Koray Barut
Research Subjects
Koray Barut has a total of 22 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Emine Şener
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
11 shared publications - Gökhan Karadirek
Giresun Üniversitesi
11 shared publications - Nil Selenay Erden
Istanbul Universitesi
11 shared publications - Özge Mehtap
Kocaeli Üniversitesi
11 shared publications Betül Okudur Sabuncu
10 shared publicationsCem Güney Özveren
10 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 77-98
Sosyal Değişim Teorisi Bağlamında Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Tarihsel ve Politik Bir Bakış
Belirsizliğin ve kaosun hâkim olduğu günümüz post-modern dünyasında artık kural temelli hiyerarşik örgütler, yerlerini uzman gücü ve bilginin dolayısıyla da insanın daha önemli olduğu işletmelere bırakmaktadırlar. Sürekli değişimin gerekli olduğu bu yeni yapılarda kişilerin ve kurumların yönetilmesi için bireylerin örgüt içindeki davranışlarının performans üzerindeki etkisi ve bu davranışların olumlu şekilde yönlendirilmesinin önemi daha da artmaktadır. Bu çalışmada örgütsel davranış literatürünün iki önemli araştırma alanı olan örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel politika kavramları, birbirleri arasındaki ilişki üzerinden ve sosyal değişim teorisi temelinde ele alınmıştır. Yönetim literatüründe politika ile ilgili araştırmalar son yıllarda artsa da hakkettiği önemi görememektedir. Yapılan araştırmalar genellikle, politikayı yalnızca manipülasyon ve yöneticilerin ya da yönetimin çıkarını korumaya yönelik davranışlarla bağdaştırmaktadır. Bu olumsuz algı, örgüt içi politikanın eksik anlaşılması ve anlatılmasına yol açmaktadır. Fakat politik davranışlar hem olumlu hem de olumsuz davranışları içermektedir. Yöneticilerin uygulamış olduğu politikalar ve göstermiş oldukları politik davranışlar çalışanların potansiyel ve var olan örgütsel vatandaşlık davranışlarıyla yakından ilişkilidir. Sosyal Değişim Teorisi bağlamında, yöneticiler çalışanların beklenti ve ihtiyaçlarını karşıladıkları ölçüde çalışanların da buna karşılık vatandaşlık davranışlarının arttığı görülmektedir.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 77-98
Open AccessSosyal Değişim Teorisi Bağlamında Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Tarihsel ve Politik Bir Bakış
Belirsizliğin ve kaosun hâkim olduğu günümüz post-modern dünyasında artık kural temelli hiyerarşik örgütler, yerlerini uzman gücü ve bilginin dolayısıyla da insanın daha önemli olduğu işletmelere bırakmaktadırlar. Sürekli değişimin gerekli olduğu bu yeni yapılarda kişilerin ve kurumların yönetilmesi için bireylerin örgüt içindeki davranışlarının performans üzerindeki etkisi ve bu davranışların olumlu şekilde yönlendirilmesinin önemi daha da artmaktadır. Bu çalışmada örgütsel davranış literatürünün iki önemli araştırma alanı olan örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel politika kavramları, birbirleri arasındaki ilişki üzerinden ve sosyal değişim teorisi temelinde ele alınmıştır. Yönetim literatüründe politika ile ilgili araştırmalar son yıllarda artsa da hakkettiği önemi görememektedir. Yapılan araştırmalar genellikle, politikayı yalnızca manipülasyon ve yöneticilerin ya da yönetimin çıkarını korumaya yönelik davranışlarla bağdaştırmaktadır. Bu olumsuz algı, örgüt içi politikanın eksik anlaşılması ve anlatılmasına yol açmaktadır. Fakat politik davranışlar hem olumlu hem de olumsuz davranışları içermektedir. Yöneticilerin uygulamış olduğu politikalar ve göstermiş oldukları politik davranışlar çalışanların potansiyel ve var olan örgütsel vatandaşlık davranışlarıyla yakından ilişkilidir. Sosyal Değişim Teorisi bağlamında, yöneticiler çalışanların beklenti ve ihtiyaçlarını karşıladıkları ölçüde çalışanların da buna karşılık vatandaşlık davranışlarının arttığı görülmektedir.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 179-200
Örgütlerdeki Politik Davranışların Genel Bir Değerlendirmesi
