Nebile Eroğul
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Research Interests
Nebile Eroğul has a total of 31 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
Latest Publications
- Open Access
- 28 September 2026
- Published by Özgür Yayınları
- p. 87-108
Ortaöğretim Sosyoloji Ders Kitaplarında Kadın Teması Bağlamında Atatürk İmgesi (1999-2022)
Bu çalışmada ortaöğretim sosyoloji ders kitaplarında kadın teması kapsamında Atatürk imgesi, 1999-2022 yılları arasında okutulan ders kitapları üzerinden incelenmektedir. Bu incelemede amaç eğitim sistemlerindeki ideolojik yönelimde yaşanan değişimi görünür kılmaktır. Bu amaçla çalışma nitel araştırma modelinde doküman incelemesi yoluyla yürütülmüştür. İlgili yıllar arasındaki değişimi tespit edebilmek amacıyla 9 ders kitabı örnekleme dahil edilmiştir. Ders kitaplarından elde edilen veriler Norman Fairclough’un eleştirel söylem analizi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Bulgular, 1999-2022 yılları arasında yayımlanan ortaöğretim sosyoloji ders kitaplarında kadın teması bağlamında Atatürk imgesinin büyük ölçüde süreklilik gösterdiğini ancak söylemsel konumunun zaman içinde değişime uğradığını ortaya koymuştur. İncelenen ders kitaplarında kadın hakları ağırlıklı olarak Atatürk reformlarının bir sonucu olarak sunulurken, kadınların tarihsel özne olarak görünürlüğünün oldukça sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Erken dönem kitaplarında Atatürk, kadın haklarının kurucu aktörü olarak temsil edilirken, sonraki kitaplarda daha çok tarihsel bir referans figürü olarak konumlandırılmış; buna karşılık aile, toplumsal düzen ve hukuki yapı söylemleri daha belirgin hâle gelmiştir. Ayrıca kadınlar modernleşmenin sembolü olarak sunulmalarına rağmen annelik, aile ve fedakârlık eksenindeki geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri korunmuştur. Sonuç olarak çalışma, bir eğitim materyali olan ders kitaplarının Cumhuriyet modernleşmesine ilişkin resmî toplumsal cinsiyet söylemini ve kurucu lider anlatısını yeniden üreten ideolojik metinler olduğunu göstermektedir.
- 28 September 2026
- Published by Özgür Yayınları
- p. 87-108
Open AccessOrtaöğretim Sosyoloji Ders Kitaplarında Kadın Teması Bağlamında Atatürk İmgesi (1999-2022)
Bu çalışmada ortaöğretim sosyoloji ders kitaplarında kadın teması kapsamında Atatürk imgesi, 1999-2022 yılları arasında okutulan ders kitapları üzerinden incelenmektedir. Bu incelemede amaç eğitim sistemlerindeki ideolojik yönelimde yaşanan değişimi görünür kılmaktır. Bu amaçla çalışma nitel araştırma modelinde doküman incelemesi yoluyla yürütülmüştür. İlgili yıllar arasındaki değişimi tespit edebilmek amacıyla 9 ders kitabı örnekleme dahil edilmiştir. Ders kitaplarından elde edilen veriler Norman Fairclough’un eleştirel söylem analizi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Bulgular, 1999-2022 yılları arasında yayımlanan ortaöğretim sosyoloji ders kitaplarında kadın teması bağlamında Atatürk imgesinin büyük ölçüde süreklilik gösterdiğini ancak söylemsel konumunun zaman içinde değişime uğradığını ortaya koymuştur. İncelenen ders kitaplarında kadın hakları ağırlıklı olarak Atatürk reformlarının bir sonucu olarak sunulurken, kadınların tarihsel özne olarak görünürlüğünün oldukça sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Erken dönem kitaplarında Atatürk, kadın haklarının kurucu aktörü olarak temsil edilirken, sonraki kitaplarda daha çok tarihsel bir referans figürü olarak konumlandırılmış; buna karşılık aile, toplumsal düzen ve hukuki yapı söylemleri daha belirgin hâle gelmiştir. Ayrıca kadınlar modernleşmenin sembolü olarak sunulmalarına rağmen annelik, aile ve fedakârlık eksenindeki geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri korunmuştur. Sonuç olarak çalışma, bir eğitim materyali olan ders kitaplarının Cumhuriyet modernleşmesine ilişkin resmî toplumsal cinsiyet söylemini ve kurucu lider anlatısını yeniden üreten ideolojik metinler olduğunu göstermektedir.
