DGDeniz Güçlü

Deniz Güçlü

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Deniz Güçlü has a total of 28 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Türk Halk Bilimi Araştırmaları II

    by Abdulhamit Toprak, Abdulkadir Önkol, Ercan Petek, Deniz Güçlü, Leyla Can, Özlem Öztürk, Bartu Gökhan Demirci, Nazlıcan İriçam, Pınar Şahin

    Türk halk bilimi, bir toplumun tarihsel derinliklerinden süzülüp gelen, kuşaklararası aktarımla yaşayan ve toplumsal belleğin omurgasını oluşturan en dinamik manevi miras alanıdır. Geleneklerin, inanışların, zanaatların ve kitleleri bir arada tutan sözlü aktarım mekanizmalarının bilimsel bir disiplin çerçevesinde incelenmesi, yalnızca geçmişe ait birer vesikanın tespiti değil; bugünün kültürel kodlarını ve yarının kimlik inşasını anlama çabasıdır. Küreselleşmenin getirdiği tektipleştirici dalgaya ve teknolojik dönüşümün getirdiği hız çağına rağmen halk bilimi, toplumların kendi özgün renklerini, hafıza duraklarını ve kolektif yaratıcılıklarını koruma noktasında sarsılmaz bir barınak olmaya devam etmektedir. Elinizdeki bu çalışma, ilki büyük bir ilgi ve akademik kabul gören dizinin devamı niteliğinde, Türk Halk Bilimi Araştırmaları II başlığıyla okur karşısına çıkmaktadır. Serinin bu ikinci cildinde de halk bilimi disiplininin zengin tematik yelpazesine sadık kalınarak; sözlü kültürden halk inanışlarına, maddi kültür unsurlarından müzikolojiye ve uygulamalı halk bilimi pratiklerine kadar uzanan çok katmanlı, bağımsız bölümler bir araya getirilmiştir. Her bir çalışma, kendi alanında özgün birer saha araştırmasına ya da derinlikli bir doküman analizine dayanarak literatüre akademik katkılar sunmayı hedeflemektedir.

  • Open Access

    Anadolu’da Nazar İnancı: Halk Hekimliğinde Tanı ve Korunma Pratikleri

    by Deniz Güçlü

    Bu çalışma, Anadolu halk inanç sistemi içerisinde tarihsel süreklilik gösteren nazar olgusunu halk hekimliği bağlamında tanımlayıcı (narratif) bir derleme yaklaşımıyla ele almaktadır. Nazar, çoğunlukla kıskançlık, hayranlık ya da kötü niyetle ilişkilendirilen bakışların insan veya nesneler üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğuna inanılan kültürel bir açıklama biçimi olarak tanımlanmaktadır. Anadolu’da yaygın biçimde kabul gören bu inanç, halk hekimliği pratikleri içerisinde hastalık nedeni olarak algılanan durumların tanımlanması ve bu durumlara yönelik geliştirilen geleneksel uygulamalarla ilişkilendirilmiştir. Bu derlemede, nazara atfedilen rahatsızlıkların yerel terminolojisi ile bu rahatsızlıklara yönelik tanılama, korunma ve arındırma amaçlı uygulamalar literatür temelinde incelenmiştir. Kurşun dökme, dua okuma, muska hazırlama, üzerlik otu yakma ve nazarlık nesnelerinin kullanımı gibi pratikler; ritüel yapıları, sembolik anlamları ve kültürel işlevleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. İncelenen çalışmalar, nazarın Anadolu kültüründe yalnızca bireysel bir inanış değil, aynı zamanda kolektif bir tehlike ve sağlık algısının parçası olarak varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Bu çalışma, halk hekimliği, folklor, din antropolojisi ve tıp tarihi alanlarında yayımlanmış akademik literatürü karşılaştırmalı biçimde ele alarak, nazar olgusunun Anadolu kültüründeki sürekliliğini ve halk uygulamaları içindeki yerini betimlemeyi amaçlamaktadır.

  • Turizm Endüstrisinde Hijyen Araştırmaları

    by Arzu Morkoyunlu, Ayşe İrem Karabatak, Aybuke Ceyhun Sezgin, Dilara Altundal, Cem Erkebay, Deniz Güçlü, Hatice Dikmen Boyraz, Mehmet Boyraz, Melahat Yıldırım Saçılık, Meltem Kozan Bezci, et al.

