T. S. Ibyrkhanov
T. S. Ibyrkhanov has a total of 16 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Bayan R. Rakishev
Satbayev University
3 shared publications А.а. Орынбай
НАО «Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева
3 shared publications- A. I Ibyrkhanova
Abylkas Saginov Karaganda Technical University
2 shared publications - А.е. Алибаев
НАО «Казахский национальный исследовательский технический университет им. К.И. Сатпаева
2 shared publications - A Alibekova1 shared publication
- A. I. Edil'BAev
Mining Bureau LLP
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 30 March 2026
- Published by Kazakh University of Technology and Business in Вестник КазУТБ
- Vol. 1 (30)
ТAY-КЕН ЖҰМЫСТAРЫНДAҒЫ ҚAЗY ЖӘНЕ ТИЕY ҮРДІСТЕРІНДЕ ЦИФРЛЫҚ ТЕХНOЛOГИЯЛAРДЫ ҚOЛДAНY
Қазіргі уақытта тау-кен өндіру өнеркәсібі ашық тау-кен жұмыстарындағы автоматтандырылған өндірістік процестерге жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын дамыту мен енгізуге байланысты елеулі трансформациялық өзгерістерді бастан кешіруде. Бұл мақалада тау-кен өндіру саласында заманауи цифрлық шешімдерді қолдану мәселелері, сондай-ақ олардың экономикалық тиімділігі Қазақстан Республикасының пайдалы қазбалар кен орындары мысалында талданады. 2025 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың халқына Жолдауы «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: негізгі сын-қатерлер және оларды цифрлық трансформация арқылы шешу жолдары» деген атаумен ұсынылды [1]. Мемлекет басшысы алдағы жылдарда Қазақстанда толыққанды цифрлық мемлекет қалыптастыруды стратегиялық мақсат ретінде айқындады. Бұл міндетті іске асыру барлық экономика салаларында, соның ішінде еліміздің бүкіл тау-кен өндіру өнеркәсібінде еңбек өнімділігінің тиімділігін және өнеркәсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған зияткерлік жүйелер мен цифрлық технологияларды кең көлемде енгізуді көздейді. ЖИ технологияларын пайдалану ашық тау-кен жұмыстарында пайдалы компоненттің жоғалуынсыз қазып алу кезінде қауіпті, күрделі және еңбек сыйымды өндірістік процестерді жеңілдетуге, олардың қауіпсіздігі мен экономикалық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Карьерлерді цифрландыру «Индустрия 4.0» және «ақылды карьер» тұжырымдамаларының негізгі элементіне айналып, басқарудың дәстүрлі әдістерінен деректерге негізделген зияткерлік шешім қабылдау жүйелеріне көшуін қамтамасыз етеді [2]. Ашық тау-кен жұмыстарын цифрландырудың негізгі бағыттарының бірі – геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) және кен орындарының цифрлық модельдерін (цифрлық егіз) қолдану болып табылады. Үш өлшемді геологиялық және тау-кен-техникалық модельдеуді пайдалану тау-кен жұмыстарын жоспарлаудың дәлдігін арттыруға, уступтар мен карьер борттарының параметрлерін, сондай-ақ көлік схемаларын оңтайландыруға және геологиялық ақпараттың белгісіздігімен байланысты тәуекелдерді төмендетуге мүмкіндік береді. ГАЖ-ды өндірістік деректермен интеграциялау тау-кен жұмыстарының орындалуын және жобалық шешімдерден ауытқуларды жедел бақылауды қамтамасыз етеді.
