Fadime Çoban
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Fadime Çoban has a total of 3 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Fatma Ünal
Bartin Universitesi
3 shared publications - Evren Barut
Afyon Kocatepe Universitesi
1 shared publication - Mehmet Cem Odacioğlu
Bartin University
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 29 September 2026
- Published by Red & River Publications in The International Journal of Eurasia Social Sciences
- Vol. 17 (65) , 1271-1282
Çeviribilimi yeniden düşünmek: Yazılı çeviri merkezlilik ve sözlü çevirinin epistemolojik konumu
Çeviribilim genelde yazılı çeviri ürünlerinin incelenmesine odaklanan bir disiplin olarak gelişmiştir. Sözlü çeviri (interpreting) alanın merkezî bir unsuru olarak sıklıkla konumlandırılmasına rağmen çeviriye ilişkin hâkim kuramsal yaklaşımların büyük bölümü sözlü çevirinin gerçek zamanlı, yüksek düzeyde bilişsel çaba gerektiren ve geri döndürülemez doğasıyla zayıf bir uyum sergilemektedir. Bu çalışma, mevcut çeviri kuramlarının, sözlü çeviri edimini açıklamada sınırlayıcı nitelikte olduğunu ve sözlü çeviri açısından işlevsel değerinin yazılı çeviriye oranla daha az olduğunu savunmaktadır. Yazılı çevirinin aksine, sözlü çevirinin sistematik kuramsal seçimlere, kapsamlı kaynak metin çözümlemesine ya da sonradan kararların gözden geçirilmesine olanak tanıma olasılığı azdır. Sözlü çevirmenler yoğun bilişsel baskı altında çalışır. Bilinçli biçimde uygulanan kuramsal yapılardan ziyade mesleki deneyime, sezgisel yargıya ve bilişsel yükün düzenlenmesine göre sözlü çeviri edimi gerçekleşmektedir. Çeviribilimin tarihsel ve yöntemsel gelişiminde, gözlemlenebilir ve tamamlanmış yazılı çeviri ürünlerinin merkezi bir rol oynadığı söylenebilir. Sözlü çeviri ise, yazılı çeviri merkezli işlevsel/ürün odaklı kuramlarla sınırlı biçimde açıklanabilmekte, bu nedenle bilişsel, süreç odaklı ve mesleki performans temelli yaklaşımlarla daha kapsamlı biçimde ele alınmayı gerektirmektedir. Betimleyici yöntemin uygulandığı bu çalışma sözlü çevirinin çeviribilim içine dâhil edilmesinin kavramsal tutarlılığını sorgulamakta ve yazılı çeviri ile sözlü çeviri arasında daha açık bir epistemolojik ayrım yapılması çağrısında bulunmaktadır. Çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
- 29 September 2026
- Published by Red & River Publications in The International Journal of Eurasia Social Sciences
- Vol. 17 (65) , 1271-1282
Open AccessÇeviribilimi yeniden düşünmek: Yazılı çeviri merkezlilik ve sözlü çevirinin epistemolojik konumu
Çeviribilim genelde yazılı çeviri ürünlerinin incelenmesine odaklanan bir disiplin olarak gelişmiştir. Sözlü çeviri (interpreting) alanın merkezî bir unsuru olarak sıklıkla konumlandırılmasına rağmen çeviriye ilişkin hâkim kuramsal yaklaşımların büyük bölümü sözlü çevirinin gerçek zamanlı, yüksek düzeyde bilişsel çaba gerektiren ve geri döndürülemez doğasıyla zayıf bir uyum sergilemektedir. Bu çalışma, mevcut çeviri kuramlarının, sözlü çeviri edimini açıklamada sınırlayıcı