Bu çalışma kapsamında bireylerin veya grupların kişisel çıkarlarını elde etmek veya korumak için bilinçli bir şekilde ortaya koyduğu rol dışı davranışlar olarak ifade edilebilecek politik davranış kavramının genel bir değerlendirmesi yapılmaktadır. Bu amaçla öncelikle politik davranış kavramı, politik davranışın ortaya çıktığı alanlar, boyutları, ortaya çıkmasında etkili olan faktörler, sonuçları ele alınmıştır. Sonrasında politik davranışların önlenebilip önlenemeyeceği tartışılmış ve yerel yazın düzleminde politik davranış literatüründe henüz yeterli doyuma ulaşmamış boşluklara değinilerek gelecek araştırmalar ve uygulayıcılar için bazı önerilerde bulunularak literatüre katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda yerel yazında politik davranışlar ile kişilik özellikleri, liderlik tarzları, güç kaynakları, psikolojik sermaye, çalışma koşulları, kariyer hedefleri gibi faktörler ile politik davranışlar arasındaki ilişkileri ele alan çalışmaların henüz yeterli doyuma ulaşmadığı görülmektedir. Ek olarak yerel yazında politik davranışlar ile kuşaklar arasındaki ilişkiyi ele alan bir çalışmaya ise rastlanmamıştır. Bu nedenle bu ilişki literatür açısından doldurulması gereken önemli bir boşluk olarak değerlendirilmektedir.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 179-200
Open AccessÖrgütlerdeki Politik Davranışların Genel Bir Değerlendirmesi
Bu çalışma kapsamında bireylerin veya grupların kişisel çıkarlarını elde etmek veya korumak için bilinçli bir şekilde ortaya koyduğu rol dışı davranışlar olarak ifade edilebilecek politik davranış kavramının genel bir değerlendirmesi yapılmaktadır. Bu amaçla öncelikle politik davranış kavramı, politik davranışın ortaya çıktığı alanlar, boyutları, ortaya çıkmasında etkili olan faktörler, sonuçları ele alınmıştır. Sonrasında politik davranışların önlenebilip önlenemeyeceği tartışılmış ve yerel yazın düzleminde politik davranış literatüründe henüz yeterli doyuma ulaşmamış boşluklara değinilerek gelecek araştırmalar ve uygulayıcılar için bazı önerilerde bulunularak literatüre katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda yerel yazında politik davranışlar ile kişilik özellikleri, liderlik tarzları, güç kaynakları, psikolojik sermaye, çalışma koşulları, kariyer hedefleri gibi faktörler ile politik davranışlar arasındaki ilişkileri ele alan çalışmaların henüz yeterli doyuma ulaşmadığı görülmektedir. Ek olarak yerel yazında politik davranışlar ile kuşaklar arasındaki ilişkiyi ele alan bir çalışmaya ise rastlanmamıştır. Bu nedenle bu ilişki literatür açısından doldurulması gereken önemli bir boşluk olarak değerlendirilmektedir.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 149-178
Örgütsel Araştırmalarda Hikâye Anlatıcılığı: Sistematik Bir Değerlendirme
Hikâye anlatıcılığı, literatürde insanların duygularına hitap eden, anlatıcıların fikir ve bilgilerini karşısındaki kişilere aktarabilmesine olanak sağlayan, çalışanlar üzerinde çok etkisi bulunabilecek yöntem olarak tanımlanmaktadır. Örgütün birçok işlevi ile bağlantısı olduğu öngörülen hikâye anlatıcılığının, literatürde sıklıkla üretim, pazarlama, marka yönetimi, iletişim, kurum kültürü ve değerlerini yaratma ve değiştirebilmede ve liderlik gibi alanlarda kullanıldığı görülmektedir. Örgütsel hikâye anlatıcılığının sistematik derleme şeklinde ele alındığı bu çalışmada, 2000-2023 yılları arasında yayınlanan makale ve kongre bildirileri incelenerek ulaşılan ve çalışmaya dâhil edilen 58 çalışma, bazı hususlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Çalışmada incelenen makaleler özellikleri dikkate alınarak, hikâye anlatıcılığının örgütsel amaçlarla nasıl ve nerede kullanılabileceği, hikâye anlatıcılığının örgüt içi iletişim ve bilgi yönetimindeki rolü ile hikâye anlatıcılığına ilişkin eleştirel bakış açısına yer verildiği çalışmalar şeklinde 3 grupta kategorize edilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında ise ileride yapılabilecek olan çalışmalara katkı sağlayabileceği düşünülen ve yapılan çalışmaların değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkarılan boşluklar dikkate alınarak öneriler geliştirilmiştir.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 149-178
Open AccessÖrgütsel Araştırmalarda Hikâye Anlatıcılığı: Sistematik Bir Değerlendirme
Hikâye anlatıcılığı, literatürde insanların duygularına hitap eden, anlatıcıların fikir ve bilgilerini karşısındaki kişilere aktarabilmesine olanak sağlayan, çalışanlar üzerinde çok etkisi bulunabilecek yöntem olarak tanımlanmaktadır. Örgütün birçok işlevi ile bağlantısı olduğu öngörülen hikâye anlatıcılığının, literatürde sıklıkla üretim, pazarlama, marka yönetimi, iletişim, kurum kültürü ve değerlerini yaratma ve değiştirebilmede ve liderlik gibi alanlarda kullanıldığı görülmektedir. Örgütsel hikâye anlatıcılığının sistematik derleme şeklinde ele alındığı bu çalışmada, 2000-2023 yılları arasında yayınlanan makale ve kongre bildirileri incelenerek ulaşılan ve çalışmaya dâhil edilen 58 çalışma, bazı hususlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Çalışmada incelenen makaleler özellikleri dikkate alınarak, hikâye anlatıcılığının örgütsel amaçlarla nasıl ve nerede kullanılabileceği, hikâye anlatıcılığının örgüt içi iletişim ve bilgi yönetimindeki rolü ile hikâye anlatıcılığına ilişkin eleştirel bakış açısına yer verildiği çalışmalar şeklinde 3 grupta kategorize edilmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında ise ileride yapılabilecek olan çalışmalara katkı sağlayabileceği düşünülen ve yapılan çalışmaların değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkarılan boşluklar dikkate alınarak öneriler geliştirilmiştir.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 13-23