- 30 March 2026
- Published by Kazakh University of Technology and Business in Вестник КазУТБ
- Vol. 1 (30)
Open AccessТAY-КЕН ЖҰМЫСТAРЫНДAҒЫ ҚAЗY ЖӘНЕ ТИЕY ҮРДІСТЕРІНДЕ ЦИФРЛЫҚ ТЕХНOЛOГИЯЛAРДЫ ҚOЛДAНY
Қазіргі уақытта тау-кен өндіру өнеркәсібі ашық тау-кен жұмыстарындағы автоматтандырылған өндірістік процестерге жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын дамыту мен енгізуге байланысты елеулі трансформациялық өзгерістерді бастан кешіруде. Бұл мақалада тау-кен өндіру саласында заманауи цифрлық шешімдерді қолдану мәселелері, сондай-ақ олардың экономикалық тиімділігі Қазақстан Республикасының пайдалы қазбалар кен орындары мысалында талданады. 2025 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың халқына Жолдауы «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: негізгі сын-қатерлер және оларды цифрлық трансформация арқылы шешу жолдары» деген атаумен ұсынылды [1]. Мемлекет басшысы алдағы жылдарда Қазақстанда толыққанды цифрлық мемлекет қалыптастыруды стратегиялық мақсат ретінде айқындады. Бұл міндетті іске асыру барлық экономика салаларында, соның ішінде еліміздің бүкіл тау-кен өндіру өнеркәсібінде еңбек өнімділігінің тиімділігін және өнеркәсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған зияткерлік жүйелер мен цифрлық технологияларды кең көлемде енгізуді көздейді. ЖИ технологияларын пайдалану ашық тау-кен жұмыстарында пайдалы компоненттің жоғалуынсыз қазып алу кезінде қауіпті, күрделі және еңбек сыйымды өндірістік процестерді жеңілдетуге, олардың қауіпсіздігі мен экономикалық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Карьерлерді цифрландыру «Индустрия 4.0» және «ақылды карьер» тұжырымдамаларының негізгі элементіне айналып, басқарудың дәстүрлі әдістерінен деректерге негізделген зияткерлік шешім қабылдау жүйелеріне көшуін қамтамасыз етеді [2]. Ашық тау-кен жұмыстарын цифрландырудың негізгі бағыттарының бірі – геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) және кен орындарының цифрлық модельдерін (цифрлық егіз) қолдану болып табылады. Үш өлшемді геологиялық және тау-кен-техникалық модельдеуді пайдалану тау-кен жұмыстарын жоспарлаудың дәлдігін арттыруға, уступтар мен карьер борттарының параметрлерін, сондай-ақ көлік схемаларын оңтайландыруға және геологиялық ақпараттың белгісіздігімен байланысты тәуекелдерді төмендетуге мүмкіндік береді. ГАЖ-ды өндірістік деректермен интеграциялау тау-кен жұмыстарының орындалуын және жобалық шешімдерден ауытқуларды жедел бақылауды қамтамасыз етеді.
- Open Access
- 8 January 2026
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 12(248),p. 25-34
АНАЛИТИКА ДЛЯ ЦИФРОВОГО УПРАВЛЕНИЯ КАЧЕСТВОМ ДРОБЛЕНИЯ ПОРОД В ПОДЗЕМНЫХ ВЫРАБОТКАХ
В статье описан аналитический метод определения гранулометрического состава взорванной горной массы при шпуровой отбойке пород в горизонтальной подземной выработке. Он базируется на учете размеров зон интенсивного дробления пород вокруг шпурового заряда и содержания естественных отдельностей в массиве пород. Радиусы зон интенсивного дробления рассчитываются по заданным физико-механическим свойствам взрываемых пород и физико-химическим характеристикам применяемых взрывчатых веществ (ВВ). Разработана компьютерная программа автоматизированного определения грансостава взорванной горной массы, взаимоувязывающего влияние физико-технических свойств взрываемых пород, физико-химических характеристик применяемого ВВ и параметров расположения зарядов в массиве пород. С помощью этой программы проведены расчеты прогнозируемого гранулометрического состава пород при различных параметрах буровзрывных работ на месторождении Акжал (ТОО «Nova цинк») Бұл мақалада көлденең жерасты қазбаларында жарылыс ұңғымаларын жару кезінде жарылған тау жыныстарының массасының бөлшектердің өлшемдік таралуын анықтаудың аналитикалық әдісі сипатталған. Ол жарылыс ұңғысының зарядының айналасындағы қарқынды ұсақтау аймақтарының өлшемдеріне және тау массасындағы табиғи қосылыстардың мазмұнына негізделген. Интенсивті ұсақтау аймақтарының радиустары жарылған тау жынысының көрсетілген физикалық-механикалық қасиеттеріне және қолданылатын жарылғыш заттардың физикалық-химиялық сипаттамаларына негізделеді. Жарылған тау жыныстарының физикалық-техникалық қасиеттерінің, қолданылатын жарылғыш заттардың физикалық-химиялық сипаттамаларының және тау-кен массасындағы шпурлардың орналасу параметрлерінің әсерін өзара байланыстыра отырып, жарылған тау-кен массасының бөлшектердің өлшемдік таралуын автоматтандырылған түрде анықтауға арналған компьютерлік бағдарлама әзірленді. Бұл бағдарлама Ақжал кен орнында («Nova Цинк» ЖШС) әртүрлі бұрғылау және жару параметрлері бойынша тау жыныстарының болжамды бөлшектердің мөлшерін есептеу үшін пайдаланылды This article describes an analytical method for determining the grain size distribution of blasted rock mass during blasthole blasting in horizontal underground workings. It is based on taking into account the size of the zones of intense rock fragmentation around the blasthole charge and the content of natural joints in the rock mass. The radii of the zones of intense fragmentation are calculated based on the specified physical and mechanical properties of the blasted rock and the physical and chemical characteristics of the explosives used. A computer program for automated determination of the particle size distribution of blasted rock mass was developed, interrelating the influence of the physical and technical properties of the blasted rock, the physical and chemical characteristics of the explosive used, and the parameters of the charge placement within the rock mass. Using this program, calculations were made of the predicted particle size distribution of rocks under various drilling and blasting parameters at the Akzhal deposit (Nova Zinc LLC)