nitelikte olduğunu ve sözlü çeviri açısından işlevsel değerinin yazılı çeviriye oranla daha az olduğunu savunmaktadır. Yazılı çevirinin aksine, sözlü çevirinin sistematik kuramsal seçimlere, kapsamlı kaynak metin çözümlemesine ya da sonradan kararların gözden geçirilmesine olanak tanıma olasılığı azdır. Sözlü çevirmenler yoğun bilişsel baskı altında çalışır. Bilinçli biçimde uygulanan kuramsal yapılardan ziyade mesleki deneyime, sezgisel yargıya ve bilişsel yükün düzenlenmesine göre sözlü çeviri edimi gerçekleşmektedir. Çeviribilimin tarihsel ve yöntemsel gelişiminde, gözlemlenebilir ve tamamlanmış yazılı çeviri ürünlerinin merkezi bir rol oynadığı söylenebilir. Sözlü çeviri ise, yazılı çeviri merkezli işlevsel/ürün odaklı kuramlarla sınırlı biçimde açıklanabilmekte, bu nedenle bilişsel, süreç odaklı ve mesleki performans temelli yaklaşımlarla daha kapsamlı biçimde ele alınmayı gerektirmektedir. Betimleyici yöntemin uygulandığı bu çalışma sözlü çevirinin çeviribilim içine dâhil edilmesinin kavramsal tutarlılığını sorgulamakta ve yazılı çeviri ile sözlü çeviri arasında daha açık bir epistemolojik ayrım yapılması çağrısında bulunmaktadır. Çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
- 7 July 2026
- Published by Turk Kulturu lncelemeleri Dergisi in Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi
- No. 56,p. 97-118
Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler
Bu çalışma, sürecinde sözlü çeviri eğitiminde meydana gelen dönüşümleri yapay zekâ odağında ele almıştır. Dijitalleşmenin çeviri pratikleri üzerindeki etkileri, basılı metinlerin dijital ortamlara aktarılması, okuma ve yazma alışkanlıklarının yatay okumadan dikey okumaya dönüşmesi ve dijital okuryazarlık kavramının önem kazanması dijital çağın beraberinde getirdiği gelişmeler arasındadır. Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllarda hızla gelişmesiyle birlikte, çeviri alanında daha derin ve çok boyutlu değişimler yaşanmıştır. Yazılı çeviri uygulamaları büyük ölçüde makine çevirisi ve son düzenleme süreçlerine evrilmiş, çevirmenlerin mesleki rolleri yaratıcı metin üretimi, kalite kontrolü ve proje temelli görevler doğrultusunda yeniden tanımlanmıştır. Benzer biçimde, sözlü çeviri alanı da makine çevirisi, otomatik konuşma tanıma sistemleri içeren bilgisayar destekli sözlü çeviri araçları, özellikle asenkron içerikler ya da videodaki konuşmaları alt yazı ile takip etme uygulamaları ve transkripsiyon uygulamaları, yapay zekâ destekli geri bildirim, analiz araçları ve üretken yapay zekânın vb. yaygınlaşmasıyla ciddi bir dönüşüm geçirmektedir. Bu gelişmeler, sözlü çeviri eğitimindeki pedagojik yaklaşımlarının yeniden yapılandırılmasını gerekli kılmıştır. Ayrıca sözlü çevirmenlerden beklenen becerilerde değişmeye başlamıştır. Çalışmada, yapay zekâ destekli uygulama ve ilişkili teknolojilerin sözlü çeviri ve sözlü çeviri eğitiminde tamamlayıcı araçlar olarak kullanımına odaklanılmış ve bu entegrasyonun çeviri eğitimine sağlayabileceği katkılar değerlendirilmiştir.