Presenteeism at Workplace: A Turkish Idiom “Let Friends See You at Shopping”
Businesses are operating in an intensely competitive environment today and they have begun to give importance to human resources rather than material resources in order to survive and to exist at the same time. Therefore, new applications have been started to be researched to use human resources more effectively and to improve working conditions or to reduce inefficient working elements. Presenteeism means that the employee has to go to work for different reasons, appear there but cannot work efficiently. In Turkish, this is explained by the phrase "let your friends see you in shopping", which means "to show off, to pretend to work". Presenteesim has also become one of the topics that have been started to be researched recently as an element that reduces productivity. Presenteeism is an important element that organizations have just realized. So, purpose of this chapter is to introduce the concept of presenteeism and to raise awareness against this negative work behavior.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 13-23
Open AccessPresenteeism at Workplace: A Turkish Idiom “Let Friends See You at Shopping”
Businesses are operating in an intensely competitive environment today and they have begun to give importance to human resources rather than material resources in order to survive and to exist at the same time. Therefore, new applications have been started to be researched to use human resources more effectively and to improve working conditions or to reduce inefficient working elements. Presenteeism means that the employee has to go to work for different reasons, appear there but cannot work efficiently. In Turkish, this is explained by the phrase "let your friends see you in shopping", which means "to show off, to pretend to work". Presenteesim has also become one of the topics that have been started to be researched recently as an element that reduces productivity. Presenteeism is an important element that organizations have just realized. So, purpose of this chapter is to introduce the concept of presenteeism and to raise awareness against this negative work behavior.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 230-248
Çalışanların İş Yeri Motivasyonları Üzerine Bir İnceleme
Bu çalışma, iş motivasyonunun çalışan performansı ve refahı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmada, iş motivasyonunun hem içsel hem de dışsal kaynaklarına odaklanarak, bu kaynakların karmaşık etkileşimlerini ele almaktadır. İş motivasyonunu daha iyi anlamak için derinlemesine bir araştırmanın önemli olduğunu savunulmaktadır. Çalışma, hedef belirleme, geri bildirim, büyüme ve gelişim fırsatları, iş-yaşam dengesi ve tanınma ve ödüllendirme gibi faktörlerin çalışan motivasyonuna katkısını vurgulamaktadır. Bu faktörlerin etkili motivasyon stratejilerinin tasarlanmasında kullanılabileceğini ve bu stratejilerin kurumsal hedefler ve değerleriyle uyumlu olması gerektiğini öne sürülmektedir. Ayrıca kendini belirleme teorisi, beklenti teorisi ve hedef belirleme teorisi gibi çeşitli iş motivasyonu teorilerini de ele alınmaktadır. Bu teorilerin iş motivasyonu konusundaki anlayışa önemli katkılar sunmaktadır ancak bazı sınırlamalar bulunmaktadır. Örneğin bazı teoriler tüm bağlamlarda uygulanabilir olmayabilir veya verilerle uyumlu hale getirilmesi için önemli revizyonlar gerektirebilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, iş motivasyonu konusunda değerli bilgiler sunarak, çalışan performansı ve refahını artırmaya yönelik kurumsal politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Gelecekteki araştırmaların, iş motivasyonunun hem içsel hem de dışsal kaynaklarını hesaba katan daha kapsamlı modeller geliştirmeye odaklanması gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca, mevcut teorilerin doğrulanması ve farklı bağlamlarda çalışan motivasyonuna katkıda bulunan yeni faktörlerin