ÇDÇiler Çokan Dönmez

Çiler Çokan Dönmez

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Çiler Çokan Dönmez has a total of 20 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Postpartum Care and Management in Disasters

    by Özlem Ülkü Bulut, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, et al.

    Disasters present significant health risks to women and newborns during the postpartum period; interruptions in healthcare services, insufficient infrastructure, emotional trauma, and low health literacy exacerbate the susceptibility of these populations. This section emphasizes the significance of postpartum care in catastrophe contexts, analyzing worldwide mother-infant care models, practices in Türkiye, and the functions of healthcare professionals. Models employed for administering postpartum care during disasters, such as telehealth and organized educational initiatives, have demonstrated efficacy in maintaining continuity of care. In Türkiye, subsequent to the 2023 earthquake, postpartum follow-up rates were inadequate and breastfeeding support was insufficient; yet, creative measures such the creation of breastfeeding tents were regarded as potential initiatives. In summary, augmenting postpartum care services in crisis scenarios necessitates the incorporation of these services into disaster preparedness strategies, the improvement of disaster-oriented training for healthcare practitioners, and the efficient application of digital health technologies.

  • Open Access

    Afetlerde Perinatal Dönem: Güçlükler ve Yönetim Yaklaşımları

    by Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, Özlem Ülkü Bulut, Nurcan Gökgöz, Didem Şimşek Küçükkelepçe, et al.

    Afetler, toplumların her kesimini etkileyen yıkıcı olaylar olmakla birlikte, bazı gruplar üzerinde çok daha derin ve uzun süreli etkiler bırakmaktadır. Bu grupların başında da gebeler, yeni doğum yapan kadınlar ve bebekler gelmektedir. Afet ortamlarında kadınların ve yenidoğanların maruz kaldığı riskler, yalnızca fiziksel değil; aynı zamanda ruhsal, sosyal ve sistemsel düzeyde de ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. “Afetlerde Perinatal Dönem: Güçlükler ve Yönetim Yaklaşımları” başlıklı bu kitap, afetlerin perinatal dönem üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir yaklaşımla ele almakta ve başta hemşireler ve ebeler olmak üzere tüm sağlık profesyonellerine bilimsel temelli, kapsamlı bir kaynak sunmayı hedeflemektedir. Kitap; gebelikten doğuma, doğum sonrası dönemden emzirmeye kadar uzanan süreci afet bağlamında ele alarak, kadınların karşılaştıkları güçlükleri, değişen sağlık davranışlarını, sosyal destek ihtiyaçlarını ve bu süreçteki haklarını değerlendirmektedir. Bu eser yalnızca teorik bilgileri derlemekle kalmamış, aynı zamanda sahada uygulanabilir kanıta dayalı müdahaleler, sistem düzeyinde çözüm önerileri ve kadınların afet koşullarında güçlenmesini destekleyecek politik yaklaşımlar da sunmuştur. Alanında uzman akademisyenler ve deneyimli saha uygulayıcılarının katkılarıyla oluşturulan her bir bölüm, özgün içeriğiyle hem bilimsel hem de mesleki açıdan yüksek nitelik taşımaktadır. Kitabın içeriği, afetlerin kadın sağlığı üzerindeki etkilerini geniş bir çerçevede ele alırken; doğrudan sahada hizmet sunan sağlık profesyonellerine de rehberlik edecek şekilde tasarlanmıştır. Sağlık sistemlerinin kriz anlarında dahi kapsayıcı, duyarlı ve dayanıklı hizmet sunabilmesinin yolu, bu tür kaynaklardan elde edilen bilgi ve deneyimle mümkündür. Bu kitap, afet alanında çalışan profesyoneller için yalnızca bir bilgi kaynağı değil, aynı zamanda bir farkındalık ve duyarlılık çağrısıdır. Kitabın ortaya çıkmasında emeği geçen tüm yazarlarımıza ve katkı sunan paydaşlara en içten teşekkürlerimi sunuyorum. Bu kitabın, hem akademik dünyaya hem de sahada görev yapan tüm sağlık profesyonellerine değerli katkılar sağlaması dileğiyle.