- 7 July 2026
- Published by Turk Kulturu lncelemeleri Dergisi in Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi
- No. 56,p. 97-118
Dijital Çağdan Yapay Zekâ Çağına: Sözlü Çeviri ve Sözlü Çeviri Eğitimi Alanındaki Dönüşümler
Bu çalışma, sürecinde sözlü çeviri eğitiminde meydana gelen dönüşümleri yapay zekâ odağında ele almıştır. Dijitalleşmenin çeviri pratikleri üzerindeki etkileri, basılı metinlerin dijital ortamlara aktarılması, okuma ve yazma alışkanlıklarının yatay okumadan dikey okumaya dönüşmesi ve dijital okuryazarlık kavramının önem kazanması dijital çağın beraberinde getirdiği gelişmeler arasındadır. Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllarda hızla gelişmesiyle birlikte, çeviri alanında daha derin ve çok boyutlu değişimler yaşanmıştır. Yazılı çeviri uygulamaları büyük ölçüde makine çevirisi ve son düzenleme süreçlerine evrilmiş, çevirmenlerin mesleki rolleri yaratıcı metin üretimi, kalite kontrolü ve proje temelli görevler doğrultusunda yeniden tanımlanmıştır. Benzer biçimde, sözlü çeviri alanı da makine çevirisi, otomatik konuşma tanıma sistemleri içeren bilgisayar destekli sözlü çeviri araçları, özellikle asenkron içerikler ya da videodaki konuşmaları alt yazı ile takip etme uygulamaları ve transkripsiyon uygulamaları, yapay zekâ destekli geri bildirim, analiz araçları ve üretken yapay zekânın vb. yaygınlaşmasıyla ciddi bir dönüşüm geçirmektedir. Bu gelişmeler, sözlü çeviri eğitimindeki pedagojik yaklaşımlarının yeniden yapılandırılmasını gerekli kılmıştır. Ayrıca sözlü çevirmenlerden beklenen becerilerde değişmeye başlamıştır. Çalışmada, yapay zekâ destekli uygulama ve ilişkili teknolojilerin sözlü çeviri ve sözlü çeviri eğitiminde tamamlayıcı araçlar olarak kullanımına odaklanılmış ve bu entegrasyonun çeviri eğitimine sağlayabileceği katkılar değerlendirilmiştir.
- 1 December 2024
- Published by Khazar University Press in Khazar Journal of Humanities and Social Sciences
- Vol. 27 (4) , 60-87
Audiovisual Translation: A Case Study of What We Wanted
This study examines the English and Turkish subtitles of the German Netflix film Was Wir Wolltenbased on its dubbed version. In the film, main characters Alice and Niklas speak Standard High German (Hochdeutsch), while Christl communicates in South Tyrolean German, a distinct dialect, with her husband Romed and their children. To highlight cultural contrasts between the families, Saran Digital Studios, responsible for the Turkish subtitles and dubbing, made a notable localization decision: they replaced South Tyrolean German with Aegean Turkish in the dubbed version. According to interviews with Saran Digital Studios and Netflix officials, various Turkish dialects, including the Black Sea accent, were considered before finalizing the dubbing by the officials. The Aegean dialect was, however, chosen for its comprehensibility, as many Turkish viewers might be unfamiliar with regional dialects. As known, the Aegean dialect is closely associated with comedy in Türkiye, potentially creating a mismatch since Was Wir Wolltenis a drama. This study explores how these localization choices affect Turkish audiences' interpretation of the film's themes. It investigates whether the use of the Aegean dialect leads viewers to perceive the drama as comedic, how effectively the film's message is conveyed in Turkish dubbing, and whether Eastern or Southeastern dialects might have better preserved the original dramatic tone providing that they were chosen by the officials. The research aims to contribute to audiovisual translation studies, examining the role of dialects in localization and audience reception.