- Open Access
- 27 September 2026
- Published by Opsis Publishing in YENİSEY Turkic World Journal of Social Sciences
- Vol. 1 (1) , 26-41
Erkeklikte Başarıdan Krize: Tematik Bir İnceleme
Bu çalışma ulusal ve uluslararası alan yazında erkekliğin toplumsal bir kimlik olarak inşasını ve bu kimliğin başarıdan krize evrilişini yapılan araştırmalar üzerinden doküman incelemesine dayalı tematik literatür analizi yoluyla incelemektedir. Çalışmada Butler’ın toplumsal cinsiyetin performatifliği kuramı ve Connell’in hegemonik erkeklik yaklaşımı başta olmak üzere toplumsal cinsiyet ve erkeklik çalışmalarının kuramsal çerçevesi doğrultusunda analiz edilmiştir. Yapılan analizlerle, eril kimliğin kültürel, yapısal ve tarihsel bağlamlarda sorgulanması hedeflenmiştir. Analizler sonucunda sırasıyla (1) erkeklik performansının sosyo-kültürel eşiklerle kurulması, (2) erkekliğin kriz alanları, (3) eril şiddet: meşrulaştırma mekanizmaları ve toplumsal temeller, (4) ataerkil kurumlar ve erkekliğin meşrulaştırılması ve son olarak (5) erkekliğe karşı yeni yönelimler temasına ulaşılmıştır. Bu analizlerde erkekliğin bir başarı anlatısından çok bir “kırılgan iktidar” hâline geldiği ortaya konulmuştur. Çalışmada erkekliğin, toplumsal beklentiler doğrultusunda sürekli olarak performansa dayalı bir sınavdan geçtiği; askerlik, iş sahibi olma, evlenme, baba olma gibi toplumsal eşiklerde pekiştirildiği; işsizlik, boşanma, sakatlanma, çocuk sahibi olamama gibi durumlarla ise krize girdiği ortaya konulmuştur. Çalışmada aile, din, bilim, eğitim ve spor gibi alanların erkeklik kimliği üzerindeki etkileri çok yönlü olarak ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada hegemonik erkeklik biçimlerine alternatif olarak gelişen bakım veren erkeklikler, şiddetsiz erkeklikler ve kadınlarla ittifak kuran erkeklik biçimlerine de dikkat çekilmektedir. Erkeklik kimliğinin dönüşümünün yapısal eşitsizlikleri ortadan kaldıran politikalar ve eğitim müdahaleleri ile gerçekleşebileceği, erkekliğin başarı göstermesi gereken bir kimlik olarak inşa edilmemesi gerektiği, erkeklik krizinin bir çözülme olmayıp bir değişim fırsatı olarak değerlendirilebileceği çalışmanın sonuçları arasındadır.
- 27 September 2026
- Published by Opsis Publishing in YENİSEY Turkic World Journal of Social Sciences
- Vol. 1 (1) , 26-41
Open AccessErkeklikte Başarıdan Krize: Tematik Bir İnceleme
Bu çalışma ulusal ve uluslararası alan yazında erkekliğin toplumsal bir kimlik olarak inşasını ve bu kimliğin başarıdan krize evrilişini yapılan araştırmalar üzerinden doküman incelemesine dayalı tematik literatür analizi yoluyla incelemektedir. Çalışmada Butler’ın toplumsal cinsiyetin performatifliği kuramı ve Connell’in hegemonik erkeklik yaklaşımı başta olmak üzere toplumsal cinsiyet ve erkeklik çalışmalarının kuramsal çerçevesi doğrultusunda analiz edilmiştir. Yapılan analizlerle, eril kimliğin kültürel, yapısal ve tarihsel bağlamlarda sorgulanması hedeflenmiştir. Analizler sonucunda sırasıyla (1) erkeklik performansının sosyo-kültürel eşiklerle kurulması, (2) erkekliğin kriz alanları, (3) eril şiddet: meşrulaştırma mekanizmaları ve toplumsal temeller, (4) ataerkil kurumlar ve erkekliğin meşrulaştırılması ve son olarak (5) erkekliğe karşı yeni yönelimler temasına ulaşılmıştır. Bu analizlerde erkekliğin bir başarı anlatısından çok bir “kırılgan iktidar” hâline geldiği ortaya konulmuştur. Çalışmada erkekliğin, toplumsal beklentiler doğrultusunda sürekli olarak performansa dayalı bir sınavdan geçtiği; askerlik, iş sahibi olma, evlenme, baba olma gibi toplumsal eşiklerde pekiştirildiği; işsizlik, boşanma, sakatlanma, çocuk sahibi olamama gibi durumlarla ise krize girdiği ortaya konulmuştur. Çalışmada aile, din, bilim, eğitim ve spor gibi alanların erkeklik kimliği üzerindeki etkileri çok yönlü olarak ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada hegemonik erkeklik biçimlerine alternatif olarak gelişen bakım veren erkeklikler, şiddetsiz erkeklikler ve kadınlarla ittifak kuran erkeklik biçimlerine de dikkat çekilmektedir. Erkeklik kimliğinin dönüşümünün yapısal eşitsizlikleri ortadan kaldıran politikalar ve eğitim müdahaleleri ile gerçekleşebileceği, erkekliğin başarı göstermesi gereken bir kimlik olarak inşa edilmemesi gerektiği, erkeklik krizinin bir çözülme olmayıp bir değişim fırsatı olarak değerlendirilebileceği çalışmanın sonuçları arasındadır.
- 22 April 2026
- Published by Inonu University in İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS)
- Vol. 15, 1-22
CİNSİYETLER ARASI EŞİTSİZ GÜÇ İLİŞKİLERİ: FELSEFİ DANIŞMANLIK VE FEMİNİST TERAPİ
Cinsiyetler arası güç ilişkilerinde yaşanan eşitsizlik problemleri ataerkil toplumsal yapının bireyin davranışlarına olan bir yansıması olup, ailede ve romantik ilişkilerde sorunlara neden olmaktadır. Bir felsefi görüş olarak feminizmden hareket eden feminist terapi, kadın ve erkek arasındaki eşitsiz güç ilişkilerini, bu durumun toplumsal ve kültürel etkilerinin bireyin yaşantısına yansımalarını bir sorunsal olarak ele alıp seansa taşımaktadır. Pratik bilgelik alanı olarak felsefi danışmanlık ise bireylerin varoluşsal problemlerini, anlam arayışını ve değer sorunlarını ele almaktadır. Çalışmada kuramsal/literatür incelemesi yapılarak felsefi danışmanlık ile feminist terapiyi ilişkilendiren teknikler önerilmiştir. Bu teknikler “Sokratik Diyalog ile Güç İlişkilerini Keşfetmek”, “Sokratik Diyalog ile Bilinç Yükseltme”, “Partnerlerin Deneyimlerini Açığa Çıkarmak İçin Fenomenolojik Yöntem Kullanmak”, “Fenomenolojik İnceleme ile Öz-Şefkat ve Beden Algısı Çalışmaları”, “Varoluşsal Temalar ile Toplumsal Bağlamı Anlama”, “Partnerlerin Kendi Anlamlarını İnşa Etmelerine Yardımcı Olmak İçin Varoluşçu Sorgulama Yapmak”, “Etik ve Değer Sorgulaması ile Güçlendirme”, “Hikâyeleştirme ile Bilişsel Yeniden Yapılandırma” ve “Eyleme Geçirme ile Anlam Arayışı” şeklindedir. Önerilen teknikler toplumsal cinsiyet rol ve sorumluluklarından dolayı zorlanmalar yaşayan danışanlara feminist terapi ve felsefi danışmanlık özelinde bir uygulama örneği olma özelliği taşımaktadır. Ayrıca teknikler danışanların yaşadıkları eşitsiz güç ilişkilerinin toplumsal bağlamını görmelerini sağlarken, felsefi danışmanlık güç ilişkilerinin yeniden yapılandırılabileceğini göstermektedir.