belirlenmesi için daha fazla ampirik araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Çalışma, iş motivasyonunun önemini vurgulayarak, işyerindeki çalışanların performansını ve refahını artırmak için kurumsal politika ve uygulamaların tasarlanmasında kullanılacak bazı ilkeler sunmaktadır. İçsel motivasyon, bir işi salt kendi isteğiyle üstlendiği şeyden zevk almak için yapma motivasyonudur. Dışsal motivasyon ise belirli organizasyonel hedeflere ulaşmak veya başkası tarafından dayatılan şeyleri yapma motivasyonudur. Bu iki kaynak, iş motivasyonunun derinlemesine ölçümü için önemlidir ancak boyutlarının tam olarak anlaşılabilmesi için sosyal-çevresel güçlerin etkisi, görev motivasyonu ve performans arasındaki karmaşık etkileşimler gibi konulara odaklanmak yararlı olacaktır.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 230-248
Open AccessÇalışanların İş Yeri Motivasyonları Üzerine Bir İnceleme
Bu çalışma, iş motivasyonunun çalışan performansı ve refahı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmada, iş motivasyonunun hem içsel hem de dışsal kaynaklarına odaklanarak, bu kaynakların karmaşık etkileşimlerini ele almaktadır. İş motivasyonunu daha iyi anlamak için derinlemesine bir araştırmanın önemli olduğunu savunulmaktadır. Çalışma, hedef belirleme, geri bildirim, büyüme ve gelişim fırsatları, iş-yaşam dengesi ve tanınma ve ödüllendirme gibi faktörlerin çalışan motivasyonuna katkısını vurgulamaktadır. Bu faktörlerin etkili motivasyon stratejilerinin tasarlanmasında kullanılabileceğini ve bu stratejilerin kurumsal hedefler ve değerleriyle uyumlu olması gerektiğini öne sürülmektedir. Ayrıca kendini belirleme teorisi, beklenti teorisi ve hedef belirleme teorisi gibi çeşitli iş motivasyonu teorilerini de ele alınmaktadır. Bu teorilerin iş motivasyonu konusundaki anlayışa önemli katkılar sunmaktadır ancak bazı sınırlamalar bulunmaktadır. Örneğin bazı teoriler tüm bağlamlarda uygulanabilir olmayabilir veya verilerle uyumlu hale getirilmesi için önemli revizyonlar gerektirebilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, iş motivasyonu konusunda değerli bilgiler sunarak, çalışan performansı ve refahını artırmaya yönelik kurumsal politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Gelecekteki araştırmaların, iş motivasyonunun hem içsel hem de dışsal kaynaklarını hesaba katan daha kapsamlı modeller geliştirmeye odaklanması gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca, mevcut teorilerin doğrulanması ve farklı bağlamlarda çalışan motivasyonuna katkıda bulunan yeni faktörlerin belirlenmesi için daha fazla ampirik araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Çalışma, iş motivasyonunun önemini vurgulayarak, işyerindeki çalışanların performansını ve refahını artırmak için kurumsal politika ve uygulamaların tasarlanmasında kullanılacak bazı ilkeler sunmaktadır. İçsel motivasyon, bir işi salt kendi isteğiyle üstlendiği şeyden zevk almak için yapma motivasyonudur. Dışsal motivasyon ise belirli organizasyonel hedeflere ulaşmak veya başkası tarafından dayatılan şeyleri yapma motivasyonudur. Bu iki kaynak, iş motivasyonunun derinlemesine ölçümü için önemlidir ancak boyutlarının tam olarak anlaşılabilmesi için sosyal-çevresel güçlerin etkisi, görev motivasyonu ve performans arasındaki karmaşık etkileşimler gibi konulara odaklanmak yararlı olacaktır.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 57-75
Başarılı Yaşlanmanın Sosyal Destek Bağlamında İncelenmesi
Son yıllarda sağlıklı, üretken, yüksek yaşam kalitesi ile güvenli bir çevrede yaşamak, iyi bir sosyal çevreye sahip olmak ve yaşam boyunca fiziksel, zihinsel, sosyal ve ruhsal iyi olma haline sahip olmayı ifade eden başarılı yaşlanma kavramı tüm bireyler için önemli hale gelmiştir. Literatürde başarılı yaşlanma ile ilişkilendirilen birçok değişken ve farklı alanlarda çalışmalar bulunmaktadır. Başarılı yaşlanmayı etkileyen sosyal destek, zihinsel ve fiziksel sağlık, genel sağlık durumu, yaşam aktiviteleri gibi birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler arasında önemli bir yere sahip olan sosyal destek kavramı bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışma kapsamında, sosyal desteğin başarılı yaşlanma düzeyine sağladığı katkı ile ilgili farkındalık kazandırmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda sosyal destek ve başarılı yaşlanma kavramları, kapsamı, kuramsal dayanağı incelenerek, sosyal destek ve başarılı yaşlanma ile ilgili çalışmalardan söz edilmiş ve sosyal desteğin başarılı yaşlanma ile olan ilişkisi açıklanmıştır. Yapılan araştırma sonuçları incelenmiş ve literatür ile desteklenmiştir. Sonuçlar, tutarlı şekilde, daha yüksek düzeyde sosyal desteğin insanların psikolojik ve fizyolojik sağlığını iyileştirdiğini, başarılı yaşlanma düzeyine olumlu etkisi olduğunu göstermektedir. Yerli literatürde sosyal destek ile başarılı yaşlanmanın ilişkilendirildiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu bağlamda literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 57-75
