Serap Kurt Kayserili
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Serap Kurt Kayserili has a total of 9 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Abidin Çevik
Kocaeli Üniversitesi
1 shared publication - Cengiz Atli
IĞDIR ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ
1 shared publication Ercan Kostak
1 shared publication- Gürdal Çetinkaya1 shared publication
- Hasan Demi̇rhan
Tekirdag Namik Kemal Universitesi
1 shared publication - Rıdvan Kızılkaya
Atatürk Universitesi
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 8 September 2026
- Published by Ataturk Universitesi in Atatürk Dergisi
- No. Advanced O
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kâzım Karabekir’e Verilen Taltif ve Madalyalar
Kâzım Karabekir’in askerlik kariyeri, Osmanlı’nın son çeyrek yüzyılı ile Cumhuriyet’in kuruluş yıllarını kapsayan uzun bir döneme yayılır. Bu makale, söz konusu kariyeri alışılmış biyografik anlatının dışına taşıyarak tek bir eksenden (kendisine verilen taltif, nişan ve madalyalardan) izlemektedir. Osmanlı Devleti’nin üstün hizmeti nişan ve madalyayla ödüllendirme geleneği, Cumhuriyet’te İstiklal Madalyası ile sürdürülmüştür. Karabekir’in 1905’te sınıf birinciliğiyle aldığı Altın Maarif Madalyası’ndan 1923’te TBMM kararıyla taltif edildiği kırmızı-yeşil İstiklal Madalyası’na uzanan kayıtlar, bu sürekliliğin tek bir asker üzerinden okunabilir bir örneğini sunar. Makale; Karabekir’in hatırat ve günlükleri, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri ile Osmanlı Arşivi belgeleri ve Resmî Gazete başta olmak üzere birincil kaynaklara dayanmakta, belge merkezli tarihsel inceleme yöntemini izlemektedir. Temel savı şudur: taltif kayıtları yalnızca bireysel başarıya değil, dönemin cephe önceliklerine, terfi mekanizmalarına ve devletin ödüllendirme siyasetine de ışık tutar. Karabekir örneği, bu kayıtların Türkiye Cumhuriyeti tarihi yazımı için taşıdığı kaynak değerini somutlaştırmaktadır.
- 8 September 2026
- Published by Ataturk Universitesi in Atatürk Dergisi
- No. Advanced O
Open AccessOsmanlı’dan Cumhuriyet’e Kâzım Karabekir’e Verilen Taltif ve Madalyalar
Kâzım Karabekir’in askerlik kariyeri, Osmanlı’nın son çeyrek yüzyılı ile Cumhuriyet’in kuruluş yıllarını kapsayan uzun bir döneme yayılır. Bu makale, söz konusu kariyeri alışılmış biyografik anlatının dışına taşıyarak tek bir eksenden (kendisine verilen taltif, nişan ve madalyalardan) izlemektedir. Osmanlı Devleti’nin üstün hizmeti nişan ve madalyayla ödüllendirme geleneği, Cumhuriyet’te İstiklal Madalyası ile sürdürülmüştür. Karabekir’in 1905’te sınıf birinciliğiyle aldığı Altın Maarif Madalyası’ndan 1923’te TBMM kararıyla taltif edildiği kırmızı-yeşil İstiklal Madalyası’na uzanan kayıtlar, bu sürekliliğin tek bir asker üzerinden okunabilir bir örneğini sunar. Makale; Karabekir’in hatırat ve günlükleri, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri ile Osmanlı Arşivi belgeleri ve Resmî Gazete başta olmak üzere birincil kaynaklara dayanmakta, belge merkezli tarihsel inceleme yöntemini izlemektedir. Temel savı şudur: taltif kayıtları yalnızca bireysel başarıya değil, dönemin cephe önceliklerine, terfi mekanizmalarına ve devletin ödüllendirme siyasetine de ışık tutar. Karabekir örneği, bu kayıtların Türkiye Cumhuriyeti tarihi yazımı için taşıdığı kaynak değerini somutlaştırmaktadır.
