Melek Sermin Efeoğlu

Bu çalışmanın amacı, örgütsel güven yazınının mevcut yapısını ve entelektüel gelişimini bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektir. Araştırma verileri 06.04.2026 tarihinde Scopus veri tabanından belirli kriterlere göre elde edilmiştir. Bu doğrultuda, “2016-2026” yılları arasında “İşletme, Yönetim ve Muhasebe” ile “Sosyal Bilimler” alanlarında yayımlanan, “başlık, özet, yazar ve anahtar kelimelerinde” “Organizational Trust” kavramı geçen “İngilizce” dilindeki 682 “makale” analiz kapsamına alınmıştır. Söz konusu verilerin analizi R Studio/Bibliyometrix/Biblioshiny uygulaması aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, örgütsel güven çalışmalarının artan bir ivme kazandığını, konunun 2025 yılında akademik ilgi odağı haline geldiğini ve en yüksek atıf yoğunluğuna 2019 yılında ulaşıldığını göstermiştir. Sustainability dergisinin en üretken kaynak olduğu, yazar bazında ise Lambert EG.’nin literatüre 2020-2025 yılları arasında kesintisiz katkı sağladığı belirlenmiştir. En sık kullanılan anahtar kelimenin “organizational trust” olduğu tespit edilmiştir. Tematik analizler, örgütsel güvenin farklı boyutları birbirine bağlayan merkezi konumunu koruduğunu, özellikle iş tatmini ve bilgi paylaşımı gibi kavramlarla güçlü bir yoğunluk ve merkezilik sergilediğini ortaya koymuştur.

Sessiz istifa, çalışanın yalnızca iş tanımında belirlenen görevleri yerine getirmesi ancak rol ötesi sorumluluk üstlenmemesi durumudur. Bu süreçte çalışan, iş-yaşam dengesini sağlamak ve zihinsel sağlığını korumak amacı ile örgütüyle bozulan karşılıklılık dengesini tek taraflı olarak yeniden kurmaya çalışmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yönetim-organizasyon ve örgütsel davranış yazınında popüler bir konu olan “Sessiz İstifa” kavramının bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesidir. Bu amaçla, 2022-2026 yılları arasında Scopus veri tabanı üzerinden ilgili yayınlara ulaşılmıştır. “İşletme, Yönetim ve Muhasebe” ile “Sosyal Bilimler” alanlarında yer alan 73 İngilizce dilinde yazılan yayınlar analize tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler, RStudio 4.3.2/Bibliyometrix/Biblioshiny uygulaması kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, sessiz istifa literatürünün 2022 yılından günümüze kadar ivmelenerek yükseldiğini, en yüksek yayın sayısına 2025 yılında ulaşıldığını ve en çok atıf alan ülkenin İtalya olduğunu göstermektedir. En sık kullanılan anahtar kelimenin sessiz istifa olduğu ve en üretken bilimsel kaynağın Human Resource Management olduğu da bulgular arasındadır. Kavramın özellikle Z kuşağı, tükenmişlik ve bağlılık gibi belirli temalar etrafında odaklandığı belirlenmiştir. Çalışmanın, yazına dair mevcut bilgi birikimini genişleterek kapsamlı ve bütüncül bir perspektif sunması ve gelecekteki araştırmacılar için yol gösterici bir kaynak niteliği taşıması hedeflenmektedir.