- 22 April 2026
- Published by Inonu University in İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS)
- Vol. 15, 1-22
CİNSİYETLER ARASI EŞİTSİZ GÜÇ İLİŞKİLERİ: FELSEFİ DANIŞMANLIK VE FEMİNİST TERAPİ
Cinsiyetler arası güç ilişkilerinde yaşanan eşitsizlik problemleri ataerkil toplumsal yapının bireyin davranışlarına olan bir yansıması olup, ailede ve romantik ilişkilerde sorunlara neden olmaktadır. Bir felsefi görüş olarak feminizmden hareket eden feminist terapi, kadın ve erkek arasındaki eşitsiz güç ilişkilerini, bu durumun toplumsal ve kültürel etkilerinin bireyin yaşantısına yansımalarını bir sorunsal olarak ele alıp seansa taşımaktadır. Pratik bilgelik alanı olarak felsefi danışmanlık ise bireylerin varoluşsal problemlerini, anlam arayışını ve değer sorunlarını ele almaktadır. Çalışmada kuramsal/literatür incelemesi yapılarak felsefi danışmanlık ile feminist terapiyi ilişkilendiren teknikler önerilmiştir. Bu teknikler “Sokratik Diyalog ile Güç İlişkilerini Keşfetmek”, “Sokratik Diyalog ile Bilinç Yükseltme”, “Partnerlerin Deneyimlerini Açığa Çıkarmak İçin Fenomenolojik Yöntem Kullanmak”, “Fenomenolojik İnceleme ile Öz-Şefkat ve Beden Algısı Çalışmaları”, “Varoluşsal Temalar ile Toplumsal Bağlamı Anlama”, “Partnerlerin Kendi Anlamlarını İnşa Etmelerine Yardımcı Olmak İçin Varoluşçu Sorgulama Yapmak”, “Etik ve Değer Sorgulaması ile Güçlendirme”, “Hikâyeleştirme ile Bilişsel Yeniden Yapılandırma” ve “Eyleme Geçirme ile Anlam Arayışı” şeklindedir. Önerilen teknikler toplumsal cinsiyet rol ve sorumluluklarından dolayı zorlanmalar yaşayan danışanlara feminist terapi ve felsefi danışmanlık özelinde bir uygulama örneği olma özelliği taşımaktadır. Ayrıca teknikler danışanların yaşadıkları eşitsiz güç ilişkilerinin toplumsal bağlamını görmelerini sağlarken, felsefi danışmanlık güç ilişkilerinin yeniden yapılandırılabileceğini göstermektedir.
- 31 January 2026
- Published by Istanbul Yeni Yuzyil Universitesi in İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Evrensel İnsan Hakları mı Kültürel Görelilik mi Aristoteles, Kuçuradi ve Kant ın Düşüncelerinde İnsan Olanakları ve Hakları
Felsefe tarihi, insan kavramı ve insan onuru üzerine yürütülen düşünsel tartışmaların tarihi olarak okunabilir. Günümüzün gelişmişlik düzeyiyle çelişen insan hakları ihlalleri, insanın ne olduğu ve insana değer yükleyen unsurların yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, insan haklarının evrenselliği ile kültürel göreliliği arasındaki kuramsal gerilim ekseninde, insan kavramı ve insan olanakları üzerine felsefi temelli bir çözümleme yapılmaktadır. Çalışma, insanı olanaklarını gerçekleştirme yönünde ilerleyen bir varlık olarak ele almakta ve bu bağlamda hem etik-felsefi hem de hukuki bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada Aristoteles’in erdem etiği ekseninde şekillenen insan olanakları anlayışı, Kuçuradi’nin etik temelli ancak pozitif hukukla ilişkilendirilebilir insan hakları görüşü ve Kant’ın akıl ve özerklik temelinde savunduğu evrensel hak anlayışı karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu üç filozofun farklı ontolojik ve epistemolojik temellerden hareket etmelerine karşın, insan haklarının evrensel bir düzlemde nasıl temellendirilebileceği sorunu karşısında sundukları çözüm önerileri, kültürel göreliliğe karşı eleştirel fakat temkinli bir evrensellik anlayışını mümkün kılmaktadır. Çalışmada ayrıca pozitif/negatif yükümlülük ayrımı, ayrımcılık yasağı ve temel hakların asgari içeriği gibi güncel hukuki kavramların, söz konusu felsefi sistemlerle nasıl ilişkilendirilebileceğine de yer verilmiştir.
