Ceyda Yerdelen Kaygın

Finansal göstergeler, şirketlerin mali açıdan güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya sahip olup olmadıklarının belirlenmesinde önemli değerlendirme ölçütleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle finansal göstergelerde meydana gelen artış şirketlerin kaynaklarını daha etkin yönettikleri ve başarılı bir finansal performans sergiledikleri şeklinde yorumlanabilir. Bu çalışmada 2024-2025 yılları arasında BIST 100 Endeksinde işlem gören şirketlerin pozitif yönlü yüzdesel değişim sergileyen finansal göstergelerinden oluşan kriterler kullanılarak şirketlerin finansal performanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Söz konusu amaç doğrultusunda şirketlerin finansal performansları ÇKKV yöntemlerinden MEREC ve EDAS analizleri ile tespit edilmiştir. MEREC Analizi sonucunda; yatırım değişim yüzdesi kriteri en yüksek önem ağırlığına sahip kriter iken aktif değişim yüzdesi kriteri ise en düşük önem derecesine sahip kriter olduğu ortaya konmuştur. EDAS Analizi sonucunda; TRALT şirketinin finansal performans başarı sıralamasında en yüksek skor puanı ile ilk sırada yer alırken TABGD şirketinin ise finansal performans başarı sıralamasında en düşük skor puanı ile son sırada olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The study examined the financial freedom factors that are effective in the use of digital finance. In order to conduct this examination, first of all, all countries in the world in the research sample were clustered according to their levels of digital finance use, and then the financial freedom factors that are effective in the use of digital finance were determined.The reason for studying this topic is that it is thought that digitalization will positively affect the financial freedom, financial participation, financial development and economic growth of countries and that digitalization will be used as a tool in this regard. The importance of the impact of digital finance on financial participation and freedom emerges when financial services are offered equally to society without making any distinction between the poor and the rich.One of the ways to achieve sustainable economic growth is to provide and strengthen economic freedom through digital finance. However, there are some restrictions and obstacles encountered on this path. Despite these problems, as a result of the analysis, it has been determined that countries with high digital finance usage are both more economically free and more financially developed.

Forecasting cryptocurrency prices is challenging due to extreme volatility, nonlinear dynamics, and frequent structural shifts in digital asset markets. While recent research increasingly applies deep learning architectures, the predictive advantage of highly complex models in noisy financial environments remains uncertain. This study evaluates the forecasting performance of shallow and deep learning approaches by comparing Support Vector Machines (SVM), Long Short-Term Memory (LSTM), and Gated Recurrent Unit (GRU) models, along with hybrid configurations (GRU + SVM, LSTM + SVM, and GRU + LSTM). Using daily data spanning from 1 October 2020 to 23 September 2025 for five major cryptocurrencies—Bitcoin, Ethereum, Binance Coin, Solana, and Ripple—the models are estimated within a consistent framework and assessed using out-of-sample performance metrics, including MAE, MAPE, MSE, and R². The results indicate that greater algorithmic complexity does not necessarily improve forecasting accuracy. In several cases, the parsimonious SVM model outperforms deep neural network architectures, particularly for highly volatile assets, while hybrid models fail to provide systematic improvements and sometimes amplify prediction errors. SHapley Additive exPlanations analysis further shows that immediate price-based variables dominate predictive power, whereas many lagged technical indicators contribute relatively limited explanatory value. Overall, the findings underscore the importance of algorithmic parsimony, suggesting that simpler machine learning models may deliver more robust forecasts in highly volatile cryptocurrency markets.

This study examines the foreign trade performance of different modes of transport in Türkiye over the period 2014-2023, employing Multi-Criteria Decision-Making methods, specifically the LOPCOW and CoCoSo techniques. The results of the LOPCOW analysis indicate that the foreign trade balance is the most important criterion across all transportation modes. The CoCoSo analysis suggests that the best-performing years are 2022 for road and maritime transportation, 2023 for railway transportation, 2021 for air and overall transportation, and 2017 for other transportation types.