- 8 January 2026
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 12(248),p. 25-34
Open AccessАНАЛИТИКА ДЛЯ ЦИФРОВОГО УПРАВЛЕНИЯ КАЧЕСТВОМ ДРОБЛЕНИЯ ПОРОД В ПОДЗЕМНЫХ ВЫРАБОТКАХ
В статье описан аналитический метод определения гранулометрического состава взорванной горной массы при шпуровой отбойке пород в горизонтальной подземной выработке. Он базируется на учете размеров зон интенсивного дробления пород вокруг шпурового заряда и содержания естественных отдельностей в массиве пород. Радиусы зон интенсивного дробления рассчитываются по заданным физико-механическим свойствам взрываемых пород и физико-химическим характеристикам применяемых взрывчатых веществ (ВВ). Разработана компьютерная программа автоматизированного определения грансостава взорванной горной массы, взаимоувязывающего влияние физико-технических свойств взрываемых пород, физико-химических характеристик применяемого ВВ и параметров расположения зарядов в массиве пород. С помощью этой программы проведены расчеты прогнозируемого гранулометрического состава пород при различных параметрах буровзрывных работ на месторождении Акжал (ТОО «Nova цинк») Бұл мақалада көлденең жерасты қазбаларында жарылыс ұңғымаларын жару кезінде жарылған тау жыныстарының массасының бөлшектердің өлшемдік таралуын анықтаудың аналитикалық әдісі сипатталған. Ол жарылыс ұңғысының зарядының айналасындағы қарқынды ұсақтау аймақтарының өлшемдеріне және тау массасындағы табиғи қосылыстардың мазмұнына негізделген. Интенсивті ұсақтау аймақтарының радиустары жарылған тау жынысының көрсетілген физикалық-механикалық қасиеттеріне және қолданылатын жарылғыш заттардың физикалық-химиялық сипаттамаларына негізделеді. Жарылған тау жыныстарының физикалық-техникалық қасиеттерінің, қолданылатын жарылғыш заттардың физикалық-химиялық сипаттамаларының және тау-кен массасындағы шпурлардың орналасу параметрлерінің әсерін өзара байланыстыра отырып, жарылған тау-кен массасының бөлшектердің өлшемдік таралуын автоматтандырылған түрде анықтауға арналған компьютерлік бағдарлама әзірленді. Бұл бағдарлама Ақжал кен орнында («Nova Цинк» ЖШС) әртүрлі бұрғылау және жару параметрлері бойынша тау жыныстарының болжамды бөлшектердің мөлшерін есептеу үшін пайдаланылды This article describes an analytical method for determining the grain size distribution of blasted rock mass during blasthole blasting in horizontal underground workings. It is based on taking into account the size of the zones of intense rock fragmentation around the blasthole charge and the content of natural joints in the rock mass. The radii of the zones of intense fragmentation are calculated based on the specified physical and mechanical properties of the blasted rock and the physical and chemical characteristics of the explosives used. A computer program for automated determination of the particle size distribution of blasted rock mass was developed, interrelating the influence of the physical and technical properties of the blasted rock, the physical and chemical characteristics of the explosive used, and the parameters of the charge placement within the rock mass. Using this program, calculations were made of the predicted particle size distribution of rocks under various drilling and blasting parameters at the Akzhal deposit (Nova Zinc LLC)
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by Kazakh University of Technology and Business in Вестник КазУТБ
- Vol. 4 (29)
ПАЙДАЛЫ ҚАЗБАЛАР КЕН ОРЫНДАРЫНДАҒЫ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛЫМДЫ КЕН БЛОКТАРЫН ИГЕРУ ҮДЕРІСІНДЕ ШИКІЗАТ САПАСЫН БАСҚАРУ.
Соңғы жылдары кен өндіру өнеркәсібінде айрықша маңызды жаңартулар жүзеге асты. Заманауи ғылыми-техникалық прогресс жер қойнауын пайдалану саласын да айналып кеткен жоқ. Инновациялық көп функцияналды ақпараттық жүйелерді белсенді енгізу пайдалы қазбаларды өндіру мен өңдеуге тікелей қатысты секторларға да, сондай-ақ кен орындарын жобалау және модельдеу салаларына да әсер етті. Қазақстан халқына Жолдауында Қасым-Жомарт Тоқаев елімізде геологиялық барлау мен пайдалы қазбаларды өндіруді дамыту үшін кен өндіру өнеркәсібіне қатысты бірқатар маңызды шараларды ұсынды. Сондықтан қорларды ұтымды әрі үнемді пайдалану үстінен қатаң бақылау орнату, сондай-ақ түпкілікті қаржылық нәтижеге бағдарланған тау-кен жұмыстарын үздіксіз және икемді жоспарлау - дамыған елдердің әлемдік нарығындағы қатаң бәсеке мен өзгермелі конъюнктура жағдайында табысты қызметтің негізі. Бүгінде кен өндіруші кәсіпорындарға технологиялық дамудың әлемдік деңгейіне жылдам шығу қажет. Әлемдік экономикадағы терең өзгерістер геология-барлау және кен өндіру компанияларының жұмысына көптеген жаңашылдықтарды әкелуде. Қазіргі күрделі жағдайда тау-геологиялық бейіндегі ұйымдар үшін оңтайлы стратегия - тиімділікті арттыру: шығындарды жан-жақты қысқарту әрі жөнелтілетін кеннің сапасын бір мезгілде өсіру. Кен өндіру өнеркәсібінің аса маңызды міндеті - тауарлық өнімнің талап етілетін сапасына қол жеткізуге жағдай жасау, жоғалтуларды болдырмау немесе барынша азайту және өңдеуге түсетін материалдағы бағалы компонентті толық алуды қамтамасыз ету. Күрделі құрылымды кен блоктары бар кен орындарын игеру жағдайында бұл міндет түбегейлі мәнге ие, өйткені мұндай кен орындарының минералдық шикізатын өңдеу едәуір материалдық шығындарды талап етеді; өндірілетін массаның сапалық көрсеткіштерінің тұтынушы талаптарынан болар-болмас ауытқуының өзі де кен орнын игерудің жалпы теріс экономикалық нәтижелеріне алып келуі мүмкін. Сондықтан күрделі құрылымды кен блоктарынан өндірілетін шикізат сапасын басқару - өзекті ғылыми-практикалық міндет.
