Adilbek Amrenov
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Adilbek Amrenov has a total of 7 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- А. Б. Шалғынбекова3 shared publications
- Ayaulym Yerlanova
Department of Philology and Journalism, Toraighyrov University, Pavlodar 140008, Kazakhstan
1 shared publication - Bakytzhan Masalimovna Kadyrova
Toraighyrov University
1 shared publication - Maigul Orazkhanova
Faculty of Philology, Pavlodar Pedagogical University named after A. Margulan, Pavlodar 140000, Kazakhstan
1 shared publication - Mukhabbat Baratova
Department of Philology and Journalism, Toraighyrov University, Pavlodar 140008, Kazakhstan
1 shared publication - Sagymbai Zhumagul
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университеті, Қазақстан, Астана қ
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 31 March 2026
- Published by L. N. Gumilyov Eurasian National University in Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University PHILOLOGY Series
- Vol. 154 (1)
Хамза Абдуллиннің Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы шығармашылығы
Мақалада қазақ әдебиетінің айтулы өкілі ақын, аудармашы Хамза Абдуллиннің шығармашылық тұлғасы қарастырылады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы тұтқынға түскен ақынның аса ауыр тағдыры, кеңес билігі тарапынан саяси сенімсіздікпен қуғын-сүргінге түскен шырғалаңы мол шығармашылығы талданады. Соғыс тұтқынында және кеңес лагерінің ауыр қыспағында жүріп жазылған саяси-әлеуметтік, көңіл-күй, табиғат лирикасының тақырыптық-идеялық арқауы айқындалады. «Достарым», «Тұтқын жыры», «Зарлы ана туралы жыр», «Бостандық», «Жалғыздық», «Мен жылаймын», «Алтай», «Есіл», «Мағжанның жиені Бибізайыпқа» тағы басқа өлеңдері, «Жауырын» балладасы талданады. Поэзиясының ұлт азаттығы мен тұлға еркіндігін, ұлттық құндылықтар мен адам теңдігін, жалпыадамзаттық гуманизмді аяусыз жаншып отырған сталиндік жүйе озбырлығын суреттеуден туындайтын реалистік сипаты, көркемдік қуаты сараланады. Өлеңдерінің тақырыптық-идеялық өзегі мен өзектілігі кеңес билігіне және адамзат баласына қайғы-қасірет әкелген фашизмге тән озбырлықты әшкерлеуі тұрғысынан зерделенеді. Ол соғыс тұтқынынан соң кеңес билігі тарапына қудаланып, ұзақ жылдарға бас бостандығынан айрылуының ақын тағдырына қаншалықты ауыр соққы болғанын байыптауға мүмкіндік береді. Рухы биік ақынның барлық тоталитаризм қиянатына төтеп беріп, шығармашылық ізденістері, көркем аудармаларымен қазақ әдебиетіне зор үлес қоса білгені тұжырымдалады.
- 31 March 2026
- Published by L. N. Gumilyov Eurasian National University in Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University PHILOLOGY Series
- Vol. 154 (1)
Open AccessХамза Абдуллиннің Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы шығармашылығы
Мақалада қазақ әдебиетінің айтулы өкілі ақын, аудармашы Хамза Абдуллиннің шығармашылық тұлғасы қарастырылады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы тұтқынға түскен ақынның аса ауыр тағдыры, кеңес билігі тарапынан саяси сенімсіздікпен қуғын-сүргінге түскен шырғалаңы мол шығармашылығы талданады. Соғыс тұтқынында және кеңес лагерінің ауыр қыспағында жүріп жазылған саяси-әлеуметтік, көңіл-күй, табиғат лирикасының тақырыптық-идеялық арқауы айқындалады. «Достарым», «Тұтқын жыры», «Зарлы ана туралы жыр», «Бостандық», «Жалғыздық», «Мен жылаймын», «Алтай», «Есіл», «Мағжанның жиені Бибізайыпқа» тағы басқа өлеңдері, «Жауырын» балладасы талданады. Поэзиясының ұлт азаттығы мен тұлға еркіндігін, ұлттық құндылықтар мен адам теңдігін, жалпыадамзаттық гуманизмді аяусыз жаншып отырған сталиндік жүйе озбырлығын суреттеуден туындайтын реалистік сипаты, көркемдік қуаты сараланады. Өлеңдерінің тақырыптық-идеялық өзегі мен өзектілігі кеңес билігіне және адамзат баласына қайғы-қасірет әкелген фашизмге тән озбырлықты әшкерлеуі тұрғысынан зерделенеді. Ол соғыс тұтқынынан соң кеңес билігі тарапына қудаланып, ұзақ жылдарға бас бостандығынан айрылуының ақын тағдырына қаншалықты ауыр соққы болғанын байыптауға мүмкіндік береді. Рухы биік ақынның барлық тоталитаризм қиянатына төтеп беріп, шығармашылық ізденістері, көркем аудармаларымен қазақ әдебиетіне зор үлес қоса білгені тұжырымдалады.
