Pınar Bayhan

This study presents the development, validation, and reliability of the Natural Environment Using Scale (NEUS), which is a parent-report evaluation of the natural environment (NE), in Turkey, in children aged 0 to 6 with disabilities. The NEUS measures the frequency of parents’ use of NEs in early intervention and special education services. The first stage includes a pilot study, which involved 26 items generated from the current literature. Three items were removed based on calculated content validity indices and expert opinions in the pilot study. The main study form utilized comprised 23 items. The analysis yielded the following fit indices for the scale: RMSEA = 0.010, GFI = 0.93, CFI = 1.00. The Cronbach’s α was .79. Based on findings in the current study, we developed a valid and reliable scale comprising 22 items and three factors related to the daily life of children with disability (Physical Environment and Materials, Parenting Skills- Social Interaction, and Support Services). In the future, the NEUS can serve as a valuable scale for more targeted and effective family-centered interventions.

Purpose: The study aims to assess familial and environmental characteristics and daily routines (nutrition, sleep, and screen time) associated with attention‐deficit/hyperactivity disorder (ADHD) in Turkish children and compare them with typically developing peers. Methods: A case–control study was conducted with 106 ADHD‐diagnosed children and 100 typically developing peers. Data were analyzed using descriptive statistics and logistic regression models to determine risk factors for ADHD. Descriptive analyses summarized data, and logistic regression estimated ADHD associations between ADHD status and familial environmental factors. Finding: Lower parental education and employment rates, alongside increased screen time and unhealthy dietary habits, were associated with ADHD risk. Rates of hyperactivity and impulsivity were higher in parents of ADHD‐diagnosed children than in the control group ( p < 0.01). Additionally, ADHD children had significantly higher screen time, snack, and sugar consumption compared to controls (all p < 0.001). Conclusion: These findings highlight the multifaceted nature of ADHD risk, emphasizing the interplay between genetic predisposition, environmental influences, and modifiable lifestyle factors. Integrating family‐based interventions and targeted public health strategies may be crucial in addressing these associated factors and supporting developmental outcomes for children with ADHD.

Purpose: This research aims to identify the problems and needs of families of children with reading difficulties, develop an Integrated Process‐Based Family Education Program (IPMD‐F) to address these needs, and implement it.Methods: The study used a community‐based participatory action research approach, following a four‐stage process: general information collection, needs identification and action plan creation, development and implementation of the IPMD‐F, and evaluation. Conducted during the 2023–2024 academic year in Ankara, Turkey, with 16 volunteer parents of children diagnosed with learning disabilities, data were collected using qualitative and quantitative tools. Qualitative data were analyzed using thematic reflexive analysis, while quantitative data were analyzed using the Wilcoxon signed‐rank test to determine pre‐test and post‐test score differences.Finding: Findings derived from a synthesis of personal development theory, a holistic approach, and a neurodiversity perspective revealed that the program assisted parents in attaining a holistic outlook, reinforcing parent–child communication, and cultivating coping strategies. Our assessment also substantiated the program's efficacy in practice.Conclusion: This study highlights that the IPMD‐F can be a significant resource for families of children with reading difficulties and suggests broader implementation of such programs.

