Mehmet Güney

The aim of this study is to examine the effect of executive function skills on social skills in 4-5-year-old children. The study group consists of 151 children aged 4-5 years and their teachers. The data of the research were collected through the "Childhood Executive Functioning Inventory" and "Social-Emotional Assets and Resiliency Scale". The assumptions of the multiple regression analysis were tested and applied to the obtained data. There is a positive relationship between executive functions and social skills. Social competence and emotion recognition are only predicted by working memory. On the other hand, empathy, self-regulation and total social skills are predicted by working memory and inhibitory control together. Two executive function skills can explain approximately 41% of social skills. Tracking the executive function skills of the children in the preschool period can give an idea of their current and future social-emotional developments.

This research was conducted in a quasi-experimental design to study the effect of the science education given to 60-72-month-old children through dramatic activities on their science process skills. The study group consisted of two groups of 60-72-month-old children who attend kindergartens and have similar social, cultural and economic characteristics. In order to evaluate the scientific process skills of the children, pre-test, post-test and retention test scores were calculated using the Scientific Process Skills Test developed by Şahin et al. (2018). For the experimental practice, SEP-DA (Science Education Program-Dramatic Activities), which was planned as 7 weeks and 14 activities, was used. In the education program, science process skills were presented to children with drama techniques. At the end of the experimental process, the difference between the scores of scientific process skills of the children in the experimental group and the control group was significant. Science education program-dramatic activities had a strong effect on the science process skills of the children in the experimental group. The retention test also revealed that, it is a long-lasting effect.

Okul öncesi dönem, çocukların bilişsel, duygusal, sosyal ve fiziksel gelişimleri açısından önemli bir dönemdir. Okulöncesi dönem, çocukların, duygu ve düşüncelerini ifade etmesi, paylaşması ve iletişime geçmesi gibi sosyal davranışları geliştirmeleri açısından da kritik bir öneme sahiptir. Her alanda gelişimin en üst düzeyde gerçekleştiği bu dönemde çocukları öğrenme sürecinde etkin kılmak, yaparak ve yaşayarak öğrenmesine olanak sağlamak, yaratıcı ve üretken bireyler olmalarını sağlamak amacıyla yaratıcı drama uygulamaları kullanılmaktadır. Literatür, yaratıcı drama uygulamalarının okulöncesi çocuklar üzerindeki olumlu etkilerini vurgulamaktadır. Buna karşın, yaratıcı drama uygulamalarının okulöncesi eğitimde istenen düzeyde uygulanmadığı görülmektedir. Bu kapsamda bu araştırmada, yaratıcı drama uygulamalarının 5-6 yaş çocuklarının sosyal-duygusal, dilsel ve bilişsel kazanımlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma için Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 18.10.2022 tarih ve 09 nolu oturumunda etik onay alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında bir ilkokulun anasınıfına devam eden iki ayrı şubedeki 5-6 yaşlarındaki 19’u deney grubu ve 19’u kontrol grubu olmak üzere toplam 38 çocuk oluşturmuştur. Yaratıcı drama uygulamaları, 12-oturum olarak hazırlanmış olup haftada dört kez araştırmacı tarafından deney grubuna uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara ise kendi öğretmenleri tarafından mevcut program uygulanmıştır. Araştırmada, ön test-son test, deney-kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan “5-6 Yaş Çocuklarının Sosyal-Duygusal, Bilişsel ve Dil Gelişimine Yönelik Öğretmen Gözlem Formu” ve “Öğrenci Bilgi Formu” kullanılarak elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, yaratıcı drama uygulamalarının yapıldığı deney grubundaki çocuklarda, kontrol grubundaki çocuklara göre, sosyal-duygusal, dilsel ve bilişsel kazanımlarda artış olduğu bulunmuştur. Buna karşın araştırmada, çocukların cinsiyet, doğum sırası, kardeş sayısı ve okulöncesi eğitime devam süresi açısından anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.