- 30 December 2025
- Published by The Eurasian Humanities Institute in Bulletin of the Eurasian Humanities Institute, Philology Series
- No. 4,p. 227-236
POETRY OF MAZHIT AITBAYEV
The article examines the literary heritage, the work of the poet Mazhit Aitbayev, which is a unique significant phenomenon in the history of Kazakh literature, who, by the will of fate, was in military captivity during the Second World War. The artistic peculiarity, thematic problems of the poet's poetry written during the years of captivity are analyzed. The main themes of poetry, the psychological depth of landscape, intimate lyrics and its socio-social foundations are traced. The importance of poetry in the literary process of Kazakh literature, psychologism and unique features of lyrics, praising the feeling of longing for the Motherland, for the native land, for relatives are revealed. Based on the study of the literary heritage, it was established that the poetry of Mazhit Aitbayev with bright life truths helps to understand the real problems of the war, the problems of the poet prisoner of war.
- 30 December 2025
- Published by The Eurasian Humanities Institute in Bulletin of the Eurasian Humanities Institute, Philology Series
- No. 4,p. 227-236
POETRY OF MAZHIT AITBAYEV
The article examines the literary heritage, the work of the poet Mazhit Aitbayev, which is a unique significant phenomenon in the history of Kazakh literature, who, by the will of fate, was in military captivity during the Second World War. The artistic peculiarity, thematic problems of the poet's poetry written during the years of captivity are analyzed. The main themes of poetry, the psychological depth of landscape, intimate lyrics and its socio-social foundations are traced. The importance of poetry in the literary process of Kazakh literature, psychologism and unique features of lyrics, praising the feeling of longing for the Motherland, for the native land, for relatives are revealed. Based on the study of the literary heritage, it was established that the poetry of Mazhit Aitbayev with bright life truths helps to understand the real problems of the war, the problems of the poet prisoner of war.
- 30 June 2025
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Philology series
- No. 2,2025,p. 518-531
"ЕКІНШІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК СОҒЫС ЖЫЛДАРЫНДАҒЫ ӘСКЕРИ ТҰТҚЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚАЛАМГЕРЛЕРІНІҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ ТУРАЛЫ "
"Мақалада Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы әскери тұтқындағы қазақ қаламгерлерінің шығармашылығы қарастырылады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы қазақ қалам қайраткерлігі майдан тұтқынындағы Қарыс Қанатбай (Қанатбаев), Мәжит Айтбаев, Мәулікеш Қайболдин (Мәулекеш Қайбалды), Хамза Абдуллин, Дәулет Тағыберлі, Әли Асқар, Мәжит Аяпбеков, Хакім Тыныбеков, Ғайпен Бейісұлы, Жәкебай Бапыш, Әйткеш Толғанбаев сынды дарындар шығармашылығымен көркемдік-эстетикалық, тақырыптық-иделық жүйеде жаңаша мазмұн, өзекті сипат алуының саяси-қоғамдық негіздері соны көзқараста байыпталады. Мақалада олардың жат елдің әскери тұтқында, соның ішінде Түркістан легионында жүріп Қазақстанға деген сағыныштарымен советтік коммунистік саясаттың ұлттық еркіндік пен азаттық идеяларын қыспаққа алуының зардаптарын, ұлт зиялыларын сталиндік репрессияға ұшыратудағы қылмысын әшкерлеуге, сынауға күш салудағы қайсарлықтары жаңаша танымда бағаланады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы қазақ қалам қайраткерлігі тоталитарлық жүйеге қарсы күресінде жаңа әдеби мазмұнмен толыға түскені айқындалады. Қалам қайраткерлері шығармашылығындағы басты тақырып өзегі ұлт әдебиеті мен мәдениеті, адам тағдыры, адамзаттық құндылықтар болғаны екшеледі. Сонымен қатар тоталитарлық жүйедегі саяси репрессиялар Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары да толастамағаны, соғыс тұтқынында болған майдангер қаламгерлер, өнер тұлғалары түрмеге тоғытылып, ұзақ жылдарға бас бостандықтарынан айрылғаны көрсетіледі. Советтік жазалау қысымынан бой тасалап, эмиграцияға кеткен өнер тұлғаларының аса күрделі де трагедиялы тағдыр-талайы айтылады. Кілтті сөздер: соғыс, әскер, тұтқын, адам тағдыры, Түркістан легионы, шығармашылық. "
- 30 June 2025
- Published by Toraighyrov University in Bulletin of Toraighyrov University. Philology series
- No. 2,2025,p. 518-531
"ЕКІНШІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК СОҒЫС ЖЫЛДАРЫНДАҒЫ ӘСКЕРИ ТҰТҚЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҚАЛАМГЕРЛЕРІНІҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ ТУРАЛЫ "