- 30 June 2026
- Published by Ataturk Universitesi in Tarih ve Tarihçi
- Vol. 5 (1) , 42-53
Erzurum'da Sinema Kültürünün Dönüşümü ve Gündelik Hayata Etkileri (1946-1960)
Bu çalışma, çok partili siyasal hayata geçişin başladığı 1946 yılı ile 27 Mayıs askerî müdahalesinin gerçekleştiği 1960 yılı arasında Erzurum'da sinema kültürünün geçirdiği dönüşümü incelemektedir. Sinema burada yalnızca bir eğlence pratiği olarak değil; modernleşme süreçlerinin yerelleştiği bir kamusal mekân, devlet kültür politikasının görünürleştiği bir araç ve gündelik hayatın yeniden örgütlendiği bir alan olarak ele alınmıştır. Belirtilen on dört yıllık dönemde Erzurum'daki sinema mekânlarının inşa, işletme ve izleme süreçlerini ortaya koymak; bu süreçlerin merkez-taşra ilişkileri, toplumsal cinsiyet pratikleri ve modernleşme örüntüleri açısından taşıdığı anlamı değerlendirmek araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Nitel araştırma paradigması içinde tarihsel araştırma yöntemine dayanan inceleme, üç ayrı veri kategorisinden yararlanmıştır: Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (BCA) ve Erzurum Belediyesi Arşivi belgeleri, dönemin yerel ve ulusal gazete koleksiyonları ile Türk sinema tarihine ilişkin ikincil literatür. Toplanan veriler doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiş; bulgular tarihsel bağlam, siyasal konjonktür ve yerel toplumsal yapı dikkate alınarak yorumlanmıştır.Araştırma, dönem boyunca Erzurum'da dört sinema mekânının (Cumhuriyet, Saray, Doğu ve Halkevi sinemaları) etkin biçimde faaliyet gösterdiğini ortaya koymaktadır. Cumhuriyet Sineması'nın 1929'da belediye eliyle inşa edilmesi, Tek Parti döneminin taşradaki kültürel mobilizasyon stratejisinin somut bir örneğidir. Halkevi sineması CHP Genel Sekreterliğinin ideolojik iletim aracı olarak işlev görmüş; ücretli gösterim talepleri çevresinde gelişen yazışmalar taşradaki uygulama farklılıklarını gözler önüne sermiştir. Demokrat Parti döneminde Halkevlerinin kapatılmasıyla sinema işletmeciliği tamamen özel sektöre devrolmuş; Hollywood yapımları ve Yeşilçam ürünleri Erzurum izleyicisinin temel tercih alanı haline gelmiştir. Aynı dönemde uygulanan kadın matineleri, geleneksel toplumsal normlarla modernleşme süreçlerinin birbirini hem sınırlandırdığı hem de dönüştürdüğü bir uzlaşı alanı oluşturmuştur. Çalışma, taşra sinema tarihine yönelik mevcut akademik boşluğun bir bölümünü doldurma çabasıyla Erzurum özelinde sinema-kültür-iktidar ilişkisinin yerel boyutlarını belgelemektedir.