  • Open Access

    Afetlerde Kadınların Güçlenmesi, Hakları ve Karar Alma Süreçlerine Katılımı: Analitik Çerçeve

    by Emine Gök, Gül Ertem, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, Özlem Ülkü Bulut, et al.

    Afetler, yalnızca fiziksel yapıları değil, toplumsal dokuları da derinden sarsan karmaşık olaylardır. Bu olaylar, mevcut eşitsizlikleri keskinleştirerek toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden üretildiği, görünür olduğu ve çoğu zaman sorgulamaksızın sürdürdüğü kritik kırılma anları yaratır. Kadınlar özellikle de sosyoekonomik olarak dezavantajlı, etnik veya kültürel azınlıklara mensup, engelli ya da yaşlı kadınlar; afetlerin etkilerine karşı daha kırılgan konumda yer almakta ve afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde sıklıkla karar alma mekanizmalarının dışında bırakılmaktadır. Oysa kadınlar yalnızca afetlerden etkilenen pasif bireyler değil, aynı zamanda dayanıklılık oluşturan, yeniden toplumsal yapılanmayı destekleyen, bilgi ve deneyimiyle süreçlere yön verebilecek güçlü aktörlerdir. Bu bağlamda, afet yönetimi giderek daha görünür hale gelen “toplumsal cinsiyet perspektifi”, afetlere yönelik bütüncül ve sürdürülebilir stratejilerin inşasında vazgeçilmez bir parametre olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu yaklaşımla sahaya yansıması, normatif düzeydeki politika belgelerinin ötesine geçmekte zorlanmakta, kadınların hak temelli güçlenmesi ve karar alma süreçlerine etkin katılımı çoğu zaman sembolik düzeyde kalmaktadır. Oysa afetlerin etkili yönetimi ve toplumsal dirençliliğin artırılması, ancak kadınların bilgi, deneyim ve liderlik kapasitesinden tam anlamıyla yararlanılması ile mümkün olacaktır.

  • Open Access

    Afetlerin Gölgesinde Perinatal Sağlık: Kanıta Dayalı Bulgular, Sistem Yaklaşımları ve Hemşirelik Müdahale Stratejileri

    by Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, Özlem Ülkü Bulut, et al.

    Afetler, perinatal dönemdeki kadınlar ve yenidoğanlar için ciddi sağlık tehditleri oluşturmakta, maternal ve neonatal sonuçları olumsuz yönde etkilemektedir. Bu kitap bölümü, iklim temelli afetler (orman yangını, sel, kuraklık), nükleer kazalar, pandemiler ve depremler gibi farklı afet türlerinin perinatal sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirmekte; kanıta dayalı bulgular, sistem temelli yaklaşımlar ve hemşirelik müdahale stratejileri çerçevesinde çözüm önerileri sunmaktadır. Afetlerin tetiklediği çevresel kirleticiler, ruhsal travmalar, sağlık hizmetlerine erişim kısıtlılıkları ve beslenme yetersizlikleri; düşük doğum ağırlığı, erken doğum, ölü doğum ve postpartum depresyon gibi olumsuz perinatal sonuçlara yol açmaktadır. Hemşirelik hizmetleri bu süreçte kritik öneme sahip olup, perinatal dönemde hizmet veren hemşirelerin afet hazırlığı, psikososyal destek ve doğum sonrası bakım konularındaki rolleri vurgulanmaktadır. Ayrıca, perinatal sağlık sistemlerinde yerelleştirilmiş ve esnek müdahale modellerinin geliştirilmesi, Anne ve Perinatal Ölüm Gözetimi ve Müdahale Sistemleri’nin afet bağlamına entegre edilmesi gerekliliği ortaya konmuştur. Bu bölüm, afetlerin perinatal sağlık üzerindeki etkilerine dair güncel literatürü bütüncül bir yaklaşımla analiz ederken; hemşirelik temelli müdahaleleri, yerel hizmet modellerini ve politika düzeyinde önerileri bir arada sunarak hem uygulayıcılar hem de karar vericiler için yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.

  • Open Access

    Afetlerde Kadın Sağlığı ve Sosyal Destek

    by Sati Koldaş Mir, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, et al.