Open AccessBaşarılı Yaşlanmanın Sosyal Destek Bağlamında İncelenmesi
Son yıllarda sağlıklı, üretken, yüksek yaşam kalitesi ile güvenli bir çevrede yaşamak, iyi bir sosyal çevreye sahip olmak ve yaşam boyunca fiziksel, zihinsel, sosyal ve ruhsal iyi olma haline sahip olmayı ifade eden başarılı yaşlanma kavramı tüm bireyler için önemli hale gelmiştir. Literatürde başarılı yaşlanma ile ilişkilendirilen birçok değişken ve farklı alanlarda çalışmalar bulunmaktadır. Başarılı yaşlanmayı etkileyen sosyal destek, zihinsel ve fiziksel sağlık, genel sağlık durumu, yaşam aktiviteleri gibi birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörler arasında önemli bir yere sahip olan sosyal destek kavramı bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışma kapsamında, sosyal desteğin başarılı yaşlanma düzeyine sağladığı katkı ile ilgili farkındalık kazandırmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda sosyal destek ve başarılı yaşlanma kavramları, kapsamı, kuramsal dayanağı incelenerek, sosyal destek ve başarılı yaşlanma ile ilgili çalışmalardan söz edilmiş ve sosyal desteğin başarılı yaşlanma ile olan ilişkisi açıklanmıştır. Yapılan araştırma sonuçları incelenmiş ve literatür ile desteklenmiştir. Sonuçlar, tutarlı şekilde, daha yüksek düzeyde sosyal desteğin insanların psikolojik ve fizyolojik sağlığını iyileştirdiğini, başarılı yaşlanma düzeyine olumlu etkisi olduğunu göstermektedir. Yerli literatürde sosyal destek ile başarılı yaşlanmanın ilişkilendirildiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu bağlamda literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 201-229
Örgütsel Kayırmacılık
Kayırmacılık geçmişi oldukça eski toplumsal, örgütsel ve bireysel bir sorundur. Bu sorun geçmişte olduğu gibi halen güncelliğini korumaktadır. Hatta kayırmacılığın günümüzde ortaya çıkardığı negatif etkiler dikkat çekicidir. Yakın zamanda yapılan bilimsel çalışmalarda kayırmacılık iş ve sosyal hayattaki kimi sorunların kaynağı olarak gösterilmektedir. Adam kayırmanın türlerinden nepotizm ve kronizm türü kayırmacılık uygulamaları örgüt ve kayrılmayan çalışanlar üzerinde birtakım olumsuz etkilerinin olduğu bilinmektedir. Nepotizm ve kronizm ile ilgili kayırmacı eylemler, çalışanların iş tatmin düzeyini ve verimliliğini azaltabilmektedir. Adam kayırmak veya birilerine iltimas tanımak örgüt içi motivasyonu ve performansı düşürebilmektedir. Örgütte uygulana kayırmacılıklar nedeniyle örgüte duyulan güven ve imaj zarar görebilmektedir. Çalışanların işten ayrılmasının sonucunda ise işgücü devir oranında artışlar yaşanabilmektedir. Örgütsel kayırmacılıklar, toplumun diğer paydaşlarında tesir edebilmektedir. Kayırmacılığın neden olduğu olumsuzluklar çalışanların yaptığı işin kalitesi ve niteliğine, sosyal hayattaki diğer insanlarla ilişkilerine yansımaktadır. Ayrıca istihdam, terfi ve ödüllendirmeler konusunda yapılan adam kayırma sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu da örgüt içerisinde insan kaynaklarıyla ilgili stratejilerin ve planlamaların önemsenmediğini ya da görmezden gelindiğini ortaya koymaktadır. Örgütsel kayırmacılıkta akrabalık ve arkadaşlık ilişkilerinin niteliği de önemlidir. Örgütün türüne göre bazı kişi veya kişilerin kayrılma önceliği söz konusudur. Özellikle aile işletmelerinde terfi ve ödüllendirme yapılırken aile üyesi olmak ya da arkadaşlık, eş-dost ilişkisi düzeyi kayırmacılık için bir kriter sayılabilmektedir. Böyle durumlarda eğitim düzeyi, yetenek, tecrübe ve geçmişte elde edilen başarıların çok önemsenmediği bilinir. Örgütsel düzeydeki adam kayırmanın dışındaki bir diğer temel kayırmacılık türü siyasi kayırmacılıktır. Siyasi kayırmacılık söz konusu ise istihdam ayrımcılığı ve haksız ödüllendirmelerle karşı karşıya kalmak mümkündür. Siyasi statünün verdiği imkânlar kullanılarak bazı bireylerin ve siyasi grupların çıkarlarını korunabilmekte ve onlara birtakım menfaatler sağlanmaktadır. Kayırmacılık, ayrımcılık yapılan taraf için hoş bir durum gibi görünse de genellikle toplum tarafından hoş karşılanmamaktadır. Her türlü kayırmacılıkta adaletsizlik ve/veya eşitsizlik bulmak olasıdır. Dolayısıyla kayırmacılığın olduğu ortamlarda adaletten ve eşitlikten bahsedebilmek mümkün değildir.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 201-229