- 30 June 2026
- Published by Ataturk Universitesi in Tarih ve Tarihçi
- Vol. 5 (1) , 42-53
Erzurum'da Sinema Kültürünün Dönüşümü ve Gündelik Hayata Etkileri (1946-1960)
Bu çalışma, çok partili siyasal hayata geçişin başladığı 1946 yılı ile 27 Mayıs askerî müdahalesinin gerçekleştiği 1960 yılı arasında Erzurum'da sinema kültürünün geçirdiği dönüşümü incelemektedir. Sinema burada yalnızca bir eğlence pratiği olarak değil; modernleşme süreçlerinin yerelleştiği bir kamusal mekân, devlet kültür politikasının görünürleştiği bir araç ve gündelik hayatın yeniden örgütlendiği bir alan olarak ele alınmıştır. Belirtilen on dört yıllık dönemde Erzurum'daki sinema mekânlarının inşa, işletme ve izleme süreçlerini ortaya koymak; bu süreçlerin merkez-taşra ilişkileri, toplumsal cinsiyet pratikleri ve modernleşme örüntüleri açısından taşıdığı anlamı değerlendirmek araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Nitel araştırma paradigması içinde tarihsel araştırma yöntemine dayanan inceleme, üç ayrı veri kategorisinden yararlanmıştır: Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (BCA) ve Erzurum Belediyesi Arşivi belgeleri, dönemin yerel ve ulusal gazete koleksiyonları ile Türk sinema tarihine ilişkin ikincil literatür. Toplanan veriler doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiş; bulgular tarihsel bağlam, siyasal konjonktür ve yerel toplumsal yapı dikkate alınarak yorumlanmıştır.Araştırma, dönem boyunca Erzurum'da dört sinema mekânının (Cumhuriyet, Saray, Doğu ve Halkevi sinemaları) etkin biçimde faaliyet gösterdiğini ortaya koymaktadır. Cumhuriyet Sineması'nın 1929'da belediye eliyle inşa edilmesi, Tek Parti döneminin taşradaki kültürel mobilizasyon stratejisinin somut bir örneğidir. Halkevi sineması CHP Genel Sekreterliğinin ideolojik iletim aracı olarak işlev görmüş; ücretli gösterim talepleri çevresinde gelişen yazışmalar taşradaki uygulama farklılıklarını gözler önüne sermiştir. Demokrat Parti döneminde Halkevlerinin kapatılmasıyla sinema işletmeciliği tamamen özel sektöre devrolmuş; Hollywood yapımları ve Yeşilçam ürünleri Erzurum izleyicisinin temel tercih alanı haline gelmiştir. Aynı dönemde uygulanan kadın matineleri, geleneksel toplumsal normlarla modernleşme süreçlerinin birbirini hem sınırlandırdığı hem de dönüştürdüğü bir uzlaşı alanı oluşturmuştur. Çalışma, taşra sinema tarihine yönelik mevcut akademik boşluğun bir bölümünü doldurma çabasıyla Erzurum özelinde sinema-kültür-iktidar ilişkisinin yerel boyutlarını belgelemektedir.
- 1 January 2026
- Published by İntaç Eğitim Danışmanlık Organizasyon Araştırma İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi in Journal of Turkish Studies
- Vol. 21 (Volume 21 ) , 5327-5375
The May 27, 1960, Coup and The Yassıada Trials in The American Press
Bu çalışma, 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinin ardından Adnan Menderes ile Demokrat Parti'nin önde gelen yöneticilerinin Yassıada'da yargılanması ve idam edilmesi sürecinin Amerikan basınına yansımasını tarihsel açıdan ele almaktadır. Araştırmada, 1959-1963 yılları arasında dokuz farklı Amerikan gazetesinde yayımlanan yirmi beş haber metni birincil kaynak olarak kullanılmış; bunların büyük bölümü orijinal İngilizce metinler ve Türkçe aktarımları üzerinden karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Soğuk Savaş döneminde NATO'nun güneydoğu kanadını oluşturan ve Atlantik ittifakının kritik üyelerinden biri olan Türkiye'deki siyasi gelişmelerin Amerikan kamuoyuna nasıl aktarıldığı sorusu, Türk-Amerikan ilişkileri tarihi açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. İncelenen yayınlar arasında başkent gazetesi The Evening Star ile yerel, etnik ve yabancı dilli çeşitli gazeteler yer almakta; böylece farklı okuyucu kitlelerine