    Afet süreçlerinde kadınlar, toplumsal cinsiyet rolleri, yapısal eşitsizlikler, sınırlı kaynaklara erişim ve artan bakım sorumlulukları nedeniyle çok boyutlu risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Kadınların afetlerden daha fazla etkilenmesinin temelinde yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel faktörler yer almaktadır. Bu süreçte kadınlar; barınma, beslenme, hijyen, sağlık hizmetlerine erişim ve psikososyal destek alanlarında ciddi engellerle karşılaşmakta; üreme sağlığına yönelik ihtiyaçlar ise çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Afet döneminde yaşanan güvenlik açıkları, cinsel şiddet riskini artırmakta; kaynakların yetersizliği, kadınların temel haklara erişimini daha da zorlaştırmaktadır. Sosyal destek, kadınların psikolojik dayanıklılığını artıran ve afetlerin olumsuz etkilerini azaltan önemli bir koruyucu faktör olarak öne çıkmaktadır. Afet dönemlerinde, kadınların yeniden işlevsellik kazanabilmeleri ve ruhsal iyilik hâllerini yeniden inşa edebilmeleri açısından sosyal desteğin süreklilik arz eden, organize ve erişilebilir biçimde sağlanması kritik bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Sağlık profesyonelleri, kadınların afet süreçlerinde sağlık ve psikososyal iyilik hâllerinin yeniden inşasında kritik bir role sahiptir. Kadınlara yönelik sağlık hizmetlerinin erişilebilir, bütüncül ve kültürel olarak duyarlı bir yaklaşımla sunulması hem bireysel hem de toplumsal iyileşme sürecini destekleyecektir. Bu nedenle, afet döneminde kadınlara yönelik sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sağlık çalışanlarının toplumsal cinsiyet temelli ihtiyaçlara duyarlı biçimde eğitilmesi hayati önem taşımaktadır.

  • Open Access

    Afet Koşullarında Emzirme: Engeller ve Çözüm Önerileri

    by Nurcan Gökgöz, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, et al.

    Afetler, bireylerin ve toplumların yaşamlarını derinden etkileyen, ani gelişen yıkıcı olaylardır. Bu süreçlerde ruhsal, fiziksel ve sosyal temel ihtiyaçların karşılanmasında yaşanan güçlükler özellikle hassas gruplar için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu hassas grupların başında ise, anne ve bebekler gelmektedir. Afet koşullarında bebeklerin en güvenli, en besleyici ve koruyucu gıda olan anne sütüne erişimleri yaşamlarını sağlıklı bir biçimde sürdürebilmeleri için kritik önem taşımaktadır. Uluslararası sağlık kuruluşları, afet durumlarında emzirmenin teşvik edilmesini ve desteklenmesini, bebek sağlığını korumak açısından öncelikli bir müdahale olarak kabul etmektedir. Ancak afet ortamlarında emzirmenin sürdürülmesi, pek çok fiziksel, psikososyal ve yapısal engel nedeniyle sekteye uğrayabilmektedir. Hâlbuki anne sütü ile beslenmenin, özellikle bu gibi kriz durumlarında, bir hayatta kalma stratejisi olarak değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, afet koşullarında anne ve bebek sağlığını korumaya yönelik stratejilerin geliştirilmesinde, emzirme desteğinin afet yönetim planlarına entegre edilmesi, kriz anlarında bebeklerin sağlığını güvence altına almak için hayati bir adımdır.

  • Open Access

    Afetlerde Acil Doğum Yönetimi

    by Gurbet Yetişkin Eroğul, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Özlem Ülkü Bulut, et al.

