Gülen Baran

13-16 yaş arası ergenlerde sosyal destek algısı ve psikolojik sağlamlık ile duygusal yeme davranışlarının çeşitli değişkenlerce incelenmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinin amaçlandığı bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 400 ergen dâhil edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda 13-16 yaş arası ergenlerden ve velilerinden onam formu alınmıştır ve uygulama yapılmıştır. Araştırmanın verileri; Demografik Bilgi Formu, “Çocuk ve Ergenler İçin Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği”, “Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” ile “Çocuk ve Adölesanlar İçin Duygusal Yeme Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Bulgulara göre ergenlerin aileyle ve arkadaşlarla ilişkileri hakkındaki algıları iyileştikçe algılanan sosyal destek ve psikolojik sağlamlıkları artmaktadır. Ergenlere sorun yaşadıkları zamanlarda ne yaptığı sorulduğunda en çok ailesine anlatmayı seçtikleri tespit edilmiştir. Araştırmada ergenlerin yeme davranışlarının duygularıyla ilişkisine göre sosyal destek algıları incelendiğinde tüm boyutlarda anlamlı sonuca ulaşılmıştır. Ek olarak yeme davranışlarının duygularıyla ilişkisi olduğunu belirten ergenlerin sahip olduğu depresif belirtiler puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda 13-16 yaş arası ergenlerde sosyal destek algısı ve psikolojik sağlamlık puanları arasında anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulunmuştur. Elde edilen bilgiler doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Tüm dünyada COVID-19 salgını, başta özel gereksinimli bireyler olmak üzere dezavantajlı grupların karşılaştığı sağlık, eğitim, sosyal hizmetler ve diğer yaşamsal alanlardaki hizmetlere erişim konusundaki sorunları ve sosyal eşitsizlikleri daha belirgin hale getirmiştir. Bu araştırma, COVİD-19 pandemisinin 2-4 yaş arasındaki özel gereksinimli çocukların tanılama ve erken müdahale süreçlerine etkisinin anne görüşlerine dayalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmış, nitel desende olgubilim araştırmasıdır. Çalışma grubunu pandemi döneminde tanı alan, 2-4 yaş arası 15 özel gereksinimli çocuğun annesi oluşturmaktadır. Araştırmada bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Annelerle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler alıntılarla sunulmaktadır. Araştırmada annelerin pandemi sürecinde hastaneye gitmekten çekince duyduğunu (n=12) ve randevu almakta zorluk yaşadıklarını (n=4), ekonomik güçlüklerle karşılaştıklarını (n=3) ifade ettiği görülmektedir. Tanılama sürecini kolaylaştıran etmenlerin önceki yaşantılar ve deneyimler (n=8) olduğu, zorlaştıran etmenlerin hastaneye ilişkin etmenler (n=9), ailenin yaşadığı duygular (n=6), aile bireyleri ile ilişkili etmenler (n=5) ve ekonomik güçlükler (n=3) olduğu görülmektedir. Annelerin uzmanlara ve hizmetlere erişim hakkındaki görüşleri incelendiğinde yaşanılan ilçedeki yetersizlikler (n=7) ve randevu almadaki güçlükler (n=6) dikkati çekmektedir. Pandeminin aile üzerindeki sosyal, duygusal, ekonomik etkilerinin özel gereksinimli çocukların erken müdahale sürecini etkilediği (n=10), özel eğitim (n=7) ve hastanelerde (n=5) sunulan destek ve rehabilitasyon hizmetlerine erişimi, sosyalleşme ve okulöncesi eğitim sürecini (n=5) etkilediği bildirilmiştir. Anneler özel eğitim hizmetlerinin kesintisiz ve arttırılarak sürdürülmesini (n=13), ailelerin desteklenmesini (n=5) önermiştir. Pandemi sürecinde eğitim kurumlarının kapatılmasının başvurulacak son önlem olması ve açılmasının ise öncelikli olması (n=10) annelerin çoğunluğunun ortak görüşüdür. Çocuklar için Özel Gereksinim Rapor (ÇÖZGER) sürelerinin uzatılması kararının (n=5) anneler tarafından olumlu olarak değerlendirildiği bildirilmiştir. Araştırmada ilgili kurumlar, uzmanlar ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Bu araştırma, işbirlikçi öğrenme yöntemlerinin 60-72 ay aralığındaki çocukların problem çözme becerilerine olan etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu temel amaç çerçevesinde araştırmacı tarafından geliştirilen İşbirlikçi Öğrenme Destek Programı belirlenen çalışma grubuna uygulanarak programın etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu’da Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak hizmet veren bağımsız anaokullarında eğitim gören 21’i deney, 20’si kontrol grubunda yer alan 41 çocuktan oluşmuştur. Araştırmacı tarafından hazırlanan işbirlikçi öğrenme destek programı, haftada iki gün ve iki oturum olacak şekilde toplam on altı oturumdan ve sekiz haftadan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri tek boyuttan oluşan Problem Çözme Becerisi Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Bu araştırmada, “Ön Test-Son Test Kontrol Gruplu Yarı Deneysel Desen” kullanılmıştır. Verilerin uygun nicel istatistiki yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma grubuna dahil edilen çocukların ön test son test bulguları değerlendirildiğinde çocukların tamamının problem çözme becerileri son test ölçümlerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilerleme gözlenmiştir. Ancak, hem deney hem de kontrol grubunda bulunan çocukların tamamının son test puanları kıyaslandığında deney grubunda bulunan çocukların belirgin biçimde kontrol grubundaki çocuklarda daha yüksek puanlar aldığı ve aralarındaki bu puan farkının istatistiksel açıdan deney grubundaki çocukların lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan bu sonuç ile deney grubundaki çocuklara uygulanan işbirlikçi öğrenme destek programının çocukların problem çözme becerilerine pozitif yönde katkı sunduğu söylenebilir. Ayrıca deney grubundaki çocuklara kalıcılık ölçümleri uygulandığında farkın istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı başka bir ifadeyle uygulamanın etkinliğinin devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