ve coğrafyalara hitap eden bir örneklem elde edilmektedir. Haberlerin büyük bölümü Associated Press (AP) veya United Press International (UPI) ajans kaynaklı olup bir kısmı bağımsız muhabirlik ürünü ya da editoryal niteliklidir; bu ayrım, kaynak tenkidi açısından çalışmanın temel eksenlerinden biridir. Haberler içerik bakımından üç başlık altında değerlendirilmiştir: diplomatik ve stratejik haberler; yargılama ve özel hayata ilişkin haberler, uzun analizler ve editoryaller. Bulgular, örneklemdeki gazetelerin darbe öncesinde Menderes'i "sadık müttefik" olarak tanıttığını, ancak siyasi krizin tırmanmasıyla onu "güçlü adam" (strongman) profili çerçevesinde sunmaya başladığını ortaya koymaktadır. Darbe sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nin temel kaygısının NATO ittifakının sürdürülmesi olduğu, yargılama sürecinde hukuki boyuttan çok sansasyonel davalara odaklanıldığı ve idam kararlarının insani trajedi vurgusuyla aktarıldığı tespit edilmiştir. Çalışma, Soğuk Savaş döneminde Türk-Amerikan ilişkilerinin basın aracılığıyla nasıl şekillendirildiğine, Türkiye'deki siyasi olayların Atlantik ötesindeki yansımalarına ve incelenen örneklemdeki Türkiye algısının dönüşümüne tarihsel kaynaklar üzerinden ışık tutmaktadır.
- 1 January 2026
- Published by İntaç Eğitim Danışmanlık Organizasyon Araştırma İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi in Journal of Turkish Studies
- Vol. 21 (Volume 21 ) , 5327-5375
The May 27, 1960, Coup and The Yassıada Trials in The American Press
Bu çalışma, 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesinin ardından Adnan Menderes ile Demokrat Parti'nin önde gelen yöneticilerinin Yassıada'da yargılanması ve idam edilmesi sürecinin Amerikan basınına yansımasını tarihsel açıdan ele almaktadır. Araştırmada, 1959-1963 yılları arasında dokuz farklı Amerikan gazetesinde yayımlanan yirmi beş haber metni birincil kaynak olarak kullanılmış; bunların büyük bölümü orijinal İngilizce metinler ve Türkçe aktarımları üzerinden karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Soğuk Savaş döneminde NATO'nun güneydoğu kanadını oluşturan ve Atlantik ittifakının kritik üyelerinden biri olan Türkiye'deki siyasi gelişmelerin Amerikan kamuoyuna nasıl aktarıldığı sorusu, Türk-Amerikan ilişkileri tarihi açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. İncelenen yayınlar arasında başkent gazetesi The Evening Star ile yerel, etnik ve yabancı dilli çeşitli gazeteler yer almakta; böylece farklı okuyucu kitlelerine ve coğrafyalara hitap eden bir örneklem elde edilmektedir. Haberlerin büyük bölümü Associated Press (AP) veya United Press International (UPI) ajans kaynaklı olup bir kısmı bağımsız muhabirlik ürünü ya da editoryal niteliklidir; bu ayrım, kaynak tenkidi açısından çalışmanın temel eksenlerinden biridir. Haberler içerik bakımından üç başlık altında değerlendirilmiştir: diplomatik ve stratejik haberler; yargılama ve özel hayata ilişkin haberler, uzun analizler ve editoryaller. Bulgular, örneklemdeki gazetelerin darbe öncesinde Menderes'i "sadık müttefik" olarak tanıttığını, ancak siyasi krizin tırmanmasıyla onu "güçlü adam" (strongman) profili çerçevesinde sunmaya başladığını ortaya koymaktadır. Darbe sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nin temel kaygısının NATO ittifakının sürdürülmesi olduğu, yargılama sürecinde hukuki boyuttan çok sansasyonel davalara odaklanıldığı ve idam kararlarının insani trajedi vurgusuyla aktarıldığı tespit edilmiştir. Çalışma, Soğuk Savaş döneminde Türk-Amerikan ilişkilerinin basın aracılığıyla nasıl şekillendirildiğine, Türkiye'deki siyasi olayların Atlantik ötesindeki yansımalarına ve incelenen örneklemdeki Türkiye algısının dönüşümüne tarihsel kaynaklar üzerinden ışık tutmaktadır.
