ANAssem Nurlanova

Assem Nurlanova

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Assem Nurlanova has a total of 13 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ ЭМОЦИЯ РЕПРЕЗЕНТАЦИЯСЫ: АТАУ, СИПАТТАУ ЖӘНЕ БІЛДІРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

    by Н.к. Тургумбаева, Ш. Қапантайқызы, А.н. Нурланова

    Мақалада қазақ тіліндегі эмоция репрезентациясың құралдары қарастырылады. Атау, сипаттау және білдіру қызметін атқаратын тілдік бірліктердің құрылымдық және семантикалық ерекшеліктері қарастырылады. Эмотивті лингвистиканың ұғымдық-терминологиялық жүйесі сараланып, эмоцияны жеткізу тәсілдерінің атауыштық, сипаттауыштық және экспрессивті-білдірушілік қызметтері құрылымдық-жүйелік парадигма аясында талданады. Сонымен қатар отандық және шетелдік зерттеушілердің ғылыми тұжырымдары негізінде эмотивтер мен индикативтердің арақатынасы айқындалады. Зерттеу барысында қазақ тіліндегі эмоцияны білдіретін лексикалық бірліктердің, фразеологиялық тіркестердің, морфологиялық тұлғалардың және синтаксистік құрылымдардың эмотивтік әлеуеті жан-жақты зерделенеді. Бұдан бөлек, тілдің әр деңгейінде көрініс табатын эмотивті құрылымдардың экспрессивті-прагматикалық сипатын толық бағалау үшін вербалды эмоцияларды қабылдау мәселесін зерттеудің қажеттілігі негізделеді. Зерттеу жұмысында сипаттамалық, салыстырмалы және интерпретациялық талдау әдістері қолданылып, қазақ тіліндегі эмоцияны атайтын, сипаттайтын және білдіретін тілдік бірліктер кешенді зерттеу нысаны ретінде қарастырылады. Сондай-ақ эмотивті және индикативті бірліктердің ерекшеліктерін ажыратуда жүйелеу мен түсіндіру тәсілдері пайдаланылып, ғылыми әдебиеттерге сүйене отырып, олардың функционалдық сипаты сараланды. Зерттеу нәтижелері қазақ тіліндегі эмоцияны жеткізу құралдарын практикалық тұрғыдан қолдануға, сөйлеу әрекетінің экспрссивтілігін арттыруға және коммуникативтік жағдаяттарға сәйкес тиімді тілдік қатынас орнатуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мақала қазақ тіл біліміндегі эмотивті лингвистиканың теориялық және метатілдік негіздерін нақтылауға үлес қосады. Зерттеу қорытындылары табиғи тілді өңдеу жүйелерінде эмоцияны тану, интерпретациялау және жеткізу механизмдерін жетілдіруге, сондай-ақ қазақ тіліндегі эмоциялық модельдерге негізделген нейрожелілер мен чат-боттардың эмоционалды жауап беру сапасын дамытуға да көмекші бола алады.

  • HISTORICAL FOUNDATIONS OF INFORMATION ABOUT KAZAKH TRIBES IN SH. QUDAIBERDIYULY’S “GENEALOGY OF THE TURKS, KYRGYZ-KAZAKHS AND KHANS”

    by Ayymgul Seiputanova, Asem Nurlanova

    This scientific article examines the contribution of Shakarim Qudaiberdiyuly, a prominent poet of Kazakh poetry, to the development of Kazakh written historical literature through his work “Genealogy of the Turks, Kyrgyz-Kazakhs and Khans”. The study focuses on the historical foundations of the information provided about Kazakh tribes in this genealogy. The correspondence between the poet’s records and established historical data is analyzed using reasoned arguments, and the genealogical information is examined from a scholarly and theoretical perspective. Genealogical works in the history of Kazakh literature represent the earliest examples of national written art. These texts, which laid the foundation for the written literary tradition, are evaluated within the framework of historical development in literature. Shakarim Qudaiberdiyuly’s genealogy has had a significant impact on shaping the history and origin narratives of the Kazakh people. The article argues that the genealogy serves as an important source of Kazakh worldview and historical knowledge. Through examples, it is shown that this work holds substantial value for national history. Qudaiberdiyuly’s genealogy is distinguished by its structured, scholarly approach and its broad coverage of the Turkic peoples’ ancestry, while paying particular attention to the Kazakh lineage. The study emphasizes its historical significance in scientifically presenting Kazakh history and clarifying ancestral origins. Valuable data on history, ethnography, historical events, figures, and legends are presented in the genealogy, and these are compared with concrete sources. The poet’s contribution to the development of documentary prose in Kazakh literature is explored from a new perspective.