- 1 December 2024
- Published by Khazar University Press in Khazar Journal of Humanities and Social Sciences
- Vol. 27 (4) , 60-87
Audiovisual Translation: A Case Study of What We Wanted
This study examines the English and Turkish subtitles of the German Netflix film Was Wir Wolltenbased on its dubbed version. In the film, main characters Alice and Niklas speak Standard High German (Hochdeutsch), while Christl communicates in South Tyrolean German, a distinct dialect, with her husband Romed and their children. To highlight cultural contrasts between the families, Saran Digital Studios, responsible for the Turkish subtitles and dubbing, made a notable localization decision: they replaced South Tyrolean German with Aegean Turkish in the dubbed version. According to interviews with Saran Digital Studios and Netflix officials, various Turkish dialects, including the Black Sea accent, were considered before finalizing the dubbing by the officials. The Aegean dialect was, however, chosen for its comprehensibility, as many Turkish viewers might be unfamiliar with regional dialects. As known, the Aegean dialect is closely associated with comedy in Türkiye, potentially creating a mismatch since Was Wir Wolltenis a drama. This study explores how these localization choices affect Turkish audiences' interpretation of the film's themes. It investigates whether the use of the Aegean dialect leads viewers to perceive the drama as comedic, how effectively the film's message is conveyed in Turkish dubbing, and whether Eastern or Southeastern dialects might have better preserved the original dramatic tone providing that they were chosen by the officials. The research aims to contribute to audiovisual translation studies, examining the role of dialects in localization and audience reception.
- Open Access
- 21 October 2023
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 36,p. 1515-1531
Sözlü Çeviri Becerilerinin Geliştirilmesinde Video ve Konu Kullanımı: Bartın Üniversitesi Örneği
Profesyonel çeviri ortamlarında sözlü çevirmenler zaman zaman kendilerine göreve hazır gelmeleri için konu alanı bilgisi ve hatta konuşma metni verilmesini isteyebilmektedir. Ancak konu başlıkları ve sözlü çeviri yapılacak konu hakkında sözlü çevirmen bilgilendirilebilse de gizlilik ilkeleri gereği veya konuşmacı konuşma metnini değiştirebileceğinden hazır bir konuşma metni edinmek her zaman mümkün ve gerçekci olmayabilir. Bununla birlikte konuşma metninin verildiği durumlar da yine de söz konusu olabilir. Bu tamamen sözlü çeviri ortamına ve sözlü çeviri yapılacak metnin doğasına bağlıdır. Profesyonel sözlü çevirmenler, edindikleri tecrübeler doğrultusunda konu hakkında bir alan araştırması yaparak ya da koşut metinler üzerinden ilgili terimleri çıkartarak başarılı bir sözlü çeviri yapabilir. Peki çevirmen adaylarının sözlü çeviri becerileri kazanmasında verilen eğitimin işlevsel hale getirilebilmesi için ders ve sınav öncesi video ve konu vermek onlar üzerinde nasıl bir etki bırakmaktadır? Bu araştırma “Çevirmen adaylarına sözlü çeviri dersi kapsamında önceden video verilmesinin avantaj ve dezavantajları nelerdir?”, “Çevirmen adaylarına sözlü çeviri eğitiminde önceden konu verilmesinin avantaj ve dezavantajları nelerdir?”, “Sözlü çeviri becerilerinin geliştirilmesinde konu mu yoksa video verilmesi mi daha avantajlıdır?” soruları ekseninde kurgulanmıştır. Söz konusu araştırma soruları Bartın Üniversitesi Mütercim ve Tercümanlık Bölümü İngilizce Mütercim Tercümanlık programında öğrenim gören IMT 223 Sözlü Çeviri Becerileri I ve IMT 232 Sözlü Çeviri Becerileri II derslerini almış öğrencilere uygulanmıştır. Sorulara 52 yanıt alınmıştır. Buna göre ders ve sınav öncesi video ve konu verilmesinin öğrenci görüşlerinin de doğruladığı gibi bazı avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Ancak her ikisinin de sözlü çeviri eğitiminde birlikte kullanımı öğrenciyi daha donanımlı kılabilir, öğrenciler sözlü çeviri ortamlarında kendilerini daha rahat hissedebilir ve konuşmacının ses tonu, konuşma hızı ve telafuzu konusunda aşinalık kazabilir. Araştırma bulgularının sözlü çeviri eğitimiyle ilgili derslerde belirlenecek eğitim yöntemlerine katkı yapması umulmaktadır.