- 20 December 2025
- Published by Vizetek Publishing Company
Atatürk İlkeleri̇ ve Cumhuri̇yet Tari̇hi̇: Bütünsel Bi̇r Bakış
Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet Tarihi: Bütünsel Bir Bakış, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş sürecini, ideolojik temellerini ve toplumsal dönüşüm dinamiklerini akademik bir bütünlük içinde ele alan kapsamlı bir çalışmadır. Erken Cumhuriyet dönemine ilişkin farklı araştırma alanlarını bir araya getiren bu eser, Türk modernleşmesinin çok boyutlu yapısını hem tarihsel bir derinlik hem de analitik bir bakışla incelemektedir. Kitapta, II. Meşrutiyetten erken Cumhuriyete uzanan fikir hareketlerinden inkılâpların toplumsal etkilerine, siyasal yapıdaki muhalefet deneyimlerinden üniversite reformuna, dış politika okumalarından ekonomik ilişkilere ve sağlık hizmetlerindeki dönüşümlere kadar geniş bir yelpazede değerlendirmeler yer almaktadır. Her bölüm, alanında uzman araştırmacıların özgün katkılarıyla, Cumhuriyet tarihinin farklı yüzlerini birbirine bağlayan güçlü bir perspektif sunmaktadır. Bu eser, Cumhuriyetin kurucu değerlerini, modernleşme hamlelerini ve toplumsal değişim süreçlerini daha derinlemesine analiz etmek isteyen araştırmacılara, öğrencilere ve tarih meraklılarına rehber niteliğindedir. Mustafa Kemal Atatürkün düşünsel mirasının ışığında hazırlanan bu çalışma, hem geçmişe dair kapsamlı bir analiz hem de bugün için anlamlı bir yorum gücü sunmaktadır.
- 20 December 2025
- Published by Vizetek Publishing Company
Atatürk İlkeleri̇ ve Cumhuri̇yet Tari̇hi̇: Bütünsel Bi̇r Bakış
Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet Tarihi: Bütünsel Bir Bakış, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş sürecini, ideolojik temellerini ve toplumsal dönüşüm dinamiklerini akademik bir bütünlük içinde ele alan kapsamlı bir çalışmadır. Erken Cumhuriyet dönemine ilişkin farklı araştırma alanlarını bir araya getiren bu eser, Türk modernleşmesinin çok boyutlu yapısını hem tarihsel bir derinlik hem de analitik bir bakışla incelemektedir. Kitapta, II. Meşrutiyetten erken Cumhuriyete uzanan fikir hareketlerinden inkılâpların toplumsal etkilerine, siyasal yapıdaki muhalefet deneyimlerinden üniversite reformuna, dış politika okumalarından ekonomik ilişkilere ve sağlık hizmetlerindeki dönüşümlere kadar geniş bir yelpazede değerlendirmeler yer almaktadır. Her bölüm, alanında uzman araştırmacıların özgün katkılarıyla, Cumhuriyet tarihinin farklı yüzlerini birbirine bağlayan güçlü bir perspektif sunmaktadır. Bu eser, Cumhuriyetin kurucu değerlerini, modernleşme hamlelerini ve toplumsal değişim süreçlerini daha derinlemesine analiz etmek isteyen araştırmacılara, öğrencilere ve tarih meraklılarına rehber niteliğindedir. Mustafa Kemal Atatürkün düşünsel mirasının ışığında hazırlanan bu çalışma, hem geçmişe dair kapsamlı bir analiz hem de bugün için anlamlı bir yorum gücü sunmaktadır.
