görülmüştür. Aracın ölçüt bağıntılı geçerliliğini sınamak amacıyla, ölçek puanları cinsiyete göre karşılaştırılmış ve dönem sonu yabancı dil başarı puanları ile ölçek puanları arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Sonuçta ölçek puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmekle birlikte, yabancı dil başarı puanlarının flow yaşantısı ile pozitif yünde (r=.21) ve kaygı ile negatif yönde (r=.34) düşük düzeyde anlamlı ilişkileri olduğu bulunmuştur. Ölçek maddelerinin tümüne ilişkin iç tutarlık katsayısı .78, flow yaşantısı puanları için .88 ve kaygı puanları için de .67 olduğu hesaplanmıştır. Bulgular, uyarlaması yapılan Flow Yaşantısı Ölçeği Kısa Formu’nun Türk kültüründe yabancı dil öğrenen üniversite öğrencilerinin öğrenme sürecindeki flow yaşantılarını ölçmek için kullanılabilecek bir araç olduğunu göstermektedir.
- 15 October 2014
- Published by Uluslararasi Insan Bilimleri Dergisi in Journal of Human Sciences
- Vol. 11 (2) , 788-801
Open AccessFlow Yaşantısı Ölçeği Kısa Formunun Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
The aim of this study is to evaluate the validity and reliability of the Flow Short Scale that was developed by Rheinberg, Vollmeyer ve Engeser (2003) in Germany, for Turkey’s conditions. 222 university prep class students (124 female; 98 male) participated in the study. The validity of scale was investigated by construct and criterion related validity methods and the reliability analysis of the scale, measured by assessing the internal consistency parameter. The factor structure of the scale was investigated by exploratory factor analysis (EFA). The results of the analysis showed that the factor structures of the scale, which has two complementary sub- scales (flow- anxiety), were similar with the original scale. It is found that the adapted scales internal reliability co- efficient was .78. The foreign language achievement final points of the semester were used for the criterion validity. There was r=.21 correlation between flow experience and the language achievement final points and r=.34 correlation between anxiety and the language achievement final points (p<.01). The findings revealed that the Flow Short Scale was a reliable and valid instrument for measuring university students’ Flow Experiences by the foreign language lessons in prep- classes. Özet Bu çalışmanın amacı, Rheinberg, Vollmeyer ve Engeser (2003) tarafından geliştirilen Flow Yaşantısı Ölçeği Kısa Formu’nun (Flow Kurz Skala) Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Araştırmaya 124’ü kadın, 98’i erkek toplam 222 yabancı dil hazırlık sınıfı üniversite öğrencisi katılmıştır. Ölçeğin geçerliğine yapı geçerliği ve ölçüt bağlantılı geçerlik yaklaşımlarıyla bakılmıştır. Aracın güvenirliği ise iç tutarlık katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Ölçeğin basit ve kararlı bir yapıya sahip olup olmadığını anlamak için Açıklayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, maddelerin ölçeğin orijinaline benzer şekilde flow ve kaygı yaşantısı boyutlarına yüklendiği görülmüştür. Aracın ölçüt bağıntılı geçerliliğini sınamak amacıyla, ölçek puanları cinsiyete göre karşılaştırılmış ve dönem sonu yabancı dil başarı puanları ile ölçek puanları arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Sonuçta ölçek puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmekle birlikte, yabancı dil başarı puanlarının flow yaşantısı ile pozitif yünde (r=.21) ve kaygı ile negatif yönde (r=.34) düşük düzeyde anlamlı ilişkileri olduğu bulunmuştur. Ölçek maddelerinin tümüne ilişkin iç tutarlık katsayısı .78, flow yaşantısı puanları için .88 ve kaygı puanları için de .67 olduğu hesaplanmıştır. Bulgular, uyarlaması yapılan Flow Yaşantısı Ölçeği Kısa Formu’nun Türk kültüründe yabancı dil öğrenen üniversite öğrencilerinin öğrenme sürecindeki flow yaşantılarını ölçmek için kullanılabilecek bir araç olduğunu göstermektedir.