Ayşe Ütük
Ayşe Ütük has a total of 7 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Nuray Demiralp
Kastamonu Üniversitesi
2 shared publications Ahmet Erhan Bakirci
Istanbul Universitesi
1 shared publication- Büşra Umay
Çanakkale Onsekiz Mart University
1 shared publication - Hayri Baraçli
Yildiz Teknik Üniversitesi
1 shared publication - Hayri Baraçlı
Industrial Engineering, Yildiz Technical University, 34349 Istanbul, Türkiye
1 shared publication - Hürmüz Koç
Çanakkale Onsekiz Mart University
1 shared publication
Latest Publications
- 17 June 2026
- Published by Afet ve Risk Dergisi in Afet ve Risk Dergisi
- No. 22
Üniversite Öğrencilerinde Afetlere Hazırbulunuşluk: Gönüllülük Motivasyonu ve Risk Algısı
Toplumsal dayanıklılığın artırılmasında stratejik bir insan kaynağı olan üniversite öğrencilerinin afetlere hazırbulunuşluk düzeylerini etkileyen temel unsurlar; gönüllülük motivasyonu ve afet risk algısı bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi benimsenerek betimleyici ve ilişkisel tarama deseninde tasarlanan çalışma, Türkiye'deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 381 öğrenci ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Gönüllü Fonksiyonları Envanteri, Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği ve Afete Hazırbulunuşluk Ölçeği kullanılmıştır. Pearson korelasyon analizi, afet risk algısı ile hazırbulunuşluk arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki (r = .399, p < .001), gönüllülük motivasyonu ile hazırbulunuşluk arasında düşük-orta düzeyde bir ilişki (r = .287, p < .001) ve risk algısı ile gönüllülük motivasyonu arasında orta düzeyde bir ilişki (r = .390, p < .001) ortaya koymuştur. Çoklu regresyon modelinde risk algısı (β = .322) ve gönüllülük motivasyonu (β = .169) hazırbulunuşluğun anlamlı yordayıcıları olarak belirlenmiş; model toplam varyansın %19.7'sini açıklamıştır (F(6, 374) = 15.32, p < .001). Bağımsız gruplar t-testlerine Holm-Bonferroni çoklu karşılaştırma düzeltmesi uygulanmış, yalnızca tatbikat katılımının afet risk algısı üzerindeki etkisi (d = 0.559, %95 GA [0.35, 0.77]) düzeltme sonrasında anlamlılığını korumuştur. Bulgular, gönüllülük motivasyonu ve risk algısının afete hazırbulunuşluğun kritik belirleyicileri olduğunu, ancak demografik faktörlere dayalı grup farklarının çoklu test düzeltmesi altında sürdürülebilir olmadığını göstermektedir.
- 17 June 2026
- Published by Afet ve Risk Dergisi in Afet ve Risk Dergisi
- No. 22
Üniversite Öğrencilerinde Afetlere Hazırbulunuşluk: Gönüllülük Motivasyonu ve Risk Algısı
Toplumsal dayanıklılığın artırılmasında stratejik bir insan kaynağı olan üniversite öğrencilerinin afetlere hazırbulunuşluk düzeylerini etkileyen temel unsurlar; gönüllülük motivasyonu ve afet risk algısı bu çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi benimsenerek betimleyici ve ilişkisel tarama deseninde tasarlanan çalışma, Türkiye'deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 381 öğrenci ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Gönüllü Fonksiyonları Envanteri, Üniversite Öğrencileri Afet Risk Algısı Ölçeği ve Afete Hazırbulunuşluk Ölçeği kullanılmıştır. Pearson korelasyon analizi, afet risk algısı ile hazırbulunuşluk arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki (r = .399, p < .001), gönüllülük motivasyonu ile hazırbulunuşluk arasında düşük-orta düzeyde bir ilişki (r = .287, p < .001) ve risk algısı ile gönüllülük motivasyonu arasında orta düzeyde bir ilişki (r = .390, p < .001) ortaya koymuştur. Çoklu regresyon modelinde risk algısı (β = .322) ve gönüllülük motivasyonu (β = .169) hazırbulunuşluğun anlamlı yordayıcıları olarak belirlenmiş; model toplam varyansın %19.7'sini açıklamıştır (F(6, 374) = 15.32, p < .001). Bağımsız gruplar t-testlerine Holm-Bonferroni çoklu karşılaştırma düzeltmesi uygulanmış, yalnızca tatbikat katılımının afet risk algısı üzerindeki etkisi (d = 0.559, %95 GA [0.35, 0.77]) düzeltme sonrasında anlamlılığını korumuştur. Bulgular, gönüllülük motivasyonu ve risk algısının afete hazırbulunuşluğun kritik belirleyicileri olduğunu, ancak demografik faktörlere dayalı grup farklarının çoklu test düzeltmesi altında sürdürülebilir olmadığını göstermektedir.