Purpose –It was aimed to analyze the financial performances of Real Estate Investment Trust companies whose stocks have been traded in Borsa Istanbul over the years 2017-2021.Design/methodology/approach –In the research study; the criteria weights of financial data were determined in the analysis employing the CRITIC Method, one of the Multi-Criteria Decision-Making Techniques. ARAS and COPRAS Methods were employed to rank the financial performances of theReal Estate Investment Trust companies.Findings –In the analysis; while the criterion with the highest weight in determining the criterion weights of financial ratios with the CRITIC method was the Gross Operating Profit Margin in 2017, 2018, 2020, and 2021, it was determined as the Net Sales Growth for 2019. While the lowest weighted criterion was the Return on Assets for 2017 and 2021, it was determined as the Return on Equity for 2018, 2019, and 2020. In the ARAS method, the companies with the best financial performance year by year were PAGYO, PAGYO, AVGYO, AVGYO, and TDGYO, respectively; whereas the companies with the worst financial performance were PEGYO, NUGYO, NUGYO, PEGYO, and DGGYO, respectively. In the evaluation of the financial performances of the Real Estate Investment Trust companies employing the COPRAS method, it was determined that the companies with the best financial performance were PAGYO, PAGYO, AVGYO, AVGYO, and TDGYO, respectively; whereas the companies with the worst financial performance were PEGYO, NUGYO, PEGYO, AKFGY,and DGGYO, respectively.Discussion –The results of the study supported the use of Multiple Criteria Decision-Making techniques by financial information users to calculate the financial performance of businesses. Additionally, the research found that the Real Estate Investment Trust companieswith high profitability and low debt ratios also had high financial performance rankings.

Dünya çapında sürdürülebilir finansal sistemin oluşturulması; şirketlerin muhasebe kurallarını uygulaması ve finansal tablo dolandırıcılığının önüne geçilmesiyle sağlanabilir. Finansal tabloların güvenilirliği, şeffaflığı ve tekdüzeliği sadece şirketlerin finansal performanslarının belirlenmesi için değil aynı zamanda şirketler ile ilgili karar verme süreçlerinde finansal bilgi kullanıcıları için de oldukça önemlidir. Finansal tablolarda yer alan rakamlar manipüle edilerek; menkul kıymetlerin aşırı fiyatlandırılması, şirketlerin aşırı borçlanması, şirketlerin iflastan kaçınması, şirketlerin düşük faizli borç almaları, yöneticilerin suni performans artışları, yöneticilerin ikramiye ve terfi almaları gibi başlangıçta olumlu durumların oluşturulması mümkündür. Ancak şirketlerin finansal tablo dolandırıcılığının ortaya çıkmasıyla birlikte söz konusu olumlu durumlar tersine dönmektedir. WorldCom skandalı; şirketlerin finansal tablolarının güvenilirliğinde şeffaflığın önemini vurgulayan ve finansal tablo dolandırıcılığını konu alan araştırmalar için sağlam bir zemin oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmada, Worldcom skandalı ile ilgili literatür taraması yapılarak skandalın değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada; şirketin tarihçesi, skandalın ortaya çıkışı ve etkileri ile skandala yönelik alınan önemler ayrıntılı olarak ele alınarak incelenmiştir. Bir telekomünikasyon şirketi olan WorldCom’un iflası, şirketlerin finansal raporlama sürecinin güvenilirliği konusunda endişeler oluşturmasının yanı sıra finansal raporlama sürecinde yöneticiler, denetçiler, düzenleyiciler ve analistlerin süreç içerisindeki rollerine de dikkat çekmektedir.