- 30 December 2025
- Published by Kazakh University of Technology and Business in Вестник КазУТБ
- Vol. 4 (29)
Open AccessПАЙДАЛЫ ҚАЗБАЛАР КЕН ОРЫНДАРЫНДАҒЫ КҮРДЕЛІ ҚҰРЫЛЫМДЫ КЕН БЛОКТАРЫН ИГЕРУ ҮДЕРІСІНДЕ ШИКІЗАТ САПАСЫН БАСҚАРУ.
Соңғы жылдары кен өндіру өнеркәсібінде айрықша маңызды жаңартулар жүзеге асты. Заманауи ғылыми-техникалық прогресс жер қойнауын пайдалану саласын да айналып кеткен жоқ. Инновациялық көп функцияналды ақпараттық жүйелерді белсенді енгізу пайдалы қазбаларды өндіру мен өңдеуге тікелей қатысты секторларға да, сондай-ақ кен орындарын жобалау және модельдеу салаларына да әсер етті. Қазақстан халқына Жолдауында Қасым-Жомарт Тоқаев елімізде геологиялық барлау мен пайдалы қазбаларды өндіруді дамыту үшін кен өндіру өнеркәсібіне қатысты бірқатар маңызды шараларды ұсынды. Сондықтан қорларды ұтымды әрі үнемді пайдалану үстінен қатаң бақылау орнату, сондай-ақ түпкілікті қаржылық нәтижеге бағдарланған тау-кен жұмыстарын үздіксіз және икемді жоспарлау - дамыған елдердің әлемдік нарығындағы қатаң бәсеке мен өзгермелі конъюнктура жағдайында табысты қызметтің негізі. Бүгінде кен өндіруші кәсіпорындарға технологиялық дамудың әлемдік деңгейіне жылдам шығу қажет. Әлемдік экономикадағы терең өзгерістер геология-барлау және кен өндіру компанияларының жұмысына көптеген жаңашылдықтарды әкелуде. Қазіргі күрделі жағдайда тау-геологиялық бейіндегі ұйымдар үшін оңтайлы стратегия - тиімділікті арттыру: шығындарды жан-жақты қысқарту әрі жөнелтілетін кеннің сапасын бір мезгілде өсіру. Кен өндіру өнеркәсібінің аса маңызды міндеті - тауарлық өнімнің талап етілетін сапасына қол жеткізуге жағдай жасау, жоғалтуларды болдырмау немесе барынша азайту және өңдеуге түсетін материалдағы бағалы компонентті толық алуды қамтамасыз ету. Күрделі құрылымды кен блоктары бар кен орындарын игеру жағдайында бұл міндет түбегейлі мәнге ие, өйткені мұндай кен орындарының минералдық шикізатын өңдеу едәуір материалдық шығындарды талап етеді; өндірілетін массаның сапалық көрсеткіштерінің тұтынушы талаптарынан болар-болмас ауытқуының өзі де кен орнын игерудің жалпы теріс экономикалық нәтижелеріне алып келуі мүмкін. Сондықтан күрделі құрылымды кен блоктарынан өндірілетін шикізат сапасын басқару - өзекті ғылыми-практикалық міндет.