- 21 October 2023
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 36,p. 1515-1531
Open AccessSözlü Çeviri Becerilerinin Geliştirilmesinde Video ve Konu Kullanımı: Bartın Üniversitesi Örneği
Profesyonel çeviri ortamlarında sözlü çevirmenler zaman zaman kendilerine göreve hazır gelmeleri için konu alanı bilgisi ve hatta konuşma metni verilmesini isteyebilmektedir. Ancak konu başlıkları ve sözlü çeviri yapılacak konu hakkında sözlü çevirmen bilgilendirilebilse de gizlilik ilkeleri gereği veya konuşmacı konuşma metnini değiştirebileceğinden hazır bir konuşma metni edinmek her zaman mümkün ve gerçekci olmayabilir. Bununla birlikte konuşma metninin verildiği durumlar da yine de söz konusu olabilir. Bu tamamen sözlü çeviri ortamına ve sözlü çeviri yapılacak metnin doğasına bağlıdır. Profesyonel sözlü çevirmenler, edindikleri tecrübeler doğrultusunda konu hakkında bir alan araştırması yaparak ya da koşut metinler üzerinden ilgili terimleri çıkartarak başarılı bir sözlü çeviri yapabilir. Peki çevirmen adaylarının sözlü çeviri becerileri kazanmasında verilen eğitimin işlevsel hale getirilebilmesi için ders ve sınav öncesi video ve konu vermek onlar üzerinde nasıl bir etki bırakmaktadır? Bu araştırma “Çevirmen adaylarına sözlü çeviri dersi kapsamında önceden video verilmesinin avantaj ve dezavantajları nelerdir?”, “Çevirmen adaylarına sözlü çeviri eğitiminde önceden konu verilmesinin avantaj ve dezavantajları nelerdir?”, “Sözlü çeviri becerilerinin geliştirilmesinde konu mu yoksa video verilmesi mi daha avantajlıdır?” soruları ekseninde kurgulanmıştır. Söz konusu araştırma soruları Bartın Üniversitesi Mütercim ve Tercümanlık Bölümü İngilizce Mütercim Tercümanlık programında öğrenim gören IMT 223 Sözlü Çeviri Becerileri I ve IMT 232 Sözlü Çeviri Becerileri II derslerini almış öğrencilere uygulanmıştır. Sorulara 52 yanıt alınmıştır. Buna göre ders ve sınav öncesi video ve konu verilmesinin öğrenci görüşlerinin de doğruladığı gibi bazı avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Ancak her ikisinin de sözlü çeviri eğitiminde birlikte kullanımı öğrenciyi daha donanımlı kılabilir, öğrenciler sözlü çeviri ortamlarında kendilerini daha rahat hissedebilir ve konuşmacının ses tonu, konuşma hızı ve telafuzu konusunda aşinalık kazabilir. Araştırma bulgularının sözlü çeviri eğitimiyle ilgili derslerde belirlenecek eğitim yöntemlerine katkı yapması umulmaktadır.
