RERagıp Ergün

Ragıp Ergün

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Ragıp Ergün has a total of 1 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    TEK PARTİ DÖNEMİ CUMHURİYET HALK PARTİSİ’NDE KURUCU BİR İLKE: KUVVETLER BİRLİĞİ Mİ AYRILIĞI MI?

    by Ragıp Ergün, Omer Taylan

    Bu çalışma, Tek Parti dönemi Cumhuriyet Halk Partisi’nde kuvvetler birliği ilkesinin düşünsel kaynaklarını, siyasal gerekçelerini ve kurumsal karşılıklarını tarihsel-belgesel bir perspektifle ele almaktadır. Modern anayasal düşüncede kuvvetler ayrılığı siyasal iktidarın sınırlandırılması, denge-denetim mekanizmalarının kurulması ve bireysel özgürlüklerin korunmasıyla ilişkilendirilirken, erken Cumhuriyet’te kuvvetler birliği egemenliğin bölünmezliği, milli iradenin tekliği ve Meclis merkezliliği üzerinden meşrulaştırılmıştır. Çalışmada Nutuk, TBMM zabıtları, CHP kurultay tutanakları, parti programları ve tüzükleri birincil kaynaklar olarak değerlendirilmekte; bu metinler kuvvetler birliği/ayrılığı, milli egemenlik, kurucu iktidar ve parti-devlet bütünleşmesi temaları etrafında okunmaktadır. Çalışma, kuvvetler birliği anlayışının savaş ve kuruluş koşullarıyla ilişkili olmakla birlikte, erken Cumhuriyet’in kurucu egemenlik tasavvuru, Rousseaucu genel irade anlayışı ve Osmanlı’dan devralınan merkeziyetçi siyasal mirasla birlikte kavranması gerektiğini ileri sürmektedir. Mustafa Kemal’in meclis merkezli egemenlik yorumu, CHP programları ve kurultay tartışmaları bu tercihin farklı düzeylerde kurumsallaştığına işaret etmektedir. Çalışma ayrıca 1939-1950 dönemini, kuvvetler birliği ilkesinin bütünüyle terk edildiği bir kopuş evresi yerine, değişen iç ve dış koşullar karşısında daha temkinli bir siyasal dile taşındığı bir ara dönem olarak değerlendirmektedir.

  • Open Access

    İki Dünya Savaşı Arası Dönemde Batı Hukuk Sisteminde Sosyal Darwinizmin Etkisi

    by Ragıp ERGÜN

    Bu çalışma, sosyal Darwinizmin I. ve II. Dünya Savaşları arasındaki dönemde Batı hukuk sistemlerini nasıl şekillendirdiğini incelemektedir. Darwin’in doğal seçilim kuramının toplumsal alana uyarlanmasıyla ortaya çıkan sosyal Darwinist yaklaşım, özellikle eugenics hareketi üzerinden hukukta ırk, sağlık ve toplumsal hiyerarşi temelli müdahaleleri meşrulaştırmıştır. İngiltere’de eugenics düşüncesi zihinsel sağlık, aile hukuku ve vatandaşlık düzenlemelerine; ABD’de göç kotaları, ırklar arası evlilik yasakları ve zorunlu sterilizasyon uygulamalarına; Almanya’da ise Nazi döneminde ırk saflığını korumaya yönelik radikal yasal düzenlemelere dönüşmüştür. İsveç, Norveç, Finlandiya, Kanada ve Japonya gibi ülkelerde de benzer sterilizasyon programları uygulanmıştır. Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde sosyal Darwinist tartışmalar akademik düzeyde etkili olmuş, ancak Batı’dakine benzer kapsamlı biyopolitik uygulamalara dönüşmemiştir. Çalışma, sosyal Darwinizmin hukuk aracılığıyla ırkçı ve ayrımcı politikaları “bilimsel” gerekçelerle meşrulaştırdığı sonucuna ulaşmakta ve insan hakları düşüncesinin II. Dünya Savaşı sonrası yönelimlerinin bu tarihsel miras üzerinden anlaşılabileceğini vurgulamaktadır.