Open AccessÖrgütsel Kayırmacılık
Kayırmacılık geçmişi oldukça eski toplumsal, örgütsel ve bireysel bir sorundur. Bu sorun geçmişte olduğu gibi halen güncelliğini korumaktadır. Hatta kayırmacılığın günümüzde ortaya çıkardığı negatif etkiler dikkat çekicidir. Yakın zamanda yapılan bilimsel çalışmalarda kayırmacılık iş ve sosyal hayattaki kimi sorunların kaynağı olarak gösterilmektedir. Adam kayırmanın türlerinden nepotizm ve kronizm türü kayırmacılık uygulamaları örgüt ve kayrılmayan çalışanlar üzerinde birtakım olumsuz etkilerinin olduğu bilinmektedir. Nepotizm ve kronizm ile ilgili kayırmacı eylemler, çalışanların iş tatmin düzeyini ve verimliliğini azaltabilmektedir. Adam kayırmak veya birilerine iltimas tanımak örgüt içi motivasyonu ve performansı düşürebilmektedir. Örgütte uygulana kayırmacılıklar nedeniyle örgüte duyulan güven ve imaj zarar görebilmektedir. Çalışanların işten ayrılmasının sonucunda ise işgücü devir oranında artışlar yaşanabilmektedir. Örgütsel kayırmacılıklar, toplumun diğer paydaşlarında tesir edebilmektedir. Kayırmacılığın neden olduğu olumsuzluklar çalışanların yaptığı işin kalitesi ve niteliğine, sosyal hayattaki diğer insanlarla ilişkilerine yansımaktadır. Ayrıca istihdam, terfi ve ödüllendirmeler konusunda yapılan adam kayırma sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu da örgüt içerisinde insan kaynaklarıyla ilgili stratejilerin ve planlamaların önemsenmediğini ya da görmezden gelindiğini ortaya koymaktadır. Örgütsel kayırmacılıkta akrabalık ve arkadaşlık ilişkilerinin niteliği de önemlidir. Örgütün türüne göre bazı kişi veya kişilerin kayrılma önceliği söz konusudur. Özellikle aile işletmelerinde terfi ve ödüllendirme yapılırken aile üyesi olmak ya da arkadaşlık, eş-dost ilişkisi düzeyi kayırmacılık için bir kriter sayılabilmektedir. Böyle durumlarda eğitim düzeyi, yetenek, tecrübe ve geçmişte elde edilen başarıların çok önemsenmediği bilinir. Örgütsel düzeydeki adam kayırmanın dışındaki bir diğer temel kayırmacılık türü siyasi kayırmacılıktır. Siyasi kayırmacılık söz konusu ise istihdam ayrımcılığı ve haksız ödüllendirmelerle karşı karşıya kalmak mümkündür. Siyasi statünün verdiği imkânlar kullanılarak bazı bireylerin ve siyasi grupların çıkarlarını korunabilmekte ve onlara birtakım menfaatler sağlanmaktadır. Kayırmacılık, ayrımcılık yapılan taraf için hoş bir durum gibi görünse de genellikle toplum tarafından hoş karşılanmamaktadır. Her türlü kayırmacılıkta adaletsizlik ve/veya eşitsizlik bulmak olasıdır. Dolayısıyla kayırmacılığın olduğu ortamlarda adaletten ve eşitlikten bahsedebilmek mümkün değildir.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 1-12
Talent Climate
Talent climate refers to the overall environment, culture, and conditions within an organization that impact the attraction, development, and retention of talented employees. It encompasses factors such as leadership, communication, opportunities for growth and development, work-life balance, and recognition and rewards. Having a positive talent climate is crucial for firms as it can help them attract and retain the best talent, foster innovation and creativity, increase productivity and engagement, and ultimately improve business performance. A strong talent climate can also enhance an organization's reputation as an employer of choice, making it more competitive in the labor market. This study is a conceptual exploration of the issue of talent climate, based on a thorough review of existing literature and theoretical analysis. While it does not offer empirical evidence, the study is notable for its rarity in tackling this relatively obscure topic. By offering a range of perspectives on the meaning and importance of talent climate, the study provides readers with a valuable resource for gaining knowledge and insight in this niche area. The authors' thoughtful commentary and detailed analysis highlight the complexity and potential significance of talent climate as a concept.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 1-12
Open AccessTalent Climate