- Open Access
- 13 October 2025
- Published by National University of Science and Technology MISiS in Mining Science and Technology (Russia)
- Vol. 10 (3) , 205-220
Variation of ore grades in the boundary zone of subeconomic ore
Variation of ore grades in the boundary zone of subeconomic ore
- 13 October 2025
- Published by National University of Science and Technology MISiS in Mining Science and Technology (Russia)
- Vol. 10 (3) , 205-220
Open AccessVariation of ore grades in the boundary zone of subeconomic ore
Variation of ore grades in the boundary zone of subeconomic ore
- 25 June 2025
- Published by Dnipro University of Technology in Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu
- No. 3,p. 75-84
Geomechanical state assessment and monitoring of rock mass displacement at the Voskhod deposit (Kazakhstan)
Purpose. The primary goal of this study is to conduct a comprehensive geomechanical assessment of the rock mass at the Voskhod deposit in order to optimize ore extraction techniques through numerical modelling and to evaluate the effect of pillar width on the stability of mine workings under complex mining and geological conditions. Methodology. The study employs advanced numerical modelling techniques using Phase2 and RocLab software, enabling the simulation of realistic mining scenarios. The empirical Hoek–Brown failure criterion, integrated into stress-strain models, serves as the principal tool for evaluating the mechanical behaviour of rock masses. Laboratory testing data – including uniaxial compressive and tensile strengths, elastic modulus, cohesion, Poisson’s ratio, and other physical and mechanical properties – were utilized to generate strength classification charts for rock groupings. Findings. The simulation outcomes indicate that reducing the width of protective pillars from 12 to 10 m significantly decreases the load-bearing capacity of the rock mass. This is manifested by an expansion of zones with insufficient strength reserves and a deterioration in the condition of inter-level pillars. Measurements from reference stations revealed that displacement rates increased more than fourfold during the transition from active mining to stabilization phases. Moreover, decreasing the distance to the production face led to an even more pronounced increase in deformation. Originality. The novelty of the study lies in the integration of modern numerical modelling tools with in situ monitoring data, enabling the identification of critical dependencies between the geometry of mine workings and the dynamic response of the surrounding rock mass. Practical value. The results obtained can be used to optimise the ore extraction technology at the Voskhod deposit, improve mining safety and reduce economic losses associated with cave-ins and emergencies.
- 25 June 2025
- Published by Dnipro University of Technology in Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu
- No. 3,p. 75-84
Geomechanical state assessment and monitoring of rock mass displacement at the Voskhod deposit (Kazakhstan)
Purpose. The primary goal of this study is to conduct a comprehensive geomechanical assessment of the rock mass at the Voskhod deposit in order to optimize ore extraction techniques through numerical modelling and to evaluate the effect of pillar width on the stability of mine workings under complex mining and geological conditions. Methodology. The study employs advanced numerical modelling techniques using Phase2 and RocLab software, enabling the simulation of realistic mining scenarios. The empirical Hoek–Brown failure criterion, integrated into stress-strain models, serves as the principal tool for evaluating the mechanical behaviour of rock masses. Laboratory testing data – including uniaxial compressive and tensile strengths, elastic modulus, cohesion, Poisson’s ratio, and other physical and mechanical properties – were utilized to generate strength classification charts for rock groupings. Findings. The simulation outcomes indicate that reducing the width of protective pillars from 12 to 10 m significantly decreases the load-bearing capacity of the rock mass. This is manifested by an expansion of zones with insufficient strength reserves and a deterioration in the condition of inter-level pillars. Measurements from reference stations revealed that displacement rates increased more than fourfold during the transition from active mining to stabilization phases. Moreover, decreasing the distance to the production face led to an even more pronounced increase in deformation. Originality. The novelty of the study lies in the integration of modern numerical modelling tools with in situ monitoring data, enabling the identification of critical dependencies between the geometry of mine workings and the dynamic response of the surrounding rock mass. Practical value. The results obtained can be used to optimise the ore extraction technology at the Voskhod deposit, improve mining safety and reduce economic losses associated with cave-ins and emergencies.
- Open Access
- 4 March 2025
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 2(238),p. 25-34
ДОБЫЧА РУД БЕЗ ЭКСПЛУАТАЦИОННЫХ ПОТЕРЬ ИЗ СЛОЖНОСТРУКТУРНЫХ БЛОКОВ УСТУПОВ