- Open Access
- 9 June 2026
- Published by SAGE Publications in WORK: A Journal of Prevention, Assessment & Rehabilitation
The work ability Index and musculoskeletal disorders in Turkish Firefighters: A cross-sectional study on occupational health determinants
Background: Firefighting is a physically demanding and hazardous profession. Work-related musculoskeletal disorders (WMSDs) and declining work ability threaten workforce sustainability and public safety. Despite its critical importance, comprehensive occupational health data on this population remains limited in certain regions. Objective: This study evaluated the Work Ability Index (WAI) and its occupational health correlates among Turkish firefighters. Methods: This cross-sectional study examined 428 active-duty male firefighters from major Turkish cities using three validated instruments: the Work Ability Index, Nordic Musculoskeletal Questionnaire, and International Physical Activity Questionnaire. Multivariable linear regression modeling identified independent predictors of work ability. Results: Mean WAI score was 42.66 ± 5.08, with 11.2% having poor or moderate work ability. High prevalence of overweight/obesity (76%) and WMSDs particularly lower back (16%) and neck (12%) was observed. Age was the strongest independent predictor (β = –0.277, 95% CI: [–0.221 to −0.087], p < 0.001). WMSDs showed robust negative association with work ability (β = –0.200, 95% CI: [–3.080 to −1.187], p < 0.001) when controlling for age and physical activity. Chronic disease was significantly associated with lower WAI scores (p < 0.001). Conclusion: While the overall work ability of active-duty Turkish firefighters is high, age-related decline and chronic health conditions are significantly associated with reduced capacity. These associative findings highlight the need for targeted health surveillance, though they must be interpreted cautiously due to potential healthy worker survivor bias inherent in such physically demanding occupational cohorts.
- 9 June 2026
- Published by SAGE Publications in WORK: A Journal of Prevention, Assessment & Rehabilitation
Open AccessThe work ability Index and musculoskeletal disorders in Turkish Firefighters: A cross-sectional study on occupational health determinants
Background: Firefighting is a physically demanding and hazardous profession. Work-related musculoskeletal disorders (WMSDs) and declining work ability threaten workforce sustainability and public safety. Despite its critical importance, comprehensive occupational health data on this population remains limited in certain regions. Objective: This study evaluated the Work Ability Index (WAI) and its occupational health correlates among Turkish firefighters. Methods: This cross-sectional study examined 428 active-duty male firefighters from major Turkish cities using three validated instruments: the Work Ability Index, Nordic Musculoskeletal Questionnaire, and International Physical Activity Questionnaire. Multivariable linear regression modeling identified independent predictors of work ability. Results: Mean WAI score was 42.66 ± 5.08, with 11.2% having poor or moderate work ability. High prevalence of overweight/obesity (76%) and WMSDs particularly lower back (16%) and neck (12%) was observed. Age was the strongest independent predictor (β = –0.277, 95% CI: [–0.221 to −0.087], p < 0.001). WMSDs showed robust negative association with work ability (β = –0.200, 95% CI: [–3.080 to −1.187], p < 0.001) when controlling for age and physical activity. Chronic disease was significantly associated with lower WAI scores (p < 0.001). Conclusion: While the overall work ability of active-duty Turkish firefighters is high, age-related decline and chronic health conditions are significantly associated with reduced capacity. These associative findings highlight the need for targeted health surveillance, though they must be interpreted cautiously due to potential healthy worker survivor bias inherent in such physically demanding occupational cohorts.