- 31 January 2026
- Published by Istanbul Yeni Yuzyil Universitesi in İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Evrensel İnsan Hakları mı Kültürel Görelilik mi Aristoteles, Kuçuradi ve Kant ın Düşüncelerinde İnsan Olanakları ve Hakları
Felsefe tarihi, insan kavramı ve insan onuru üzerine yürütülen düşünsel tartışmaların tarihi olarak okunabilir. Günümüzün gelişmişlik düzeyiyle çelişen insan hakları ihlalleri, insanın ne olduğu ve insana değer yükleyen unsurların yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, insan haklarının evrenselliği ile kültürel göreliliği arasındaki kuramsal gerilim ekseninde, insan kavramı ve insan olanakları üzerine felsefi temelli bir çözümleme yapılmaktadır. Çalışma, insanı olanaklarını gerçekleştirme yönünde ilerleyen bir varlık olarak ele almakta ve bu bağlamda hem etik-felsefi hem de hukuki bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada Aristoteles’in erdem etiği ekseninde şekillenen insan olanakları anlayışı, Kuçuradi’nin etik temelli ancak pozitif hukukla ilişkilendirilebilir insan hakları görüşü ve Kant’ın akıl ve özerklik temelinde savunduğu evrensel hak anlayışı karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu üç filozofun farklı ontolojik ve epistemolojik temellerden hareket etmelerine karşın, insan haklarının evrensel bir düzlemde nasıl temellendirilebileceği sorunu karşısında sundukları çözüm önerileri, kültürel göreliliğe karşı eleştirel fakat temkinli bir evrensellik anlayışını mümkün kılmaktadır. Çalışmada ayrıca pozitif/negatif yükümlülük ayrımı, ayrımcılık yasağı ve temel hakların asgari içeriği gibi güncel hukuki kavramların, söz konusu felsefi sistemlerle nasıl ilişkilendirilebileceğine de yer verilmiştir.
- 30 December 2025
- Published by Eskisehir Osmangazi University Journal of Social Sciences in Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 26 (Özel Sayı) , 2358-2384
Geleneksel Aile Dinamiklerinden Çocukerkil Aile Yapısına
Bu araştırma çocukerkil aile yapısının ortaya çıkışını, Türk kültüründe çocukerkilliği ve aile kurumundaki yapısal dönüşümleri incelemektedir. Çalışmada öncelikle çocukerkillik üzerine yazılmış 37 ulusal ve uluslararası çalışma incelenmiştir. İncelenen çalışmalarda tematik analizler yapılmış, bunun sonucunda “Yapısal Dönüşüm (Otorite)”, ‘Ekonomik/Sosyal Baskı (Performans)’, ‘Medyatik Temsil (Görünürlük ve İhlal)’ ve ‘Altyapı (Düşünsel İnşa)’ temalarına ulaşılmıştır. İnceleme sonucunda çocuğun hem özerk bir birey hem de toplumsal bir yatırım nesnesi olarak konumlandırılmış olduğu görülmüştür. Bu durum çocuğun egemen olduğu ailede ebeveyn otoritesini işlevsizleştirmekte ve sınırları bulanıklaştırmaktadır. Ayrıca ebeveynliği duygusal bağın ötesinde bir başarı yatırımı hâline getirmektedir. Çalışmanın bir diğer sonucu ise aile içi duyguların sosyal medyada alenen sergilenmesidir. Bu durumun aile mahremiyetinin önemini kaybetmesine ve duygusal yakınlığın yerini stratejik görünürlük pratiklerinin almasına sebep olduğu tespit edilmiştir.
- 30 December 2025
- Published by Eskisehir Osmangazi University Journal of Social Sciences in Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 26 (Özel Sayı) , 2358-2384
Geleneksel Aile Dinamiklerinden Çocukerkil Aile Yapısına
Bu araştırma çocukerkil aile yapısının ortaya çıkışını, Türk kültüründe çocukerkilliği ve aile kurumundaki yapısal dönüşümleri incelemektedir. Çalışmada öncelikle çocukerkillik üzerine yazılmış 37 ulusal ve uluslararası çalışma incelenmiştir. İncelenen çalışmalarda tematik analizler yapılmış, bunun sonucunda “Yapısal Dönüşüm (Otorite)”, ‘Ekonomik/Sosyal Baskı (Performans)’, ‘Medyatik Temsil (Görünürlük ve İhlal)’ ve ‘Altyapı (Düşünsel İnşa)’ temalarına ulaşılmıştır. İnceleme sonucunda çocuğun hem özerk bir birey hem de toplumsal bir yatırım nesnesi olarak konumlandırılmış olduğu görülmüştür. Bu durum çocuğun egemen olduğu ailede ebeveyn otoritesini işlevsizleştirmekte ve sınırları bulanıklaştırmaktadır. Ayrıca ebeveynliği duygusal bağın ötesinde bir başarı yatırımı hâline getirmektedir. Çalışmanın bir diğer sonucu ise aile içi duyguların sosyal medyada alenen sergilenmesidir. Bu durumun aile mahremiyetinin önemini kaybetmesine ve duygusal yakınlığın yerini stratejik görünürlük pratiklerinin almasına sebep olduğu tespit edilmiştir.