This study aimed to develop “Social Skills Assessment Scale-Teacher Form” (SOSAS-TF) for preschool children. The study data were collected from three distinct groups of participants. The first study data on a preliminary trial was obtained from 254 children, the second data on trial practice was obtained from 896 children, while the third data on test-retest reliability was obtained from 263 children. Within this scope, a Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value was determined as .96, and the Bartlett test chi-square value was to be found significant. The findings of the study revealed that the scale having 44 items consisted of the following dimensions: “communication,” “adaptation,’’ “self-control,’’ “prosocial behaviors,’’ and “assertiveness.’’ All items in the scale had factor load values between .46 and .74. Additionally, each item in relationship with other items had common factor variances between .42 and .69. Five factors in the scale explained 54.57% of total variance. This scale’s Cronbach alpha reliability coefficient values for “communication,” “adaptation,” “self-control,” and “prosocial behaviors” dimensions were .89, .90, .86, .87, respectively. The total was strongly reliable (α= .94), and the “assertiveness” (α= .76) dimension was to be found significantly reliable. In terms of the scale's test-retest reliability, “communication” (r= .82), “adaptation” (r= .86), “self-control” (r= .75), “prosocial behaviors” (r= .86), and “assertiveness” dimensions (r= .63), and total (r= .89) reached a positive and highly significant correlation (p< .001). Therefore, a valid and reliable measuring instrument was developed and contributed to the literature.

Bu araştırmada İşbirlikçi Öğrenme Destek Programı’nın 60-72 aylık çocukların sosyal becerilerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda nicel araştırma yöntemlerinden “Ön Test-Son Test Kontrol Gruplu Yarı Deneysel Desen” kullanılmıştır. Araştırmaya okul öncesi eğitime devam eden 41 çocuk dahil edilmiştir ve dahil edilen çocukların 21’i deney, 20’si kontrol grubunda bulunmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Bolu merkezde ve birbirlerine yakın mesafelerde, benzer sosyokültürel çevrede bulunan, bir deney ve bir kontrol grubunda olacak biçimde, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı, bağımsız iki farklı anaokulunda 60-72 ay arasındaki çocukların bulunduğu birer sınıf oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği- Ebeveyn Formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda; araştırmacı tarafından hazırlanan İşbirlikçi Öğrenme Destek Programı, 60-72 aylık çocuklara haftada iki gün olmak üzere sekiz hafta boyunca toplamda 16 oturum olarak araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek için ön test – son test ve kalıcılık testi sonuçları uygun istatistiksel analizler yapılarak karşılaştırılmıştır. Sosyal beceriler; ölçek sınırlılıkları içinde iletişim, uyum, kendini kontrol, prososyal davranışlar, atılganlık ve toplam puan üzerinden ele alınmıştır. Araştırmanın sonuçları; İşbirlikçi Öğrenme Destek Programı’nın çocukların sosyal becerilerinde tüm alt boyutlarda ve toplam puanlar üzerinde olumlu katkıları olduğunu ortaya koymuştur.