  • Open Access

    Одиночество как универсальный мотив литературного сознания

    by А.н. Нурланова, Н.а. Мошенская, Т.в. Левина

    В статье всесторонне рассматривается феномен одиночества как одна из ключевых и сквозных тем мировой и казахской литературы. Обоснована высокая актуальность исследования: в современном обществе, несмотря на развитие коммуникаций, одиночество приобрело характер острой социально-психологической проблемы, сравнимой некоторыми исследователями с «эпидемией». Цель работы – выявить основные аспекты и специфику художественного изображения одиночества, проанализировав его философское (экзистенциальное) осмысление и психологические интерпретации. С опорой на сравнительно-исторический, типологический и междисциплинарный подходы прослеживается эволюция мотива одиночества. На материале произведений зарубежной и русской классики (М.Лермонтов, Ф.Кафка, Дж. Сэлинджер, Г.Гарсиа Маркес, А.Камю), а также казахской литературы (от фольклора и поэзии Абая до прозы М. Ауэзова и О. Бокея) выделены ключевые художественные модели репрезентации одиночества: «лишний человек», социальное отчуждение в абсурдном мире, добровольное творческое уединение и культурно-историческая судьба. Научная новизна исследования состоит в сопоставлении западной экзистенциальной парадигмы с национальной спецификой казахской литературы, для которой исторически характерен трагизм отчуждения от коллектива, сменившийся в современной прозе глубоким философским самопознанием. Делается вывод об амбивалентной природе одиночества как источника духовного кризиса и одновременно потенциального ресурса для личностного роста.

  • Şäkärım Qūdaiberdıūlynyŋ “Türık, Qyrğyz Qazaq Häm Handar Şejıresındegı” Tarihi Mälımetter

    by Assem Nurlanova

    19 ve 20. yüzyıl Kazak edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Şakerim Kudayberdiyev, Kazak edebiyatının öncü ismi Abay’ın talebesidir. Abay’ın gözetiminde yetişen Şakerim, onun dünya görüşünü benimsemiştir. Tarih, felsefe, ilahiyat alanlarında manzum ve mensur eserleri ile adından söz ettiren Şakerim, Abay’ın da yönlendirmesi ile 19 yaşında “Türk, Kırgız, Kazak ve Hanlar Şeceresi”ni yazmaya başlamıştır. Şecereyi yazarken Rusça kaynaklar başta olmak üzere Batılı kaynaklardan ve ayrıca Müslümanların kaleme aldığı kaynaklardan faydalanmıştır. Yazılı kaynaklara ek olarak sözlü kaynaklardan da istifade eden Şakerim, elde ettiği bütün kaynakları karşılaştırarak eserinde kendi düşüncelerine de yer vermiştir. Türk, Kırgız, Kazak ve Hanlar Şeceresi, Kazak tarihi üzerine yazılmış ilk eser olma niteliğini taşımaktadır. Eserinde insanlığın varoluşundan başlayıp insanlık tarihinde Türklerin yerini vermekte, ardından Kazakların tarihini ayrıntılı olarak anlatmaktadır. Kazak tarihini anlatan bu eserin yazarı olarak Şakerim Kudayberdiyev, Kazakların ilk tarihçisi olarak kabul edilebilir. Yaşadığı dönemin şartları göz önüne alındığında bozkırda yaşayan biri olarak Şakerim’in eserini yazarken ulaştığı kaynakların sayısının çokluğu, şaşırtıcı olmanın yanında takdiri hak etmektedir. Şakarim Kudayberdiulı’nın şeceresinin, Kazak halkının kökeni, soyağacı ve tarihinin şekillenmesine yaptığı katkı son derece büyüktür. Bu çalışmada Şakerim’in hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgi verildikten sonra “Türk, Kırgız, Kazak ve Hanlar Şeceresi” adlı eseri yapı ve içerik bakımından incelenmiş, eserin edebî ve tarihî değeri üzerinde durulmuştur.