- Open Access
- 29 April 2024
- Published by MDPI AG in Sustainability
- Vol. 16 (9) , 3720
Evaluation of the Knowledge and Awareness of Firefighters in Turkey in Disaster Risk Management
Firefighters stand as one of the most effective task forces, striving to minimize losses incurred during disasters. Clarifying the present status of disaster risk management for firefighters can offer insights into the factors influencing response during disasters and how preparedness for such events can be enhanced. The aim of this study is to assess the current status of fire and rescue services, actively engage in crisis management during disaster risk management, to identify areas for improvement that enhance their involvement in preparatory stages, and to bolster their effectiveness in crisis management. This descriptive, cross-sectional study involved 772 firefighters who had prior experience in disaster response. The findings of this study revealed that firefighters who had undergone first aid training demonstrated the ability to anticipate hazardous situations and behaviors, regularly inspected their equipment, showed awareness of work-related accidents and occupational diseases, and scored statistically higher on the scales. These findings are expected to assist fire departments in establishing a sustainable and comprehensive disaster management cycle.
- 29 April 2024
- Published by MDPI AG in Sustainability
- Vol. 16 (9) , 3720
Open AccessEvaluation of the Knowledge and Awareness of Firefighters in Turkey in Disaster Risk Management
Firefighters stand as one of the most effective task forces, striving to minimize losses incurred during disasters. Clarifying the present status of disaster risk management for firefighters can offer insights into the factors influencing response during disasters and how preparedness for such events can be enhanced. The aim of this study is to assess the current status of fire and rescue services, actively engage in crisis management during disaster risk management, to identify areas for improvement that enhance their involvement in preparatory stages, and to bolster their effectiveness in crisis management. This descriptive, cross-sectional study involved 772 firefighters who had prior experience in disaster response. The findings of this study revealed that firefighters who had undergone first aid training demonstrated the ability to anticipate hazardous situations and behaviors, regularly inspected their equipment, showed awareness of work-related accidents and occupational diseases, and scored statistically higher on the scales. These findings are expected to assist fire departments in establishing a sustainable and comprehensive disaster management cycle.
- Open Access
- 31 January 2024
- Published by Stratejik Arastirmalar ve Verimlilik Genel Mudurlugu Verimlilik Dergisi in Verimlilik Dergisi
- Vol. 58 (1) , 137-154
Türkiye İtfaiye Teşkilatının Verimliliğini Artırmada Etkili Faktörlerin Belirlenmesi
Amaç: Türkiye’deki itfaiye teşkilatlarının verimliliğini artırmada etkili olan faktörlerin belirlenmesi ve analiz edilmesi. Yöntem: Çalışma nitel yöntemler arasında bulunan görüşme metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada İlk olarak 13 büyükşehir itfaiye daire başkanı ile görüşülmüş ve görüşleri kategorize edilmiştir. Türkiye’deki itfaiye teşkilatlarının verimliliğini artırmada etki eden 26 faktör belirlenmiş ve belirlenen bu faktörler içerikleri bakımından sınıflandırılarak, 10 konu başlığı altında incelenmiştir. Bulgular: İtfaiye daire başkanlarının görüşleri doğrultusunda belirlenen 26 faktörlerden bazılarının birden fazla itfaiye daire başkanı tarafından vurgulandığı tespit edilmiştir. Bu