- Open Access
- 21 February 2023
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 32,p. 1583-1608
Sözlü Çeviri Edinci Ölçeğinin Geliştirilmesi (SÖZÇE) ve katılımcıların sözlü çeviri edincine ilişkin görüşleri
Even though the translation activity is as old as humankind's history, academic translation teaching started towards the end of the 20th century. The demand for interpreting has also increased with international relations, migration, asylum, and two world wars. The need to train interpreters has emerged in this field, similar to written translation. Accordingly, what kind of knowledge, behavior, skills, and perspectives must be gained by individuals who want to be interpreters has been researched by translation scholars. The concept of interpreting competence has also emerged in interpreting studies. Different studies regarding this concept have been performed, and an attempt has been made to create interpreting competence models, especially by the araştırılGerman scholars. This study basically intends to develop an interpreting competence scale by investigating the opinions of prospective interpreters and professionals regarding interpreting competence. Accordingly, a literature review was carried out in this area, and the developed interpreting competence scale was implemented. Through this developed scale, the situation of the interpreting market in Turkey in terms of the professionals and prospective students who have interpreting training at different universities were compared. In the study, it was concluded that the scale is valid and reliable (having four sub-dimensional and 22 items). In interpreting, a significant difference is available in favor of male participants in linguistic-cultural competence, and besides, the effect is positive. In addition, there is a significant difference in favor of those desiring to work in the interpreting market in the interpreting process management. Furthermore, it can be said that there is a significant difference in favor of participants considering interpreting their primary profession in interpreting process management. A significant difference is present in favor of those living in a country where a foreign language they know has been spoken for more than three months, and the effect can be positive- medium. For correlation values, participants' interpreting competence has a low significant relationship with sex and the status of living in a foreign country. In contrast, the relationship between age and students' grades can be either medium or positive. The study also found out a high and positive significant relationship between the desire to work in the interpreting market and considering interpreting the primary profession. Finally, those who want to specialize in interpreting must have a high level of dedication to the profession because interpreting is a practice-based process requiring intensive effort in a cognitive, intellectual, and affective sense.
- 21 February 2023
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 32,p. 1583-1608
Open AccessSözlü Çeviri Edinci Ölçeğinin Geliştirilmesi (SÖZÇE) ve katılımcıların sözlü çeviri edincine ilişkin görüşleri
Even though the translation activity is as old as humankind's history, academic translation teaching started towards the end of the 20th century. The demand for interpreting has also increased with international relations, migration, asylum, and two world wars. The need to train interpreters has emerged in this field, similar to written translation. Accordingly, what kind of knowledge, behavior, skills, and perspectives must be gained by individuals who want to be interpreters has been researched by translation scholars. The concept of interpreting competence has also emerged in interpreting studies. Different studies regarding this concept have been performed, and an attempt has been made to create interpreting competence models, especially by the araştırılGerman scholars. This study basically intends to develop an interpreting competence scale by investigating the opinions of prospective interpreters and professionals regarding interpreting competence. Accordingly, a literature review was carried out in this area, and the developed interpreting competence scale was implemented. Through this developed scale, the situation of the interpreting market in Turkey in terms of the professionals and prospective students who have interpreting training at different universities were compared. In the study, it was concluded that the scale is valid and reliable (having four sub-dimensional and 22 items). In interpreting, a significant difference is available in favor of male participants in linguistic-cultural competence, and besides, the effect is positive. In addition, there is a significant difference in favor of those desiring to work in the interpreting market in the interpreting process management. Furthermore, it can be said that there is a significant difference in favor of participants considering interpreting their primary profession in interpreting process management. A significant difference is present in favor of those living in a country where a foreign language they know has been spoken for more than three months, and the effect can be positive- medium. For correlation values, participants' interpreting competence has a low significant relationship with sex and the status of living in a foreign country. In contrast, the relationship between age and students' grades can be either medium or positive. The study also found out a high and positive significant relationship between the desire to work in the interpreting market and considering interpreting the primary profession. Finally, those who want to specialize in interpreting must have a high level of dedication to the profession because interpreting is a practice-based process requiring intensive effort in a cognitive, intellectual, and affective sense.