  • Tek Parti Dönemi Varlık Dergisinde Sosyal Darwinist Yansımalar

    by Ragıp Ergün

    Bu çalışma Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş kodlarının da inşa edildiği bir dönemde, döneminin önde gelen dergilerinden Varlık’ın 1933-1945 yılları arasındaki sayılarında zamanının toplumsal ve zihinsel dönüşüm çabalarına katkı sunmaya çalışırken sosyal Darwinizm’e yönelip yönelmediğini açıklamaktadır. Zira iki dünya savaşı arası yıllarda Batı’da sosyal Darwinizm teorik çerçevede tartışılan, politika ise uygulama alanı bulan bir yaklaşımdır. İlgili yıllarda Batı’da ontolojiden psikolojiye, ekonomiden sosyolojiye, siyaseten insana kadar pek çok alanın Darwinci bir perspektifle inşa edilmeye çalışıldığı gözlenmektedir. Bu zaman aralığında Batılılaşmayı en büyük ideal olarak gören Tek Parti dönemi aydınlarının bu yaklaşımdan habersiz olması beklenemez. İlgili düşüncenin kendine yaşam alanı bulduğu yerlerin başında Varlık Dergisi gelmektedir. Dönemin önde gelen aydınlarının yazarlık yaptığı, devletin açıktan destek verdiği dergi 1933 yılında Yaşar Nabi (Nayır) öncülüğünde yayın hayatına başlamıştır. Varlık Dergisinin 1933 ile 1945 yılları arasındaki sayıları sosyal Darwinist perspektiften, birincil kaynaklar üzerinden, literatür taraması ve arşiv araştırmasına dayalı olarak nicel bir incelemeye tabi tutulduğunda, bu yaklaşımın pek çok argümanının derginin yazarları arasında açıkça tartışıldığı, toplumu dönüştürmek için önemli bir pusula/rehber olarak görüldüğü anlaşılmaktadır. Ayrıca o dönem Batı’da bile çok fazla kullanılmayan sosyal Darwinizm kavramının Varlık Dergisinde kullanıldığı da açıkça görülmektedir.

  • Freud’da Psiko-Kadercilik: Tanrısal Kader’e Karşı Biyolojik Materyalist Determinizm

    by Ragıp Ergün

    Bu çalışma, Sigmund Freud’un psikanalitik teorisinde kader kavramının nasıl yeniden yapılandırıldığını incelemektedir. Freud’un, dini determinizm yerine psişik determinizmi ikame etme çabası, onun eserlerindeki teorik gelişim çizgisi üzerinden analiz edilmektedir. Çalışma, Freud’un bilinçdışı kavramını merkeze alarak, insanın kaderini Tanrısal iradeden ziyade psişik süreçlere bağlama girişimini ortaya koymaktadır. Freud’un dini-metafizik determinizmden psişik determinizme geçiş sürecini, onun temel eserleri üzerinden analiz eden bu araştırma, psikanalizin kurucu babasının nasıl sistematik bir şekilde yeni bir kader anlayışı inşa ettiğini ifade etmektedir. Freud özellikle Darwin’in insanın ontolojik gerçekliğini yaratıcıyı hesaba katmadan açıklamasından oldukça fazla etkilenmiş, insanın davranışlarını da aynı saiklerle yeniden açıklamaya çalışmıştır. Özellikle 19. yüzyıl fikir dünyasında egemen olan biyolojik materyalist söylem, Freud’un zihin dünyasının gelişmesinde oldukça etkili olmuştur. Freud kendi yaşadığı dönemin düşünce dünyasının etkisiyle insanın özgür iradeli bir varlık olduğunu değil, psiko-kaderci muhtevaya sahip olduğunu iddia etmeye çalışmıştır. Modern perspektifin insanın özgür iradesini Tanrı’nın elinden alması üzerine kurgulandığı maruf söylemin aksine, Freud marifetiyle insanın biyolojik ve psişik sebepler silsilesi ile psiko-kaderci bir mahiyetinin olduğu anlatısı öne çıkmaktadır.