faktörlerden; itfaiye teşkilatlarında standardizasyonun oluşturulması, itfaiye personeline ilişkin mesleki düzenlerinin yapılması, itfaiye personeli norm kadro sayılarının belirlenmesi ve bu kadrolarda doluluk zorunluluğu getirilmesi, nitelikli itfaiye personeli yetiştirmeye yönelik itfaiye akademilerinin açılması, afetlerde müdahale konusunda itfaiye teşkilatlarının öncülük rolü üslenmesi gerektiği ve son olarak itfaiye kanununun oluşturulması en çok irdelenen faktörler olarak belirlenmiştir. Ayrıca belirlenen 26 faktörün iyileştirilmesi sonucunda Türkiye’deki itfaiye teşkilatlarında verimliliğin artacağı düşünülmektedir. Özgünlük: İtfaiye teşkilatlarının performansı ve verimliliğine yönelik literatürde çalışmalara rastlanmış olmasına rağmen itfaiye hizmetlerinin performansını ve verimliliğini artıracak olan itfaiye personellerinin, Türkiye’deki öncüleri olan itfaiye daire başkanlarının bu konularda görüşlerini ve düşüncelerini temel alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Politika yapıcılarının itfaiye teşkilatlarına yönelik yapacakları düzenlemelerde ve itfaiye teşkilatlarının, verimliliklerini artırma stratejilerini belirlemelerinde bu çalışmadan faydalanacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: İtfaiye teşkilatları performans, verimlilik, iyileştirme, iş sağlığı ve güvenliği, eğitim JEL Kodları: H83, J88, L98.
- 31 January 2024
- Published by Stratejik Arastirmalar ve Verimlilik Genel Mudurlugu Verimlilik Dergisi in Verimlilik Dergisi
- Vol. 58 (1) , 137-154
Open AccessTürkiye İtfaiye Teşkilatının Verimliliğini Artırmada Etkili Faktörlerin Belirlenmesi
Amaç: Türkiye’deki itfaiye teşkilatlarının verimliliğini artırmada etkili olan faktörlerin belirlenmesi ve analiz edilmesi. Yöntem: Çalışma nitel yöntemler arasında bulunan görüşme metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada İlk olarak 13 büyükşehir itfaiye daire başkanı ile görüşülmüş ve görüşleri kategorize edilmiştir. Türkiye’deki itfaiye teşkilatlarının verimliliğini artırmada etki eden 26 faktör belirlenmiş ve belirlenen bu faktörler içerikleri bakımından sınıflandırılarak, 10 konu başlığı altında incelenmiştir. Bulgular: İtfaiye daire başkanlarının görüşleri doğrultusunda belirlenen 26 faktörlerden bazılarının birden fazla itfaiye daire başkanı tarafından vurgulandığı tespit edilmiştir. Bu faktörlerden; itfaiye teşkilatlarında standardizasyonun oluşturulması, itfaiye personeline ilişkin mesleki düzenlerinin yapılması, itfaiye personeli norm kadro sayılarının belirlenmesi ve bu kadrolarda doluluk zorunluluğu getirilmesi, nitelikli itfaiye personeli yetiştirmeye yönelik itfaiye akademilerinin açılması, afetlerde müdahale konusunda itfaiye teşkilatlarının öncülük rolü üslenmesi gerektiği ve son olarak itfaiye kanununun oluşturulması en çok irdelenen faktörler olarak belirlenmiştir. Ayrıca belirlenen 26 faktörün iyileştirilmesi sonucunda Türkiye’deki itfaiye teşkilatlarında verimliliğin artacağı düşünülmektedir. Özgünlük: İtfaiye teşkilatlarının performansı ve verimliliğine yönelik literatürde çalışmalara rastlanmış olmasına rağmen itfaiye hizmetlerinin performansını ve verimliliğini artıracak olan itfaiye personellerinin, Türkiye’deki öncüleri olan itfaiye daire başkanlarının bu konularda görüşlerini ve düşüncelerini temel alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Politika yapıcılarının itfaiye teşkilatlarına yönelik yapacakları düzenlemelerde ve itfaiye teşkilatlarının, verimliliklerini artırma stratejilerini belirlemelerinde bu çalışmadan faydalanacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: İtfaiye teşkilatları performans, verimlilik, iyileştirme, iş sağlığı ve güvenliği, eğitim JEL Kodları: H83, J88, L98.