Yasemin Acar Uğurlu

This research investigates the relationship between CEO duality—defined as the combination of the Chief Executive Officer and Board Chair roles held by a single individual—and firm performance, as measured by various financial indicators. Using a comprehensive single-model framework, the study initially examines the direct effect of CEO duality on firm performance and subsequently analyzes how this relationship is influenced by ownership concentration, operationalized through the Herfindahl-Hirschman Index (HHI). The empirical analysis utilizes an optimized dataset comprising 1,392 firm-year observations from 292 publicly listed Turkish companies spanning 2009–2022. Employing robust econometric methods, the study evaluates the impact of CEO duality on Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE). The findings demonstrate that CEO duality has a statistically significant positive effect on both performance measures. Furthermore, ownership concentration is classified into four categories using the HHI methodology, revealing that the impact of CEO duality differs considerably across varying levels of ownership concentration. Overall, the findings indicate that having a CEO who also serves as the Board Chair can improve a firm’s performance. The study distinguishes itself from previous research through its extensive dataset and the application of the HHI-based approach. However, a limitation of this research is that it focuses exclusively on publicly listed firms in Türkiye.

Bu çalışma, denetçilerin yeşil aklama algılarındaki heterojenliği ve bu bağlamda mesleki rollerine ilişkin değerlendirmelerini incelemektedir. Türkiye’de faaliyet gösteren 216 bağımsız denetçiden toplanan anket verilerine dayanan gizli sınıf analizi (latent class analysis; LCA) sonuçları, üç farklı denetçi profilini ortaya koymaktadır: Yeşil aklama konusunda düşük düzeyde kaygı sergileyen “düşük risk algısına sahip denetçiler”, yüksek farkındalık ve güçlü etik motivasyonla karakterize edilen “yüksek risk algısına sahip denetçiler” ve orta düzey değerlendirmeleri temsil eden ana akım grup olan “orta risk algısına sahip denetçiler”. Üç aşamalı Bolck-Croon-Hagenaars (BCH) analizinin sonuçları, mesleki deneyim ve eğitim düzeyi gibi demografik ve mesleki özelliklerin sınıf üyeliğinin önemli belirleyicileri olduğunu göstermektedir. Yaş değişkeni tek değişkenli analizlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa işaret etmesine rağmen çok değişkenli modelde mesleki deneyim ve hiyerarşik pozisyon ile paylaştığı yüksek varyans sebebiyle bağımsız açıklayıcı gücünü yitirmiştir. Bu bulgu yaşın etkisinin doğrudan olmaktan ziyade deneyim ve görev tanımı üzerinden şekillendiğini göstermektedir. Bulgular, denetçilerin yeşil aklama algılarının homojen bir yapı sergilemediğini ortaya koymaktadır. Bu durum, yanıltıcı çevresel açıklamaların daha etkili bir şekilde tespit edilebilmesi için hedefe yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi ve mevcut denetim standartlarının güçlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Sürdürülebilirlik ile ilgili konularda denetim mesleği içindeki gözlemlenemeyen heterojenliği ampirik olarak tanımlayıp profilleyen bu araştırma, mevcut literatüre katkı sunmaktadır.

Bu çalışma, denetim komitesi başkanının cinsiyeti ve finansal uzmanlığının finansal raporlama kalitesi üzerindeki etkisini Borsa İstanbul’da işlem gören finansal olmayan şirketler örnekleminde incelemektedir. Araştırmada 2018–2023 dönemine ait 1.188 firma-yıl gözleminden oluşan dengesiz panel veri seti kullanılmıştır. Finansal raporlama kalitesi, Modifiye Jones ve performansa göre düzeltilmiş Kothari modelleri aracılığıyla hesaplanan ihtiyari tahakkuklarla ölçülmüştür. Ampirik analizlerde firma ve yıl sabit etkilerini içeren, Driscoll-Kraay dirençli standart hatalara sahip sabit etkiler modeli kullanılmıştır. Bulgular, denetim komitesi başkanının kadın olmasının ihtiyari tahakkuk düzeylerini azaltarak finansal raporlama kalitesini artırdığını göstermektedir. Buna karşılık, finansal uzmanlığa sahip başkanların ihtiyari tahakkuk hacmini artırdığı ve kazanç yönetimi eğilimini güçlendirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca başkanın hem kadın hem de finansal uzman olması durumunda, finansal uzmanlığın etkisinin baskın hale geldiği ve kadın yöneticilere atfedilen riskten kaçınma eğiliminin zayıfladığı görülmüştür. Sonuçlar, denetim komitesi başkanlarının demografik ve mesleki özelliklerinin finansal raporlama süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymakta ve gelişmekte olan piyasalardaki kurumsal yönetim literatürüne yeni kanıtlar sunmaktadır.