  • Conflict Management Strategies in Schools According to The School Administrators’ Perspective

    by Kazakh-American free university, A.м. Mukazhanova, А.а. Mustafayeva, Al-Farabi Kazakh National University, А.N. Nurlanova

    The purpose of this study is to comprehensively identify and analyze the conflict management strategies employed by school administrators in Ust-Kamenogorsk (Kazakhstan) when addressing conflicts with teachers in their schools. The study is aimed at understanding what behavior models and approaches school principals choose when tension or disagreements with teachers arise, as well as identifying preferred behavior and interaction strategies in conflict conditions within the educational environment. The quantitative research method was used in the research. To collect data, the participants (school principals) were offered the “Personal Information Form” and the “ROCI II – Organizational Conflict Inventory” questionnaire developed by A. Rahim. The personal information form included information on the participants’ gender (male/female), school type (Kazakh-language school/ Russian-language school/ mixed-language school), and their work experience (1-5 years/ 6-10 years/ 11-16 years/ 17–20 years/ 21 years and above). The ROCI II questionnaire consists of 28 statements and covers five main conflict resolution strategies: cooperation, compromise, competition, accommodation, and avoidance. Responses were assessed on a Likert scale (from “very rarely” to “always”). The study involved 99 principals from 30 schools in Ust-Kamenogorsk. The collected data were analyzed using the SPSS statistical program, which is widely used to analyze data in the field of education. The results showed that the most frequently used strategy is “cooperation”, characterized by a desire for integration and joint problem solving. However, in some cases, school leaders also resort to the “avoidance” strategy. These findings indicate that school leaders prefer constructive approaches to conflicts, but in some situations tend to distance themselves from the conflict to avoid its escalation.

  • Open Access

    Шәкәрім Құдайбердіұлы мен Жүніс Емре шығармаларындағы рухани үндестік

    by A.N. Nurlanova, A.K. Seiputanova, A.T. Zhamsap

    Түркі халықтары ішінде адамзаттың ғылым мен білімі, мәдениеті мен әлемдік әдебиеттің дамуына өзіндік үлес қосқан тұлғаларға бай. Олардың шығармаларының арасында өзара ұқсас пікірлер мен ойлар, тұжырымдар кездесіп отырады. Ғылыми мақалада қазақ ақыны Шәкәрім Құдайбердіұлы мен түрік шайыры Жүніс Емренің шығармашылығы өзара салыстырылады. Екі ақынның туындыларында қозғалған тақырыптардың ұқсастығына дәлелдер келтіріледі. Ақындардың өмірбаяндарына қысқаша шолу жасалып, таныстырылады. Соның нәтижесінде, қазақ және түркі әдебиетінің ортақтығы, екі ел әдебиетіндегі сабақтастық мәселесі ашылады. Қазақ әдебиетінде өзіндік із қалдырған Шәкәрім Құдайбердіұлы мен XIII ғасырда Анадолы өлкесінде өмір сүрген Жүніс Емренің түрік әдебиетінің дамуына қосқан үлесі қарастырылып, дәстүр жалғастығы анықталады. Мақала Шәкәрім Құдайбердіұлы және Жүніс Емре шығармаларын салыстыра қарастыру арқылы әдебиеттегі рухани үндестік мәселесіне талдау жасауға бағытталады. Ғылыми зерттеудің мақсаты – екі ақынның шығармашылығын саралау арқылы қазақ, түрік әдебиетіне тән ұқсастықты көрсету, әдебиеттер үндестігін зерделеу. Жинақталып зерттелген материал қазақ және түрік ақынының туындыларына арналған ғылыми зерттеулер, түркі тілдес халықтардың әдебиеті арасындағы рухани сабақтастық мәселелері тақырыбындағы зерттеулерге қосымша материал бола алады, оны қазақ және түркі әдебиетінің тарихы жайындағы, Шәкәрімтану жөніндегі еңбектерде, филология факультетінің студенттеріне сабақ беру кезінде, Ш.Құдайбердіұлы және Ж.Емре жайлы семинарларда қолдануға болады.

  • THE CATEGORY "CONSCIENCE" IN THE POETRY OF SH.KUDAIBERDIULY

    by Asem Nurlanova, Kazakh-American Free University, Ayymgul Seiputanova, Akerke Zhamsap, S.Amanzholov East Kazakhstan University