Bu araştırmada erken çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimlere ilişkin çocuk gelişimi bölümü öğrencilerinin erken çocukluktaki olumsuz deneyimlere karşı görüşlerinin metaforlar aracılığı ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda olumsuz deneyimlerin hangi stres kategorisinde ele alındığı ve hangi gelişim alanlarını etkilediği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte Çocuk Gelişimi öğrencilerinden erken müdahale eğitimi alan ve almayanların görüşleri arasında bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümünde öğrenim gören 360 öğrenci oluşturmuştur. Metafor formu içerisinde “Olumsuz deneyimler…. gibidir, çünkü …” ifadesi, en çok etkilediği gelişim alanı ve erken müdahale eğitimi alma durumlarına yönelik ifadeler yer almaktadır. Alan yazında olumsuz çocukluk deneyimlerinin temel başlıkları olan olumlu stres, tolere edilebilir stres ve toksik stres ana kategorileri altında gruplandırılmalar yapılmıştır. Araştırma sonucunda olumsuz deneyimlere yönelik daha çok toksik stres kategorisinde metafor kullanıldığı görülürken, en az tolere edilebilir stres kategorisinde metafor oluşturulmuştur. Olumsuz deneyimlerden en çok etkilenen gelişim alanının duygusal gelişim olduğu, bu gelişim alanını sosyal ve bilişsel gelişimin takip ettiği görülmüştür. Erken müdahaleye yönelik eğitim alan öğrencilerin metaforlarının almayanlara göre değişiklik gösterdiği bulunmuştur. Erken müdahale eğitimi alan öğrencileri büyük çoğunluğu erken çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimleri toksik stres ögesi olarak tanımlamaktadır. Ancak erken müdahale eğitimi almayanlar çoğunlukla bu deneyimleri olumlu stres ögesi olarak tanımlamaktadır.

Cognitive functions which are the main step of development and learning, are considered as a significant predictor of cognitive development in early childhood period. Cognitive functions are the pre-requisites needed for the acquiring thinking, learning and behavioral functions. Inadequate cognitive functions mostly result in low cognitive performance. The current study aims to evaluate cognitive functions of children continuing to pre-school educational institutions as well as identify the factors that may potentially affect. The study group consisted of 100 children aged 48-60 months and were studying at pre-schools. Children were randomly selected among the population that met the criteria from the randomly chosen pre-schools located in the central districts of Ankara, Turkey. “Application of Cognitive Functions Scale” was implemented to evaluate children’s cognitive functions. Turkey validity and reliability was done by Yavuz and Zembat (2017). As the scale has a dynamic assessment structure, a pre-test and a post-test score is gathered for each child. Cognitive functions are shaped by the uniqueness of each child. The results of the study showed a significant outcome in favor of the female students in terms of cognitive functions, the duration of pre-school education has an impact on cognitive skills and adult support makes a difference between children’s pre-test and post-test scores

Bu çalışmanın amacı Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üye ülkelerinin UNICEF çocuk refahı sağlık göstergelerine göre karşılaştırılmasıdır. OECD’ye üye olan 38 ülke araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada incelenen ülkelere ait UNICEF Çocuk Refahı Belgesinde yer alan “Bebek ölüm oranı, düşük doğum ağırlığı oranı, emzirme oranı (ilk 6 ay sadece anne sütü), aşılama oranı (difteri, tetanoz, boğmaca-kızamık), fiziksel aktivite (okul dışında fiziksel aktivite yapmama, okul dışında yoğun fiziksel aktivite oranı), 15-24 yaş arası intihar oranı” OECD göstergeleri değişkenleri kullanılmıştır. İncelenen ülkelere ait değişkenlerin ulaşılabilen son yıl verileri kullanılarak MOORA-Oran Yöntemi ile analiz edilmiştir. Tüm değişkenlerin çocuk refahında önem arz etmesi kabul edilmekle birlikte bu çalışmada sıralamanın ilk sıralarının belirlenmesinde emzirme oranları etkili olmuştur. Çekya, Şili, Slovakya ve Macaristan ilk altı ay sadece anne sütüyle beslenme oranlarında ilk sıralarda yer almaktadır. Bu ülkelerden ilk altı ay sadece anne sütüyle emzirme oranı en düşük olan %43,6 iken bu oranı en yakın takip eden Litvanya’nın ilk altı ay anne sütüyle emzirme oranı %39,8’dir. İlk altı ay sadece anne sütüyle beslenme oranlarında ilk sıralarda yer alan bu ülkeler genel sıralamada da ilk sıralarda yer almaktadır. UNICEF Çocuk Refahı sağlık göstergeleri çerçevesinde OECD ülkelerinin karşılaştırıldığı bu çalışmada beklenenin aksine OECD ülkeleri üzerinde gerçekleştirilen genel sağlık durumu araştırmaları sıralamalarından farklı bir sıralama elde edilmiştir. Bahsedilen çalışmalarda gelir seviyesi yüksek olan ülkeler ilk sıralarda yer alırken bu çalışmada Çekya, Slovakya ve Macaristan ilk sıralarda yer almıştır.