Bu çalışmada, duyusal problem yaşayan 3-6 yaş grubundaki çocukları olan babaların çocuklarının hayatlarına olan katılımının ve çocuklarıyla olan ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel bir araştırma olarak yürütülüp kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen 65 baba ile çalışılmıştır. Araştırmada “Demografik Bilgi Formu”, “Baba Katılım Ölçeği” ve “Ebeveyn Çocuk İlişki Ölçeği (Baba Formu)” kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilere göre, çocuğun ve babanın yaşının, babanın öğrenim düzeyi ve ailedeki özel gereksinimli çocuk sayısının baba çocuk ilişkisi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Doğum sırasına göre bakıldığındaysa ilk doğan ve tek çocuk olan çocukların babaları tarafından daha yakından ilgilenildiği, özellikle erkek çocuklarla babalar arasında daha uyumlu bir ilişki olduğu görülmüştür. Engel türü açısından öğrenme güçlüğü veya otizm tanılı çocuğu olan babaların çocuklarının temel bakımları ve hayatlarıyla daha meşgul oldukları ortaya konmuştur. Ayrıca çalışma baba çocuk ilişkisinde anne yaşının da önemli bir faktör olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında ebeveynlere, uzmanlara, politika üreticilerine ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Cognitive functions which are the main step of development and learning, are considered as a significant predictor of cognitive development in early childhood period. Cognitive functions are the pre-requisites needed for the acquiring thinking, learning and behavioral functions. Inadequate cognitive functions mostly result in low cognitive performance. The current study aims to evaluate cognitive functions of children continuing to pre-school educational institutions as well as identify the factors that may potentially affect. The study group consisted of 100 children aged 48-60 months and were studying at pre-schools. Children were randomly selected among the population that met the criteria from the randomly chosen pre-schools located in the central districts of Ankara, Turkey. “Application of Cognitive Functions Scale” was implemented to evaluate children’s cognitive functions. Turkey validity and reliability was done by Yavuz and Zembat (2017). As the scale has a dynamic assessment structure, a pre-test and a post-test score is gathered for each child. Cognitive functions are shaped by the uniqueness of each child. The results of the study showed a significant outcome in favor of the female students in terms of cognitive functions, the duration of pre-school education has an impact on cognitive skills and adult support makes a difference between children’s pre-test and post-test scores

Amaç: Bilişsel işlevler, bilgi ve becerileri deneyimler yoluyla kullanmayı sağlar. Bu çalışmanın amacı, bilişsel işlevler üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi ve gelişimsel içeriklerinin belirlenmesi, matematiksel yöntemlerin bilgi kaynaklarına uygulanması, araştırma alanlarına göre dağılımların belirlenmesi ve konunun ilişkisel özellikleri hakkında bilgi edinilmesidir. Yöntem: Belirli olgu ve olayların özelliklerini açıklamaya yönelik nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel analiz modeli bibliyometrik analiz tercih edilmiştir. Web of Science veri tabanında “cognitive function” ve “development” anahtar kelimeleri ile 01.01.2000-31.12.2020 tarihleri arasındaki açık erişim makaleler incelenmiştir. Bulgular: Anahtar kelimelerle ilgili sonuçlarda, yürütücü işlevler bilişsel işlevler ile en sık kullanılan anahtar kelime olarak ön plana çıkmaktadır. Özetlerin analizi, bilişsel kontrol ve sosyal biliş kavramlarının prefrontal korteks ile birlikte yer aldığını da göstermektedir. Gelişimsel içerikli makalelerin daha çok sosyal-duygusal gelişim alanı ile ilgili olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar ve Öneriler: Bilişsel işlevler hakkında yapılan araştırmalarda gelişimi ele alan çalışmaların ortaya koyduğu ilişkilere dair daha fazla araştırma yapılabilir ve bu ilişkiler detaylandırılabilir. Disiplinler arası çalışmaların arttığı görülmektedir bu durumun yaygınlaştırılması ile farklı bakış açıları bir arada tartışılabilir.

The aim of this study was to investigate the effect of a Father Training Program (FTP) on the social skills of pre-school children. The study was carried out in two preschools in the central province of Kilis in Turkey. A pretest-posttest control group experimental design was implemented in this study. Both the study group and the control group consisted of 40 preschool children and their fathers from different preschools. The FTP was implemented with fathers in the experimental group for twelve weeks, but the FTP was not applied to the fathers in the control group. In this study, Social Skills Assessment Scale (SSAS) was used. Data were collected by preschool teachers before and after FTP. Covariant analysis with one factor (ANCOVA) and t test were used to analyze the data. At the end of the FTP, it was observed that there were statistically significant differences between the children in the control group and experimental group in terms of their level of social skills (p<.01). It was observed that the difference between the mean scores of post-test and retention tests of the children in the experimental group was insignificant and the effect of the FTP was continuing. This shows that training program including fathers has an effect on children's social skills.

This study aimed to conduct the Turkish adaptation of the GSEGC (Greenspan Social Emotional Growth Chart) for 24-30 month-old infants and assess its’ validity-reliability. GSEGC was developed by Greenspan (2004) as a screening tool for 0-42 months aged children in order to inspect the social-emotional functions. The sample consisted of 240 mothers who were residing in city center of Kayseri and had 24–30 months old children. Regarding the validity studies of the assessment tool, the language validity was checked, content validity was carried out by submitting it to the opinion of seven experts. In order to test the difference between the scores obtained from the assessment tool in the month ranges within the scope of construct validity, the infants were divided into groups of; 24-25, 26-27, 28-30 months. Ankara Developmental Screening Inventory was used for criterion validity. The analysis revealed significant difference in months. In order to assess whether or not the assessment tool yielded consistent time-dependent results, the tool was administered to 28 children again with 1.5-2 weeks interval and statistically significant, positive correlation was found. It has been concluded that the GSEGC is a valid-reliable assessment tool for evaluating social-emotional growth of 24-30 months aged Turkish infants.