    Afet ortamlarında gebe bireylerin değerlendirilmesi, afet türü, müdahale aşaması, kaynaklar ve hastanın sağlık geçmişine göre şekillenir. Değerlendirme süreci mahremiyet sağlayacak güvenli bir ortamda yapılmalıdır. Gebe bireylerden alınması gereken öykü başlıkları arasında son adet tarihi, gebeliğe ilişkin semptomlar, tıbbi ve cerrahi geçmiş, ilaç kullanımı, bağışıklama durumu, obstetrik öykü ve sosyoekonomik durum yer alır. Fizik muayene, özellikle uterus büyüklüğünün ölçümü ve fetal kalp atımının değerlendirilmesini içerir. Fundal yüksekliğe göre gebelik haftası tahmini yapılabilir. Laboratuvar testleri kısıtlı olsa da, tam kan sayımı, HIV testi ve gebelik testleri uygulanabilir. Görüntüleme için genellikle taşınabilir ultrason kullanılır; acil durumlarda iyonizan radyasyon gerekebilir. Yaygın obstetrik sorunlar arasında preeklampsi, erken membran rüptürü, erken doğum ve intrauterin fetal ölüm yer alır. Preeklampsi tedavisinde magnezyum sülfat ve antihipertansif ilaçlar kullanılabilir. Doğum yönetimi, mümkünse daha güvenli sağlık merkezlerinde yapılmalıdır. Gebeler afet ortamlarında mental sağlık açısından da risk altındadır. Afetler yalnızca fiziksel değil, psikolojik sağlık açısından da ciddi etkiler yaratır. Bu nedenle gebelerin değerlendirilmesinde hem tıbbi hem psikososyal boyutlar dikkate alınmalıdır.

  • Open Access

    Afetlerde Doğum Öncesi Bakım

    by Birsen Arıkan, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Semra Yılmaz, Emine Gök, Gül Ertem, Gurbet Yetişkin Eroğul, Özlem Ülkü Bulut, et al.

    Doğal ya da insan kaynaklı afetler, tüm toplumu etkilese de, kadınlar, özellikle de gebeler afet süreçlerinde en kırılgan gruplardan birini oluşturmaktadır. Gebelik, fizyolojik ve psikososyal yönden özel bir dönemdir. Bu dönemde yaşanılan afetler hem gebenin hem de fetüsün sağlığı üzerinde kısa ve uzun vadeli etkiler yaratabilmektedir. Gebelerin afet öncesi, afet anı ve sonrasındaki ihtiyaçlarının zamanında ve etkin şekilde karşılanması, anne-bebek sağlığının korunması açısından hayati önem taşımaktadır. Bu bağlamda, afet yönetimi süreçlerinde ebelik hizmetlerinin kapsamlı ve koordineli bir şekilde planlanması ve yürütülmesi gerekmektedir.

  • Open Access

    Afetlerde Gebe Kadınların Sağlık Davranışları ve Yaşadıkları Sorunlar

    by Semra Yılmaz, Didem Şimşek Küçükkelepçe, Gülçin Nacar, Nermin Altunbaş, Birnur Yeşildağ, Emine Gök, Gül Ertem, Birsen Arıkan, Gurbet Yetişkin Eroğul, Özlem Ülkü Bulut, et al.

    Her yıl dünya çapında yüz binlerce insan doğal veya insani afetlerden etkilenmektedir. Afetlerin etkileri toplumsal olarak farklı şekilde hissedilmekte olup, etkisi kadınlar ve erkekler arasında da farklılık gösterir. Gebe kadınlar, afetlerden etkilenen dezavantajlı gruptur. Gebe kadınların afet deneyimleri ve afet sonrası yaşadıkları zorluklar doğal gebelik sürecini olumsuz olarak etkilemektedir. Afet ile birlikte gebe kadınların yaşadıkları sorunlar ve yaşam davranışları noktasında sağlık hizmetlerine erişimde bozulma, tütün ve diğer madde kullanımı riskinin artması, beslenme yetersizlikleri ve hijyenik olmayan besin kullanımı, fiziksel aktivitede bozulmalar ve stres ile birlikte mental durum değişiklikleri yaşayabileceği belirtilmektedir. Türü ne olursa olsun afetler gebe kadınlar için potansiyel olumsuz sonuçlar ve etkiler yaratmaktadır. Gebelik dönemi annelerin ve bebeklerin doğal afetlerin sağlık üzerindeki zararlı etkilerine karşı hassas ve savunmasız oldukları bir zaman olarak ele alınıp, müdahalelerinin geliştirilmesinde gebe kadınlara ayrıca önem verilmesi gerekmektedir.