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by Ankara Sosyal Bilimler Universitesi in ASA Dergisi
- Vol. 3 (2) , 369-378
Mantık Temelli Terapiye Giriş Kitabının Tanıtımı
Prof. Dr. Mustafa Çevik’in kaleme aldığı Mantık Temelli Terapiye Giriş, felsefi danışmanlık ve psikoterapi kesişiminde yer alan, bireyin düşünce yapısını mantık ilkeleri doğrultusunda analiz etmeyi amaçlayan bir çalışmadır. Yazar, özellikle felsefi kavrayışların, bireyin ruh sağlığını destekleyici bir işlev görebileceğini ileri sürmektedir. Kitap, mantık temelli terapi modelini hem teorik hem de pratik düzeyde sunmaktadır. Bu bağlamda mantık temelli terapi, bireyin düşünsel çarpıtmalarını ortaya çıkarmayı, bu çarpıtmaların yarattığı olumsuz duygusal tepkileri azaltmayı ve daha sağlıklı düşünme biçimleri geliştirmeyi hedeflemektedir. Çevik, yöntemin temelinde mantık biliminin çözümleyici araçlarının yer aldığını belirtmektedir. Çalışmada, terapi sürecinde danışana yöneltilen soruların belirli mantıksal kategorilere göre nasıl yapılandırılabileceği örneklerle açıklanmaktadır. Bununla birlikte kitapta hem teorik bilgiler hem vaka örnekleri üzerinden yöntemin nasıl uygulanabileceği de yer almaktadır. Akademik alanyazında felsefe temelli psikolojik müdahale biçimlerine yönelik çalışmaların sınırlı sayıda olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu kitap hem teorik bir boşluğu doldurmakta hem de uygulayıcılar açısından alternatif bir yöntem sunmaktadır. Felsefeyi terapiye entegre etmeye yönelik disiplinlerarası bir çaba olarak değerlendirilebilecek bu kitap, özellikle felsefi danışmanlık, psikoterapi ve ruh sağlığı alanlarında çalışan uzmanlara hitap etmektedir. Sonuç olarak Mantık Temelli Terapiye Giriş kitabı felsefi kavramları soyut birer düşünsel uğraş olmanın ötesine taşımaktadır. Böylelikle kitap felsefi kavramların bireyin ruhsal olarak güçlenme sürecine eşlik ederken nasıl işlevsel hâle getirilebileceğini ortaya koyması bakımından alanyazına önemli bir katkı sunmaktadır.
- 30 December 2025
- Published by Ankara Sosyal Bilimler Universitesi in ASA Dergisi
- Vol. 3 (2) , 369-378
Open AccessMantık Temelli Terapiye Giriş Kitabının Tanıtımı
Prof. Dr. Mustafa Çevik’in kaleme aldığı Mantık Temelli Terapiye Giriş, felsefi danışmanlık ve psikoterapi kesişiminde yer alan, bireyin düşünce yapısını mantık ilkeleri doğrultusunda analiz etmeyi amaçlayan bir çalışmadır. Yazar, özellikle felsefi kavrayışların, bireyin ruh sağlığını destekleyici bir işlev görebileceğini ileri sürmektedir. Kitap, mantık temelli terapi modelini hem teorik hem de pratik düzeyde sunmaktadır. Bu bağlamda mantık temelli terapi, bireyin düşünsel çarpıtmalarını ortaya çıkarmayı, bu çarpıtmaların yarattığı olumsuz duygusal tepkileri azaltmayı ve daha sağlıklı düşünme biçimleri geliştirmeyi hedeflemektedir. Çevik, yöntemin temelinde mantık biliminin çözümleyici araçlarının yer aldığını belirtmektedir. Çalışmada, terapi sürecinde danışana yöneltilen soruların belirli mantıksal kategorilere göre nasıl yapılandırılabileceği örneklerle açıklanmaktadır. Bununla birlikte kitapta hem teorik bilgiler hem vaka örnekleri üzerinden yöntemin nasıl uygulanabileceği de yer almaktadır. Akademik alanyazında felsefe temelli psikolojik müdahale biçimlerine yönelik çalışmaların sınırlı sayıda olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu kitap hem teorik bir boşluğu doldurmakta hem de uygulayıcılar açısından alternatif bir yöntem sunmaktadır. Felsefeyi terapiye entegre etmeye yönelik disiplinlerarası bir çaba olarak değerlendirilebilecek bu kitap, özellikle felsefi danışmanlık, psikoterapi ve ruh sağlığı alanlarında çalışan uzmanlara hitap etmektedir. Sonuç olarak Mantık Temelli Terapiye Giriş kitabı felsefi kavramları soyut birer düşünsel uğraş olmanın ötesine taşımaktadır. Böylelikle kitap felsefi kavramların bireyin ruhsal olarak güçlenme sürecine eşlik ederken nasıl işlevsel hâle getirilebileceğini ortaya koyması bakımından alanyazına önemli bir katkı sunmaktadır.
- Open Access
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 155-168
Unutulmuş Bir Köy Romanının Yok Sayılmış Kadınları: Neriman Hikmet’in Köyün Dulları Eserinin Mağlup ve Mağdurları
Neriman Hikmet (1912-1987); şiir, hikâye ve roman türünde eserler yayımlamış, Suat Derviş’in yanında yer alarak gazetecilik yapmış, Yeni Edebiyat dergisinin yöneticiliğini üstlenmiş, aktivist kimliğiyle öne çıkarak dönemin sol hareketi içerisinde yer almış ve fakat günümüzde unutulmuş, eserleri yok sayılarak görmezden gelinmiş bir yazardır. Türk edebiyatında köye ve köylünün sorunlarına odaklanan romanlar -Cumhuriyet’ten önce de sonra da- genellikle erkek yazarların kaleminden çıkmışken Köyün Dulları romanı 1940’larda bir kadın yazarın köyü ve köyde yaşayan kadınların sorunlarını realist bir bakışla ele alması bakımından önem arz etmektedir. Köyün Dulları, Cıvgalı köyünde yaşayan kadınların ataerkil toplum içerisinde var olma mücadelesine odaklanır. Neriman Hikmet; Elif ve Elif’in annesi Fadime karakteri üzerinden namus kavramının ataerkil toplumdaki anlamını sorgularken kadınların taşrada zorluklar içerisinde geçen hayatını da gerçekçi bir bakışla yansıtır. Dolayısıyla Elif’in gelenek ve göreneklerle kadını tahakküm altına alan ataerkil sistem içerisinde ayakta durabilme çabasını anlamlandırabilmek için eserin feminist bir bakışla incelenmesi gerekmektedir. Bu yazıda Neriman Hikmet’in Köyün Dulları romanında kadın kimliğini ele alınışı incelenecek, kadını nesneleştiren ve ötekileştiren ataerkil sistemin kadına uyguladığı tahakkümün boyutları ortaya konarak kadın karakterlerin bu tahakküm altında var olma biçimleri irdelenecektir. Ayrıca Köyün Dulları ekseninde dönemin edebiyat kanonu tarafından göz ardı edilmiş olan bu yazarın romancılığı da değerlendirilerek eserin köy romanları içerisindeki yeri belirlenecektir.