Предложена аналитическая зависимость сложности геологического строения блока. С использованием координатных сеток взрываемого и взорванного блока уступа разработана новая методика определения горно-технологических характеристик взорванных сложноструктурных рудных блоков. Выведены теоретические зависимости для определения основных показателей обогащения полезных ископаемых. Предложена аналитическая зависимость определения содержания полезного компонента в отгружаемой руде α'. По значениям содержания ПК в отгружаемой руде определены относительные отклонения извлечения ПК в концентрат при различных вариантах изменения параметров примешиваемого слоя некондиционных руд в зависимости от содержания ПК в кондиционной руде. При предлагаемом новом варианте разработки сложноструктурных блоков предполагаемая разубоживающая часть некондиционных руд переходит в категорию извлекаемых запасов Блоктардың геологиялық құрылымының күрделілік көрсеткішінің аналитикалық тәуелділігі ұсынылған. Жарылатын және жарылған кемер блогының координаталық торларын пайдалана отырып, жарылған күрделі құрылымды кен блоктарының тау-кен-технологиялық сипаттамаларын анықтаудың жаңа әдістемесі әзірленді. Пайдалы қазбаларды байытудың негізгі көрсеткіштерін анықтау үшін теориялық тәуелділіктер анықталды. Жөнелтілетін α' кеніндегі пайдалы компоненттің құрамын анықтаудың аналитикалық тәуелділігі ұсынылған. Жөнелтілетін кендегі ПК мазмұнының мәндері бойынша кондициялық кендегі ПК құрамына байланысты кондициялық емес кендердің аралас қабатының параметрлерін өзгертудің әртүрлі нұсқаларында ПК-ны концентратқа шығарудың салыстырмалы ауытқулары анықталды. Күрделі құрылымдық блоктарды әзірлеудің ұсынылған жаңа нұсқасымен кондицияланбаған кендердің болжамды ыдырайтын бөлігі алынатын қорлар санатына өтеді Analytical dependence of complexity of geological structure of block is proposed. Using coordinate grids of blasting and blasted bench block, a new method for determining mining and technological characteristics of blasted complex-structured ore blocks is developed. Theoretical dependencies are derived for determining main indicators of mineral enrichment. Analytical dependence for determining content of useful component in shipped ore α’ is proposed. Based on values of the UC content in shipped ore, relative deviations in extraction of UC into concentrate are determined for diff erent options for changing parameters of admixed layer of substandard ores depending on UC content in the standard ore. With proposed new option for developing complex-structured blocks, expected diluting part of substandard ores passes into category of recoverable reserves
- 4 March 2025
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 2(238),p. 25-34
Open AccessДОБЫЧА РУД БЕЗ ЭКСПЛУАТАЦИОННЫХ ПОТЕРЬ ИЗ СЛОЖНОСТРУКТУРНЫХ БЛОКОВ УСТУПОВ
Предложена аналитическая зависимость сложности геологического строения блока. С использованием координатных сеток взрываемого и взорванного блока уступа разработана новая методика определения горно-технологических характеристик взорванных сложноструктурных рудных блоков. Выведены теоретические зависимости для определения основных показателей обогащения полезных ископаемых. Предложена аналитическая зависимость определения содержания полезного компонента в отгружаемой руде α'. По значениям содержания ПК в отгружаемой руде определены относительные отклонения извлечения ПК в концентрат при различных вариантах изменения параметров примешиваемого слоя некондиционных руд в зависимости от содержания ПК в кондиционной руде. При предлагаемом новом варианте разработки сложноструктурных блоков предполагаемая разубоживающая часть некондиционных руд переходит в категорию извлекаемых запасов Блоктардың геологиялық құрылымының күрделілік көрсеткішінің аналитикалық тәуелділігі ұсынылған. Жарылатын және жарылған кемер блогының координаталық торларын пайдалана отырып, жарылған күрделі құрылымды кен блоктарының тау-кен-технологиялық сипаттамаларын анықтаудың жаңа әдістемесі әзірленді. Пайдалы қазбаларды байытудың негізгі көрсеткіштерін анықтау үшін теориялық тәуелділіктер анықталды. Жөнелтілетін α' кеніндегі пайдалы компоненттің құрамын анықтаудың аналитикалық тәуелділігі ұсынылған. Жөнелтілетін кендегі ПК мазмұнының мәндері бойынша кондициялық кендегі ПК құрамына байланысты кондициялық емес кендердің аралас қабатының параметрлерін өзгертудің әртүрлі нұсқаларында ПК-ны концентратқа шығарудың салыстырмалы ауытқулары анықталды. Күрделі құрылымдық блоктарды әзірлеудің ұсынылған жаңа нұсқасымен кондицияланбаған кендердің болжамды ыдырайтын бөлігі алынатын қорлар санатына өтеді Analytical dependence of complexity of geological structure of block is proposed. Using coordinate grids of blasting and blasted bench block, a new method for determining mining and technological characteristics of blasted complex-structured ore blocks is developed. Theoretical dependencies are derived for determining main indicators of mineral enrichment. Analytical dependence for determining content of useful component in shipped ore α’ is proposed. Based on values of the UC content in shipped ore, relative deviations in extraction of UC into concentrate are determined for diff erent options for changing parameters of admixed layer of substandard ores depending on UC content in the standard ore. With proposed new option for developing complex-structured blocks, expected diluting part of substandard ores passes into category of recoverable reserves
- 27 December 2024
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 12(236),p. 18-26
ИЗУЧЕНИЕ МЕХАНИЧЕСКИХ СВОЙСТВ РУДЫ И ПОРОД РУДНЫХ МЕСТОРОЖДЕНИЙ С ОЦЕНКОЙ ПРИРОДНОГО ПОЛЯ НАПРЯЖЕННОГО СОСТОЯНИЯ МАССИВА
Цель научной статьи – проведение комплексного исследования механических свойств руд и пород месторождения Жиландинской группы, а также оценка природного поля напряженного состояния массива для решения геомеханических задач при оптимизации ведения горных работ. Тесты гидроразрыва на замерных станциях показали значительное тектоническое напряжение, связанное с формой структурных складок и трещиноватостью массива. Установлено, что для массива скальных пород характерна неравномерная трещиноватость. Она имеет тектоническое происхождение и в среднем составляет от 10-15 до 15-25 трещин на метр для различных литологических разновидностей Ғылыми мақаланың мақсаты Жиланды тобының кен орындары мен тау жыныстарының механикалық қасиеттеріне кешенді зерттеу жүргізу, сондай-ақ тау-кен жұмыстарын жүргізуді оңтайландыру кезінде геомеханикалық мәселелерді шешу үшін массивтің кернеулі күйінің табиғи өрісін бағалау. Өлшеу станцияларындағы фрекинг сынақтары құрылымдық қатпарлардың пішініне және массивтің жарылуына байланысты айтарлықтай тектоникалық кернеуді көрсетті. Тау жыныстарының массиві біркелкі емес жарықшақпен сипатталатыны анықталды. Ол тектоникалық шыққан және әр түрлі литологиялық сорттар үшін орташа есеппен бір метрге 10-15-тен 15-25 жарықшаққа дейін. Станциялардағы максималды көлденең кернеу 70°±10 азимутқа бағытталған The purpose of the scientific article is to conduct a comprehensive study of the mechanical properties of ores and rocks of the Zhilandinsky group deposit, as well as an assessment of the natural field of the stressed state of the massif to solve geomechanical problems in optimizing mining operations. Hydraulic fracturing tests at measuring stations showed significant tectonic stress associated with the shape of structural folds and fracturing of the massif. It has been established that the rock mass is characterized by uneven fracturing. It has a tectonic origin and averages from 10-15 to 15-25 cracks per meter for various lithological varieties
- 27 December 2024
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 12(236),p. 18-26
ИЗУЧЕНИЕ МЕХАНИЧЕСКИХ СВОЙСТВ РУДЫ И ПОРОД РУДНЫХ МЕСТОРОЖДЕНИЙ С ОЦЕНКОЙ ПРИРОДНОГО ПОЛЯ НАПРЯЖЕННОГО СОСТОЯНИЯ МАССИВА
Цель научной статьи – проведение комплексного исследования механических свойств руд и пород месторождения Жиландинской группы, а также оценка природного поля напряженного состояния массива для решения геомеханических задач при оптимизации ведения горных работ. Тесты гидроразрыва на замерных станциях показали значительное тектоническое напряжение, связанное с формой структурных складок и трещиноватостью массива. Установлено, что для массива скальных пород характерна неравномерная трещиноватость. Она имеет тектоническое происхождение и в среднем составляет от 10-15 до 15-25 трещин на метр для различных литологических разновидностей Ғылыми мақаланың мақсаты Жиланды тобының кен орындары мен тау жыныстарының механикалық қасиеттеріне кешенді зерттеу жүргізу, сондай-ақ тау-кен жұмыстарын жүргізуді оңтайландыру кезінде геомеханикалық мәселелерді шешу үшін массивтің кернеулі күйінің табиғи өрісін бағалау. Өлшеу станцияларындағы фрекинг сынақтары құрылымдық қатпарлардың пішініне және массивтің жарылуына байланысты айтарлықтай тектоникалық кернеуді көрсетті. Тау жыныстарының массиві біркелкі емес жарықшақпен сипатталатыны анықталды. Ол тектоникалық шыққан және әр түрлі литологиялық сорттар үшін орташа есеппен бір метрге 10-15-тен 15-25 жарықшаққа дейін. Станциялардағы максималды көлденең кернеу 70°±10 азимутқа бағытталған The purpose of the scientific article is to conduct a comprehensive study of the mechanical properties of ores and rocks of the Zhilandinsky group deposit, as well as an assessment of the natural field of the stressed state of the massif to solve geomechanical problems in optimizing mining operations. Hydraulic fracturing tests at measuring stations showed significant tectonic stress associated with the shape of structural folds and fracturing of the massif. It has been established that the rock mass is characterized by uneven fracturing. It has a tectonic origin and averages from 10-15 to 15-25 cracks per meter for various lithological varieties
- 21 October 2024
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 9(233),p. 22-30
РАЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ БВР, ОБЕСПЕЧИВАЮЩИЕ НАИМЕНЬШИЕ ЗАТРАТЫ НА ДОБЫЧУ И ПЕРЕРАБОТКУ РУДЫ