Talent climate refers to the overall environment, culture, and conditions within an organization that impact the attraction, development, and retention of talented employees. It encompasses factors such as leadership, communication, opportunities for growth and development, work-life balance, and recognition and rewards. Having a positive talent climate is crucial for firms as it can help them attract and retain the best talent, foster innovation and creativity, increase productivity and engagement, and ultimately improve business performance. A strong talent climate can also enhance an organization's reputation as an employer of choice, making it more competitive in the labor market. This study is a conceptual exploration of the issue of talent climate, based on a thorough review of existing literature and theoretical analysis. While it does not offer empirical evidence, the study is notable for its rarity in tackling this relatively obscure topic. By offering a range of perspectives on the meaning and importance of talent climate, the study provides readers with a valuable resource for gaining knowledge and insight in this niche area. The authors' thoughtful commentary and detailed analysis highlight the complexity and potential significance of talent climate as a concept.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 99-131
Takım Odaklı Liderlik Yaklaşımları
Liderlik çalışmaları özelinde alan yazında yapılmış birçok çalışma dönemin koşullarının da etkisi ile şekillenmiştir. Serüveni insanlık tarihi kadar eski olan liderlik olgusunun bilimsel çerçeve içerisinde incelenmesi Büyük Adam Yaklaşımı ile başlamıştır. Önceleri liderde bulunması gereken temel özellikler nelerdir sorusuna yanıt aranmaya başlanmış ve bir liderde olması gereken fiziksel özellikler ve kişilik özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ancak zamanla bu yaklaşımın lideri tarif etmekte yeteriz kaldığı anlaşılmış ve lideri lider yapan temel faktörün davranışları olduğu noktasında bir kabule varılmıştır. Davranışçı yaklaşımların popüler olduğu aynı dönemde liderin davranışlarını incelemek hususunun daha fazla önem kazanmasına şaşırmamak gerekir ki zeitgeist (dönemin ruhu) kavramı da aslında bu sonucu önemli ölçüde açıklamaktadır. Lider görev odaklı mı yoksa iş odaklı mı olmalı, otokratik mi yoksa demokratik mi olmalı gibi soruların cevabını ararken potansiyel cevabın durumsallık yaklaşımları içerisinde verilebileceği, yani tek bir doğru liderlik tarzının olmadığı ve doğru liderlik tarzını koşulların belirlediği noktasında genel olarak hemfikir olunmuştur. Ancak değişen çevresel koşullar, iş yapma biçiminin ve işe olan bakışın değişmesinin ve teknolojik yeniliklerin etkisi liderlik kavramına çok yönlü bakılması gereğini de beraberinde getirmiş ve liderliğe yönelik güncel yaklaşımlar ortaya çıkmıştır ve çıkmaya da devam etmektedir. Bu çalışmada takım odaklı liderliğe dair alan yazında var olan yaklaşımlar ortaya konarak bir sentez yapılmış ve alanda çalışan akademisyenlere ve öğrencilere yararlı bir kaynak sunulması amaçlanmıştır.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 99-131
Open AccessTakım Odaklı Liderlik Yaklaşımları
Liderlik çalışmaları özelinde alan yazında yapılmış birçok çalışma dönemin koşullarının da etkisi ile şekillenmiştir. Serüveni insanlık tarihi kadar eski olan liderlik olgusunun bilimsel çerçeve içerisinde incelenmesi Büyük Adam Yaklaşımı ile başlamıştır. Önceleri liderde bulunması gereken temel özellikler nelerdir sorusuna yanıt aranmaya başlanmış ve bir liderde olması gereken fiziksel özellikler ve kişilik özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ancak zamanla bu yaklaşımın lideri tarif etmekte yeteriz kaldığı anlaşılmış ve lideri lider yapan temel faktörün davranışları olduğu noktasında bir kabule varılmıştır. Davranışçı yaklaşımların popüler olduğu aynı dönemde liderin davranışlarını incelemek hususunun daha fazla önem kazanmasına şaşırmamak gerekir ki zeitgeist (dönemin ruhu) kavramı da aslında bu sonucu önemli ölçüde açıklamaktadır. Lider görev odaklı mı yoksa iş odaklı mı olmalı, otokratik mi yoksa demokratik mi olmalı gibi soruların cevabını ararken potansiyel cevabın durumsallık yaklaşımları içerisinde verilebileceği, yani tek bir doğru liderlik tarzının olmadığı ve doğru liderlik tarzını koşulların belirlediği noktasında genel olarak hemfikir olunmuştur. Ancak değişen çevresel koşullar, iş yapma biçiminin ve işe olan bakışın değişmesinin ve teknolojik yeniliklerin etkisi liderlik kavramına çok yönlü bakılması gereğini de beraberinde getirmiş ve liderliğe yönelik güncel yaklaşımlar ortaya çıkmıştır ve çıkmaya da devam etmektedir. Bu çalışmada takım odaklı liderliğe dair alan yazında var olan yaklaşımlar ortaya konarak bir sentez yapılmış ve alanda çalışan akademisyenlere ve öğrencilere yararlı bir kaynak sunulması amaçlanmıştır.
