Kosznajderia: niemiecka enklawa historyczna na Pomorzu w świetle analizy polskiej prasy okresu zaborów i II Rzeczypospolitej
Open Access
- 31 May 2022
- journal article
- research article
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz) in Przegląd Socjologii Jakościowej
- Vol. 18 (2) , 90-114
Abstract
W artykule podjąłem próbę rekonstrukcji definicji nazwy Kosznajderia (nieistniejącej już niemieckiej enklawy na ziemiach polskich) za pomocą metody analizy pola semantycznego. Jednostką analizy była dawna polska prasa lokalna i regionalna roku oraz piśmiennictwo od 1873 do 1939 roku. Analiza materiałów źródłowych ujawniła brak istotnych różnic w przekazie prasowym na temat omawianej krainy i zamieszkującej ją wspólnoty Kosznajdrów pozwalających na wyraźne postawienie linii demarkacyjnej pomiędzy okresem zaborów, kiedy to Kosznajderia była jeszcze w pozycji uprzywilejowanej, jako część narodu niemieckiego, a okresem II Rzeczypospolitej, kiedy to wszelkie mniejszości traktowane były w wyraźniej opozycji do podmiotowości państwa polskiego, szczególnie mniejszość niemiecka. Dlatego też zaproponowana definicja Kosznajderii zawiera w sobie cechy wyodrębnione z analizy pola semantycznego obejmujące swym zasięgiem zabory i dwudziestolecie międzywojenne jako jedną spójną definicję, której jednak nie traktuję jako ostateczną, a jedynie jako punkt odniesienia do dalszych eksploracji i ustaleń naukowych socjologów, etnografów, historyków czy prasoznawców. W analizie sięgam również po teksty niemieckich autorów piszących na łamach periodyków naukowych, a nie niemieckiej prasy, która nie była przedmiotem mojej analizy.Keywords
This publication has 9 references indexed in Scilit:
- „Był sobie gender …”Politeja, 2020
- Kreatywność w badaniach jakościowych. Pomiędzy procedurami a intuicjąPrzegląd Socjologii Jakościowej, 2019
- Zapis wywiadu narracyjnego jako przyczynek do badań autoetnograficznych wsi kosznajderskichStudia z Geografii Politycznej i Historycznej, 2017
- Pamiętnik Heleny Wróblewskiej, mieszkanki Ziem ZachodnichRocznik Ziem Zachodnich, 2017
- Czym jest Kraków? Analiza pola semantycznegoKrakow Review of Economics and Management/Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 2017
- Kształtowanie się powojennych społeczności regionalnych na Ziemiach Odzyskanych w świetle pamiętników, relacji i wspomnień osadników z terenu Ziemi GłogowskiejBiografistyka Pedagogiczna, 2016
- Czym jest humanistyka cyfrowa? Pole semantyczne pojęcia (zarys)Zagadnienia Informacji Naukowej - Studia Informacyjne, 2016
- Procesy prasowe redaktorów „Pielgrzyma” w latach 1869–1914Klio. Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, 2011
- Zastosowanie analizy pola semantycznego i analizy "gloss" dla zaprezentowania sposobu postrzegania świata społecznegoPrzegląd Socjologii Jakościowej, 2006