- 21 August 2022
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 29,p. 1107-1116
Görsel işitsel çeviri: “Orange Is the New Black” dizisinin İngilizce-Türkçe alt yazılarının Toury’nin öncül normları ve çeviri stratejileri açısından değerlendirilmesi
Görsel işitsel çeviri alanı çeviribilim açısından oldukça yeni bir alandır ve çeviribilim çatısı altında bir paradigma olarak nitelendirilebilir. Söz konusu literatüre bir katkı sunmak amacıyla kalem alınan bu çalışmada, 2013-2019 yılları arasında yedi sezon yayınlanan komedi drama türündeki “Orange Is The New Black” dizisinin İngilizce orijinali ve Türkçe alt yazı çevirileri incelenmiştir. Dizide, kadın mahkumların hapishanede yaşadıkları duygusal olaylar, geçirdikleri tecrübeler, aralarındaki iletişim, aşkları, değişimleri ve geçmiş hayatları detaylı olarak anlatılmaktadır. Bu açıdan orijinal dizideki İngilizce alt yazı olay örgüsüsü Türkçe alt yazıda ne oranda korunmuştur veya korunabilmiş midir sorusundan hareketle, Türkçe versiyonda uygulanan çeviri stratejileri örneklendirilmiş ve çeviride kaynak mı yoksa erek odaklı bir yaklaşım mı benimsendiği betimlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmada özellikle dublajla karşılaştırıldığında incelenen Türkçe alt yazıların çoğunlukla kaynak metne sadık kalarak aktarıldığı görülmüştür. Bu da Türkçe alt yazının Toury’nin öncül normları içerisinde yer alan yeterlik kutbuna yakın bir çeviri yaklaşımıyla oluşturulduğunu göstermektedir. Son olarak kaynak odaklı yaklaşım benimsenmesinin arkasındaki olası nedenler değerlendirme kısmında ifade edilmiştir.
- 21 August 2022
- Published by RumeliDE Dil ve Edebiyat Arastirmalari Dergisi in Rumelide Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
- No. 29,p. 1107-1116
Görsel işitsel çeviri: “Orange Is the New Black” dizisinin İngilizce-Türkçe alt yazılarının Toury’nin öncül normları ve çeviri stratejileri açısından değerlendirilmesi
Görsel işitsel çeviri alanı çeviribilim açısından oldukça yeni bir alandır ve çeviribilim çatısı altında bir paradigma olarak nitelendirilebilir. Söz konusu literatüre bir katkı sunmak amacıyla kalem alınan bu çalışmada, 2013-2019 yılları arasında yedi sezon yayınlanan komedi drama türündeki “Orange Is The New Black” dizisinin İngilizce orijinali ve Türkçe alt yazı çevirileri incelenmiştir. Dizide, kadın mahkumların hapishanede yaşadıkları duygusal olaylar, geçirdikleri tecrübeler, aralarındaki iletişim, aşkları, değişimleri ve geçmiş hayatları detaylı olarak anlatılmaktadır. Bu açıdan orijinal dizideki İngilizce alt yazı olay örgüsüsü Türkçe alt yazıda ne oranda korunmuştur veya korunabilmiş midir sorusundan hareketle, Türkçe versiyonda uygulanan çeviri stratejileri örneklendirilmiş ve çeviride kaynak mı yoksa erek odaklı bir yaklaşım mı benimsendiği betimlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmada özellikle dublajla karşılaştırıldığında incelenen Türkçe alt yazıların çoğunlukla kaynak metne sadık kalarak aktarıldığı görülmüştür. Bu da Türkçe alt yazının Toury’nin öncül normları içerisinde yer alan yeterlik kutbuna yakın bir çeviri yaklaşımıyla oluşturulduğunu göstermektedir. Son olarak kaynak odaklı yaklaşım benimsenmesinin arkasındaki olası nedenler değerlendirme kısmında ifade edilmiştir.