- Open Access
- 28 October 2025
- Published by Academician Publishing
- p. 1-12
Cumhuriyet’in Eğitim Politikaları Çerçevesinde Sağır, Dilsiz ve Körler Okullarının Gelişimi
Bu çalışma, Türkiye’de özel eğitim kurumlarının tarihsel gelişimini incelemekte ve 1927–1966 yılları arasındaki dönüşümü ele almaktadır. Engellilik kavramı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde sosyal sorumluluk ve yardım anlayışından kurumsal eğitim modeline evrilmiştir. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte devletin modernleşme politikaları çerçevesinde özel eğitim, eğitimin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Araştırmanın amacı, sağır ve dilsiz okullarının gelişim seyrini ortaya koymak ve bu kurumların toplumsal eşitlik ile modernleşme süreciyle ilişkisini değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel doküman analizi kullanılmış; arşiv belgeleri, dönemin gazeteleri ve Devlet İstatistik Enstitüsü verileri temel alınmıştır. Bulgular üç dönem halinde incelenmiştir: 1927–1938 yıllarında kurumsallaşma süreci başlamış, ancak kadın öğretmen eksikliği dikkat çekmiştir. 1938–1950 arasında, savaş koşullarına rağmen öğrenci ve öğretmen sayıları düzenli artmış, özellikle kadınların eğitimdeki oranı yükselmiştir. 1950–1960 Demokrat Parti döneminde ise özel eğitim en hızlı genişlemesini yaşamış; öğrenci–öğretmen oranları iyileşmiş ve mezuniyet oranları artmıştır. Sonuç olarak, bu dönem özel eğitimin yalnızca pedagojik bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet rolleri, sosyal politika ve modernleşme süreciyle iç içe ilerlediğini göstermektedir. 1951’de özel eğitim kurumlarının Millî Eğitim bünyesine alınması, günümüzdeki kaynaştırma eğitimine ve destek hizmetlerine uzanan sürecin tarihsel temelini oluşturmuştur.
- 28 October 2025
- Published by Academician Publishing
- p. 1-12
Open AccessCumhuriyet’in Eğitim Politikaları Çerçevesinde Sağır, Dilsiz ve Körler Okullarının Gelişimi
Bu çalışma, Türkiye’de özel eğitim kurumlarının tarihsel gelişimini incelemekte ve 1927–1966 yılları arasındaki dönüşümü ele almaktadır. Engellilik kavramı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde sosyal sorumluluk ve yardım anlayışından kurumsal eğitim modeline evrilmiştir. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte devletin modernleşme politikaları çerçevesinde özel eğitim, eğitimin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Araştırmanın amacı, sağır ve dilsiz okullarının gelişim seyrini ortaya koymak ve bu kurumların toplumsal eşitlik ile modernleşme süreciyle ilişkisini değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel doküman analizi kullanılmış; arşiv belgeleri, dönemin gazeteleri ve Devlet İstatistik Enstitüsü verileri temel alınmıştır. Bulgular üç dönem halinde incelenmiştir: 1927–1938 yıllarında kurumsallaşma süreci başlamış, ancak kadın öğretmen eksikliği dikkat çekmiştir. 1938–1950 arasında, savaş koşullarına rağmen öğrenci ve öğretmen sayıları düzenli artmış, özellikle kadınların eğitimdeki oranı yükselmiştir. 1950–1960 Demokrat Parti döneminde ise özel eğitim en hızlı genişlemesini yaşamış; öğrenci–öğretmen oranları iyileşmiş ve mezuniyet oranları artmıştır. Sonuç olarak, bu dönem özel eğitimin yalnızca pedagojik bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet rolleri, sosyal politika ve modernleşme süreciyle iç içe ilerlediğini göstermektedir. 1951’de özel eğitim kurumlarının Millî Eğitim bünyesine alınması, günümüzdeki kaynaştırma eğitimine ve destek hizmetlerine uzanan sürecin tarihsel temelini oluşturmuştur.