Ödemeler dengesi, bir ülkenin dünyanın geri kalan ülkeleri ile olan mali işlemlerini kaydeden, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik performansını etkileyen sistematik ve istatistiksel tablolar olarak tanımlanmaktadır. Dünya ekonomisinin gelişimini etkileyen temel unsurların başında uluslararası arenada mal ve hizmet alışverişinin aksamadan sürdürülebilmesi için taşımacılık faaliyetleri oldukça önemli bir konumdadır. Bu çalışmada Türkiye’nin 2012-2021 yılları arasındaki ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerine ait gelir ve gider kalemlerinin yıllara göre performansları Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden CRITIC, ARAS ve WASPAS Teknikleri ile analiz edilmiştir. CRITIC Analizi sonucunda Türkiye’nin ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerinin performanslarının ölçülmesinde en fazla önem derecesine sahip kriter yolcu taşımacılığı giderleri (0,2167) kriteri iken en az öneme sahip kriter ise navlun (yük taşımacılığı) geliri (0,1328) kriteri olarak belirlenmiştir. ARAS ve WASPAS Analizleri sonucunda Türkiye’nin ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerinin 10 yıllık performans sıralamasında en yüksek performansa sahip yıl 2013 iken en düşük performansa sahip yıl ise 2012 olarak tespit edilmiştir.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için ithalat ve ihracat faaliyetlerinin dengeli ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu nedenle ithalat ve ihracat faaliyetlerinin dengeli ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinde uluslararası taşımacılık faaliyetleri oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Araştırmanın amacı söz konusu önem dikkate alınarak belirlenmiştir. Türkiye’nin 2012-2021 yılları arasındaki ithalat ve ihracat faaliyetlerinin taşıma türleri açısından ağırlık bazında veriler kullanılarak en iyi ve en kötü uluslararası taşımacılık performans sağlanan yıllar Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden Entropi ve EDAS Yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan Entropi analizi sonucunda; Türkiye’nin uluslararası taşımacılık faaliyetlerinin performansı üzerinde en fazla öneme sahip kriter HVYL2 (0,4112) olarak belirlenirken en az öneme sahip kriter ise DNZYL1 (0,0001) olarak tespit edilmiştir. EDAS Analizi sonucunda ise; 10 yıllık zaman periyodunda, Türkiye’nin uluslararası taşımacılık faaliyetlerinin performansının en başarılı yılı 2015 iken, en başarısız yılının 2020 olduğu analiz sonucunda elde edilmiştir.

Dinamik bir yapıya sahip olan ve sürekli büyüyen sektörlerin, finansal performansların değerlendirilmesi piyasalar açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, 2015-2018 yılları arasında hisseleri BİST (Borsa İstanbul) Bilişim sektöründe işlem gören 15 şirketin finansal performanslarını MULTIMOORA (Multi-Objective Optimization on the Basis of Ratio Analysis) yöntemi ile incelemektir. Analiz sonucunda yıllar itibariyle LINK, KFEIN, LINK ve LINK şirketlerinin en iyi finansal performansa; KAREL, NETAS, ARENA ve KAREL şirketlerinin ise en düşük finansal performansa sahip oldukları tespit edilmiştir.

Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyeti, yaratıcılık ve yeniliklerin ortaya çıkmasını sağlar. Bu sayede, değişimler meydana gelir. İşletmelerin rekabet üstünlüğü kazanmalarına ve sürdürülebilir bir büyüme ivmesi yakalamalarına katkıda bulunur, başarılı bir finansal performans göstermelerinde önemli bir rol oynar. Bu doğrultuda araştırmada Ar-Ge yatırımlarının 2010-2019 yılları arasında BIST TUM endeksinde işlem gören ve 9 farklı sektörde faaliyet gösteren 18 şirketin finansal performanslarına etkisi Veri Zarflama Analizi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda orman ürünleri-mobilya sektöründe yer alan GENTS şirketinin ve madencilik sektöründe yer alan KOZAA şirketinin en yüksek etkinlik düzeyine; otomotiv sektöründe yer alan OTKAR şirketinin ve gıda sektöründe yer alan ULKER şirketinin ise en düşük etkinlik düzeyine sahip oldukları tespit edilmiştir.