Amerika’da Protestanlığın Temelleri ve Koloniyal Dönem
Authors:
- Üstün YükselÜYÜstün Yüksel
- Abdulvahap AkıncıAAAbdulvahap Akıncı
- Rahmi ŞeyhoğluRŞRahmi Şeyhoğlu
- Muhammet Ali YunusMYMuhammet Ali Yunus
- Sevdenur ÇetinSÇSevdenur Çetin
- Fatma Nesibe ÇolakFÇFatma Nesibe Çolak
- Cansu KayaCKCansu Kaya
- Coşkun SoysalCSCoşkun Soysal
Open Access
- 26 June 2025
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 25-36
Abstract
Bu çalışma, Hristiyanlığın bir mezhebi olan Protestanlığın, Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nin koloniyal döneminden itibaren topluma nüfuz ederek merkezi bir rol oynadığını ve ABD’yi dini açıdan nasıl şekillendirdiğini açıklamaya çalışmaktadır. Amerika'da dinin (genel olarak Hristiyanlığın, özelde Protestanlığın) devlet ve toplumdaki güncel gerçeklerini ve rolünü daha kapsamlı ve derinlemesine anlayabilmek için, Amerika’nın koloniyal dönemiyle başlayan tarihsel arka planının analiz edilmesi son derece önemlidir. Bu bağlamda, Amerika’da ilk kolonin kurulmasından itibaren (1607), İngiltere'deki zulümden ve haklarından mahrum bırakılmaktan kaçan Püritenler için dini özgürlük arzusu güçlü bir motivasyon kaynağı olmuştur. Püritenler, genel olarak Protestanlar, Amerika’nın koloniyal döneminden itibaren Amerikan devletinin ve ulusunun üzerinde siyasi, sosyal, kültürel ve hemen her alanlarda etkili olmuştur. Özellikle ilk Püriten yerleşimciler, koloni yönetiminde İncil yorumuna dayanan bir yönetim biçimi uygulamaya çalışmışlardır. Bu yönetim biçimine, Püriten lider John Winthrop'un 1630 yılında bir grup Püritenle birlikte Arbella adındaki gemisiyle Massachusetts’e göç ederken verdiği A Model of Christian Charity (Hristiyan Yardımseverlik Modeli) adlı vaazı ilham kaynağı olmuştur. Bu tarihten itibaren, Püriten ilkeleri, devlet yönetiminden sosyo-kültürel alanlara kadar Amerikan ulusuna öncülük yaparak çok sayıda miras bırakmıştır. İncil ve Püriten ilkelerine dayanan bu miraslar, ABD’nin modern dönem karakterine işlemiştir. Bu nedenle, Hristiyanlık ( özelde Protestanlık) Amerikan devletinin ve ulusunun birincil kaynağıdır. Püritenler’den esinlenen ABD’nin dini motivasyonu ve dini kimliği günümüze kadar değişmeden devam etmektedir. Bugün Hristiyanlık (özelde Protestanlık), ABD'nin ayrılmaz bir parçasıdır ve Amerikan ulusu üzerinde oldukça etkilidir. Sonuç olarak, Püritenler ve Protestanlar Amerika’yı dindar bir Hristiyan (özellikle Protestan) milletine dönüştürmede önemli bir rol oynamıştır. ABD’de, bunun bir neticesi olarak, Protestanlığın baskın (hakim) bir statüsü bulunmaktadır.Keywords
This publication has 53 references indexed in Scilit:
- Imperialism after the Neoliberal Turn2021
- Structural Power, Hegemony, and State Capitalism: Limits to China’s Global Economic PowerPolitics & Society, 2020
- The Changing Geopolitical Economy of Transcaucasia under MultipolarityWorld Review of Political Economy, 2020
- Variation in delegation size in multilateral diplomacyThe British Journal of Politics and International Relations, 2019
- South Africa and the Question of Hegemony in AfricaJournal of Developing Societies, 2017
- Class, States and International Relations2013
- Before Hegemony: Britain, Free Trade, and Nineteenth-Century World Order RevisitedInternational Studies Review, 2012
- Imperialism and the Social Question in (Semi)-Peripheries: The Case for a Neo-National BourgeoiGlobal Discourse, 2011
- Rethinking Imperialism2010
- Superintending Global CapitalNew Left Review, 2005