    Turizm Endüstrisinde Hijyen Araştırmaları, hijyeni turizm endüstrisinin merkezî ve dönüştürücü bir bileşeni olarak ele alan disiplinlerarası bir perspektif sunmaktadır. Kitap, hijyenin yalnızca birey ya da kurum düzeyinde ve yalnızca sağlık ekseninde olmadığını; kültür, eğitim, toplumsal yapı ve sürdürülebilirlik bağlamlarında nasıl anlam kazandığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle eser, turizm araştırmalarında hijyen konusuna yönelik kavramsal derinliği ve akademik farkındalığı artırmayı hedeflemektedir. Turizm Endüstrisinde Hijyen Araştırmaları kitabı, turizm, gastronomi, halk sağlığı ve hijyen ile ilgili çalışan akademisyenler, araştırmacılar, lisansüstü öğrenciler ve uygulayıcılar için yol gösterici bir kaynak niteliği taşımayı hedeflemekte, hijyenin turizm endüstrisindeki rolünü yeniden düşünmeye davet etmektedir.

  • Open Access

    LİBASYON VE TÜRK KÜLTÜRÜNDE SAÇI GELENEĞİ: RİTÜELİSTİK UYGULAMALAR VE KÜLTÜREL PARALELLİKLER

    by Deniz Güçlü

    Libasyon, antik dünyada tanrılara veya ruhlara sıvı sunulması yoluyla gerçekleştirilen dinsel bir ritüel pratiğidir. Genellikle şarap, su, süt veya yağ gibi sıvıların yere, tapınağa ya da kutsal bir nesneye dökülmesi biçiminde icra edilen bu ritüel, tanrılara minnettarlık gösterme, kurban sunma ya da duaların kabulünü talep etme amacı taşımıştır. Libasyonlar, özellikle Antik Yunan, Roma, Mısır ve diğer eski kültürlerde, dinî ve ritüel uygulamaların vazgeçilmez bir parçası olarak kabul edilmiştir. Antik Yunan’da şarap yaygın biçimde kullanılırken, Roma’da su ve süt gibi sıvılar da tercih edilmiştir. Antik Mısır’da ise libasyonlar güneş tanrısı Ra başta olmak üzere farklı tanrılara, şarap, süt ya da su sunularak gerçekleştirilmiştir. Hinduizm’deki puja törenlerinde de benzer biçimde çeşitli sıvılar ve maddeler tanrılara sunulmuş; bu sunular, tanrılara duyulan saygı ve minnettarlığın bir ifadesi olarak görülmüştür. Ayrıca, Eski Çin'de pirinç şarabı, Kuzey ve Orta Amerika'nın yerli kültürlerinde ise doğa güçlerine sıvı sunulması, yaygın bir ritüel pratik olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk kültüründe ise libasyonlara işlevsel ve sembolik açıdan benzeyen "saçı" geleneği bulunmaktadır. Saçı, özellikle Türklerin Şamanizm dönemi inançlarında görülen ve doğa güçleri ile ata ruhlarına saygı göstermek amacıyla gerçekleştirilen bir sunu ritüelidir. Bu uygulamada yağ, süt, içki, yemek ya da tahıl gibi maddeler ateşe, toprağa, suya, dağlara, ağaçlara ve kutsal kabul edilen diğer doğal unsurlara da sunulur veya serpilir. Bu ritüel, doğa ile insan arasındaki ilişkinin kutsallığına vurgu yaparken, aynı zamanda toplumun kolektif hafızasında doğayla uyum içinde yaşama düşüncesini pekiştirir. Saçı geleneğinde olduğu gibi, libasyonlar da doğa, tanrılar veya ruhlarla iletişim kurma, onları onurlandırma ve kutsal bir bağ kurma amacına hizmet eder. Bu çalışmada, yazılı ve arkeolojik kaynaklar ışığında Antik libasyon uygulamaları ile Türk kültüründeki saçı geleneği karşılaştırılacaktır. Bu bağlamda, her iki ritüelin toplumların dinî ve kültürel yaşamındaki yeri, işlevi ve etkileri detaylı bir şekilde incelenecek; bu ritüellerin ortak kökenleri ve farklılıkları üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunulacaktır.