Amaç: Bilişsel işlevler, bilgi ve becerileri deneyimler yoluyla kullanmayı sağlar. Bu çalışmanın amacı, bilişsel işlevler üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi ve gelişimsel içeriklerinin belirlenmesi, matematiksel yöntemlerin bilgi kaynaklarına uygulanması, araştırma alanlarına göre dağılımların belirlenmesi ve konunun ilişkisel özellikleri hakkında bilgi edinilmesidir. Yöntem: Belirli olgu ve olayların özelliklerini açıklamaya yönelik nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel analiz modeli bibliyometrik analiz tercih edilmiştir. Web of Science veri tabanında “cognitive function” ve “development” anahtar kelimeleri ile 01.01.2000-31.12.2020 tarihleri arasındaki açık erişim makaleler incelenmiştir. Bulgular: Anahtar kelimelerle ilgili sonuçlarda, yürütücü işlevler bilişsel işlevler ile en sık kullanılan anahtar kelime olarak ön plana çıkmaktadır. Özetlerin analizi, bilişsel kontrol ve sosyal biliş kavramlarının prefrontal korteks ile birlikte yer aldığını da göstermektedir. Gelişimsel içerikli makalelerin daha çok sosyal-duygusal gelişim alanı ile ilgili olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar ve Öneriler: Bilişsel işlevler hakkında yapılan araştırmalarda gelişimi ele alan çalışmaların ortaya koyduğu ilişkilere dair daha fazla araştırma yapılabilir ve bu ilişkiler detaylandırılabilir. Disiplinler arası çalışmaların arttığı görülmektedir bu durumun yaygınlaştırılması ile farklı bakış açıları bir arada tartışılabilir.

Bu çalışmada okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların sembolik oyun becerilerini değerlendirmek, etkili olabilecek etmenleri ortaya koymak, bilişsel işlevler ile sembolik oyun becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada çalışma grubu anaokullarına devam eden 48-60 ay aralığındaki 100 çocuktan oluşmuştur. Çalışma kapsamında çocukların bilişsel işlevlerini değerlendirmek için “Bilişsel İşlevlerin Uygulanması Ölçeği” , sembolik oyun becerilerini değerlendirmek için “Sembolik Oyun Testi” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında, sembolik oyun açısından kızlar lehine anlamlı bir sonuç çıktığı, yetişkin desteğinin çocukların ön test son test puanları arasında fark yarattığı ve bilişsel işlevlerin sembolik oyunun anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür.

Mevcut derleme; Montessori ve Yaşam teması üzerinden kozmik bakış açısı, kozmik eğitim, kozmik eğitim materyalleri ve kozmik eğitim uygulama örneklerine yer verilererek kozmik eğitimi bütüncül olarak ele almayı amaçlamıştır. Montessori kozmik eğitimi sadece bütünün bir parçası olarak değil, devam eden bir değişim süreci olarak görmektedir. Evrendeki her bir varlığın karşılıklı bir ilişkiyle birbirine bağlı olduğunu bu sebeple de her varlığa bir sorumluluk düştüğünü belirtmektedir. Bu sorumluluk bilincini kazandırmaya yönelik hazırlanan kozmik eğitim alanı, geniş ve karmaşık bir alandır. Kozmik eğitim içerisinde gezegendeki bütün canlı formlarla ilişkili olarak kişinin farklı yönleri dikkate alınmaktadır. Dünyanın, kozmosun ve onun içinde insanın rolü, tarihi, medeniyetleri, kültürleri bütünsel bir vizyonunun detaylandırılmasını kapsamaktadır. Kozmik eğitim materyalleri Montessori sınıfının en az dikkat çeken materyalleri olmasının dışında, kozmik eğitim dünyamızı sadece coğrafik olarak değil; içerisinde biyoloji, coğrafya, tarih gibi dünyaya ve insana dair farklı açılardan da görmektedir. Çocuğun yakın çevresini tanımasıyla başlayan çalışmalar, güneş sisteminin keşfine kadar uzanmaktadır. Bu kapsamda kozmik bakış açısı, kozmik eğitim, kozmik eğitim materyalleri ve uygulamaya ilişkin örnek sunularak Montessori kozmik eğitime bütüncül bir bakış açısı sunulmuştur.