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 155-168
Open AccessUnutulmuş Bir Köy Romanının Yok Sayılmış Kadınları: Neriman Hikmet’in Köyün Dulları Eserinin Mağlup ve Mağdurları
Neriman Hikmet (1912-1987); şiir, hikâye ve roman türünde eserler yayımlamış, Suat Derviş’in yanında yer alarak gazetecilik yapmış, Yeni Edebiyat dergisinin yöneticiliğini üstlenmiş, aktivist kimliğiyle öne çıkarak dönemin sol hareketi içerisinde yer almış ve fakat günümüzde unutulmuş, eserleri yok sayılarak görmezden gelinmiş bir yazardır. Türk edebiyatında köye ve köylünün sorunlarına odaklanan romanlar -Cumhuriyet’ten önce de sonra da- genellikle erkek yazarların kaleminden çıkmışken Köyün Dulları romanı 1940’larda bir kadın yazarın köyü ve köyde yaşayan kadınların sorunlarını realist bir bakışla ele alması bakımından önem arz etmektedir. Köyün Dulları, Cıvgalı köyünde yaşayan kadınların ataerkil toplum içerisinde var olma mücadelesine odaklanır. Neriman Hikmet; Elif ve Elif’in annesi Fadime karakteri üzerinden namus kavramının ataerkil toplumdaki anlamını sorgularken kadınların taşrada zorluklar içerisinde geçen hayatını da gerçekçi bir bakışla yansıtır. Dolayısıyla Elif’in gelenek ve göreneklerle kadını tahakküm altına alan ataerkil sistem içerisinde ayakta durabilme çabasını anlamlandırabilmek için eserin feminist bir bakışla incelenmesi gerekmektedir. Bu yazıda Neriman Hikmet’in Köyün Dulları romanında kadın kimliğini ele alınışı incelenecek, kadını nesneleştiren ve ötekileştiren ataerkil sistemin kadına uyguladığı tahakkümün boyutları ortaya konarak kadın karakterlerin bu tahakküm altında var olma biçimleri irdelenecektir. Ayrıca Köyün Dulları ekseninde dönemin edebiyat kanonu tarafından göz ardı edilmiş olan bu yazarın romancılığı da değerlendirilerek eserin köy romanları içerisindeki yeri belirlenecektir.
- Open Access
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 133-154
Kadın Emeğinin Gücü ve Çifte Ayrımcılık: 6888 Tabur Üzerinden Bir Anlatı
Kadın emeği kavramı yirminci yüzyılda tarım, sanayi, hizmet vb. sektörlerde ücret karşılığı çalışan kadın işgücünü ifade etmek için kullanılmıştır. Bu tür bir kavram açıklaması ücret karşılığında ev dışı faaliyetleri kapsamaktadır. Çünkü kadının esas görevinin ev içinde olduğu ve aile odaklı işlerin yapılması gerektiği konusunda ortak bir toplum ideolojisi bulunmaktadır. Dolayısıyla başka bir kavram olan kadının görünmez emeği kavramı tam da bu noktada ortaya çıkmaktadır. Cinsiyetli olan bu kavram dar anlamda ele alındığında temizlik, yemek, çamaşır, alışveriş gibi ev işleri ile ailede bulunan çocuklar, yaşlılar, hastalar, engelliler için harcanan emek olarak tanımlanmaktadır. Ancak zamanla bu kavram genişletilerek kadınların yaptıkları işlerin kadın doğasının bir parçası olarak ele alınmış ve kadının sarf ettiği emek bir iş olarak değil, davranış biçimi olarak değerlendirilmiştir. Özellikle bakım işleri, kadınların doğalarına daha uygun görüldüğü için ve gerek karşılıksız ve gerekse niteliksiz olduğu için toplum tarafından kadınlara yüklenilmiştir. Dahası kadın bu kapsamda ayrımcılığa da uğramaktadır. Kadına yönelik ayrımcılık cinsiyet ve ırk bağlamında olduğunda çifte ayrımcılığı da beraberinde getirmektedir. Irkçılık ve ayrımcılık kavramları birbiriyle yakından ilişkili olmakla birlikte, anlamları birbirinden farklıdır. Irkçılık, bir ayrımcılık türü olup ırklardan bazılarının diğer ırklar karşısında üstün olduğunu ve ırkından dolayı insana yönelik, ayrımcılık ve kötü muamele yapıldığını ifade etmektedir. Ayrımcılık kavramı ise; ırk, cinsiyet, din, yaş vb. nedenlerle insanların haksız muamelelere maruz kalması anlamına gelmektedir. Bu çalışmada 6888 Tabur adlı yaşanmış bir hikayeye dayanan filmin kadın emeğinin gücünün, ırkçılık ve ayrımcılık temelinde incelenmesi amaçlanmaktadır.