Bu çalışmanın amacı, işyeri nezaketsizliği konusunda ulusal yazında gerçekleştirilen çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesidir. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezinde ve TR Dizin veri tabanlarında yer alan çalışmalar incelenmiştir. İlgili veri tabanlarında 2014-2025 yılları arasında yer alan, başlığında ve/veya anahtar kelimelerinde “İşyeri Nezaketsizliği” kavramı geçen 82 çalışma değerlendirilmiştir. Verilerden elde edilen bulgular, ulusal yazında işyeri nezaketsizliği konusundaki çalışmaların en çok 2023 yılında gerçekleştirildiğini, yayın türü bakımından makalelerin ağırlıkta olduğunu ve çalışmaların büyük oranda Türkçe dilinde kaleme alındığını göstermiştir. İncelenen yayınların temel alan bazında sosyal, beşeri ve idari bilimlerde yoğunlaştığı, yazar sayısı açısından ise iki yazarlı çalışmaların öne çıktığı belirlenmiştir. Unvan dağılımları incelendiğinde, lisansüstü tezlerde doçent, makalelerde ise doktor öğretim üyesi unvanlı yazarların ağırlıkta olduğu görülmüştür. Yazında İşyeri Nezaketsizliği anahtar kelimesinin yoğunlukla tercih edildiği, ilişkilendirilen değişkenler arasında ise örgütsel sinizm kavramının ilk sırada yer aldığı tespit edilmiştir. Metodolojik açıdan çalışmaların büyük çoğunluğunun nicel araştırma yöntemiyle yürütüldüğü, uygulamaların özel sektörde ve sağlık çalışanları örnekleminde gerçekleştirildiği saptanmıştır. Yayınların mecraları incelendiğinde, lisansüstü tezlerin en çok Marmara Üniversitesi bünyesinde tamamlandığı, makalelerin ise en fazla Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisinde yayınladığı gözlenmiştir. Son olarak lisansüstü tezlerin en çok sosyal bilimler enstitüsü ve işletme anabilim dalında tamamlandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçların işyeri nezaketsizliğine dair kavramsal birikimi derinleştirmesi, kurumsal farkındalığı artırması, sürdürülebilir çalışma sistemlerinin geliştirilmesinde ise politika yapıcılara ve uygulayıcılara rehberlik etmesi beklenmektedir.

Purpose - The aim of this study is to determine the impact of sustainable human resources management and organizational communication ethics on organizational citizenship behavior. Within the scope of the research, it was also aimed to determine the effect of sustainable human resources management on organizational communication ethics behavior.Methodology - The research was conducted specifically on academicians working at universities in Konya province. In this study, which was conducted using the survey method, one of the quantitative research methods, the data obtained were analyzed using the SPSS 26.0 program.Findings - It was determined that the perceptions of academicians regarding sustainable human resources management have a statistically significant and positive effect on organizational citizenship behavior, and the perceptions of academicians regarding organizational communication ethics have a statistically significant and positive effect on organizational citizenship behavior. It was also determined that academicians' perceptions of sustainable human resources management have a statistically significant and positive effect on organizational communication ethics.Conclusions - As a result of the literature review, since there is no study that addresses the variables in the study together, it is believed that the gap in the literature will be filled and that it will shed light on subsequent research.Keywords: Sustainable Human Resource Management, Organizational Communication Ethics, Organizational Citizenship Behavior, Academicians.JEL Codes: J20, M10, M50.

Bu araştırmanın amacı, kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının, yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal sorumluluk davranış düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmada, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örneklem yöntemiyle belirlenen 342 yabancı uyruklu öğrenci ile yüz yüze anket yapılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 23.0 programı ile analize tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda; şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal sorumluluk davranışları üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örneklemin tek bir üniversitenin yabancı uyruklu öğrencilerinden oluşması ve kesitsel niteliğe sahip olmasından dolayı belirli bir zaman dilimini yansıtması araştırmanın sınırlılıklarıdır. Kurumsal sosyal sorumluluk başka kapsam ve içeriklerde yoğun olarak çalışılmasına karşın, şirketlerin kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının yabancı uyruklu öğrenciler üzerindeki etkisinin araştırılarak ilgililer nezdinde farkındalık oluşturulması, araştırmanın özgün değerini oluşturmaktadır.

Bu çalışma, öğrencilerin gelişmeleri kaçırma korkusunun akademik erteleme davranış düzeyleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Konya ilinde bulunan bir devlet üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinin (N=4147) öğrenim gören öğrencileri çalışmanın evrenini oluşturmuştur. Nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışmada soru sorma tekniği ve kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. İİBF öğrencilerinin gönüllülük esasına bağlı olarak katılım sağlayabilecekleri anketler, yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler arasından 590 kişiye ulaşılmış ve gönüllü 548 kişiye anket çalışması yapılmıştır. Geri dönüşler neticesinde araştırmada kullanılabilecek veri sayısı 532 (n=532) olarak belirlenmiş ve SPSS 23.0 programı ile analize tabi tutulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgular kapsamında, gelişmeleri kaçırma korkusunun akademik erteleme davranış düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, gelişmeleri kaçırma korkusunun, akademik erteleme davranışının alt boyutları olan sorumsuzluk, öğretmenlere ilişkin olumsuz algı ve akademik mükemmeliyetçilik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Literatür incelemeleri neticesinde iki değişkenin birlikte ele alındığı az çalışma olması dolayısıyla alanyazındaki boşluğun doldurulacağına inanılmaktadır.