Отгрузка разрушенной горной массы требуемого качества и количества на обогатительную фабрику является одной из основных задач подготовительных работ при добыче полезных ископаемых. Основным способом регулирования этого процесса является оптимизация параметров и технологий ведения буровзрывных работ. На Актогайском месторождении возникла проблема с увеличением крепости добываемой руды по мере углубления карьера, что сильно влияет на производительность обогатительной фабрики. В статье приведен опыт проведения мероприятий по оптимизации БВР для улучшения работы обогатительной фабрики, а точнее стабилизации процесса первичного дробления руды. В статье приведены методы расчета рациональных параметров и результатов БВР. Проведен расчет рациональных параметров БВР, а также расчет гранулометрического состава взорванных пород при рациональных параметрах и при предложенных для экспериментальных взрывов Қажетті сападағы және көлемдегі бұзылған тау жынысын байыту фабрикасына жөнелту пайдалы қазбаларды өндіруге дайындық жұмыстарындағы негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Бұл процесті реттеудің негізгі әдісі бұрғылау-жару жұмыстарының параметрлері мен технологияларын оңтайландыру болып табылады. Ақтоғай кен орнында карьердің тереңдеуімен өндірілетін кеннің беріктігінің артуы проблемасы туындады, бұл байыту фабрикасының өнімділігіне айтарлықтай әсер етеді. Мақалада байыту фабрикасының жұмысын жақсарту, дәлірек айтқанда, кенді бастапқы ұсақтау процесін тұрақтандыру мақсатында бұрғылау-жару жұмыстарын оңтайландыру шараларын өткізу тәжірибесі баяндалған. Мақалада бұрғылау-жару жұмыстарының ұтымды параметрлерін есептеу әдістері және нәтижелері келтірілген. Бұдан басқа, ұтымды параметрлерге және эксперименттік жарылыстар үшін ұсынылған параметрлерге сәйкес жарылған жыныстардың гранулометриялық құрамын есептеу жүргізілді One of the main tasks of preparatory work in mineral extraction is the delivery of the required quality and quantity of broken rock mass to the processing plant. The primary method of regulating this process is optimizing the parameters and technologies of drilling and blasting operations. At the Aktogay deposit, a problem has arisen with the increasing hardness of the mined ore as the pit deepens, significantly affecting the performance of the processing plant. The article presents the experience of implementing measures to optimize drilling and blasting operations to improve the performance of the processing plant, specifically to stabilize the primary ore crushing process. The article provides methods for calculating rational parameters and results of drilling and blasting operations. Calculations were made for the rational parameters of drilling and blasting operations, as well as for the granulometric composition of blasted rock under rational parameters and those proposed for experimental blasts
- 21 October 2024
- Published by Interrin Scientific and Production Enterprise LLP in Горный журнал Казахстана
- No. 9(233),p. 22-30
РАЦИОНАЛЬНЫЕ ПАРАМЕТРЫ БВР, ОБЕСПЕЧИВАЮЩИЕ НАИМЕНЬШИЕ ЗАТРАТЫ НА ДОБЫЧУ И ПЕРЕРАБОТКУ РУДЫ
Отгрузка разрушенной горной массы требуемого качества и количества на обогатительную фабрику является одной из основных задач подготовительных работ при добыче полезных ископаемых. Основным способом регулирования этого процесса является оптимизация параметров и технологий ведения буровзрывных работ. На Актогайском месторождении возникла проблема с увеличением крепости добываемой руды по мере углубления карьера, что сильно влияет на производительность обогатительной фабрики. В статье приведен опыт проведения мероприятий по оптимизации БВР для улучшения работы обогатительной фабрики, а точнее стабилизации процесса первичного дробления руды. В статье приведены методы расчета рациональных параметров и результатов БВР. Проведен расчет рациональных параметров БВР, а также расчет гранулометрического состава взорванных пород при рациональных параметрах и при предложенных для экспериментальных взрывов Қажетті сападағы және көлемдегі бұзылған тау жынысын байыту фабрикасына жөнелту пайдалы қазбаларды өндіруге дайындық жұмыстарындағы негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Бұл процесті реттеудің негізгі әдісі бұрғылау-жару жұмыстарының параметрлері мен технологияларын оңтайландыру болып табылады. Ақтоғай кен орнында карьердің тереңдеуімен өндірілетін кеннің беріктігінің артуы проблемасы туындады, бұл байыту фабрикасының өнімділігіне айтарлықтай әсер етеді. Мақалада байыту фабрикасының жұмысын жақсарту, дәлірек айтқанда, кенді бастапқы ұсақтау процесін тұрақтандыру мақсатында бұрғылау-жару жұмыстарын оңтайландыру шараларын өткізу тәжірибесі баяндалған. Мақалада бұрғылау-жару жұмыстарының ұтымды параметрлерін есептеу әдістері және нәтижелері келтірілген. Бұдан басқа, ұтымды параметрлерге және эксперименттік жарылыстар үшін ұсынылған параметрлерге сәйкес жарылған жыныстардың гранулометриялық құрамын есептеу жүргізілді One of the main tasks of preparatory work in mineral extraction is the delivery of the required quality and quantity of broken rock mass to the processing plant. The primary method of regulating this process is optimizing the parameters and technologies of drilling and blasting operations. At the Aktogay deposit, a problem has arisen with the increasing hardness of the mined ore as the pit deepens, significantly affecting the performance of the processing plant. The article presents the experience of implementing measures to optimize drilling and blasting operations to improve the performance of the processing plant, specifically to stabilize the primary ore crushing process. The article provides methods for calculating rational parameters and results of drilling and blasting operations. Calculations were made for the rational parameters of drilling and blasting operations, as well as for the granulometric composition of blasted rock under rational parameters and those proposed for experimental blasts