  • Modern Dönemde “İnsan”ın Halleri: Evrimden Transhümanizme

    by Ragıp Ergün

    Bu çalışma modernizm sonrası dönemde biyolojisine indirgenerek anlam dünyası değişen insanın genel hatlarıyla hangi hallere muhatap olduğu ve birbirinden farklı gibi görünen birçok sorunun aslında aynı kökten neşet ettiğini anlatmaya çalışmaktadır. Modern dönemin insanı tanrısından azade edilirken evrim teorisinin etkisiyle biyolojisine indirgenmiş, sosyal, siyasal, ekonomik, psikolojik, ontolojik pek çok yönü bu indirgemeden nasibini almıştır. Bunları bu çalışma bağlamında altı başlık altında değerlendirmek mümkündür. Birincisi insanın yaratıcı tarafından ereksel yaratımından hayat mücadelesi sürecinde doğal seleksiyonla evrimleşen tek amacı hayatta kalmak olan biyolojik bir canlıya dönüşmesidir. İkincisi varoluşsal geçmişi biyolojik evrimle açıklanan insanın ruhunun da hayvansal kalıtımsal bir izahla yapılmasıdır. Üçüncüsü biyolojisine indirgenen insanın siyasal kimliğinin değişime uğratılarak antropolojinin de yardımıyla etnik kökene atıf yapılarak ulus devletin vatandaşı yapılmasıdır. Dördüncüsü kendi faydasını maksimize etmeye çalışan, yaşamının amacı hayatta kalmak olan ekonomik bir varlık olarak tanımlanmasıdır. Beşincisi biyolojik kodları çözülmüş insanın doğuştan gelen görüntüsünü reddedip, farklı saiklerle bedenine estetik yaptırarak kendini yeniden yaratma arzusuna sahip olmasıdır. Altıncı ve son olarak da biyolojisi ifşa olmuş insanın nöroteknolojik imkânlarla kendisinin tanrısı olduğunu zannettiği bir dönemde kaderini teknolojinin eline terk etmesi, şeklinde sıralamak mümkündür. İlmi olarak ayrı disiplinler ya da çalışma konuları gibi görünen meseleleri modern sonrası, “biyolojisine indirgenmiş insanın halleri” başlığı altında konumlandırmak mümkündür.

  • Open Access

    NÖROBILIM VE NÖROTEKNOLOJININ YENI SORUNSALI: BEYIN HAKKI VE BEYIN GÜVENLIĞI

    by Ragıp Ergün

    Bu çalışma insanın “insan” olma vasıflarını ihtiva eden beynin, nöro-bilim ve teknolojiler aracılığıyla güvenliğinin tehdit edilmesi ve özgür iradenin kontrol merkezi olarak kullanım hakkı bağlamında bir hak olması ve öyle kalması meselesini ele almaktadır. Özellikle 21. yüzyılda nörobilim ve nöroteknoloji alanlarında yaşanan dramatik gelişmeler nedeniyle, çalışmaların mahiyetinin tıp/fen bilimleri alanlarının dışına taşmasına neden olmuştur. Ayrıca ilgili gelişmeler ile şifa ve tedavinin konusu olması gereken çalışmalar bireysel ve sosyal problemlerin çıkma ihtimalini içinde barındırmaya başlamıştır. Özellikle BCI’lar (Brain Computer Interface - Beyin-Bilgisayar Arayüzleri), nörolink ve metaverse gibi çalışmalar ile insan beynine doğrudan ya da dolaylı müdahaleyi mümkün kılması hukuki bir sorunsalı da gündeme getirmiştir. Çünkü insanın irade merkezi ve insanî sıfatlarının bulunduğu yönetim alanının dışarıdan manipüle edilme riski insanın doğal hakkı olarak beynin ve onun güvenliğinin tartışmaya açılmasına neden olmuştur. Ayrıca hem ulusal hem de uluslararası hukukta ilgili konuda ciddi boşluklar söz konusudur. Bu bağlamda gelinen noktanın tespiti ve hukuki sınırlarının ne olabileceği meselesi ileride yaşanabilecek daha büyük sorunların engellenmesi bağlamında oldukça önem taşımaktadır.