Purpose: This study employs co-word analysis to map thematic patterns in board gender diversity (BGD) research and reveal how themes interconnect and evolve. Design/methodology/approach: A total of 1,015 peer-reviewed articles from Web of Science were analyzed using co-word analysis. In lieu of a full-text review, a computational approach is adopted, whereby metadata (keywords, titles, abstracts) is analyzed using Python-based tools. This process facilitates the detection of term co-occurrences and the visualization of thematic clusters. Thematic clusters are captured through pattern recognition, thereby offering an in-depth look at field development. Findings: Five thematic clusters were identified: corporate performance and governance; policy and regulation; diversity and inclusion; sustainability and corporate responsibility; and methodology and research approaches. Performance terms frequently co-occur with contextual moderators and institutional factors, reflecting recognition that diversity effects operate through complex, contingent mechanisms. Research limitations/implications: Reliance on single-database metadata and absence of full-text analysis are key limitations. Future research should integrate multiple databases and mixed-methods approaches, focusing on contingency and complexity. Practical implications: Policymakers should move beyond numerical quotas to foster inclusive board cultures. Practitioners should recognize that diversity benefits require strategic integration of diverse voices. Originality/value: This study provides the first large-scale mapping of BGD scholarship’s conceptual architecture through keyword co-occurrence. In contradistinction to citation-based bibliometrics, this methodology unveils the manner in which researchers frame investigations and the ways in which themes converge, thereby identifying opportunities for future inquiry.

Hasılat, şirketlerin finansal performansını ortaya koyan en önemli göstergelerdendir. Hasılat aynı zamanda, şirketlerin karar alma süreçlerinde; büyüme, piyasa değerini artırma ve rekabet gücünü artırma gibi hedeflerini belirlemede dikkate aldıkları bir kriterdir. Hasılatın doğru raporlanması, şirketlerin kendileri kadar; yatırımcıları, kreditörleri ve diğer finansal bilgi kullanıcıları için de kritik önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, şirketlerin ana faaliyet konusu üzerinden elde ettiği kazanç olan hasılatın, TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardında yer alan özellikli durumlardan, asıl-vekil ilişkisi değerlendirmesine göre muhasebeleştirilmesinin örnek üzerinden incelenmesidir. Bu amaçla, ihracata aracılık eden bir dış ticaret sermaye şirketinin hasılatını TFRS 15’e göre nasıl muhasebeleştirmesi gerektiği ve işlem sonucunun olası etkileri tartışılmıştır. TFRS 15’e göre; ihracat yapan şirketler “asıl”, ihracata aracılık eden dış ticaret sermaye şirketi ise “vekil” olarak değerlendirilmektedir. Dış ticaret sermaye şirketi, ihracatçı şirket adına tahsil ettiği bedelleri hasılat olarak kaydetmemesi sadece aracılık faaliyetinden elde ettiği kazancı hasılat olarak muhasebeleştirmesi gerekmektedir.

Finansal tablolar işletmelerin performans ölçümünde kullanılan temel veri kaynağıdır. Sürdürülebilir bir dünya için finansal veri kadar finansal olmayan veri de önemlidir. Sürdürülebilirlik raporları işletmelerin çevresel, sosyal ve yönetişimsel duyarlılıkla faaliyetlerini yerine getirdiklerine ilişkin bilgiler ile sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ilişkin açıklamaları içerir. Bu çalışmada sürdürülebilirlik raporlamasıyla ilgili makalelerin bibliyometrik analizi Web of Science (WoS) veri tabanı kullanılarak yapılmıştır. 2000-2023 yılları arasında işletme ekonomisi alanında tarama yapılarak 1.025 makale elde edilmiştir. İlgili konunun 2000’li yılların başında daha az çalışıldığı, 2015 yılından sonra ise yoğun olarak çalışıldığı tespit edilmiştir. WoS kategorisine göre en fazla makale yönetim ve işletme finansı alanında, en az makale ise kamu yönetimi alanında yazılmıştır. En çok atıf alan yazar 1.885 atıfla Peter M. Clarkson iken en çok makalesi olan yazar ise 11 adet makale ile Charl De Villiers’dir. En çok atıf alan ve en çok makale yayınlayan ülke Avustralya’dır. “Journal of Business Ethics” dergisi en çok atıf alan dergi iken, “Sustainability Accounting Management” dergisi ise en çok makale yayınlanan dergidir. “Sürdürülebilirlik raporlaması”, “sürdürülebilirlik” ve “kurumsal sosyal sorumluluk” en sık kullanılan anahtar kelimelerdir. Verileri görselleştirmek için VOSviewer 1.6.20 kullanılmıştır.