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 133-154
Open AccessKadın Emeğinin Gücü ve Çifte Ayrımcılık: 6888 Tabur Üzerinden Bir Anlatı
Kadın emeği kavramı yirminci yüzyılda tarım, sanayi, hizmet vb. sektörlerde ücret karşılığı çalışan kadın işgücünü ifade etmek için kullanılmıştır. Bu tür bir kavram açıklaması ücret karşılığında ev dışı faaliyetleri kapsamaktadır. Çünkü kadının esas görevinin ev içinde olduğu ve aile odaklı işlerin yapılması gerektiği konusunda ortak bir toplum ideolojisi bulunmaktadır. Dolayısıyla başka bir kavram olan kadının görünmez emeği kavramı tam da bu noktada ortaya çıkmaktadır. Cinsiyetli olan bu kavram dar anlamda ele alındığında temizlik, yemek, çamaşır, alışveriş gibi ev işleri ile ailede bulunan çocuklar, yaşlılar, hastalar, engelliler için harcanan emek olarak tanımlanmaktadır. Ancak zamanla bu kavram genişletilerek kadınların yaptıkları işlerin kadın doğasının bir parçası olarak ele alınmış ve kadının sarf ettiği emek bir iş olarak değil, davranış biçimi olarak değerlendirilmiştir. Özellikle bakım işleri, kadınların doğalarına daha uygun görüldüğü için ve gerek karşılıksız ve gerekse niteliksiz olduğu için toplum tarafından kadınlara yüklenilmiştir. Dahası kadın bu kapsamda ayrımcılığa da uğramaktadır. Kadına yönelik ayrımcılık cinsiyet ve ırk bağlamında olduğunda çifte ayrımcılığı da beraberinde getirmektedir. Irkçılık ve ayrımcılık kavramları birbiriyle yakından ilişkili olmakla birlikte, anlamları birbirinden farklıdır. Irkçılık, bir ayrımcılık türü olup ırklardan bazılarının diğer ırklar karşısında üstün olduğunu ve ırkından dolayı insana yönelik, ayrımcılık ve kötü muamele yapıldığını ifade etmektedir. Ayrımcılık kavramı ise; ırk, cinsiyet, din, yaş vb. nedenlerle insanların haksız muamelelere maruz kalması anlamına gelmektedir. Bu çalışmada 6888 Tabur adlı yaşanmış bir hikayeye dayanan filmin kadın emeğinin gücünün, ırkçılık ve ayrımcılık temelinde incelenmesi amaçlanmaktadır.
- Open Access
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 65-84
Kadının Medyada Temsili: Eşitsizlikler ve Kalıp Yargılar
Bu çalışmada medyada kadın temsilleri dizi, film, haber, sosyal medya ve reklamlar üzerinden ele alınırken kadın kimliğinin kültürel temsiller aracılığıyla nasıl inşa edildiği ve yeniden üretildiği eleştirel bir perspektifle analiz edilmektedir. Kadının medya metinlerinde nasıl temsil edildiği; kültürdeki estetik tercihlerin neler olduğu ve toplumsal cinsiyet ideolojisinin nasıl yapılandırıldığına işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışma feminist medya çalışmaları kapsamında olup Laura Mulvey’in eril bakış kavramı temelinde oluşturulmuştur. Dizi ve filmlerde kadın karakterlerin genellikle pasif, romantik ilişkilere endeksli ve geleneksel cinsiyet rolleri içerisinde ele alındığı; haberlerde ise kadınların mağdur, suçlu ya da edilgen figürler olarak sunulduğu görülmektedir. Reklamlarda kadın temsilleri çoğunlukla cinselleştirilmiş, metalaştırılmış ve idealize edilmiş güzellik kalıplarına indirgenmektedir. Sosyal medya ise görünüşte kadınlara özne olma alanı açsa da dijital patriyarkanın yeniden üretildiği bir alan olarak görünmektedir ve denetim, bedenin sergilenmesi ve toplumsal normlara göre biçimlenmiş onay kültürü bu alanın dinamiklerini belirlemektedir. Çalışmada, kadının medyada temsili farklı medya içerikleri üzerinden yapılan çalışmalar taranarak incelenmektedir. İncelenen araştırmalarda ataerkil kodların ve sterotiplerin nasıl yeniden üretildiği değerlendirilmektedir. Ayrıca çalışmada kadın temsillerinin mevcut kalıplarını dönüştürmeye dönük bir hareket olarak dijital aktivizm ve eleştirel medya okuryazarlığı tartışmaya açılmıştır.
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 65-84
Open AccessKadının Medyada Temsili: Eşitsizlikler ve Kalıp Yargılar
Bu çalışmada medyada kadın temsilleri dizi, film, haber, sosyal medya ve reklamlar üzerinden ele alınırken kadın kimliğinin kültürel temsiller aracılığıyla nasıl inşa edildiği ve yeniden üretildiği eleştirel bir perspektifle analiz edilmektedir. Kadının medya metinlerinde nasıl temsil edildiği; kültürdeki estetik tercihlerin neler olduğu ve toplumsal cinsiyet ideolojisinin nasıl yapılandırıldığına işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışma feminist medya çalışmaları kapsamında olup Laura Mulvey’in eril bakış kavramı temelinde oluşturulmuştur. Dizi ve filmlerde kadın karakterlerin genellikle pasif, romantik ilişkilere endeksli ve geleneksel cinsiyet rolleri içerisinde ele alındığı; haberlerde ise kadınların mağdur, suçlu ya da edilgen figürler olarak sunulduğu görülmektedir. Reklamlarda kadın temsilleri çoğunlukla cinselleştirilmiş, metalaştırılmış ve idealize edilmiş güzellik kalıplarına indirgenmektedir. Sosyal medya ise görünüşte kadınlara özne olma alanı açsa da dijital patriyarkanın yeniden üretildiği bir alan olarak görünmektedir ve denetim, bedenin sergilenmesi ve toplumsal normlara göre biçimlenmiş onay kültürü bu alanın dinamiklerini belirlemektedir. Çalışmada, kadının medyada temsili farklı medya içerikleri üzerinden yapılan çalışmalar taranarak incelenmektedir. İncelenen araştırmalarda ataerkil kodların ve sterotiplerin nasıl yeniden üretildiği değerlendirilmektedir. Ayrıca çalışmada kadın temsillerinin mevcut kalıplarını dönüştürmeye dönük bir hareket olarak dijital aktivizm ve eleştirel medya okuryazarlığı tartışmaya açılmıştır.
