Üniversite Öğrencilerinde Afetlere Hazırbulunuşluk: Gönüllülük Motivasyonu ve Risk Algısı
- 17 June 2026
- journal article
- Published by Afet ve Risk Dergisi in Afet ve Risk Dergisi
- No. 22
Abstract
Toplumsal dayanıklılığın artırılmasında stratejik bir insan kaynağı olan üniversite öğrencilerinin afetlere hazırbulunuşluk düzeylerini etkileyen temel unsurlar; gönüllülük motivasyonu ve afet risk algısı bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi benimsenerek betimleyici ve ilişkisel tarama deseninde tasarlanan çalışma, Türkiye'deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 381 öğrenci ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Gönüllü Fonksiyonları Envanteri, Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği ve Afete Hazırbulunuşluk Ölçeği kullanılmıştır. Pearson korelasyon analizi, afet risk algısı ile hazırbulunuşluk arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki (r = .399, p < .001), gönüllülük motivasyonu ile hazırbulunuşluk arasında düşük-orta düzeyde bir ilişki (r = .287, p < .001) ve risk algısı ile gönüllülük motivasyonu arasında orta düzeyde bir ilişki (r = .390, p < .001) ortaya koymuştur. Çoklu regresyon modelinde risk algısı (β = .322) ve gönüllülük motivasyonu (β = .169) hazırbulunuşluğun anlamlı yordayıcıları olarak belirlenmiş; model toplam varyansın %19.7'sini açıklamıştır (F(6, 374) = 15.32, p < .001). Bağımsız gruplar t-testlerine Holm-Bonferroni çoklu karşılaştırma düzeltmesi uygulanmış, yalnızca tatbikat katılımının afet risk algısı üzerindeki etkisi (d = 0.559, %95 GA [0.35, 0.77]) düzeltme sonrasında anlamlılığını korumuştur. Bulgular, gönüllülük motivasyonu ve risk algısının afete hazırbulunuşluğun kritik belirleyicileri olduğunu, ancak demografik faktörlere dayalı grup farklarının çoklu test düzeltmesi altında sürdürülebilir olmadığını göstermektedir.Keywords
Funding Information
- Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK 2209-A TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı (Proje No: 1919B012333680))
This publication has 30 references indexed in Scilit:
- Understanding university students WHO do not want to volunteer in disasters: A qualitative study from TürkiyeInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2023
- The engagement of informal volunteers in disaster management in EuropeInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2022
- Spontaneous volunteer coordination during disasters and emergencies: Opportunities, challenges, and risksInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2021
- Disaster Risk Perception of University StudentsRisk, Hazards & Crisis in Public Policy, 2020
- Risk perception and safety culture: Tools for improving the implementation of disaster risk reduction strategiesInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2020
- Enhancing school safety through university engagement in DRR educationInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2020
- Can volunteer crowdsourcing reduce disaster risk? A systematic review of the literatureInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2019
- Influences of Risk Perception and Sense of Place on Landslide Disaster Preparedness in Southwestern ChinaInternational Journal of Disaster Risk Science, 2018
- The changing landscape of disaster volunteering: opportunities, responses and gaps in AustraliaNatural Hazards, 2016
- A review of informal volunteerism in emergencies and disasters: Definition, opportunities and challengesInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2015