  • Open Access

    BİYO-FİZYOLOJİK MODA: DEĞİŞTİRİLEBİLEN BEDEN SORUNSALI YA DA İŞGAL EDİLMİŞ BEDENLER

    by Ragıp Ergün

    Bu çalışma son dönemde oldukça yaygınlaşan estetik cerrahi müdahalelerin neden yapıldığına ve insanlar üzerindeki düşünsel, duygusal ve ruhsal etkilerine odaklanmaktadır. Farklı ülkelerde çeşitli oranlarda estetik cerrahi müdahaleler olsa da gün geçtikçe bu oranlar dramatik bir hızla artmaktadır. Hatta sadece ekonomik elit bir zümrenin uğraşı olmanın ötesinde toplumun geneline yayılmaya başladığı da görülmektedir. Bu kadar yaygınlaşan, moda haline gelen bir fenomenin etki alanın da oldukça farklı olması doğaldır. Her görüntü değişimi kişilerin içsel değişimini de beraberinde getirecektir. Bunların arasında ilk olarak kişilerin görüntüsünü değiştirme arzusunun nedeni anlaşılmalıdır ki bu konuda farklı düşünürler çeşitli izahlarda bulunmuşlardır. Bunların arasında İbn-i Haldun’un “işgal edilme”, Simmel’in “taklit”, Tanpınar’ın ise “varlığın değişimi” dikkat çekmektedir. Çünkü kişiler sosyal hayatta kimliğini, kişiliğini ve benliğini öncelikle görünümüyle ortaya koymaktadır. İkinci olarak değişim hızının kişiler üzerinde yarattığı ve kişilerin önce bedenlerine sonra kendilerine yabancılaştıkları ve bu durumun da psikopatolojik sonuçları olduğu anlaşılmaktadır. Çünkü değişim hızının oldukça yüksek olduğu bir zaman diliminde bedenlerini bu hıza uydurma gayretinde olanların üzerinde düşünsel, duygusal ve ruhsal maliyetlerin olması da anlaşılabilir bir durumdur. Sonuç olarak da kişilerin tarihin hiçbir zaman diliminde olmadığı kadar kendileriyle ve kendi bedenleriyle ilgilendikleri anlaşılmakta ve bu durum da kişilerin kıble, tapınılacak üstün değer olarak da kendi bedenlerini (bilinçsiz olarak) seçtiği ifade ve iddia edilmektedir.


  • Open Access

    Between 1939 and 1941 An Evaluation on C.H.P. Conference Series and Social Darwinism Within the Framework of Efforts to Transform Society

    by Ragıp Ergün

    This study attempts to analyze the “C.H.P. Conferences Series” organized by the leading academics of the period acrossthe country at a time when the codes of the Republic of Turkey were being rewritten from the perspective of Social Darwinism, one of the dominant paradigms of the period. The study focuses primarily on the intellectual currents that shaped the C.H.P. Conferences. Social Darwinism, which became a dominant paradigm in the West in the period between the two world wars, left its mark on the relevant period, although it was applied in different ways in various countries. In Hitler’s Germany, in particular, it became state policy and the whole of society was sought to be shaped by this idea. In Germany and other countries, science was used as a legitimizing basis. Eugenics, the most popular concept of Social Darwinism, sterilized people, banned interracial marriages and reduced and defined human biology. In Turkey, the newly established regime and its elites turned towards the West, saw it as a target and tried to build their society accordingly. This situation was idealized as “contemporary civilization”. In the three-year period between 1939 and 1941, a group of leading academics of the period launched a mobilization under the name “C.H.P. Conferences Series” in order to accustom society to their ideas and ideals. In these conferences, it can be seen that an attempt was made to explain all aspects of social life to the participants within the framework of the evolutionary paradigm, the scientific language of the time, and its main extension, Social Darwinism. In this study, after first presenting the various reflections of the relevant paradigm in the West, the works that were later published in twenty-four fascicles were subjected to a qualitative analysis within the concepts of social Darwinism and the relationship between them was tried to be revealed. In this way, the direction of social change in the Single Party Period is attempted to be understood.