- 31 July 2022
- Published by Hacettepe University in Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
- Vol. 2022 (32) , 55-90
Developing a Translation Competence Scale (TCS) and Evaluating the Opinions of Prospective Translators and Professional Translators in Turkey regarding Translation Competence
Upon examining studies on translation competence in the field of translation studies, it is observed that although there are numerous studies in the literature as to the definition of translation competence, what the concept consists of, and evaluation of its acquisition process, much of the research up to now has been descriptive. Previous studies were not carried out to create a translation competence scale. The leading translation competence models addressed in the literature can be classified as individual competence models based on observation and experience, translation competence models based on data obtained through research projects and longitudinal empirical research, and translation competence models based on the industry. However, in our study, we created scale items and components based on the translation competence models mentioned earlier, paving the way to develop a translation competence scale. Through this new translation competence scale, we also evaluated prospective translators and professional translators in Turkey. The main aim of this study is to develop a translation competence scale and examine the opinions of prospective translators and professional translators on translation competence. The research was carried out via a survey model and it was found that the model has significant, good and acceptable values when comparing the fit indices with the data obtained from the results of the confirmatory factor analysis of the translation competence scale (TCS) (χ2 =461,554; sd=186; p=,000; χ2/sd = 2,481; SRMR = ,0488; RMSEA = ,061; CFI = ,918; TLI = ,908; GFI =,904; AGFI = ,880). It was also concluded that the scale is valid and reliable (with three-dimensional and 21-items). There is also a significant difference regarding the translation competence in favor of the male participants, and the effect is medium and positive. The mean scores of the participants regarding translation competence who are 46 years old and above are higher than those who are 25 years old and below. There is a significant difference for those who have lived in a country where a foreign language is spoken for more than three months, and the effect is -medium and positive, in line with the correlation values. There is a low and negative significant relationship with living in a country, while the translation competence of the participants is low and positive with sex and age. Considering these results, the following recommendations have been made: The experience factor plays a vital role in acquiring translation competence. As the level of world knowledge, subject knowledge, field of expert knowledge and exposure to working languages in translation increase with age, the acquisition of translation competence also develops in parallel. Accordingly, prospective and professional translators should be engaged in activities to increase their translation experience.
- 31 July 2022
- Published by Hacettepe University in Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi
- Vol. 2022 (32) , 55-90
Developing a Translation Competence Scale (TCS) and Evaluating the Opinions of Prospective Translators and Professional Translators in Turkey regarding Translation Competence
Upon examining studies on translation competence in the field of translation studies, it is observed that although there are numerous studies in the literature as to the definition of translation competence, what the concept consists of, and evaluation of its acquisition process, much of the research up to now has been descriptive. Previous studies were not carried out to create a translation competence scale. The leading translation competence models addressed in the literature can be classified as individual competence models based on observation and experience, translation competence models based on data obtained through research projects and longitudinal empirical research, and translation competence models based on the industry. However, in our study, we created scale items and components based on the translation competence models mentioned earlier, paving the way to develop a translation competence scale. Through this new translation competence scale, we also evaluated prospective translators and professional translators in Turkey. The main aim of this study is to develop a translation competence scale and examine the opinions of prospective translators and professional translators on translation competence. The research was carried out via a survey model and it was found that the model has significant, good and acceptable values when comparing the fit indices with the data obtained from the results of the confirmatory factor analysis of the translation competence scale (TCS) (χ2 =461,554; sd=186; p=,000; χ2/sd = 2,481; SRMR = ,0488; RMSEA = ,061; CFI = ,918; TLI = ,908; GFI =,904; AGFI = ,880). It was also concluded that the scale is valid and reliable (with three-dimensional and 21-items). There is also a significant difference regarding the translation competence in favor of the male participants, and the effect is medium and positive. The mean scores of the participants regarding translation competence who are 46 years old and above are higher than those who are 25 years old and below. There is a significant difference for those who have lived in a country where a foreign language is spoken for more than three months, and the effect is -medium and positive, in line with the correlation values. There is a low and negative significant relationship with living in a country, while the translation competence of the participants is low and positive with sex and age. Considering these results, the following recommendations have been made: The experience factor plays a vital role in acquiring translation competence. As the level of world knowledge, subject knowledge, field of expert knowledge and exposure to working languages in translation increase with age, the acquisition of translation competence also develops in parallel. Accordingly, prospective and professional translators should be engaged in activities to increase their translation experience.