Murat Sirin

Nükleer tehditler, günümüz uluslararası güvenlik ortamında karmaşıklığı ve yıkıcılığı en yüksek olan risklerden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu tehditler sadece askeri çatışmalarda değil, aynı zamanda kazalar, doğal afetler, terör saldırıları ve teknolojik arızalar gibi geniş bir senaryo yelpazesinde toplumların güvenliğini tehdit etmektedir. Erken uyarı sistemleri, bu tehditlerin zamanında algılanması, değerlendirilmesi ve etkili müdahale stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik rol oynamaktadır. Bu bölüm, nükleer tehditlere karşı geliştirilen erken uyarı ve korunma sistemlerini hem teknolojik hem de yönetsel düzeyde incelemektedir. Uydu sistemleri, radar teknolojileri, sensör ağları ve yapay zekâ tabanlı analiz sistemleri gibi teknolojik altyapılar; kriz anı iletişim protokolleri, sığınaklar, dekontaminasyon uygulamaları ve halk bilgilendirme mekanizmaları ile entegre edilmiştir. Erken uyarı sistemlerinin başarısı, yalnızca fiziksel altyapı ile değil, aynı zamanda eğitimli insan gücü, etkin iletişim stratejileri ve toplumun krizlere karşı duyarlılığı ile doğrudan ilişkilidir. Avrupa Birliği (AB) ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) gibi uluslararası örgütlerin çok aktörlü yapıları içinde geliştirilen örnekler, bu sistemlerin ne kadar çok katmanlı ve disiplinler arası bir yapıya sahip olması gerektiğini göstermektedir. Bu kitap bölümü, önce nükleer tehditlerin stratejik boyutlarını, ardından erken uyarı sistemlerinin bileşenlerini, korunma yöntemlerini ve ulusal/uluslararası örnekleri detaylı şekilde ele almaktadır. Ulusal düzeyde mevcut kapasite, karşılaşılan zorluklar ve politika önerileri de kapsamlı bir şekilde değerlendirilmektedir. Çalışma, teknik, operasyonel ve yönetsel önlemlerin bütünsel bir yapıda ele alınması gerektiğini savunmakta ve gelecekte olası tehditlere karşı toplumsal direnci artırmayı hedefleyen politika önerileri sunmaktadır.

This study provides the first comprehensive assessment of natural radionuclide contamination in commercial powdered infant formulas on the Turkish market. Twenty-four samples representing 12 major brands were analyzed using high-resolution gamma spectrometry to quantify the activity concentrations of ²²⁶ Ra, ²³² Th, and ⁴⁰ K. The measured mean activity concentrations were 1.51 Bq kg⁻ ¹ for ²²⁶ Ra, 1.57 Bq kg⁻ ¹ for ²³² Th, and 239.9 Bq kg⁻ ¹ for ⁴⁰ K. The derived annual effective doses for infants under one year and those aged 1–2 years averaged 0.654 and 0.183 mSv y⁻ ¹ , respectively, both below the 1 mSv y⁻ ¹ safety threshold recommended by the ICRP and UNSCEAR. Monte Carlo simulations (10,000 iterations) showed the 95th percentile of excess lifetime radiological risk (ELRR) to be two orders of magnitude lower than the acceptable risk interval (10⁻⁶–10⁻ ⁴ ), indicating a very low radiological health impact within the framework of international radiological protection criteria. Principal component analysis identified two dominant components: a radionuclide factor driven by ²²⁶ Ra and ²³² Th and a ⁴⁰ K-associated nutritional factor. Despite the relatively elevated ²²⁶ Ra and ²³² Th levels compared to the reference values, the overall radiological exposure from Turkish infant formulas remains within safe limits. These findings establish the first radiological baseline for Turkish infant formulas and emphasize the need for routine monitoring and standardized analytical protocols to ensure continued consumer safety. Graphical abstract

The objective of this study was to analyze the metal content in the organs of Oncorhynchus mykiss, commonly known as rainbow trout, at 12 different locations within the cages located in Karacaören II Dam Lake. The metal contents in fish samples were analyzed using a PANalytical Epsilon5 energy dispersive X-ray fluorescence (EDXRF) spectrometer. We will analyze the findings by displaying the fluctuating metal concentrations in various internal organs over the seasons.

In this study, the seasonal metal pollution of sediment samples taken from twelve distinct notes of the Karacaören II Dam Lake was examined. The quantity of metal in soil samples was determined using energy dispersive X-ray fluorescence spectroscopy. The geoaccumulation index and enrichment factor expressions were created using the metal concentrations found in the sediments. Seasonal values at the local, state, and international levels were compared to the findings. The ratios of the elements copper, zinc, lead, arsenic, nickel, chromium, and mercury, measured in parts per million (ppm), were found to be 42-96, 53-78, 11-14, 4-7, 233-244, and 611-711, respectively. There is also discussion of the sediments' elemental composition and degree of pollution. In contrast, it was found that the Urbach energy increased from 0.246 eV to 0.630 eV with increasing levels of V2O5. These synthetic glasses' densities and molar volumes were also investigated and discussed.