Covid-19 pandemisi nedeniyle yaşanan izolasyon sürecinde ebeveynler çocuklarıyla evde daha önce hiç deneyimlemedikleri bağlamlar içerisinde kalmak durumunda olmuşlardır. Mevcut çalışma ebeveynlerin bu süreçte çocukları ile evde yaşadıkları deneyimleri ve ebeveynlerin sahip oldukları destek durumlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2-18 yaş arası çocuğu olan 30 ebeveyn oluşturmaktadır. Ebeveynlerden kapalı ve açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. İçerik analizi yöntemi kullanılarak elde edilen veriler, Maxqda programında analiz edilmiştir. Ebeveynlerin çocukları ile yaşadıkları deneyimlere göre elde edilen verilere bakıldığında; ebeveynlerin en fazla çocuklarıyla oyun oynamaktan keyif aldıkları, daha sonra çocuklarıyla birlikte ev işleri yaptıkları görülmektedir. Ebeveynlere pandemi sürecinde çocuklarıyla yapmaya başladıkları yeni bir durum sorulduğunda ise en fazla ebeveynlerin çocuklarıyla ev işlerini yapmaya başladıkları görülmektedir. Bunun devamında ise daha önce oynamadıkları oyun/etkinlikler ve mutfakta birlikte yemek hazırlamak gelmektedir. Ebeveynlere pandemi sürecinde çocuklarıyla en zorlandıkları durumların ne olduğu sorulduğunda ise çocuğa kural ve sınır koymayla ilgili güçlükler, çocuğun sosyalleşememesi ve çocuğun sıkılması olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlere çocuklarının pandemiyle ilgili duyguları sorulduğunda ise ebeveynlerin bildirimine göre çocuklarda en fazla üzülme ve korkma olduğu görülmektedir. Ebeveynlerin hayatlarında sahip olduğu sosyal destekler sorulduğunda ise çoğunluğunun çocukları konusunda ve kendileriyle ilgili konularda sosyal desteklerinin olduğu ve bu desteklere pandemi sürecinde de ulaşabildikleri belirlenmiştir. Pandemi sürecinde birçok ebeveyn çocuklarıyla ilgili yeni durumları keşfederken bazen evde zaman geçiriyor olmaya yönelik güçlük yaşadıkları bilinmektedir. Bu bağlamda ebeveynlerin sahip oldukları sosyal desteklerinin varlığının oldukça önemli düşünülmektedir.

Çalışmada, 2016-2021 yılları arasında yapılan çocukların yeme davranışları üzerinde ebeveynlerin etkisini inceleyen lisansüstü çalışmaların çeşitli değişkenler açısından incelenmesini amaçlanmaktadır. YÖK Ulusal Tez Merkezi aracılığıyla çalışmalar üniversite, tez türü, enstitü/fakülte/araştırma merkezi, anabilim dalı, yıl, yöntem/desen, gelişimsel dönem ve genel eğilim değişkenleri açısından incelenmiştir. Tezlere ulaşabilmek için “Yeme ve ebeveyn”, “Yeme ve aile”, “beslenme ve ebeveyn” ile “beslenme ve aile” kelimeleri kullanılarak arama yapılmıştır. Ulaşılan çalışmalardan çocuk merkezli olmayanlar, ebeveyn yaklaşımlarını ele almayanlar araştırma kapsamından çıkarılmıştır. Bu kapsamda 27 yüksek lisans, 7 uzmanlık ve 4 doktora olmak üzere toplam 38 lisansüstü çalışma incelenmiştir. Dokümantasyon incelemesi tekniği kullanılarak gerçekleştirilen araştırma sonucunda ebeveynlerin yaklaşımlarının çocukların yeme davranışları üzerindeki etkisini ele alan lisansüstü çalışmaların en çok Hacettepe Üniversitesinde ve sıklıkla Sağlık Bilimleri ve Sosyal Bilimler enstitülerinde tamamlandığı görülmüştür. Çalışmaların büyük çoğunluğunun tarama deseninde olduğu ancak deneysel çalışmaların da yapıldığı görülmüştür. Yapılan çalışmaların çoğunluğunun erken çocukluk ya da ergenlik dönemindeki çocuklar ile yapıldığı, bununla beraber ebeveynlerin yaklaşımları açısından genel eğilimlere bakıldığında; riskli gruplarda yer alan çocukların (Mevsimlik tarım işçisi, mülteci ve boşanmış ailelerin çocukları), özel gereksinimli çocukların (otizm, dehb vd.) beslenmelerine ve yeme davranışlarına yönelik olarak gerçekleştiği görülmektedir. Bunun yanı sıra aile beslenme tutum/davranışlarının çocuğun beslenmesine, yeme davranışlarına ya da obezite durumuna etkisi ve aile beslenme eğitiminin çocuğun beslenmesine yönelik eğilimlerin olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ebeveynlerin beslenme yaklaşımları ile çocukların yeme davranışları arasında ilişki olduğu görülmüştür. Çocukların beslenme ve yeme davranışlarında çocuğun birincil yakın çevresini oluşturan ebeveynlerinin etkisini inceleyen ve bu doğrultuda müdahale programı gerçekleştirecek daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu görülmektedir.