- Open Access
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 25-56
Liderlikte Lider Takipçi İlişkisi Odaklı Yaklaşımlar
Bu çalışmanın amacı işletme araştırmaları arasında önemli bir yer tutan liderlik konusuna ilişkin, klasik teoriler akabininde gelişen güncel görüşler nezdinde ele alınan, lider ve takipçilerin birebir ilişki kurması üzerinden liderlik tarzlarını ele alan çalışmalara dair bir perspektif sunulmasıdır. Klasik görüşlerde liderin özellikleri, davranışları ve durumlar ele alınmıştır. Durumsal yaklaşımın ardından, araştırmacılar lider ve her bir takipçi arasında gelişen farklı ve birebir ilişkiler olduğunu fark etmişlerdir. Lider ve takipçi arasındaki ilişkide sergilenen liderlik tarzı, takipçilerin motivasyonu, iş tatmini ve performansı gibi birçok karlılık çıktısına etki edebileceğinden önem arz etmektedir. Bu kapsamda bölümde ilk olarak dönüşümcü liderlikten, ardından etkileşimci liderlikten ve son olarak lider-üye etkileşim modelinden bahsedilecektir. Dönüşümcü liderlikte odak nokta, liderin takipçilerini daha gelişmiş bir kişisel versiyonlarına götüren bir değişim ajanı rolü benimsemesi iken, etkileşimci liderlikte işlerin yapılmasında ödül-ceza gibi klasik yöntemleri kullanan bir yönetici rolünden bahsedilmektedir. Dönüşümcü liderlik ve etkileşimci liderliği bir araya getiren tam kapsamlı liderlik modeli, lider etkinliğine ilişkin özet bilgileri, liderliğin unsurları bazında adım adım sunmuştur. Lider-üye etkileşim modelinde odak nokta ise lider ile yakın ilişkiler kuran üyelerin oluşturduğu iç grup ve liderle ilişki kurmayı formel bir eksende gerçekleştiren dış grup üzerinedir. İç grup ve dış grupta olmanın sonuçları farklıdır, örneğin iç grup üyeleri daha yüksek performans gösterirken, dış grupta performans seviyeleri formel iş tanımı kapsamında orta ila düşük seviyelerde olabilir. Her teori için akış; tanım, liderliğin unsurları ve söz konusu liderlik tarzının örgütsel davranış açısından ele alınan bağımlı değişkenlerle ilişkisine yönelik araştırma sonuçlarından oluşmuştur. Örgütsel davranış açısından önemli sayılan bağımlı değişkenler, bireysel performans ve bireysel performansa etki eden değişkenlerdir. Değişkenlerin gruplamasında liderin özellikleri ve takipçilerin motivasyonu, iş tatmini ve performansları baz alınmıştır. Söz konusu anahtar kelimelerle yapılan aramalar sonucu derlenen korelasyonel çalışmalar, teorilerin uygulama hayatındaki yansımasına ilişkin argümanları özetler niteliktedir.
- 25 June 2023
- Published by Özgür Yayınları
- p. 25-56
Open AccessLiderlikte Lider Takipçi İlişkisi Odaklı Yaklaşımlar
Bu çalışmanın amacı işletme araştırmaları arasında önemli bir yer tutan liderlik konusuna ilişkin, klasik teoriler akabininde gelişen güncel görüşler nezdinde ele alınan, lider ve takipçilerin birebir ilişki kurması üzerinden liderlik tarzlarını ele alan çalışmalara dair bir perspektif sunulmasıdır. Klasik görüşlerde liderin özellikleri, davranışları ve durumlar ele alınmıştır. Durumsal yaklaşımın ardından, araştırmacılar lider ve her bir takipçi arasında gelişen farklı ve birebir ilişkiler olduğunu fark etmişlerdir. Lider ve takipçi arasındaki ilişkide sergilenen liderlik tarzı, takipçilerin motivasyonu, iş tatmini ve performansı gibi birçok karlılık çıktısına etki edebileceğinden önem arz etmektedir. Bu kapsamda bölümde ilk olarak dönüşümcü liderlikten, ardından etkileşimci liderlikten ve son olarak lider-üye etkileşim modelinden bahsedilecektir. Dönüşümcü liderlikte odak nokta, liderin takipçilerini daha gelişmiş bir kişisel versiyonlarına götüren bir değişim ajanı rolü benimsemesi iken, etkileşimci liderlikte işlerin yapılmasında ödül-ceza gibi klasik yöntemleri kullanan bir yönetici rolünden bahsedilmektedir. Dönüşümcü liderlik ve etkileşimci liderliği bir araya getiren tam kapsamlı liderlik modeli, lider etkinliğine ilişkin özet bilgileri, liderliğin unsurları bazında adım adım sunmuştur. Lider-üye etkileşim modelinde odak nokta ise lider ile yakın ilişkiler kuran üyelerin oluşturduğu iç grup ve liderle ilişki kurmayı formel bir eksende gerçekleştiren dış grup üzerinedir. İç grup ve dış grupta olmanın sonuçları farklıdır, örneğin iç grup üyeleri daha yüksek performans gösterirken, dış grupta performans seviyeleri formel iş tanımı kapsamında orta ila düşük seviyelerde olabilir. Her teori için akış; tanım, liderliğin unsurları ve söz konusu liderlik tarzının örgütsel davranış açısından ele alınan bağımlı değişkenlerle ilişkisine yönelik araştırma sonuçlarından oluşmuştur. Örgütsel davranış açısından önemli sayılan bağımlı değişkenler, bireysel performans ve bireysel performansa etki eden değişkenlerdir. Değişkenlerin gruplamasında liderin özellikleri ve takipçilerin motivasyonu, iş tatmini ve performansları baz alınmıştır. Söz konusu anahtar kelimelerle yapılan aramalar sonucu derlenen korelasyonel çalışmalar, teorilerin uygulama hayatındaki yansımasına ilişkin argümanları özetler niteliktedir.