- Open Access
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 51-64
Düşük Gelirin Kadınlar İçin Zorlukları: Asgari Ücretli Ailelerde Kadınların Sosyal ve Ekonomik Sorunları – Ankara Keçiören Örneği
Bu araştırmanın amacı, Ankara’nın Keçiören ilçesinde asgari ücretle geçinen ailelerde kadınların karşılaştıkları ekonomik ve sosyal sorunları ortaya koymaktır. Türkiye’de asgari ücret, bireylerin temel ihtiyaçlarını asgari düzeyde karşılaması için öngörülmüş bir gelir olarak tanımlansa da gerçekte ailelerin tek gelir kaynağına dönüştüğü durumlar oldukça yaygındır. Özellikle kadınlar, ev içi sorumlulukları ve toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle bu ekonomik kısıtlılığın etkilerini erkeklerden daha yoğun hissetmektedir. Kadınların çoğu, hane içindeki ekonomik yükün yanı sıra duygusal emeği de üstlenmekte; çocukların psikolojik ihtiyaçları, yaşlı bakımı ve ev içi kriz yönetimi gibi görünmeyen sorumluluklar, kadınların zaman ve enerji kaynaklarını tüketmektedir. Görüşmelerde, kadınların kamusal alana katılımının ciddi biçimde sınırlandığı; sosyal etkinliklere, eğitim programlarına veya mesleki gelişim fırsatlarına erişimlerinin neredeyse imkânsız hale geldiği gözlemlenmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Öncelikle, Keçiören’de yaşayan ve ailede tek düzenli gelir kaynağı asgari ücret olan 100 kadınla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu kadınlardan 30’u ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Çalışmanın bulguları, kadınların büyük çoğunluğunun kişisel ihtiyaçlarını karşılayamadığını, çocukların eğitim ve bakım masraflarını tek başına üstlenmek zorunda kaldığını ve sosyal çevresinden giderek izole olduğunu göstermektedir. Katılımcılar, kısıtlı gelir nedeniyle evde üretim yapmak, ailelerinden destek almak veya ek iş arayışına girmek zorunda kaldıklarını belirtmiştir. Sonuçlar, Keçiören’de asgari ücretli ailelerde yaşayan kadınların ekonomik yetersizlikten doğrudan etkilendiğini ve sosyal dışlanma ile psikolojik yıpranma süreçlerine maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Bu durum, yalnızca bireysel düzeyde değil, aynı zamanda çocukların eğitimi ve toplumun sosyal dokusu açısından da önemli riskler barındırmaktadır. Araştırma, asgari ücretin kadınlar açısından yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştiren bir olgu olduğunu göstermektedir.
- 19 October 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 51-64
Open AccessDüşük Gelirin Kadınlar İçin Zorlukları: Asgari Ücretli Ailelerde Kadınların Sosyal ve Ekonomik Sorunları – Ankara Keçiören Örneği
Bu araştırmanın amacı, Ankara’nın Keçiören ilçesinde asgari ücretle geçinen ailelerde kadınların karşılaştıkları ekonomik ve sosyal sorunları ortaya koymaktır. Türkiye’de asgari ücret, bireylerin temel ihtiyaçlarını asgari düzeyde karşılaması için öngörülmüş bir gelir olarak tanımlansa da gerçekte ailelerin tek gelir kaynağına dönüştüğü durumlar oldukça yaygındır. Özellikle kadınlar, ev içi sorumlulukları ve toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle bu ekonomik kısıtlılığın etkilerini erkeklerden daha yoğun hissetmektedir. Kadınların çoğu, hane içindeki ekonomik yükün yanı sıra duygusal emeği de üstlenmekte; çocukların psikolojik ihtiyaçları, yaşlı bakımı ve ev içi kriz yönetimi gibi görünmeyen sorumluluklar, kadınların zaman ve enerji kaynaklarını tüketmektedir. Görüşmelerde, kadınların kamusal alana katılımının ciddi biçimde sınırlandığı; sosyal etkinliklere, eğitim programlarına veya mesleki gelişim fırsatlarına erişimlerinin neredeyse imkânsız hale geldiği gözlemlenmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Öncelikle, Keçiören’de yaşayan ve ailede tek düzenli gelir kaynağı asgari ücret olan 100 kadınla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu kadınlardan 30’u ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. Çalışmanın bulguları, kadınların büyük çoğunluğunun kişisel ihtiyaçlarını karşılayamadığını, çocukların eğitim ve bakım masraflarını tek başına üstlenmek zorunda kaldığını ve sosyal çevresinden giderek izole olduğunu göstermektedir. Katılımcılar, kısıtlı gelir nedeniyle evde üretim yapmak, ailelerinden destek almak veya ek iş arayışına girmek zorunda kaldıklarını belirtmiştir. Sonuçlar, Keçiören’de asgari ücretli ailelerde yaşayan kadınların ekonomik yetersizlikten doğrudan etkilendiğini ve sosyal dışlanma ile psikolojik yıpranma süreçlerine maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Bu durum, yalnızca bireysel düzeyde değil, aynı zamanda çocukların eğitimi ve toplumun sosyal dokusu açısından da önemli riskler barındırmaktadır. Araştırma, asgari ücretin kadınlar açısından yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştiren bir olgu olduğunu göstermektedir.