Background: Nutrition has significant importance in the course of growth and development in early childhood. Selective and fussy eating is prevalent among children with autism spectrum disorder and can have a profound impact on parents' mealtime actions.Aims: The study aimed to investigate the relationship between parental mealtime actions and the eating behaviours of children aged 3–5 years with typical development (TD) and autism spectrum disorder (ASD).Methods: A total of 180 parents of children between 3 and 5 years in Ankara participated in the study; 90 were parents of children with TD, and 90 were parents of children with ASD. We measured the variables using the Brief Assessment of Mealtime Behaviour in Children (BAMBIC), Children's Eating Behaviour Questionnaire (CEBQ), and Parent Mealtime Action Scale (PMAS).Results: The results revealed that food refusal, disruptive behaviours, and limited variety in TD children were related to parental actions, such as the use of rewards. We also found a negative correlation between enjoyment of food and the use of rewards. Children with ASD displayed differences concerning food refusal, and their parents were found to prepare more special meals for them compared with children with TD.Conclusion: Despite differences, the eating behaviours of children with TD and ASD show similarities in some cases. If a child has a low interest in eating, then their parents tend to be more insistent, use more rewards, and offer special meals. On the contrary, a child's high interest in eating harms such parental behaviours. Because an acknowledgement that a relationship exists between the eating behaviours of children and parental actions would make intervening to shape parental attitudes easier, it is recommended that future studies should be carried out to respond to the eating problems of children by working with parents.

Problem Durumu ve Amaç: Artık çocuklar farklı deneyimler ve fırsatlarla sonuçlanacak siber bir dünyaya gözlerini açmaktadır. Bu da erken çocukluk döneminden itibaren artık, çocukların teknolojiyi aktif bir şekilde kullandığı anlamına gelmektedir. Bunlar göz önünde bulundurulduğunda, erken çocukluk döneminde sınıflarda teknoloji kullanımı ve entegrasyonu hakkında öğretmen düşüncelerinin önemi ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin teknoloji kullanımı ve sınıfta teknolojinin entegrasyonu konusundaki düşüncelerini incelemektir. Yöntem: Bu araştırmada uygun veriler elde edebilmek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılmıştır. Çalışma Ankara’da belirlenen anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Genel Bilgi Formu ve ‘Okul Öncesi Öğretmenlerinin Teknoloji Entegrasyonuna İlişkin Görüş Formu’ kullanılmıştır. Veriler SPSS 20 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin istatistiğinde betimsel analizlere yer verilmiştir. Bulgular: Araştırmanın bulgularına bakıldığında, öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun sınıf içi teknoloji kullanımı ve entegrasyonu ile ilgili herhangi bir eğitim almadığı, ancak yine de büyük çoğunluğunun etkinliklerinde teknolojik cihazlardan faydalandığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin çoğu etkinlik hazırlarken herhangi bir program kullanmazken yine de sınıf içi internet bağlantısına ihtiyaç duymaktadır. Öğretmenlerin teknolojik araçlardan en çok bilgisayara ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Öğretmenler teknoloji kullanımını çocukların öğrenmeleri ve gelişimleri için gerekli bulmalarına rağmen çocukların teknoloji ile iç içe olmalarını sakıncalı bulmaktadır. İleriye Dönük Araştırma ve Uygulama İçin Öneriler: Bu araştırmanın eğitimcilerin çocuklarla dijital teknolojinin kullanımı ve entegrasyonu hakkında neler düşündüklerini ortaya koyarak sağlıklı teknoloji kullanılmasının teşvik edilmesinde önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir. Ayrıca yapılan bu çalışmanın belirli öğrenme hedeflerini gerçekleştirmede sınıf içi teknolojilerin kullanılması ile ilgili gelecek araştırmalara yön verebileceği düşünülmektedir.