- 12 August 2024
- Published by Academician Publishing
- p. 13-28
Erzurum Eğitim Kurumları’ndan Kız Enstitüsü
Osmanlı Devleti’nde Tanzimat yılları ile kız çocuklarının eğitimini amaçlayan okullar açılmaya başlamış ve 1859 yılında kızlar için ilk Rüştiye açılmıştır. Meşrutiyet döneminde kızların eğitimi açısından önemli gelişmeler olmuş ve 1915 yılında İnas Darülfünunu faaliyete geçmiştir. Cumhuriyet döneminden itibaren ise Kız Sanat Okulları ve Kız Enstitüleri açılarak kız çocuklarının eğitimi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Erzurum Kız Enstitüsü’nün kurulmasından sonra kentte kadınların eğitim ve iş hayatına katılma süreçlerinin nasıl değiştiğini ve geliştiğini belirleyebilmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemleri dahilinde tarihi araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi ise içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada ulaşılan veriler ışığında öncelikle 1932 yılında Erzurum Kız Öğretmen Okulu için yapılan düzenlemeler kapsamında dördüncü ve beşinci sınıflara öğrenci alınmasının kararlaştırıldığı görülmektedir. 18 Ocak 1936 tarihinde ise Erzurum'da Kız Sanat Okulu herhangi bir açılış töreni yapılmaksızın faaliyete geçtiği anlaşılmaktadır. 9 Ekim 1936 tarihinde de gerekli hazırlıklar tamamlandıktan sonra tekniker okulu binasında biçki-dikiş ve moda şubeleri ile Akşam Kız Sanat Okulu olarak eğitime başlamıştır. Sonuç olarak, Erzurum'daki kız enstitüleri Cumhuriyet'in eğitim politikalarının bir yansıması olarak toplumsal dönüşüm sürecinde önemli bir rol oynamış ve bölgedeki kadınların eğitim olanaklarını genişletmiştir. Bu okullar, kız öğrencilerin toplumsal ve ekonomik yaşama katılımını desteklemiştir.
- 12 August 2024
- Published by Academician Publishing
- p. 13-28
Erzurum Eğitim Kurumları’ndan Kız Enstitüsü
Osmanlı Devleti’nde Tanzimat yılları ile kız çocuklarının eğitimini amaçlayan okullar açılmaya başlamış ve 1859 yılında kızlar için ilk Rüştiye açılmıştır. Meşrutiyet döneminde kızların eğitimi açısından önemli gelişmeler olmuş ve 1915 yılında İnas Darülfünunu faaliyete geçmiştir. Cumhuriyet döneminden itibaren ise Kız Sanat Okulları ve Kız Enstitüleri açılarak kız çocuklarının eğitimi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Erzurum Kız Enstitüsü’nün kurulmasından sonra kentte kadınların eğitim ve iş hayatına katılma süreçlerinin nasıl değiştiğini ve geliştiğini belirleyebilmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemleri dahilinde tarihi araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi ise içerik analizi yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada ulaşılan veriler ışığında öncelikle 1932 yılında Erzurum Kız Öğretmen Okulu için yapılan düzenlemeler kapsamında dördüncü ve beşinci sınıflara öğrenci alınmasının kararlaştırıldığı görülmektedir. 18 Ocak 1936 tarihinde ise Erzurum'da Kız Sanat Okulu herhangi bir açılış töreni yapılmaksızın faaliyete geçtiği anlaşılmaktadır. 9 Ekim 1936 tarihinde de gerekli hazırlıklar tamamlandıktan sonra tekniker okulu binasında biçki-dikiş ve moda şubeleri ile Akşam Kız Sanat Okulu olarak eğitime başlamıştır. Sonuç olarak, Erzurum'daki kız enstitüleri Cumhuriyet'in eğitim politikalarının bir yansıması olarak toplumsal dönüşüm sürecinde önemli bir rol oynamış ve bölgedeki kadınların eğitim olanaklarını genişletmiştir. Bu okullar, kız öğrencilerin toplumsal ve ekonomik yaşama katılımını desteklemiştir.