"Мақалада Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы әскери тұтқындағы қазақ қаламгерлерінің шығармашылығы қарастырылады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы қазақ қалам қайраткерлігі майдан тұтқынындағы Қарыс Қанатбай (Қанатбаев), Мәжит Айтбаев, Мәулікеш Қайболдин (Мәулекеш Қайбалды), Хамза Абдуллин, Дәулет Тағыберлі, Әли Асқар, Мәжит Аяпбеков, Хакім Тыныбеков, Ғайпен Бейісұлы, Жәкебай Бапыш, Әйткеш Толғанбаев сынды дарындар шығармашылығымен көркемдік-эстетикалық, тақырыптық-иделық жүйеде жаңаша мазмұн, өзекті сипат алуының саяси-қоғамдық негіздері соны көзқараста байыпталады. Мақалада олардың жат елдің әскери тұтқында, соның ішінде Түркістан легионында жүріп Қазақстанға деген сағыныштарымен советтік коммунистік саясаттың ұлттық еркіндік пен азаттық идеяларын қыспаққа алуының зардаптарын, ұлт зиялыларын сталиндік репрессияға ұшыратудағы қылмысын әшкерлеуге, сынауға күш салудағы қайсарлықтары жаңаша танымда бағаланады. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы қазақ қалам қайраткерлігі тоталитарлық жүйеге қарсы күресінде жаңа әдеби мазмұнмен толыға түскені айқындалады. Қалам қайраткерлері шығармашылығындағы басты тақырып өзегі ұлт әдебиеті мен мәдениеті, адам тағдыры, адамзаттық құндылықтар болғаны екшеледі. Сонымен қатар тоталитарлық жүйедегі саяси репрессиялар Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары да толастамағаны, соғыс тұтқынында болған майдангер қаламгерлер, өнер тұлғалары түрмеге тоғытылып, ұзақ жылдарға бас бостандықтарынан айрылғаны көрсетіледі. Советтік жазалау қысымынан бой тасалап, эмиграцияға кеткен өнер тұлғаларының аса күрделі де трагедиялы тағдыр-талайы айтылады. Кілтті сөздер: соғыс, әскер, тұтқын, адам тағдыры, Түркістан легионы, шығармашылық. "
- Open Access
- 18 March 2025
- Published by Bilingual Publishing Group in Forum for Linguistic Studies
- p. 863–873
Aitys as a Cultural Phenomenon: Historical Development and Contemporary Significance for Kazakhstan
Aitys is a traditional Kazakh genre of improvisational oral poetry, often performed as a poetic contest or duel between two akyns (folk poets) accompanied by the dombra. This article examines the historical development and transformation of aitys through a postcolonial lens. Originally, aitys served as a vital medium for expressing collective values, identity, and social opinion in Kazakh society. Under Russian imperial and later Soviet rule, the genre was appropriated and repurposed as a tool of colonial and ideological propaganda, triggering contradictory processes of cultural preservation and change. Drawing on postcolonial theory—particularly Edward Said’s concept of Orientalism and Frantz Fanon’s ideas on cultural reappropriation—the study analyzes how aitys functioned both as an instrument of colonial influence and as a platform for counter-discourse and cultural resilience. A diachronic comparison across different periods demonstrates that, despite significant external interference, aitys maintained its core significance and adaptability. In the post-Soviet era, aitys has experienced a revival as part of decolonization and cultural renewal in Kazakhstan, even expanding onto digital platforms. This research contributes a novel perspective by treating aitys not as a static folklore relic but as a dynamic cultural phenomenon. The findings highlight how aitys continues to shape Kazakh cultural identity and serve as a form of cultural resistance in the contemporary era.
- 18 March 2025
- Published by Bilingual Publishing Group in Forum for Linguistic Studies
- p. 863–873
Open AccessAitys as a Cultural Phenomenon: Historical Development and Contemporary Significance for Kazakhstan
Aitys is a traditional Kazakh genre of improvisational oral poetry, often performed as a poetic contest or duel between two akyns (folk poets) accompanied by the dombra. This article examines the historical development and transformation of aitys through a postcolonial lens. Originally, aitys served as a vital medium for expressing collective values, identity, and social opinion in Kazakh society. Under Russian imperial and later Soviet rule, the genre was appropriated and repurposed as a tool of colonial and ideological propaganda, triggering contradictory processes of cultural preservation and change. Drawing on postcolonial theory—particularly Edward Said’s concept of Orientalism and Frantz Fanon’s ideas on cultural reappropriation—the study analyzes how aitys functioned both as an instrument of colonial influence and as a platform for counter-discourse and cultural resilience. A diachronic comparison across different periods demonstrates that, despite significant external interference, aitys maintained its core significance and adaptability. In the post-Soviet era, aitys has experienced a revival as part of decolonization and cultural renewal in Kazakhstan, even expanding onto digital platforms. This research contributes a novel perspective by treating aitys not as a static folklore relic but as a dynamic cultural phenomenon. The findings highlight how aitys continues to shape Kazakh cultural identity and serve as a form of cultural resistance in the contemporary era.