  • Open Access

    Tarih ve Turizm Arasındaki Bağlantı: Köprüler

    by Deniz Güçlü

    İnsanlık için karşı kıyılara ulaşım, asırlardır hayati önem arz etmektedir. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla inşa edilen köprüler, küçük dere geçitlerinden büyük nehir aşımına ve hatta denizler üzerindeki etkileyici köprülere kadar uzanır. Köprüler, stratejik hedefler için inşa edilmiş olup, tarihsel süreç içerisinde yıkılmış yok edilmişlerdir. Fiziksel geçişi sağlama işlevinin ötesine geçen köprüler, aynı zamanda medeniyetlerin, krallıkların ve toplulukların birbirine bağlanmasında stratejik bir rol oynamıştır. Bu yapılar sadece fiziki olarak değil aynı zamanda ölümden sonraki yaşam tasarımlarında bile sembolik anlamlar kazanmıştır. Antik Roma’dan günümüze kadar farklı dönemlerde inşa edilen köprüler, tarihi bağlam içerisindeki evrimlerini sürdürerek kültürel bir miras oluşturmuştur. Turizmin önemli bir parçası olan bu mimari şaheserler, ziyaretçilere tarihsel bir yolculuk sunmanın yanı sıra, estetik ve mühendislik açısından da hayranlık uyandırır. Köprülerin turizmdeki rolü, geçmişten günümüze insanlığı birleştirici ve kültürel mirasını temsil etmelerinden kaynaklanmaktadır. Bu çalışma, köprüleri tarihsel bağlamda inşa edilme amaçları ve kullanılan teknikler açısından analiz ederek, bu mimari yapıların sanat eserlerinden günlük yaşamımıza olan etkilerinin turizme katkılarını ortaya koymayı hedeflemektedir.


  • Open Access

    Antik Roma Gündelik Hayatında Hijyen Kavramı

    by Deniz Güçlü

    Antik Roma, tarih boyunca büyük bir medeniyet olarak öne çıkar, ancak günlük hayatlarında hijyen konusundaki uygulamaları günümüz standartlarından oldukça farklıydı. Roma İmparatorluğu'nda, insanlar temizlik ve hijyen konularına değer verseler de ancak günümüz sanitasyon standartlarına uygun bir yaşam tarzı sürdürmekte zorlanıyorlardı. Antik Roma'nın mühendislik başarıları, suyun etkin bir şekilde taşınmasını sağlayan su kemerleri, borular, kanallar ve sarnıçlar gibi sistemleri içeriyordu. Bu sistemler sayesinde su, çeşmelerden hamamlara, tuvaletlere ve villalara ulaştırılarak önemli bir kamu hizmeti sunuluyordu. Hamamlar, sadece temizlik yerleri değil, aynı zamanda toplumun değerlerine uygun eğlence, öğrenme ve sosyalleşme mekânlarıydı. Her kesimden insan, soylu ya da köle ayrımı olmaksızın, hamam hizmetlerinden faydalanırdı ve günün önemli ziyaretlerinden biri olarak kabul edilirdi. Latrinalar da, Roma'da hem umumi tuvaletler hem de halk sağlığı için önemli yapılar arasında yer alıyordu. Bu yapılar, Roma'nın vazgeçilmez mekânlarıydı. Antik Roma toplumu, kişisel hijyenlerini sağlamak için doğal malzemelerden, özellikle zeytinyağı ve kumdan sıklıkla yararlanıyordu. Bu dönemdeki hijyen alışkanlıkları, tarihsel ve kültürel bir bakış açısıyla incelendiğinde, Antik Roma'nın yaşam tarzının benzersiz ve ilginç yönlerini ortaya koymaktadır. Çalışmamızda antik kaynaklar ışığında bir Roma vatandaşının kişisel hijyenini günlük hayatta nasıl sağladığı, hangi hizmetlerden ve yapılardan yararlandığı incelenmiştir.

  • Open Access

    Turistik Doğu Ekspresi Turları Kapsamında Kars Âşıklık Geleneği Unsurlarının Kültür Endüstrisi Bağlamında Değerlendirilmesi

    by Deniz Güçlü, Fatih Kıran

    Kültür endüstrisi, ilk defa Theodor Adorno ve Max Horkheimer tarafından yazılan “Aydınlanmanın Diyalektiği” adlı eserde, negatif anlamlar yüklenmek suretiyle ele alınır. Onlara göre kültür endüstrisi, son derece karamsar, tüketicisini aldatan bir çerçeve içinde değerlendirilmesi gereken bir olgudur. Her ne kadar bu kavram, olumsuz olarak değerlendirilse de zamanla değişen ve dönüşen dünyada bu algıda da değişmeler ortaya çıkmıştır. Günümüzde Kültür Endüstrisi, Kültür Ekonomisi ve Yaratıcı Ekonomi olarak da adlandırılmaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda yerel ve otantik olan somut ve somut olmayan kültür unsurları turizmin ayrılmaz parçalarından biri haline gelmiş durumdadır. Bu çalışmamızda XIV. yüzyıldan sonra Azerbaycan ve Anadolu’da gelişimini devam ettiren Âşıklık geleneğinin kültür endüstrisi/kültür ekonomisinin bir parçası olarak Doğu Ekspresi Turları kapsamında gündeme gelmesi değerlendirilecektir. Bu kapsamda turizm işletmecileri, geleneği icra eden âşıklar ve bu turlara katılan turistlerle yapılan görüşmeler bağlamında Âşıklık geleneğinin kültür ekonomisine katkıları ve bunların sonuçları ortaya konulacaktır.