Örgütlerin amaç ve hedefleri doğrultusunda yaşayabilmesi, büyüyebilmesi ve geleceğe kendilerini taşıyabilmeleri için koşullara uygun olarak yapılandırılmaları gerekmektedir. Piyasa koşullarının dinamizmi ve teknolojik gelişmeler örgütlerde değişimi kaçınılmaz kılmaktadır. Değişim sürecinin etkin ve iyi yönetimi, güçlü örgüt kültürünün de desteği ile muhtemel direnç kaynaklarını aşabilecektir. Değişimde direnci aşamayan örgütler, artan rekabet ortamında zamanla yok olmaya mahkumdur. Bu araştırmada, örgütsel değişimi başarmak yolunda değişime direnmeyi ortadan kaldırmak için örgüt kültürünün rolü ve önemi vurgulanmıştır. Bu kapsamda çalışanların örgüt kültürü algıları ile örgütsel değişim düzeyleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bursa’da sanayi sektörüne yönelik bir işletmede 103 çalışan arasından tesadüfi olarak seçilen 87 kişiye anket çalışması uygulanmış, sonuçlar SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular kapsamında; örgüt kültürü ile örgütsel değişim arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu ve örgüt kültürü ile örgüt kültürünün alt boyutlarından destekleyici eğilimli örgütsel kültür, gelişme eğilimli örgütsel kültür ve açıklayıcı eğilimli örgütsel kültür ile örgütsel değişim ve örgütsel değişimin alt boyutlarından bilişsel örgütsel değişim, duygusal örgütsel değişim ve davranışsal örgütsel değişim arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Mobbing, iş yaşamında sosyal etkileşim ile ortaya çıkan bir veya birden fazla kişi tarafından bir kişiyi veya grubu hedef alan bilinçli, sistematik saldırgan eylemlerdir. Bu eylemler, sözlü veya fiziki olarak gerçekleşmesiyle mağdur üzerinde psikolojik zedelenmeye yol açarak iş hayatından ayrılmasına yöneliktir. Bu teorik çalışmada “mobbing” kavramına dikkat çekmek ve bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmıştır. Öncelikle mobbing olgusu ve bu olgunun ortaya çıkış nedenleri, aşamaları, saldırgan eylem türleri ile örgüt stratejisi olarak mobbing uygulanması, mobbingin çalışma yaşamında bireye ve örgüte yansımasının sonuçlarının incelenmesinin ardından mobbingle mücadele yolları açıklanmaktadır. Bu çerçevede, örgütte mobbing uygulamaları belirtilerinin ve hangi aşamada olduğunun tespit edilmesinin ve buna bağlı olarak çözüm yolları geliştirilmesinin faydası da vurgulanmaktadır.

Sürekli değişen ve gelişen teknoloji sayesinde dünyada ki her türlü bilgiye anında ulaşılmaktadır. Z kuşağı da farklı bilgilere, araştırmalara, geçmiş tecrübelere, yorumlara ve görüşlere teknolojiyi kullanarak ulaşıp, değerlendirme imkanını rahatlıkla bulmaktadır. Meslek seçimi ile birlikte, öğrendikleri bilgiler ve aldıkları eğitim ışığında kariyer planlamalarını özgüvenli olarak oluşturmaktadırlar. Bu araştırmanın amacı; Z kuşağı bireylerin kariyer planlamasının demografik faktörlerine göre farklılığının incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini bir üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsüne bağlı Muhasebe ve Denetim Tezsiz Yüksek Lisans Programına aktif kayıtlı 90 öğrencisi arasından tesadüfi olarak seçilen 61 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada anket çalışması uygulanmış olup, sonuçlar SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular kapsamında, Z kuşağının kariyer planlamaları ile yaş faktörü ve cinsiyet faktörü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Z kuşağı bireylerin medeni durum, mezun olunan lisans öğrenim bölümü ve mesleki kariyer için sahip olunan yabancı dil düzeyleri ile kariyer planlamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir.